ما تمامی ذخایر گاز اعصاب خود را از بین برده ایم

گروه اقتصادی برهان/ محمد نوروزی؛ با توجه به غنای منابع نفتی در کشور و حساسیت های خاصی که در حوزه ی نفت خام در جامعه ی جهانی وجود دارد، توجه ویژه ای به «نفت خام» می گردد در حالی که متأسفانه «منابع گازی» مغفول می مانند و به این مهم که به عنوان یکی از مهم ترین منابع انرژی در جهان است، توجه نمی شود به ویژه اینکه ایران، از نظر منابع گازی نیز وضعیت بسیار مساعد –حتی نسبت به نفت- دارد و توجه جدّی و نگاه راهبردی به این منابع، می تواند زمینه ساز بهره گیری بسیار مناسب از این ابزار قدرتمند در مذاکره های بین المللی و افزایش قدرت چانه زنی در سایر حوزه ها اعم از انرژی هسته ای، امنیت ملی و ... به حساب آید. در حالی که بسیاری از کارشناسان بر این باورند که بخش گاز در 2 دهه ی آینده، نقطه ی اصلی جذب سرمایه گذاری خواهد بود، هم اکنون نیاز کشورها به گاز با توجه به مزیت های آن طبیعی و ذخائر جهانی گاز بسیار زیاد است و می توان آن را به وسیله ی خط لوله و یا به صورت خط لوله و یا مایع به کشورهای مصرف کننده منتقل کرد. سازگارتر بودن آن با محیط زیست که نسبت به سایر سوخت های فسیلی، کم ترین آلودگی را ایجاد می کند و ارزان تر بودن قیمت آن نسبت به مصرف آن در آینده، موجب علاقه ی بیشتر کشورها به این منبع انرژی است. (نوروزی، 1391: 80)این نوشتار در پی آن است که به بیان «ملاحظه هایی پیرامون مسائل گاز ایران» پرداخته و به واکاوی «جایگاه این منبع ارزشمند» بپردازد.امنیت انرژی و صنعت گاز تأمین امنیت در تمامی ابعاد آن، از مهم ترین دغدغه های حکومت ها می باشد. نکته ی اساسی این است که امنیت بسان پازلی است که تأمین آن در یک بعد، نیازمند تکمیل سایر اجزاست. از سوی دیگر انرژی به عنوان موتور محرکه ی ت ها، به عنوان مؤلفه ای اثرگذار در این راستا محسوب می شود.امنیت انرژی مفهوم بسیار پیچیده ای به شمار می آید، چرا که از یک سو تحت تأثیر روندهای اقتصادی و تجاری یکپارچه کننده ی جهانی شدن قرار دارد که مایل است انرژی و امنیت آن را مانند سایر کالاها و خدمات اقتصادی در چارچوب بازار جهانی قرار دهد تا از حساسیت ژئوپلتیک آن بکاهد.از سوی دیگر، انرژی در بازی جهانی قدرت، معادلات امنیتی- ژئوپلتیک و رقابت قدرت های بزرگ نقشی اساسی دارد که بر خلاف روندهای همگرا کننده ی جهانی شدن، با تأکید بر نگرش های ملی امنیتی، انرژی را به عنصری ورای یک کالای اقتصادی صِرف مبدل می سازد. پیچیدگی مفهوم امنیت انرژی ناشی از آن است که انرژی در جایی میان ژئوپلتیک و اقتصاد قرار گرفته است و بر این اساس، سیاست گذاران پاسخ های متنوعی به مسائل آن می دهند. (پوراحمدی، 1390: 36)اکنون که انرژی گازی به یکی از بزرگ ترین کالاهای استراتژیک در جهان تبدیل شده است، دارندگان این منبع انرژی نیز بر آنند که، از این پتانسیل برای تأثیرگذاری بر معادلات جهانی به نفع خود استفاده کنند، چراکه با توجه به اهمیت فزآینده ی گاز در آینده، هر کشور یا گروهی از کشورها که بتواند کنترل بازار گاز را در دست گیرد، در عرصه ی بین المللی نیز تأثیرگذار خواهد بود. از سوی دیگر، از آنجا که در حال حاضر مهم ترین کارتل فعال انرژی، سازمان کشورهای صادر کننده ی نفت اوپک است.بنابراین، طبیعی است که فکر ایجاد هر اتحادیه ی دیگری در زمینه ی انرژی، با مسائل این سازمان مقایسه و ارزی شود؛ همچنان که از ابتدا نیز نظریه ی ب ایی یک تشکل گازی، به جای سازمان کشورهای صادر کننده ی گاز(اوجک)[1]به اوپک گازی معروف بوده است. در واقع، از دیدگاه مصرف کنندگان بزرگ انرژی، قدرت ی اوپک و افزایش قیمت های نفت، موجب پدید آمدن پتانسیل و انگیزه ی کافی در تولید کنندگان گاز طبیعی جهان برای ایجاد یک کارتل گازی طبق الگوی اوپک بوده است. (یزدانی و دیگران: 79)وضعیت گاز در جهانهر چند که گاز طبیعی در بسیاری از نقاط دنیا قابل دست ی است ولی باز هم خاورمیانه و کشورهای آسیای میانه و روسیه، بالاترین حجم موجودی گاز را در اختیار دارند به گونه ای که روسیه با 23.4درصد، ایران با 15 درصد و قطر با 13.8درصد به ترتیب دارای بیشترین سهم از ذخایر گاز طبیعی جهان هستند[2]و در کل، حدود 66درصد از کل ذخایر گاز جهان در کشورهای خاورمیانه و اتحاد جماهیر شوروی سابق است.سهم گاز در سبد انرژی جهان در سال 2005م.، 25درصد بوده و این رقم تا پایان سال 2025م. به بیش از 40درصد خواهد رسید که زمینه را برای افزایش متقاضیان و ایجاد تغییرات در مبادله ی آن فراهم می آورد. (سلطانی فر، 1389: 107) پیش بینی شده است که رشد مصرف گاز در سبد مصرف انرژی جهان در فاصله ی سال های 2010 تا 2020م. به سالی 3.1 و در سال های 2020 تا 2050م. به 3.2 درصد خواهد رسید که بالاترین رشد را در میان منابع انرژی جهان نشان می دهد.(ابراهیمی، 1386: 13-14)نگاهی به روند مصرف انرژی در سطح جهان به ویژه استفاده از منابع گاز، حاکی از آن است که صنعت مربوط به گاز به سرعت در حال پیشرفت است و کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه در حال جایگزینی و تأمین بخشی از انرژی مورد نیاز خود از راه گاز هستند که این امر خود ناشی از دلایل فراوانی نظیر ارزانی و سهولت مصرف گاز نسبت به نفت به ویژه در مصارف خانگی، آسیب های کمتر محیط زیستی، تأمین امنیت انرژی برای دوران اتمام نفت، پیشرفت ها در حوزه ی فناوری های گازی و جایگزینی آن ها به جای فناوری های نفتی و ... است. (ابراهیمی، 1386: 5-6)جایگاه گاز ایران در جهانایران با در اختیار داشتن حدود 15 درصد از کل ذخائر اثبات شده ی گاز طبیعی جهان (معادل 26.74 تریلیون مترمکعب)، پس از روسیه در جایگاه دوم کشورهای بزرگ دارنده ی گاز قرار دارد. (ابراهیمی، 1386: 56) با توجه به جایگاه ایران در برخورداری از منابع گازی و قرار داشتن در همسایگی 2 حوزه ی مهم مصرف کننده ی گاز یعنی هند و چین در شرق و اروپا در غرب، ضرورت توجه جدّی به این کالای فوق استراتژیک را دوچندان می کند.هر چند که ایران از نظر حجم ذخائر گازی در جایگاه دوم جهان قرار دارد ولی از نظر تولید، جایگاه چهارم را در اختیار دارد و البته از نظر مصرف گاز طبیعی نیز جایگاه هفتم جهان را به خود اختصاص داده است. (استفاده از گزارش bp statistical review: 2009 به نقل از سلطانی فر، 1389: 38-50) که نیازمند بررسی های دقیق برای جلوگیری از حجم انبوه مصرف گاز برای مصارف غیرتجاری است.تولید گاز کشور در سال 1387 به 151 میلیارد مترمکعب رسیده است که پس از روسیه، و کانادا در رتبه ی چهارم قرار دارد. ظرفیت پالایشی کشور نیز در سال های اخیر رشد مطلوبی داشته و از 189 میلیون مترمکعب در روز از سال 1999م. به 240 میلیون مترمکعب در سال 2006م. رسیده است. (سلطانی فر، 1389: 106)منابع تولید گاز غنی در کشور، متشکل از گازهای همراه با نفت، گاز کلا و گاز مستقل است. از آنجا که تولید گاز همراه به تولید نفت خام و نسبت گاز به نفت میادین نفتی بستگی دارد، بنابراین با توجه به اینکه تولید نفت خام از چه میدان هایی صورت پذیرد مقدار آن متفاوت خواهد بود. با توجه به نوسانات تولید نفت خام مناطق خشکی طی سال های 1375- 87 در نتیجه، تولید گاز همراه میادین خشکی نیز طی این دوره به دنبال آن کاهش یا افزایش نشان می دهد به طوری که 69.65 میلیون مترمکعب در روز در سال 1375 به 77.53 میلیون مترمکعب در روز در سال 1387، رسیده است. بخش اعظم تولید گاز همراه از مناطق نفت خیز جنوب است که 69.41 میلیون مترمکعب در روز بوده است و 2.79 میلیون مترمکعب در روز از میادین شرکت نفت مناطق مرکزی و 2.07 میلیون مترمکعب در روز از میادین شرکت اروندان، تولید شده است. (سلطانی فر، 1389: 109- 111 )تولید گاز همراه میادین دریایی با توجه به افزایش تولید نفت خام از این میادین، طی سال های یاد شده از 13.51 میلیون مترمکعب در روز در سال 1375 به 23.41 میلیون مکعب در روز در سال 1387 رسیده است. جمع کل تولید گاز همراه در سال 1387 برابر با 100.94 میلیون مترمکعب در روز بوده است که 18.3 درصد تولید گاز غنی کشور را شامل می شود.تولید گاز کلا در کشور از 2 میدان پا ن و نفت سفید لب سفید و سازندهای گازی مارون خاص در مناطق خشکی صورت می پذیرد و عمدتاً برای تزریق یا بازگردانی پس از استحصال میعانات گازی به کار می رود و در نتیجه تولید آن بر اساس برنامه ی تزریق گاز میادین نفتی، خواهد بود. با بهره برداری از میادین آغاز و دالان و سازند گازی مارون خاص که جایگزین گاز کلا پا ن برای تزریق به میدان مارون شده است، تولید این گاز کاهش یافته است و از 53.42 میلیون مترمکعب در روز در سال 1375 به 35.96 میلیون مترمکعب در روز در سال 1387، رسیده است. سهم گاز کلا ، در تولید گاز غنی 6.5 درصد است. ایران در صنعت گاز خود با چالش های اساسی مواجه است که عدم توجه به برخی از آن ها می تواند در آینده نه چندان دور، این صنعت راهبردی را نه تنها با مشکل بلکه با بحران مواجه سازد. برخی از این چالش ها در ادامه مورد بررسی قرار می گیرد.تولید گاز میادین مستقل گازی در سال 1387، شامل تولید از سازند گازی ژوراسیک مسجد سلیمان، سازند بنگستان لب سفید و تولید گاز از میادین نار، کنگان، آغاز، دالان، خانگیران (سازندهای مزدوران و شوریجه)، گنبدلی، سراجه، سرخون، گورزین و تابناک در منطقه ی خشکی و میدان پارس جنوبی در منطقه ی دریایی بوده است. تولید گاز میادین مستقل گازی با رشد قابل توجهی از 97.43 میلیون مترمکعب در روز در سال 1375 به 414.99 میلیون مترمکعب در روز در سال 1387 رسیده است که 2.04 میلیون مترمکعب در روز در سال 1387 تولید سازندهای گازی بوده است. از این میزان، 144.30 میلیون مترمکعب در روز از میدان پارس جنوبی در منطقه ی دریایی و 264.14 میلیون مترمکعب در روز از میدان پارس جنوبی در منطقه ی دریایی و 262.14 میلیون مترمکعب در روز از میادین مستقل گازی خشکی بوده است. تولید گاز غنی مستقل، بیش از 71 درصد تولید گاز غنی را شامل می شود. ج زیر تولید گاز غنی میادین مستقل گازی در سال 1387 را نشان می دهد. کل تولید گاز غنی در سال 1387 اعم از همراه، کلا و میادین مستقل گازی 551.89 میلیون مترمکعب در روز بوده است.نام میدانمیزان تولید (میلیون متر مکعب در روز)شرکت نفت مناطق مرکزیخانگیران43.59آغاز و دالان36.7نارو کنگان94.52قشم و سرخون14.57تابناک39.35هما، شانول، وراوی32.54سراجه0.15تنگ بیجار0.74جمع262.14شرکت نفت و گاز پارسفاز 116.6فاز 2و 354.86فاز 4و556.02فاز 6و7و816.82جمع144.30جمع میادین مستقل406.44گازهای گنبدی- سازند گازی (مناطق نفت خیز جنوب)6.5شرکت نفت فلات قاره2.04جمع کل تولید گاز غنی (سازندی، گنبدی، مستقل)414.98 تولید گاز غنی میادین مستقل گازی در سال 1387 (برگرفته از سلطانی فر، 1389: 111)وضعیت رقبای اصلی ایران در حوزه ی گازهر چند که ها و زمینه های همکاری بسیاری بین کشورهای دارای منابع گازی یعنی روسیه، ایران و قطر و سایر کشورهای دارنده ی منابع گازی وجود دارد ولی نباید از قدرت این کشورها در به دست گرفتن سیاست های کلی بازار گاز غافل شد به ویژه اینکه روسیه و قطر با سیاست های دقیق، در پی کنترل نبض بازار گاز جهان می باشند که وم توجه دقیق تر و عمیق تر سیاست گذاران حوزه های نفت و گاز کشور را می طلبد. کشورهایی چون روسیه و قطر، به عنوان دارندگان ذخائر عمده ی گاز طبیعی جهان، پایه ی اقتصاد خویش را به سمت گاز طبیعی تغییر جهت داده و با صادرات آن توانسته اند نقش عمده ای در بازار جهان ایفا کنند.ضمن آنکه به کمک آن، بحران های مختلفی را پشت سر گذارده اند. روسیه، از گاز به عنوان ابزار بازسازی اقتصاد رو به افول پس از سقوط شوروی استفاده نمود و توانست به کمک این ماده، اقتصاد خود را نجات دهد؛ به گونه ای که با بسط و توسعه ی صنعت گاز، خونی تازه در رگ های اقتصاد فرسوده ی این کشور جاری شد؛ همچنین با بهره گیری از صادرات آن، اقتدار روسیه را به عنوان کشوری تأثیرگذار در اروپا بازسازی نمود. قطر نیز با بهره گیری از این موقعیت، توانست خود را در منطقه ی خلیج فارس به عنوان قطب عمده ی اقتصادی مطرح نماید و با بهره گیری از درآمدهای حاصل از آن، به عنوان یکی از وزنه های گاز معرفی شد که با بسط و توسعه ی صنعت گاز خویش توانست جایگاه پنجم را در بازار گاز ب کند.(ترکان، 1389: 67)در سال 2008م. بنا به گزارش «بی.پی»، سهم روسیه از صادرات گاز جهان 18.97 درصد، سهم قطر 6.98 درصد و ایران حدود 0.71 درصد بوده است که نشان از اختلاف فاحش ایران با 2 کشور دیگر دارد که البته یکی از دلایل کمبود صادرات ایران، مصرف بیش از حد منابع گازی در ایران است که نیازمند اصلاحات جدّی در حوزه ی فرهنگ مصرف و زیرساخت های فناوری است.چالش های اساسی ایران در حوزه ی صنعت گاز ایران در صنعت گاز خود با چالش های اساسی مواجه است که توجه ن به برخی از آن ها می تواند در آینده ی نه چندان دور، این صنعت راهبردی را نه تنها با مشکل بلکه با بحران مواجه سازد. برخی از این چالش ها در ادامه مورد بررسی قرار می گیرد.چالش اول: وم تزریق گاز به میادین نفتییکی از نکاتی که همواره مورد دغدغه ی کارشناسان حوزه های نفت و گاز بوده است، تزریق دوباره ی گاز به میادین و حوزه های نفتی به عنوان افزایش بازی نفت از یک سو و حفظ منابع گازی برای آینده است که می بایست مورد بررسی قرار گیرد. ایران با برخورداری از مرز آبی گسترده و دسترسی به آب های بین المللی، قابلیت صادرات فراوان منابع گازی با هزینه ی بسیار مناسب را دارد از سوی دیگر موقعیت خاص جغرافیایی ایران که به نوعی حلقه ی واسط بازارهای تولید و مصرف است آن را به کشوری تأثیرگذار تبدیل کرده است ولی متأسفانه شدت انرژی بالا (حدود 1.7) در ایران و مصرف رو به فزاینده ی گاز طبیعی در داخل کشور – که البته پس از هدفمندی یارانه ها اندکی اصلاح شده است- به عنوان یک نقطه ضعف جدّی برای صنعت گاز کشور محسوب می شود.عدم توجه جدّی مسئولین به صنعت گاز و فقدان یک برنامه ی استراتژیک و جامع برای توسعه ی این صنعت فوق استراتژیک نیز بیانگر مشکلات جدّی در چند سال آینده برای این صنعت در کشور است. در حالی که پیدایش بازارهای مصرف جدید و نیاز روز افزون جامعه ی جهانی به انرژی می تواند فرصتی جدّی برای سرمایه گذاری و توسعه ی این صنعت باشد که نیازمند بازشناسی دقیق منابع، وضعیت انرژی جهان، رایزنی های مناسب و برخورداری از دیپلماسی انرژی قدرتمند است. (ترکان، 1389: 114- 116) ایران با برخورداری از مرز آبی گسترده و دسترسی به آب های بین المللی، قابلیت صادرات فراوان منابع گازی با هزینه ی بسیار مناسب را دارد از سوی دیگر موقعیت خاص جغرافیایی ایران که به نوعی حلقه ی واسط بازارهای تولید و مصرف است آن را به کشوری تأثیرگذار تبدیل کرده است.چالش دوم: وم توجه به میدان های مشترک گازی کشوربا توجه به اینکه برخی از میدان های گازی کشور، با سایر کشورها مشترک می باشد، می بایست است اج از این میادین در اولویت اصلی مسئولین قرار گرفته و از به یغما رفتن ثروت ملی جلوگیری شود. در ادامه به طور خلاصه به وضعیت میادین مشترک کشور اشاره می شود.میدان های مشترک گازمیلیارد متر مکعبپارس جنوبیقطر13130سلمانعربستان183٫5مبارکشارجه14٫6هنگامعمان22٫4بی فارسعربستان249٫2گنبدلیترکمنستان13٫25میدان های مشترک گازی کشور ایران[3](سال 1385)- میدان گازی مشترک با قطر- پارس جنوبی؛میدان گازی پارس جنوبی در حال حاضر بزرگ ترین و حساس ترین میدان مشترک ایران به حساب می آید که رقیب قطری با سرعت زائدالوصفی مشغول سرمایه گذاری و توسعه ی زیرساخت های خود در آن است. این میدان یکی از بزرگ ترین میدان های گازی مستقل دنیا با 1800 تریلیون فوت مکعب گاز است که در 1971م. کشف شد. مساحت این میدان 9700 کیلومتر مربع است که 3700 کیلومتر مربع آن در آب های ایران و 6000 کیلومتر مربع آن در آب های سرزمینی قطر قرار دارد. ذخیره ی بخش ایرانی میدان 500 تریلیون فوت مکعب گاز در جا و 360 تریلیون فوت مکعب گاز قابل برداشت است که حدود یک سوم (36 درصد) ذخایر گازی ایران و 5.5درصد از ذخایر گازی جهان است. ذخیره ی بخش قطری میدان 1300 تریلیون فوت مکعب گاز در جا و 910 تریلیون فوت مکعب گاز قابل برداشت است که معادل 9.99 درصد ذخایر گازی قطر و 14 درصد ذخایر گازی جهان است.برداشت قطر از میدان شمالی با فاز 1 در سال 1989م. (800mmcf/d) شروع شد که جهت تقاضاهای محلی و تزریق به میدان نفتی دخان مصرف می شد و اکنون چشم انداز قطر تولید بیش از حد از این میدان است. در سال 2006م. قطر از اندونزی در صادرات نفت به پشتوانه ی گنبد شمالی و همکاری با ا ون موبیل و توتال که 10 درصد سهام قطر گاز را در دست دارند، پیشی گرفت. به نظر می رسد برای کشوری با کمتر از یک میلیون نفر رسیدن به این جایگاه در طول 10 سال کاری مهم و قابل توجه باشد.گذشته از تأخیر 11 ساله ی ایران در آغاز برداشت از این میدان مشترک در مقایسه با قطر و با توجه به زیر ساخت صنعت گاز قطر که به دلیل سرمایه گذاری های مستمر خارجی به شدت رشد کرده و در حال توسعه می باشد، ایران را در برداشت سالانه از این میدان به میزان 1.5برابر عقب انداخته است. بنا بر آمارهای موجود، میزان تولید روزانه ی قطر در پایان سال 2008م. حدود 310 میلیون مترمکعب بود که این میزان در پایان سال 2009م. (زمستان 88) به 455 میلیون مترمکعب رسید که 1.5برابر بیشتر از تولید ایران است.برنامه ریزی های قطر نشان می دهد این کشور قصد دارد برداشت خود را از میدان پارس جنوبی تا سال 2012م. به 270 میلیارد مترمکعب در سال افزایش دهد که در صورت موفقیت این برنامه، این میزان برداشت حدود 3 برابر برداشت سالانه ی ایران خواهد بود. این کشور در حال حاضر با تولید 31 میلیون تن «ال.ان.جی» در سال بزرگ ترین تولیدکننده ی این محصول در جهان به حساب می آید.- میادین گازی مشترک با عربستان- فرزاد b ، a؛میادین گازی فرزاد (a) و (b)، در زمره میادین کوچک گازی جزیره ی فارسی بلوک اکتشافی فارسی ایرانی هستند. روند ساختمان این 2 میدان گازی به گونه ای است که بخش اعظم میدان گازی فرزاد (a) در عربستان به شکل شمال شرقی، جنوب غربی و بخش اعظم میدان گازی فرزاد (b) در ایران شمال غربی، جنوب شرقی قرار دارد. در میدان گازی فرزاد (b 2) چاه حفاری شده است. این میدان با ذخیره ی در جای حدود 12.5تریلیون فوت مکعب گاز طبیعی در آب های ایران قرار دارد، بخش خارجی میدان فرزاد (a) در عربستان با نام میدان «حصبه» معروف است.- میدان گازی مشترک با کویت- آرش؛میدان گازی آرش در عربستان و کویت با نام الدوره شناخته می شود. این میدان بهر ه مند از 13 تریلیون فوت مکعب ذخیره ی گازی است. در حالی 2 کشور عربستان و کویت بر سر بهره برداری مساوی از ذخایر گازی این میدان به توافق رسیده اند که ایران و کویت از سال 2000م. در این زمینه وارد مذاکره شده بودند اما به دلیل حاصل نشدن توافق میان دو طرف تا کنون نتیجه ای ب نشده است.در سال 2001م.، کشور کویت مانع از عملیات اکتشاف و حفر چاه از سوی ایران در آب های این میدان شد و ایران نیز با اعلام اعتراض به کویت عملیات اکتشاف از این میدان را متوقف کرد و از آن زمان مذاکره در خصوص این میدان نفتی بین ایران و کویت در حال انجام است. بر این اساس، شرکت عملیات مشترک «خفجی» که با سرمایه گذاری مشترک آرامکوی عربستان و شرکت نفت خلیج کویت تأسیس شده است به زودی حفاری های جدیدی را در میدان فراساحلی الدوره به منظور بهره برداری بهینه از میدان گازی آرش، آغاز خواهد کرد. با وجود اینکه ایران معتقد است نیمی از این میدان متعلق به اوست، مقام های کویتی سهم خود را بیش از سهم ایران می دانند. ایران سهم خود از این میدان را 42 میلیون بشکه نفت خام و 65.5 میلیون بشکه میعانات گازی تخمین می زند.چالش سوم: مشکلات حوزه ی صادرات گازیکی دیگر از چالش ها را می توان در زمینه ی صادرات گاز دانست. مهم ترین چالش های ایران در زمینه ی صادرات گاز طبیعی را در قالب موارد زیر می توان برشمرد. (ابراهیمی، 1386: 12-13):1. وجود موانع و جغرافیایی؛2. رقابت با سایر تولیدکنندگان در صادرات گاز طبیعی؛3. محدود بودن بازار گاز در کشورهای همسایه؛4. تلاش های برای منزوی ایران؛5. تلاش کشورهای بزرگ تولیدکننده ی گاز برای افزایش فعالیت های بازاری ؛6. امکان جذب سرمایه گذاری خارجی در بخش گاز؛7. کمبود سرمایه گذاری در زمینه ی دانش فنی صنایع گاز و نیروی انسانی مربوط به آن.با توجه به داشتن ذخایر عظیم گاز، توانایی فعالیت و تأمین نیازها در 4 عرصه ی داخلی (خانگی، تجاری و حمل ونقل)، تزریق به چاه های نفت، استفاده در زمینه ی صنایع مختلف با ارزش افزوده ی بیشتر و صادرات را دارد.البته این امر به عوامل زیر نیز بستگی دارد:1. بهبود شرایط و موقعیت بین المللی ایران؛2. کاهش ریسک / اقتصادی؛3. افزایش ضریب امنیتی در عرصه ی بین المللی؛4. جذب سرمایه گذاری خارجی در سطح معتدل؛5. گسترش همکاری های منطقه ای و مدیریت تحولات / اقتصادی در سطح منطقه؛6. اصلاح فرهنگ مصرف در داخل؛7. اصلاحات فنی در زمینه ی تأسیسات انتقال و توزیع گاز در داخل؛8. مدیریت و نظارت مستمر و جدّی تر بر پیشرفت به موقع گاز.ضمن اینکه با افزایش فعالیت های دیپلماتیک و پیگیری مداوم در چارچوب عرف و حقوق بین المللی و انجام تبلیغات گسترده و همچنین تأکید بر گسترش ارتباطات اقتصادی، فنی و توجه به ادبیات وابستگی متقابل پیچیده در عرصه ی معادلات بین المللی ضمن تقویت موقعیت بین المللی، امکان انجام فعالیت های لازم برای استفاده از موقعیت ژئوا ومیک فراهم خواهد آمد، جلب سرمایه و تکنولوژی در زمینه ی است اج، انتقال و تولید ارزش افزوده در گاز به صورت فرآورده و کالاهای دیگر از این راه به سرعت امکان پذیر است. (ابراهیمی، 1386: 154- 155)راهبردهای اساسی و فرصت های پیش روهر چند که صنعت گاز کشور با مشکلاتی مواجه است ولی برنامه ریزی دقیق در این راستا، می تواند زمینه ی توسعه ی این صنعت را فراهم سازد که در ادامه به برخی از این فرصت ها اشاره می شود.در سند چشم انداز مربوط، دست ی به جایگاه دوم جهانی در ظرفیت تولید گاز طبیعی با توجه به ضرورت استفاده از مخازن مشترک مورد تأکید قرار گرفته و نیل به جایگاه اول فناوری نفت و گاز در منطقه نیز از مهم ترین مواردی برشمرده شده است که می بایست مد نظر سیاست گذاران و مجریان این حوزه باشد.فرصت اول: وم توجه به سند چشم انداز صنعت نفت و گاز ایران در افق 1404در بررسی اسناد بالادستی نظیر چشم انداز صنعت نفت و گاز و سیاست های ابلاغی ی در بخش های نفت و گاز، می توان به نکات قابل توجهی دست یافت. در سند چشم انداز مربوط، دست ی به جایگاه دوم جهانی در ظرفیت تولید گاز طبیعی با توجه به ضرورت استفاده از مخازن مشترک مورد تأکید قرار گرفته و نیل به جایگاه اول فناوری نفت و گاز در منطقه نیز از مهم ترین مواردی برشمرده شده است که می بایست مد نظر سیاست گذاران و مجریان این حوزه باشد. در سیاست های کلی ابلاغی ی در بخش های نفت و گاز[4]نیز می توان نکات قابل توجهی که با جزئیات بیشتری نسبت به سند چشم انداز صنعت نفت و گاز به سیاست های حوزه های نفت و گاز می پردازند، دست یافت از جمله اینکه، اتخاذ تد ر و را ارهای مناسب برای گسترش اکتشاف نفت و گاز و شناخت کامل منابع کشور و افزایش ظرفیت تولید گاز متناسب با حجم ذخایر کشور به منظور تأمین مصرف داخلی و حداکثرِ جایگزینی با فرآورده های نفتی از جمله سیاست های کلان ابلاغی از سوی ی به مسئولان است.توجه به تربیت نیروی انسانی متخصص و همچنین تلاش در جهت جذب سرمایه ی مالی خارجی با رعایت سازوکارهای قانونی از مهم ترین مواردی است که در این سند مورد تأکید بوده است. بهره برداری از موقعیت منطقه ای و جغرافیایی کشور برای ید و فروش، فرآوری، پالایش، معاوضه و انتقال نفت و گاز منطقه به بازارهای داخلی و جهانی و بهینه سازی مصرف و کاهش شدت انرژی و همچنین جایگزینی صادرات فرآورده های نفت، گاز و پتروشیمی به جای صدور نفت خام و گاز طبیعی نیز از مواردی است که در سیاست های ابلاغی ی در بخش های نفت و گاز مورد توجه قرار گرفته است.در برنامه ی پنجم (1389- 1393) پیش بینی شده که شتاب تولید گاز نزدیک به 5 برابر تولید نفت خام خواهد شد به طوری که تولید گاز کشور، طی برنامه با توسعه ی 20 میدان گازی جدید از متوسط رشد سالانه ای به میزان 10درصد برخوردار خواهد شد. اعمال سیاست جایگزینی گاز با انواع فرآورده های نفتی و حصول به سهم مناسبی از بازار بین المللی گاز از عوامل مهم شتاب تولید گاز طی این دوره می باشند. در برنامه ی پنجم پیش بینی شده است که تولید گاز غنی کشور به بیش از یک میلیارد مترمکعب در روز خواهد رسید که قریب به 50 درصد آن به میدان گازی پارس جنوبی اختصاص یافته است.[5]توجه جدّی به این سند و برنامه ریزی راهبردی برای نیل به اه پیش بینی شده در این راستا می تواند بسیار مهم بوده و زمینه ی موفقیت این صنعت را در کشور فراهم سازد.فرصت دوم: وم بهره گیری از جایگاه ایران در مجمع کشورهای صادرکننده ی گازکشورهای ایران، روسیه، عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی، ونزوئلا، نیجریه، مصر و الجزایر از مهم ترین اعضای مجمع کشورهای صادرکننده ی گاز به شمار می روند، با اینکه ان نفت این کشورها توضیح داده اند که این سازمان تنها با هدف همکاری بین کشورهای عضو تشکیل شده است و همانند اوپک به دنبال تأثیرگذاری بر بازار نیست، نگرانی کشورهای مصرف کننده از احتمال مدیریت عرضه ی گاز طبیعی در بازار جهانی در سال های آینده، قابل پیش بینی است، به ویژه اینکه برخلاف اوپک که کمتر از 45 درصد عرضه ی جهانی نفت را در اختیار دارد، می توان گفت سازمان کشورهای صادرکننده ی گاز (با حضور کشورهایی مانند روسیه، ایران، قطر و الجزایر)، کنترل کننده ی بیشترین حجم گاز مصرفی جهان خواهد بود. (ابراهیمی، 1388: 40)برنامه های توسعه ی گاز اوپک (به عنوان یکی از بزرگ ترین دارندگان گاز طبیعی جهان) می تواند به عنوان یک عامل تکمیل کننده و نه جایگزین شونده در سیاست های نفتی اوپک در نظر گرفته شود. کشورهای ایران، روسیه، عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی، ونزوئلا، نیجریه، مصر و الجزایر از مهم ترین اعضای مجمع کشورهای صادرکننده ی گاز به شمار می روند، با اینکه ان نفت این کشورها توضیح داده اند که این سازمان تنها با هدف همکاری بین کشورهای عضو تشکیل شده است و همانند اوپک به دنبال تأثیرگذاری بر بازار نیست، نگرانی کشورهای مصرف کننده از احتمال مدیریت عرضه ی گاز طبیعی در بازار جهانی در سال های آینده، قابل پیش بینی است.موارد زیر، تنها بخشی از منافع این امر می باشد:- توسعه ی گاز داخلی، نفت بیشتری را برای صادرات آزاد می سازد و حجم اضافی مایعات گازی با ارزش که در نتیجه ی است اج گاز حاصل می شود، درآمدهای گوناگون را نصیب تولیدکنندگان می کند.- زیان های ناشی از بازار نفت کوره ی سنگین از راه جایگزین شدن گازطبیعی در نیروگاه های برق برای صادرکنندگان گاز اوپک جبران می شود.- پیشرفت صنعت گاز به توانایی های توسعه یافته ارزش بیشتری می بخشد.- انگیزه های اصلی برای استفاده از گاز طبیعی، مانند کارایی بیشتر در نیروگاه ها و به عنوان یک سوخت با آلایندگی کمتر برای مصارف داخلی و منطقه ای افزایش می یابد.فناوری و مهارت ها به کشورهای دارنده ی گاز انتقال یافته و موجب ایجاد فرصت های جدید اشتغال و ایجاد مشاغل گوناگون می گردد.اعضای اصلی مجمع کشورهای صادرکننده ی گاز حدود 64 درصد ذخایر گاز طبیعی جهان را در اختیار دارند و در این میان روسیه با 23.4درصد، ایران، 16 درصد و قطر با 13.8درصد به ترتیب دارای بیشترین سهم از ذخایر گاز طبیعی جهان هستند.[6] تحولات 2 دهه ی اخیر در عرصه ی بازارهای انرژی جهان، پیدایش دورنمایی روشن تر برای گاز طبیعی و روند رو به افزایش سهم این حامل انرژی در ترکیب انرژی مصرفی جهان، موجبات تشکیل نهادی متشکل از کشورهای عمده ی تولید و صادرکننده ی گاز طبیعی را فراهم ساخت.فرصت سوم: استفاده از دیپلماسی انرژی فعال در حوزه ی گاز با توجه به اینکه، اقبال عمومی نسبت به صنعت گاز رو به افزایش است. بهره گیری از دیپلماسی انرژی فعال در قبال کشورهایی که خواهان استفاده از منابع گازی ایران هستند می تواند بسیار مفید باشد ضمن اینکه استفاده از قراردادهای سوآپ و قراردادهای آتی نیز می تواند در این زمینه بسیار مفید قرار گیرد.با توجه به اینکه رقبای اصلی ایران در حوزه ی گاز، کشورهای قطر و روسیه هستند می بایست در این تعامل دیپلماتیک، به این کشورها توجه ویژه ای نماید. هر چند که در طی چند سال اخیر مفهوم دپلماسی انرژی به صورت جدّی تری مطرح شده است ولی هنوز چارچوب های اساسی آن تدوین نشده و به اجرا در نیامده است که نیازمند سرعت عمل بیشتر متخصصان، صاحب نظران و مسئولین اجرایی در این حوزه است.تحولات 2 دهه ی اخیر در عرصه ی بازارهای انرژی جهان، پیدایش دورنمایی روشن تر برای گاز طبیعی و روند رو به افزایش سهم این حامل انرژی در ترکیب انرژی مصرفی جهان، موجبات تشکیل نهادی متشکل از کشورهای عمده ی تولید و صادرکننده ی گاز طبیعی را فراهم ساخت.جمع بندی و نتیجه گیریبا توجه به جایگاه خاص منابع گازی در دنیای امروز و اهمیت روزافزون منابع گازی ایران به عنوان یکی از غنی ترین ذخایر گازی در دنیا، وم توجه به این منابع بسیار ضروری است. این نوشتار به مرور کلی جایگاه صنعت گاز ایران در جهان پرداخته و برخی از چالش ها و فرصت های پیش روی صنعت گاز ایران را مطرح می کند. ناگفته نماند که این مطلب تنها به بیان مقدماتی در این زمینه می پردازد و برای ورود به عرصه های سیاست گذاری و اجرا می بایست بررسی ها و دقت نظر جدّی در این حوزه انجام گیرد. هر چند که هنوز هم داعیه ی این نوشتار این است که متأسفانه صنعت گاز ایران مورد غفلت واقع شده است و توجه جدّی ن به آن می تواند موجب مشکلاتی در آینده ی این صنعت گردد، در حالی که با تلاش مناسب و اقدام های راهبردی می توان از این صنعت به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای دیپلماتیک و منابع مالی قدرتمند استفاده کرد.در این نوشتار از وم تزریق گاز به میادین نفتی، وم توجه به میادین مشترک گازی کشور و مشکلات مربوط به صادرات گاز ایران از چالش های اساسی ایران بر شمرده شده است ضمن اینکه توجه به سند چشم انداز صنعت نفت و گاز ایران در افق 1404 و توجه به تحقق اه این سند، بهره گیری از پتانسیل موجود در مجمع کشورهای صادرکننده ی گاز و استفاده از دیپلماسی انرژی فعال را از فرصت های اساسی ایران برای بهره گیری بهتر از منابع گازی خویش بیان کرده است و امید است که مسئولین امر با سیاست گذاری دقیق در این حوزه و با اجرای مناسب این سیاست ها، زمینه ی موفقیت ایران را در حوزه ی صنعت گاز فراهم سازند. (*)پی نوشت ها:
[1]organization of the gas exporting countries (ogec) http://portal.opec.mop.ir [2][3]آمار موسسه مطالعات بین المللی انرژی وابسته به وزارت نفت ایران.[4] قابل دسترسی در سایت وزارت نفت ایران.[5] پیشنهادهای قانونی برای برنامه پنجم توسعه. ویژه­نامه برنامه پنجم (به نقل از: قنبری، 1390: 192) http://portal.opec.mop.ir [6]منابع:- ابراهیمی ایلناز(1386)، صادرات گاز ایران: فرصت ها و تهدیدها، انتشارات مؤسسه ی تحقیقاتی تدبیر اقتصاد، تهران.- ابراهیمی ایلناز(1388)، سازمان کشورهای صادرکننده ی گاز: شکل گیری، فرصت ها و تهدیدها، انتشارات مؤسسه ی تحقیقاتی تدبیر اقتصاد، تهران.- پوراحمدی حسین(1390)، امکان سنجی و تأثیر تشکیل سازمان کشورهای صادرکننده ی گاز(اوجک) بر همگرایی و ارتقای امنیت، قدرت و سایر منافع کشورهای صادرکننده ی گاز، فصلنامه ی روابط خارجی، سال سوم، شماره ی چهارم، زمستان 1390، صص 7-52.- ترکان اکبر(1389)، گاز طبیعی و امنیت ملی، مجموعه مقالات نفت و سیاست خارجی، انتشارات پژوهشکده ی تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام، صص 63- 118.- تکین منوچهر(1386)، اوپک گازی، فصلنامه ی مطالعات انرژی، سال چهارم، شماره ی 13، تابستان 1386، صص 88- 96.- سلطانی فر مسعود(1389)، گاز و نقش آن در توسعه، پژوهش نامه ی شماره ی 18، انتشارات پژوهشکده ی تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام، تهران.- قنبری علی(1390)، اقتصادهای نفتی، نشرچالش، تهران.- مهدیان حسین و ترکاشوند جلال(1389)، انرژی و امنیت ملی ایران، نشر انتخاب، تهران.- میرتر سعید(1387)، مسائل نفت ایران، نشر قومس، تهران.- نوروزی محمد (1391)، گفتارهای عمومی درباره ی مسائل نفت ایران، انتشارات انجمن علمی دانشجویان معارف ی و مدیریت صادق(علیه السلام)، تهران.- یزدانی عنایت ا...، مجتبی تویسرکانی و لیلا جعفری، تحلیلی بر ژئوپلتیک و ژئوا ومی اوپک گازی، فصلنامه ی تحقیقات جغرافیایی، شماره ی 92، صص 79- 108.* محمد نوروزی؛ دانشجوی ای مدیریت قراردادهای بین المللی نفت و گاز صادق (علیه السلام)/ انتهای متن/
بزرگ ترین ذخایر اورانیوم جهانبزرگ ترین ذخایر اورانیوم جهانارسال شده توسط: مهتاب کیانی 26 اسفند 96 ساعت 17:20بزرگ ترین ذخایر اورانیوم جهان در حالی در چند کشور وجود دارد که در یک دهه اخیر اورانیوم به عنوان منبعی برای تولید انرژی همواره مورد توجه قدرت های بزرگ قرار گرفته است. چرا که اورانیوم در فرآیندهای تولید انرژی بسیار واکنش پذیر بوده و بیشتر و راحت تر از طلا و نقره در دسترس است و البته ف اورانیوم در زمینه ی نیازهای بشر بسیار کاربردی تر از هر ماده ی معدنی دیگر است.در این میان بزرگ ترین ذخایر اورانیوم جهان را در حالی برای شما معرفی خواهیم کرد که منظور ما از ذخایر اورانیوم ، ذخایر قابل بازیافت اورانیوم بدون در نظر گرفتن ایزوتوپ و قیمت ثابت آن در بازار است. گفته می شود در سال ۲۰۱۲، ظرفیت انرژی هسته ای با ۴۳۷ راکتور فعال انرژی در ۳۱ کشور دنیا تا ۳۷۲٫۵ گی ات افزایش داشته است. اگرچه کشورهایی مانند ژاپن و آلمان در پی اعتراضات جهانی، درصدد تعطیلیِ کامل راکتورهای خود برای حفظ محیط زیست برآمده اند، کشورهای دیگری مانند هند، چین، روسیه و عربستان سعودی راکتورهای هسته ای جدیدی برای تامین انرژی مورد نیاز خود ساخته اند.بزرگ ترین ذخایر اورانیوم جهانبا علم به این موضوع که نیروگاه های انرژی هسته ای، معمولا با اورانیوم سوخت گیری می کنند، کشورهایی که ذخایر اورانیوم زیادی دارند می توانند از انرژی هسته ای در بازار جهانی انرژی بهره ی بسیاری ببرند. بنابراین ممکن است این سوال برایمان ایجاد شود: کدام کشورها بیشترین ذخایر اورانیوم جهان را دارند؟ برای پاسخ به این سوال، «سازمان زمین شناسی و منابع طبیعی آلمان» آماری منتشر کرده که نشان دهنده کشورهایی است که بیشترین میزان ذخایر اورانیوم تا سال ۲۰۱۳ را داشته اند.بر اساس این اطلاعات، فهرستی از ۱۰ کشور دنیا با بیشترین ذخایر اورانیومِ قابل دستی تهیه کرده ایم. این فهرست تنها شامل ذخایر اورانیومی می شود که با هزینه ای کمتر از ۸۰ دلار برای هر یک کیلوگرم قابل بازیافت هستند. در ادامه، مقادیر اورانیوم قابل بازیافت را با واحد تن نشان خواهیم داد.ذخایر عظیم اورانیوم در استرالیابزرگ ترین ذخایر اورانیوم جهاندر سال ۲۰۱۵، استرالیا ۶۶۸۹ تن اورانیوم تولید کرد. این کشور پس از قزاقستان و کانادا، سومین تولیدکننده بزرگ اورانیوم در جهان است. استرالیا از سال ۱۹۵۴ تا کنون اورانیوم است اج می کند. سه مورد از معادنی که هم اکنون نیز در حال فعالیت هستند، عبارتند از: معدن ranger، معدن olympic dam و معدن four mile. از آنجا که استرالیا یکی از بزرگ ترین ذخایر اورانیوم دنیا را در اختیار دارد، همواره مخالفت هایی با است اج این ماده ی باارزش داشته است. از طرفی، به دلیل سیاست های غالب استرالیا در راستای حفظ محیط زیست از صادرات اورانیوم به کشورهای دیگر جلوگیری شده است.ذخایر اورانیوم کانادابزرگ ترین ذخایر اورانیوم جهانکانادا، سال ها بزرگ ترین تولیدکننده ی اورانیوم جهان بود و تولید ۲۲ درصد از اورانیوم وجی کل جهان را در دست داشت. اما در سال ۲۰۰۹، قزاقستان این جایگاه را از آن خود کرد. جهت یادآوری باید گفت معدن اورانیوم «مک آرتور» در کانادا، پُر بازده ترین معدن اورانیوم جهان است. طبق آمار منتشر شده، در سال ۲۰۱۳، کانادا حدود ۹۳۳۱ تن اورانیوم تولید کرده است. بیشتر ذخایر اورانیوم این کشور در حوزه آتاباسکا در شمال ساسکاچوان قرار دارد. ذخایر اورانیوم کانادا ۱۰ تا ۱۰۰ برابر بیشتر از میزان متوسط است اج شده در دیگر نقاط جهان برآورد شده است.شرکت بهره برداری ملی قزاقستانبزرگ ترین ذخایر اورانیوم جهانقزاقستان با ۲۰۰ هزار تن ذخایر اورانیوم در سال ۲۰۱۳، دومین کشور غنی جهان به لحاظ اورانیوم است. شایان ذکر است که قزاقستان سالیان متمادی در میان بزرگ ترین کشورهای تولیدکننده ی اورانیوم بوده است. به عنوان مثال، این کشور در سال ۲۰۰۹، تقریبا ۲۸درصد از مجموع اورانیوم جهان را تولید کرد. آمار و ارقام نشان می دهند این کشور در سال ۲۰۱۳، حدود ۲۲٫۴۵۱ تن اورانیوم تولید کرد که ۳۸درصد از کل اورانیوم تولید شده ی جهان در همان سال بود.با این حال، بیشتر اورانیوم قزاقستان توسط شرکت تی «کازاتومپروم» به کشورهای دیگر صادر شد. این شرکت، تمامی امور مربوط به اورانیومِ کشور از جمله است اج، کاوش، واردات و صادرات را مدیریت می کند. شرکت کازاتومپروم، با کشورهای مصرف کننده انرژی مانند چین، ژاپن و روسیه اتحادی استراتژیک داشته و سهام قابل توجهی در غول بین المللی عرصه ی نیروی هسته ای، یعنی «شرکت وستینگ هاوس الکتریک» دارد.راکتورهای هسته ای برزیلبزرگ ترین ذخایر اورانیوم جهانکشور بعدی در فهرست، برزیل با ۱۵۵ هزار تن ذخایر اورانیوم است. برزیل دو راکتور هسته ای دارد که در کنار هم، به تامین ۳درصد از برق کشور کمک می کند. راکتور سوم این کشور در حال ساخت بوده و انتظار می رود تا دهه ی ۲۰ قرن بیست و یکم، چهار راکتور دیگر نیز ساخته شود. این افزایش قابل توجه در به کارگیری ذخایر اورانیوم کشور، نوید چشم اندازی فوق العاده از توسعه ی اقتصادی برزیل در ی جنوبی می دهد.کشورهای دیگر با ذخایر رادیواکتیوپنجمین کشور حاضر در فهرست ما، آفریقای جنوبی با ۱۱۳ هزار تن اورانیوم قابل بازیافت در سال ۲۰۱۳ است. آفریقای جنوبی که تولید انرژی خود را به حداکثر رسانده، با دو راکتور هسته ای، ۵درصد از نیروی برق کشور را تامین می کند. شرکت تی «اسکوم» که در زمینه ی تولید انرژی فعالیت می کند، مالک نیروگاه هسته ای «کوبرگ» در آفریقای جنوبی نیز هست. مهم ترین مناطق است اج اورانیومِ آفریقای جنوبی در هارتبسفونتینِ دومینیون ریفس، ازولوینی و حوزه ی مرکزی کارو متعلق به شرکت uramin است. uramin در اغلب مناطق قاره ی آفریقا مشغول به فعالیت است که خود متعلق به یک شرکت تولید انرژی هسته ای فرانسوی به نام آریوا است.بزرگ ترین ذخایر اورانیوم جهانمغولستان و چین نیز هر یک به ترتیب با تولید ۱۰۸ هزار و ۹۴ هزار تن اورانیوم قابل بازیافت، در میان کشورهای تولیدکننده ی اورانیوم قرار دارند. اوکراین با تولید ۴۳ هزار تن و تانزانیا با ۳۸ هزار تن در رده های بعدی تولیدکنندگان اورانیوم جهان هستند. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که معدن است اج اورانیومِ «رودخانه ی موجو» در تانزانیا، بیشترین مقدار اورانیوم این کشور را دارد. کارشناسان دیگری هم معتقدند اورانیوم بسیار بیشتری از میزان فعلی این معدن، می توان از آن است اج کرد. حدس و گمان هایی وجود دارند که نشان می دهند تانزانیا می تواند مقدار زیادی مواد رادیواکتیویته برای توسعه اقتصادی خود تولید کند. در رده های بعد، با ۳۹ هزار و ازب تان با ۴۲ هزار تن، از دیگر تولیدکنندگان بزرگ اورانیوم جهان به شمار می روند.آیا اورانیوم می تواند نیروی لازم برای آیندگان را تامین کند؟همان طور که از آمار پیداست، اورانیوم مانند بیشتر منابع طبیعی، همیشه در دسترس نخواهد بود. اورانیوم به جای پراکندگی برابر در سراسر جهان مانند سوخت های فسیلی، بسیار نامتوازن و نامنظم در اقصی نقاط دنیا پخش شده است. خوشبختانه، وقتی صحبت از توسعه ی انرژی هسته ای می شود، کشورهای در حال توسعه با ذخایر بالایی از اورانیوم، می توانند بهره ی کافی از معادن خود ببرند. به جز کشورهای موجود در این فهرست، ممکن است هنوز هم مکان هایی در این دنیا باشند که اورانیوم قابل بازیافت برای بشر داشته باشند. با استفاده ی صحیح از اورانیوم به دست آمده و معادن جدیدی که از آن ها اورانیوم است اج می شود، می توان با راکتورهای هسته ای موجود، کمک بزرگی به تامین انرژی جهان کرد.از آنجا که استفاده ی طولانی مدت از سوخت های فسیلی، تاثیرات طولانی مدتی نیز بر محیط و تغییرات جوی خواهند داشت، شاید بهتر باشد از استفاده ی آن ها و دیگر انرژی های کربنی دست برداشته و از اورانیوم برای تامین انرژی خود استفاده کنیم. با این حال، استفاده از انرژی هسته ای بدون پذیرفتن خطرات احتمالی اش مانند تمام شدن ذخایر استفاده شده و خطر قریب الوقوع انفجار راکتور ها میسر نخواهد بود. به دست آوردن اورانیومِ بی خطر یعنی است اج، پردازش و تبدیل آن به نیروی برق برای بشری که روزبه روز در حال استفاده از منابع زمین است. منبع worldatlas
به گزارش تراز ، احمد توکلی، رئیس هیات مدیره سازمان مردم نهاد دیده بان شفافیت و عد ، در نامه ای به نفت یادآوری کرد در قرارداد اخیر وزارت نفت برای فروش گاز به شرکت نروژی ایرانی، مسیر قانونی برای صادرات گاز طی نشده و اجرای این قرارداد باید به سرعت متوقف شود.در این نامه آمده است: نرخ ۱۰سنت بر متر مکعب در قیمت نفت بشکه ای ۵۰دلار که وزارت نفت برای فروش روزانه ۲.۳ میلیون متر مکعب گاز برای شرکت نروژی- ایرانی آی اف ال ان جی تعیین کرده، ایرادهای حقوقی و راهبردی مهمی است و از آنجا که این نوع نرخگذاری می تواند مبنای قرادادهای متعدد مشابه با شرکت های دیگر قرارگیرد، لازم است در آن تجدیدنظر شود.لازم به یادآوریست در سوم آبان۹۶ قراردادی بین وزارت نفت و شرکت آی اف ال ان جی تحت مالکیت شرکت پالایش گاز خارگ و شرکت نروژی هملا برای فروش گاز شیرین و خشک وجی پالایشگاه هفتم پارس جنوبی به امضا رسیده تا این شرکت، گاز را به وسیله کشتی دارای تجهیزات مایع سازی گاز (واحد flng) به ال ان جی تبدیل کرده و آن را به فروش برساند.این قرارداد مبتنی بر ابلاغیه ی اعلامی وزارت نفت با موضوع «نرخ گاز طبیعی واحدهای کوچک مقیاس مایع سازی گاز طبیعی و واحدهای فشرده سازی گاز با هدف صادرات» منعقد شده است.توکلی در این نامه دو ایراد حقوقی وارد بر قرارداد و ابلاغیه را چنین برشمرده است:۱. جنابعالی با استناد به تکالیف و اختیارات ناشی از جزء ۴ بند الف ماده (۱) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی ت (۲) اقدام به تعیین نرخ گاز برای فروش به واحدهای مایع سازی و صدور ابلاغیه مذکور کرده اید. لازم به ذکر است بند ۴ ماده (۱) این قانون، به منظور اصلاح بند (ب) ماده (۱) قانون هدفمند یارانه ها بوده است و اساسا موضوع این قانون، تعیین نرخ گاز برای مصرف صنایع داخلی است. یعنی استناد به این قانون به منظور تعیین نرخ گاز جهت صادرات، وجاهت قانونی ندارد. بنابراین ابلاغیه نرخ گاز اساسا غیر قانونی بوده و هر قراردادی که مبتنی بر آن منعقد شود (از جمله قرارداد منعقد شده با شرکت مذکور) فاقد وجاهت قانونی است.۲. در تاریخ ۲۳/۷/۹۶ هیات ان آیین نامه «تشخیص قراردادهای مهم نفتی و نحوه امضای آنها» را به تصویب رساند که مطابق بند (الف) و (ب) ماده (۱) این آیین نامه، قرارداد صادرات گاز طبیعی و گاز طبیعی مایع شده برای مدت بیش از پنج سال جزو قراردادهای مهم نفتی محسوب می شوند. با توجه به اینکه قرارداد فروش گاز به شرکت نروژی- ایرانی مذکور در صدر نامه به مدت ۲۰ سال منعقد شده است؛ لذا یک قرارداد مهم نفتی و به طریق اولی یک قرارداد نفتی است. بنابراین مطابق ماده (۷) قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوب ۲/۳/۹۱ پیش از انعقاد قرارداد فروش گاز بلندمدت با این شرکت یا هر شرکت دیگر، بایستی چارچوب کلی قرادادهای فروش گاز به تصویب هیات ان برسد و پس از آن وزارت نفت اجازه خواهد داشت قرادادهای فروش گاز را ذیل آن چارچوب کلی به امضا برساند.توکلی بر اساس دو بند فوق نتیجه گرفته ابلاغیه اخیر و قرارداد منعقد شده با شرکت نروژی- ایرانی مبنای قانونی ندارد و اجرای این قرارداد باید به سرعت متوقف شود. لذا مادامی که وزارت نفت مسیر قانونی ذکر شده برای صادرات گاز را طی نکند نمی تواند فرمول قیمتی برای فروش گاز ارائه نموده و بر مبنای آن قرارداد امضاء کند.وی نرخ فروش گاز در این قرارداد را بسیار پایین دانسته و به زنگنه نوشته است: جناب آقای زنگنه، ابلاغیه صادر شده وزارت نفت، فرمولی را برای قیمت گذاری گاز به منظور فروش آن به شرکت های خصوصی ارائه داده است که تنها خام فروشی و ارزان فروشی برای کشور بدنیال دارد. مطابق این فرمول قیمتی، در متوسط قیمت نفت ۵۰ دلار، قیمت کل گاز فروخته شده حدود ۱۰ سنت بر متر مکعب یعنی تقریبا نصف قیمت فروش گاز به ترکیه خواهد بود. این قیمت پایین گاز موجب آسیب های زیادی به منافع ملی کشور خواهد شد.در شرایطی که قیمت گاز صادراتی ایران به ترکیه در قیمت نفت ۵۰ دلار حدودا ۲۰ سنت است، صادرات گاز به ترکیه علاوه بر سود اقتصادی بیشتر، دارای آورده - امنیتی برای کشور هم می باشد. در مدل فروش گاز بر اساس ابلاغیه اخیر نرخ فروش گاز، وزارت نفت هیچ مالکیتی بر ال ان جی تولیدی ندارد؛ لذا این گونه قراردادها فقط می توانند دارای منطق اقتصادی باشند و هیچ منطق استراتژیکی ندارند. با توجه به این نکته، در این مدل فروش گاز، قیمت فروش حتی باید بیشتر از قیمت صادراتی به همسایگان باشد تا بتواند به لحاظ منطق اقتصادی، فروختن گاز که در واقع نوعی خام فروشی است را توجیه نماید. از طرف دیگر ارزان فروشی گاز در جنوب کشور موجب ایجاد یک شاخص قیمت گذاری ضعیف در بازار منطقه به ویژه خلیج فارس خواهد شد و می تواند دست مایه دیگر کشورهای واردکننده گاز از ایران و کاهش قیمت در دیگر قراردادهای صادراتی گاز کشور نیز باشد.توکلی در ادامه خطاب به زنگنه نوشته: جنابعالی قبلا هزینه تولید گاز در کشور را برابر ۱۴-۱۵ سنت اعلام کرده اید؛ حال با چه استدلالی قیمت فروش گاز به این شرکت نروژی-ایرانی باید کمتر از قیمت تمام شده گاز برای کشور باشد؟ مطابق آنچه از متن ابلاغیه بدست می آید واحدهای تبدیل گاز به lng با هدف صادرات، از نظر وزارت نفت با واحدهای پتروشیمی داخلی هم ارز قرار داده شده اند؛ چرا که قیمت سوخت این واحدها برابر قیمت سوخت واحدهای پتروشیمی و قیمت خوراک نیز -در قیمت های فعلی نفت خام- برابر قیمت خوراک پتروشیمی های داخلی است. حال باید از جنابعالی پرسید با چه منطقی واحدهای پتروشیمی داخلی که باعث ایجاد تولید و اشتغال در کشور می شوند را با یک واحد صادرات ال ان جی شناور روی دریا که فقط باعث خام فروشی گاز کشور می شود در حالیکه هیچ سرمایه گذاری و انتقال تکنولوژی را در کشور به دنبال ندارد، ی ان فرض کرده اید؟توکلی در بخش سوم نامه خود به زنگنه، با یادآوری اولویت تزریق گاز به میادین نفتی نسبت به فروش گاز آورده است:مطابق سند تفصیلی برنامه ششم توسعه در سال جاری بایستی روزانه ۱۲۵ میلیون متر مکعب گاز به میادین نفتی تزریق شود و این میزان در سال ۹۷ باید به ۱۴۰ میلیون متر مکعب روزانه برسد اما طبق آ ین آمارهای منتشر شده این عدد بین ۸۰-۹۰ میلیون متر مکعب در روز است. این بدان معناست که وزارت نفت حداقل روزانه ۴۰-۵۰ میلیون متر مکعب عقب ماندگی نسبت به تکلیف برنامه ششم دارد. همانطور که استحضار دارید تزریق گاز به میادین نفتی هم باعث افزایش تولید نفت می شود و هم گاز تزریقی در سال های بعد قابل برداشت و استفاده خواهد بود؛ لذا انتظار میرود جنابعالی اولویت خود را در وهله اول بر تزریق گاز به میادین نفتی قرار دهید.عضو مجمع تشخیص مصلحت در خاتمه از نفت خواسته ضروری است ابلاغیه اخیر نرخ گاز با هدف صادرات، ابطال شده و قرارداد با شرکت نروژی-ایرانی نیز قبل از نافذ شدن متوقف گردد. از طرف دیگر وزارت نفت بایستی چارچوب کلی قراردادهای فروش گاز را به تصویب هیات ان برساند و سپس در قالب این چارچوب اقدام به انعقاد قرارداد فروش گاز نماید. همچنین ضروری است وزرات نفت اولویت مصرف گاز خود را تزریق به میادین نفتی داخلی و اجرای پروژه های صادراتی خط لوله فعلی و همچنین تکمیل طرح ایران ال ان جی قرار دهد.متن کامل این نامه بدین شرح است:برادر ارجمند جناب آقای زنگنه، محترم نفتسلام علیکم؛در تاریخ ۳/۸/۹۶ قراردادی بین وزارت نفت و شرکت iflng (تحت مالکیت شرکت پالایش گاز خارگ و شرکت نروژی hemla) برای فروش گاز به این شرکت به امضا رسیده است. این قرارداد مبتنی بر ابلاغیه ی اعلامی وزارت نفت با موضوع «نرخ گاز طبیعی واحدهای کوچک مقیاس مایع سازی گاز طبیعی و واحدهای فشرده سازی گاز با هدف صادرات» (پیوست ۱) منعقد شده است. مطابق قرارداد منعقد شده با این شرکت، وزارت نفت از طریق شرکت ملی نفت موظف است به مدت ۲۰ سال، روزانه ۲.۳ میلیون متر مکعب گاز شیرین و خشک وجی پالایشگاه هفتم پارس جنوبی را در اختیار این شرکت نروژی-ایرانی قرار دهد تا این شرکت، گاز را به وسیله کشتی دارای تجهیزات مایع سازی گاز (واحد flng) به ال ان جی تبدیل کرده و آن را به فروش برساند. قیمتی هم که برای فروش به این شرکت در نظر گرفته شده است مطابق فرمول نرخ گاز موجود در ابلاغیه، در قیمت نفت ۵۰ دلار برابر ۱۰ سنت بر متر مکعب می باشد. از آنجا که این ابلاغیه می تواند مبنای عقد قرادادهای متعدد مشابه با شرکت های دیگر قرار گیرد، اهمیت بالایی دارد لذا ذکر نکات زیر در مورد آن ضروری است:الف) ایرادات حقوقی وارد بر قرارداد و ابلاغیه۱. جنابعالی با استناد به تکالیف و اختیارات ناشی از جزء ۴ بند الف ماده (۱) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی ت (۲) (پیوست ۲)، اقدام به تعیین نرخ گاز برای فروش به واحدهای مایع سازی و صدور ابلاغیه مذکور کرده اید. لازم به ذکر است بند ۴ ماده (۱) قانون مزبور، به منظور اصلاح بند (ب) ماده (۱) قانون هدفمند یارانه ها بوده است و اساسا موضوع این قانون، تعیین نرخ گاز برای مصرف صنایع داخلی است. یعنی استناد به این قانون به منظور تعیین نرخ گاز جهت صادرات، وجاهت قانونی ندارد. بنابراین ابلاغیه نرخ گاز اساسا غیر قانونی بوده و هر قراردادی که مبتنی بر آن منعقد شود (از جمله قرارداد منعقد شده با شرکت مذکور) فاقد وجاهت قانونی است.۲. در تاریخ ۲۳/۷/۹۶ هیات ان آیین نامه «تشخیص قراردادهای مهم نفتی و نحوه امضای آنها» را به تصویب رساند (پیوست ۳). مطابق بند (الف) و (ب) ماده (۱) این آیین نامه، قرارداد صادرات گاز طبیعی و گاز طبیعی مایع شده (lng) برای مدت بیش از پنج سال جزو قراردادهای مهم نفتی محسوب می شوند. با توجه به اینکه قرارداد فروش گاز به شرکت نروژی-ایرانی مذکور در صدر نامه به مدت ۲۰ سال منعقد شده است؛ لذا یک قرارداد مهم نفتی و به طریق اولی یک قرارداد نفتی است. بنابراین مطابق ماده (۷) قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوب ۲/۳/۹۱ (پیوست ۴)، پیش از انعقاد قرارداد فروش گاز بلندمدت با این شرکت یا هر شرکت دیگر، بایستی چارچوب کلی قرادادهای فروش گاز به تصویب هیات ان برسد و پس از آن وزارت نفت اجازه خواهد داشت قرادادهای فروش گاز را ذیل آن چارچوب کلی به امضا برساند.بنابراین ابلاغیه اخیر و قرارداد منعقد شده با شرکت نروژی-ایرانی مبنای قانونی ندارد و اجرای این قرارداد باید به سرعت متوقف شود. لذا مادامی که وزارت نفت مسیر قانونی ذکر شده برای صادرات گاز را طی نکند نمی تواند فرمول قیمتی برای فروش گاز ارائه نموده و بر مبنای آن قرارداد امضاء کند.ب) فروش گاز به قیمت بسیار پایینجناب آقای زنگنه، ابلاغیه صادر شده وزارت متبوع شما، فرمولی را برای قیمت گذاری گاز به منظور فروش آن به شرکت های خصوصی ارائه داده است که تنها یک وجی برای کشور بدنیال دارد: خام فروشی و ارزان فروشی گاز. مطابق این فرمول قیمتی، در متوسط قیمت نفت ۵۰ دلار، قیمت کل گاز فروخته شده حدود ۱۰ سنت بر متر مکعب خواهد بود. این قیمت پایین گاز موجب آسیب های زیادی به منافع ملی کشور خواهد شد.اولا، قیمت گاز صادراتی ایران به ترکیه در قیمت نفت ۵۰ دلار حدودا ۲۰ سنت است؛ یعنی قیمت فروش گاز در این ابلاغیه تقریبا نصف قیمت فروش گاز به ترکیه است. این در حالی است که صادرات گاز به ترکیه علاوه بر سود اقتصادی بیشتر، دارای آورده -امنیتی برای کشور است. در مدل فروش گاز بر اساس ابلاغیه نرخ فروش گاز (مانند قرارداد فعلی با شرکت نروژی-ایرانی)، وزارت نفت هیچ مالکیتی بر ال ان جی تولیدی ندارد؛ لذا این گونه قراردادها فقط می توانند دارای منطق اقتصادی باشند و هیچ منطق استراتژیکی ندارند. با توجه به این نکته، در این مدل فروش گاز، قیمت فروش حتی باید بیشتر از قیمت صادراتی به همسایگان باشد تا بتواند به لحاظ منطق اقتصادی، فروختن گاز که در واقع نوعی خام فروشی است را توجیه نماید. از طرف دیگر ارزان فروشی گاز در جنوب کشور موجب ایجاد یک شاخص قیمت گذاری ضعیف در بازار منطقه به ویژه خلیج فارس خواهد شد و می تواند دست مایه دیگر کشورهای واردکننده گاز از ایران و کاهش قیمت در دیگر قراردادهای صادراتی گاز کشور نیز باشد.ثانیا، جنابعالی قبلا هزینه تولید گاز در کشور را برابر ۱۴-۱۵ سنت اعلام کرده اید؛ حال با چه استدلالی قیمت فروش گاز به این شرکت نروژی-ایرانی باید کمتر از قیمت تمام شده گاز برای کشور باشد؟ ثالثا، مطابق آنچه از متن ابلاغیه بدست می آید واحدهای تبدیل گاز به lng با هدف صادرات، از نظر وزارت نفت با واحدهای پتروشیمی داخلی هم ارز قرار داده شده اند؛ چرا که قیمت سوخت این واحدها برابر قیمت سوخت واحدهای پتروشیمی و قیمت خوراک نیز -در قیمت های فعلی نفت خام- برابر قیمت خوراک پتروشیمی های داخلی است. حال باید از جنابعالی پرسید با چه منطقی واحدهای پتروشیمی داخلی که باعث ایجاد تولید و اشتغال در کشور می شوند را با یک واحد صادرات ال ان جی شناور روی دریا که فقط باعث خام فروشی گاز کشور می شود در حالیکه هیچ سرمایه گذاری و انتقال تکنولوژی را در کشور به دنبال ندارد، ی ان فرض کرده اید؟ج) اولویت تزریق گاز به میادین نفتی نسبت به فروش گازمطابق سند تفصیلی برنامه ششم توسعه در سال جاری بایستی روزانه ۱۲۵ میلیون متر مکعب گاز به میادین نفتی تزریق شود و این میزان در سال ۹۷ باید به ۱۴۰ میلیون متر مکعب روزانه برسد (پیوست ۵)؛ اما طبق آ ین آمارهای منتشر شده این عدد بین ۸۰-۹۰ میلیون متر مکعب در روز است. این بدان معناست که وزارت نفت حداقل روزانه ۴۰-۵۰ میلیون متر مکعب عقب ماندگی نسبت به تکلیف برنامه ششم دارد. همانطور که استحضار دارید تزریق گاز به میادین نفتی هم باعث افزایش تولید نفت می شود و هم گاز تزریقی در سال های بعد قابل برداشت و استفاده خواهد بود؛ لذا انتظار میرود جنابعالی اولویت خود را در وهله اول بر تزریق گاز به میادین نفتی قرار دهید.از سوی دیگر در صورتی که وزارت نفت به دنبال صادرات گاز باشد، بایستی اولویت خود را بر توسعه صادرات از طریق خط لوله به کشورهای همسایه قرار دهد؛ چرا که این موضوع علاوه بر مزایای اقتصادی، موجب تقویت روابط با کشورهای همسایه و ایجاد وابستگی متقابل با آنها می شود. در این بین پروژه های صادرات گاز به پا تان، عمان و تکمیل ظرفیت صادراتی به عراق دارای اولویت بالایی هستند. در مورد lng نیز با توجه به سرمایه گذاری انجام شده در پروژه ایران ال ان جی باید اولویت وزارت نفت، تکمیل و بهره برداری از این طرح باشد.با توجه به موارد اشاره شده ضروری است ابلاغیه اخیر نرخ گاز با هدف صادرات، ابطال شده و قرارداد با شرکت نروژی-ایرانی نیز قبل از نافذ شدن متوقف گردد. از طرف دیگر وزارت نفت بایستی چارچوب کلی قراردادهای فروش گاز را به تصویب هیات ان برساند و سپس در قالب این چارچوب اقدام به انعقاد قرارداد فروش گاز نماید. همچنین ضروری است وزرات نفت اولویت مصرف گاز خود را تزریق به میادین نفتی داخلی و اجرای پروژه های صادراتی خط لوله فعلی و همچنین تکمیل طرح ایران ال ان جی قرار دهد.
رئیس هیئت مدیره سازمان مردم نهاد دیده بان شفافیت و عد ، در نامه ای به نفت یادآوری کرد در قرارداد اخیر وزارت نفت برای فروش گاز به شرکت نروژی ایرانی، مسیر قانونی برای صادرات گاز طی نشده و اجرای این قرارداد باید به سرعت متوقف شود. به گزارش شفاف، در این نامه آمده است: نرخ 10سنت بر متر مکعب در قیمت نفت بشکه ای 50دلار که وزارت نفت برای فروش روزانه 2.3 میلیون متر مکعب گاز برای شرکت نروژی- ایرانی آی اف ال ان جی تعیین کرده، ایرادهای حقوقی و راهبردی مهمی است و از آنجا که این نوع نرخگذاری می تواند مبنای قرادادهای متعدد مشابه با شرکت های دیگر قرارگیرد، لازم است در آن تجدیدنظر شود.لازم به یادآوریست در سوم آبان96 قراردادی بین وزارت نفت و شرکت آی اف ال ان جی تحت مالکیت شرکت پالایش گاز خارگ و شرکت نروژی هملا برای فروش گاز شیرین و خشک وجی پالایشگاه هفتم پارس جنوبی به امضا رسیده تا این شرکت، گاز را به وسیله کشتی دارای تجهیزات مایع سازی گاز (واحد flng) به ال ان جی تبدیل کرده و آن را به فروش برساند.این قرارداد مبتنی بر ابلاغیه ی اعلامی وزارت نفت با موضوع «نرخ گاز طبیعی واحدهای کوچک مقیاس مایع سازی گاز طبیعی و واحدهای فشرده سازی گاز با هدف صادرات» منعقد شده است. توکلی در این نامه دو ایراد حقوقی وارد بر قرارداد و ابلاغیه را چنین برشمرده است:1. جنابعالی با استناد به تکالیف و اختیارات ناشی از جزء 4 بند الف ماده (1) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی ت (2) اقدام به تعیین نرخ گاز برای فروش به واحدهای مایع سازی و صدور ابلاغیه مذکور کرده اید. لازم به ذکر است بند 4 ماده (1) این قانون، به منظور اصلاح بند (ب) ماده (1) قانون هدفمند یارانه ها بوده است و اساسا موضوع این قانون، تعیین نرخ گاز برای مصرف صنایع داخلی است. یعنی استناد به این قانون به منظور تعیین نرخ گاز جهت صادرات، وجاهت قانونی ندارد. بنابراین ابلاغیه نرخ گاز اساسا غیر قانونی بوده و هر قراردادی که مبتنی بر آن منعقد شود (از جمله قرارداد منعقد شده با شرکت مذکور) فاقد وجاهت قانونی است.2. در تاریخ 23/7/96 هیات ان آیین نامه «تشخیص قراردادهای مهم نفتی و نحوه امضای آنها» را به تصویب رساند که مطابق بند (الف) و (ب) ماده (1) این آیین نامه، قرارداد صادرات گاز طبیعی و گاز طبیعی مایع شده برای مدت بیش از پنج سال جزو قراردادهای مهم نفتی محسوب می شوند. با توجه به اینکه قرارداد فروش گاز به شرکت نروژی- ایرانی مذکور در صدر نامه به مدت 20 سال منعقد شده است؛ لذا یک قرارداد مهم نفتی و به طریق اولی یک قرارداد نفتی است. بنابراین مطابق ماده (7) قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوب 2/3/91 پیش از انعقاد قرارداد فروش گاز بلندمدت با این شرکت یا هر شرکت دیگر، بایستی چارچوب کلی قرادادهای فروش گاز به تصویب هیات ان برسد و پس از آن وزارت نفت اجازه خواهد داشت قرادادهای فروش گاز را ذیل آن چارچوب کلی به امضا برساند.توکلی بر اساس دو بند فوق نتیجه گرفته ابلاغیه اخیر و قرارداد منعقد شده با شرکت نروژی- ایرانی مبنای قانونی ندارد و اجرای این قرارداد باید به سرعت متوقف شود. لذا مادامی که وزارت نفت مسیر قانونی ذکر شده برای صادرات گاز را طی نکند نمی تواند فرمول قیمتی برای فروش گاز ارائه نموده و بر مبنای آن قرارداد امضاء کند.توکلی نرخ فروش گاز در این قرارداد را بسیار پایین دانسته و به زنگنه نوشته است: جناب آقای زنگنه، ابلاغیه صادر شده وزارت نفت، فرمولی را برای قیمت گذاری گاز به منظور فروش آن به شرکت های خصوصی ارائه داده است که تنها خام فروشی و ارزان فروشی برای کشور بدنیال دارد. مطابق این فرمول قیمتی، در متوسط قیمت نفت 50 دلار، قیمت کل گاز فروخته شده حدود 10 سنت بر متر مکعب یعنی تقریبا نصف قیمت فروش گاز به ترکیه خواهد بود. این قیمت پایین گاز موجب آسیب های زیادی به منافع ملی کشور خواهد شد.در شرایطی که قیمت گاز صادراتی ایران به ترکیه در قیمت نفت 50 دلار حدودا 20 سنت است، صادرات گاز به ترکیه علاوه بر سود اقتصادی بیشتر، دارای آورده - امنیتی برای کشور هم می باشد. در مدل فروش گاز بر اساس ابلاغیه اخیر نرخ فروش گاز، وزارت نفت هیچ مالکیتی بر ال ان جی تولیدی ندارد؛ لذا این گونه قراردادها فقط می توانند دارای منطق اقتصادی باشند و هیچ منطق استراتژیکی ندارند. با توجه به این نکته، در این مدل فروش گاز، قیمت فروش حتی باید بیشتر از قیمت صادراتی به همسایگان باشد تا بتواند به لحاظ منطق اقتصادی، فروختن گاز که در واقع نوعی خام فروشی است را توجیه نماید. از طرف دیگر ارزان فروشی گاز در جنوب کشور موجب ایجاد یک شاخص قیمت گذاری ضعیف در بازار منطقه به ویژه خلیج فارس خواهد شد و می تواند دست مایه دیگر کشورهای واردکننده گاز از ایران و کاهش قیمت در دیگر قراردادهای صادراتی گاز کشور نیز باشد.توکلی در ادامه خطاب به زنگنه نوشته: جنابعالی قبلا هزینه تولید گاز در کشور را برابر 14-15 سنت اعلام کرده اید؛ حال با چه استدلالی قیمت فروش گاز به این شرکت نروژی-ایرانی باید کمتر از قیمت تمام شده گاز برای کشور باشد؟ مطابق آنچه از متن ابلاغیه بدست می آید واحدهای تبدیل گاز به lng با هدف صادرات، از نظر وزارت نفت با واحدهای پتروشیمی داخلی هم ارز قرار داده شده اند؛ چرا که قیمت سوخت این واحدها برابر قیمت سوخت واحدهای پتروشیمی و قیمت خوراک نیز -در قیمت های فعلی نفت خام- برابر قیمت خوراک پتروشیمی های داخلی است. حال باید از جنابعالی پرسید با چه منطقی واحدهای پتروشیمی داخلی که باعث ایجاد تولید و اشتغال در کشور می شوند را با یک واحد صادرات ال ان جی شناور روی دریا که فقط باعث خام فروشی گاز کشور می شود در حالیکه هیچ سرمایه گذاری و انتقال تکنولوژی را در کشور به دنبال ندارد، ی ان فرض کرده اید؟توکلی در بخش سوم نامه خود به زنگنه، با یادآوری اولویت تزریق گاز به میادین نفتی نسبت به فروش گاز آورده است:مطابق سند تفصیلی برنامه ششم توسعه در سال جاری بایستی روزانه 125 میلیون متر مکعب گاز به میادین نفتی تزریق شود و این میزان در سال 97 باید به 140 میلیون متر مکعب روزانه برسد اما طبق آ ین آمارهای منتشر شده این عدد بین 80-90 میلیون متر مکعب در روز است. این بدان معناست که وزارت نفت حداقل روزانه 40-50 میلیون متر مکعب عقب ماندگی نسبت به تکلیف برنامه ششم دارد. همانطور که استحضار دارید تزریق گاز به میادین نفتی هم باعث افزایش تولید نفت می شود و هم گاز تزریقی در سال های بعد قابل برداشت و استفاده خواهد بود؛ لذا انتظار میرود جنابعالی اولویت خود را در وهله اول بر تزریق گاز به میادین نفتی قرار دهید.عضو مجمع تشخیص مصلحت در خاتمه از نفت خواسته ضروری است ابلاغیه اخیر نرخ گاز با هدف صادرات، ابطال شده و قرارداد با شرکت نروژی-ایرانی نیز قبل از نافذ شدن متوقف گردد. از طرف دیگر وزارت نفت بایستی چارچوب کلی قراردادهای فروش گاز را به تصویب هیات ان برساند و سپس در قالب این چارچوب اقدام به انعقاد قرارداد فروش گاز نماید. همچنین ضروری است وزرات نفت اولویت مصرف گاز خود را تزریق به میادین نفتی داخلی و اجرای پروژه های صادراتی خط لوله فعلی و همچنین تکمیل طرح ایران ال ان جی قرار دهد.متن کامل این نامه بدین شرح است:برادر ارجمند جناب آقای زنگنه، محترم نفتسلام علیکم؛در تاریخ 3/8/96 قراردادی بین وزارت نفت و شرکت iflng (تحت مالکیت شرکت پالایش گاز خارگ و شرکت نروژی hemla) برای فروش گاز به این شرکت به امضا رسیده است. این قرارداد مبتنی بر ابلاغیه ی اعلامی وزارت نفت با موضوع «نرخ گاز طبیعی واحدهای کوچک مقیاس مایع سازی گاز طبیعی و واحدهای فشرده سازی گاز با هدف صادرات» منعقد شده است. مطابق قرارداد منعقد شده با این شرکت، وزارت نفت از طریق شرکت ملی نفت موظف است به مدت 20 سال، روزانه 2.3 میلیون متر مکعب گاز شیرین و خشک وجی پالایشگاه هفتم پارس جنوبی را در اختیار این شرکت نروژی-ایرانی قرار دهد تا این شرکت، گاز را به وسیله کشتی دارای تجهیزات مایع سازی گاز (واحد flng) به ال ان جی تبدیل کرده و آن را به فروش برساند. قیمتی هم که برای فروش به این شرکت در نظر گرفته شده است مطابق فرمول نرخ گاز موجود در ابلاغیه، در قیمت نفت 50 دلار برابر 10 سنت بر متر مکعب می باشد. از آنجا که این ابلاغیه می تواند مبنای عقد قرادادهای متعدد مشابه با شرکت های دیگر قرار گیرد، اهمیت بالایی دارد لذا ذکر نکات زیر در مورد آن ضروری است:الف) ایرادات حقوقی وارد بر قرارداد و ابلاغیه1. جنابعالی با استناد به تکالیف و اختیارات ناشی از جزء 4 بند الف ماده (1) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی ت (2) اقدام به تعیین نرخ گاز برای فروش به واحدهای مایع سازی و صدور ابلاغیه مذکور کرده اید. لازم به ذکر است بند 4 ماده (1) قانون مزبور، به منظور اصلاح بند (ب) ماده (1) قانون هدفمند یارانه ها بوده است و اساسا موضوع این قانون، تعیین نرخ گاز برای مصرف صنایع داخلی است. یعنی استناد به این قانون به منظور تعیین نرخ گاز جهت صادرات، وجاهت قانونی ندارد. بنابراین ابلاغیه نرخ گاز اساسا غیر قانونی بوده و هر قراردادی که مبتنی بر آن منعقد شود (از جمله قرارداد منعقد شده با شرکت مذکور) فاقد وجاهت قانونی است.2. در تاریخ 23/7/96 هیات ان آیین نامه «تشخیص قراردادهای مهم نفتی و نحوه امضای آنها» را به تصویب رساند. مطابق بند (الف) و (ب) ماده (1) این آیین نامه، قرارداد صادرات گاز طبیعی و گاز طبیعی مایع شده (lng) برای مدت بیش از پنج سال جزو قراردادهای مهم نفتی محسوب می شوند. با توجه به اینکه قرارداد فروش گاز به شرکت نروژی-ایرانی مذکور در صدر نامه به مدت 20 سال منعقد شده است؛ لذا یک قرارداد مهم نفتی و به طریق اولی یک قرارداد نفتی است. بنابراین مطابق ماده (7) قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوب 2/3/91 ، پیش از انعقاد قرارداد فروش گاز بلندمدت با این شرکت یا هر شرکت دیگر، بایستی چارچوب کلی قرادادهای فروش گاز به تصویب هیات ان برسد و پس از آن وزارت نفت اجازه خواهد داشت قرادادهای فروش گاز را ذیل آن چارچوب کلی به امضا برساند.بنابراین ابلاغیه اخیر و قرارداد منعقد شده با شرکت نروژی-ایرانی مبنای قانونی ندارد و اجرای این قرارداد باید به سرعت متوقف شود. لذا مادامی که وزارت نفت مسیر قانونی ذکر شده برای صادرات گاز را طی نکند نمی تواند فرمول قیمتی برای فروش گاز ارائه نموده و بر مبنای آن قرارداد امضاء کند.ب) فروش گاز به قیمت بسیار پایینجناب آقای زنگنه، ابلاغیه صادر شده وزارت متبوع شما، فرمولی را برای قیمت گذاری گاز به منظور فروش آن به شرکت های خصوصی ارائه داده است که تنها یک وجی برای کشور بدنیال دارد: خام فروشی و ارزان فروشی گاز. مطابق این فرمول قیمتی، در متوسط قیمت نفت 50 دلار، قیمت کل گاز فروخته شده حدود 10 سنت بر متر مکعب خواهد بود. این قیمت پایین گاز موجب آسیب های زیادی به منافع ملی کشور خواهد شد.اولا، قیمت گاز صادراتی ایران به ترکیه در قیمت نفت 50 دلار حدودا 20 سنت است؛ یعنی قیمت فروش گاز در این ابلاغیه تقریبا نصف قیمت فروش گاز به ترکیه است. این در حالی است که صادرات گاز به ترکیه علاوه بر سود اقتصادی بیشتر، دارای آورده -امنیتی برای کشور است. در مدل فروش گاز بر اساس ابلاغیه نرخ فروش گاز (مانند قرارداد فعلی با شرکت نروژی-ایرانی)، وزارت نفت هیچ مالکیتی بر ال ان جی تولیدی ندارد؛ لذا این گونه قراردادها فقط می توانند دارای منطق اقتصادی باشند و هیچ منطق استراتژیکی ندارند. با توجه به این نکته، در این مدل فروش گاز، قیمت فروش حتی باید بیشتر از قیمت صادراتی به همسایگان باشد تا بتواند به لحاظ منطق اقتصادی، فروختن گاز که در واقع نوعی خام فروشی است را توجیه نماید. از طرف دیگر ارزان فروشی گاز در جنوب کشور موجب ایجاد یک شاخص قیمت گذاری ضعیف در بازار منطقه به ویژه خلیج فارس خواهد شد و می تواند دست مایه دیگر کشورهای واردکننده گاز از ایران و کاهش قیمت در دیگر قراردادهای صادراتی گاز کشور نیز باشد.ثانیا، جنابعالی قبلا هزینه تولید گاز در کشور را برابر 14-15 سنت اعلام کرده اید؛ حال با چه استدلالی قیمت فروش گاز به این شرکت نروژی-ایرانی باید کمتر از قیمت تمام شده گاز برای کشور باشد؟ ثالثا، مطابق آنچه از متن ابلاغیه بدست می آید واحدهای تبدیل گاز به lng با هدف صادرات، از نظر وزارت نفت با واحدهای پتروشیمی داخلی هم ارز قرار داده شده اند؛ چرا که قیمت سوخت این واحدها برابر قیمت سوخت واحدهای پتروشیمی و قیمت خوراک نیز -در قیمت های فعلی نفت خام- برابر قیمت خوراک پتروشیمی های داخلی است. حال باید از جنابعالی پرسید با چه منطقی واحدهای پتروشیمی داخلی که باعث ایجاد تولید و اشتغال در کشور می شوند را با یک واحد صادرات ال ان جی شناور روی دریا که فقط باعث خام فروشی گاز کشور می شود در حالیکه هیچ سرمایه گذاری و انتقال تکنولوژی را در کشور به دنبال ندارد، ی ان فرض کرده اید؟ج) اولویت تزریق گاز به میادین نفتی نسبت به فروش گازمطابق سند تفصیلی برنامه ششم توسعه در سال جاری بایستی روزانه 125 میلیون متر مکعب گاز به میادین نفتی تزریق شود و این میزان در سال 97 باید به 140 میلیون متر مکعب روزانه برسد ؛ اما طبق آ ین آمارهای منتشر شده این عدد بین 80-90 میلیون متر مکعب در روز است. این بدان معناست که وزارت نفت حداقل روزانه 40-50 میلیون متر مکعب عقب ماندگی نسبت به تکلیف برنامه ششم دارد. همانطور که استحضار دارید تزریق گاز به میادین نفتی هم باعث افزایش تولید نفت می شود و هم گاز تزریقی در سال های بعد قابل برداشت و استفاده خواهد بود؛ لذا انتظار میرود جنابعالی اولویت خود را در وهله اول بر تزریق گاز به میادین نفتی قرار دهید.از سوی دیگر در صورتی که وزارت نفت به دنبال صادرات گاز باشد، بایستی اولویت خود را بر توسعه صادرات از طریق خط لوله به کشورهای همسایه قرار دهد؛ چرا که این موضوع علاوه بر مزایای اقتصادی، موجب تقویت روابط با کشورهای همسایه و ایجاد وابستگی متقابل با آنها می شود. در این بین پروژه های صادرات گاز به پا تان، عمان و تکمیل ظرفیت صادراتی به عراق دارای اولویت بالایی هستند. در مورد lng نیز با توجه به سرمایه گذاری انجام شده در پروژه ایران ال ان جی باید اولویت وزارت نفت، تکمیل و بهره برداری از این طرح باشد.با توجه به موارد اشاره شده ضروری است ابلاغیه اخیر نرخ گاز با هدف صادرات، ابطال شده و قرارداد با شرکت نروژی-ایرانی نیز قبل از نافذ شدن متوقف گردد. از طرف دیگر وزارت نفت بایستی چارچوب کلی قراردادهای فروش گاز را به تصویب هیات ان برساند و سپس در قالب این چارچوب اقدام به انعقاد قرارداد فروش گاز نماید. همچنین ضروری است وزرات نفت اولویت مصرف گاز خود را تزریق به میادین نفتی داخلی و اجرای پروژه های صادراتی خط لوله فعلی و همچنین تکمیل طرح ایران ال ان جی قرار دهد.احمد توکلیرئیس هیئت مدیره سازمان مردم نهاددیده بان شفافیت و عد 26/08/1396
ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی همواره به عنوان دو شاخص مهم کلان برنامه های اقتصادی محسوب می شود. ششمین برنامه پنج ساله توسعه کشور تا افق ۱۴۰۰ نیز با تاکید بر این موارد، اه کمی نظیر متوسط رشد اقتصادی سالانه هشت درصد و کاهش نرخ بیکاری از 6/12 درصد در سال ۱۳۹۵ به 6/8 درصد در سال ۱۴۰۰ را هدف گذاری کرده است. ۵۵آنلاین :ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی همواره به عنوان دو شاخص مهم کلان برنامه های اقتصادی محسوب می شود. ششمین برنامه پنج ساله توسعه کشور تا افق ۱۴۰۰ نیز با تاکید بر این موارد، اه کمی نظیر متوسط رشد اقتصادی سالانه هشت درصد و کاهش نرخ بیکاری از 6/12 درصد در سال ۱۳۹۵ به 6/8 درصد در سال ۱۴۰۰ را هدف گذاری کرده است. در این میان، بخش معدن در ششمین برنامه توسعه از چنان اهمیتی برخوردار بوده که در ماده ۲ این قانون از آن به عنوان یکی از مسائل محوری برنامه توسعه نام برده شده است. سهم معدن در قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه، متوسط رشد ارزش افزوده سالانه ۸/۸ درصد و نیز متوسط رشد سالانه اشتغال 6/4 درصدی است. با این توصیفات، با در نظر گرفتن جمعیت حدود ۱۰۰ هزار نفری شاغل به طور مستقیم در بخش معدن کشور، رسیدن به اه اشتغال برنامه ششم نیازمند ایجاد سالانه حداقل پنج هزار شغل مستقیم در حوزه معدن خواهد بود. به طوری که باید تا پایان این برنامه حدود ۲۵ هزار شغل مستقیم در بخش معدن ایجاد شده باشد. حال سؤال اینجاست که آیا اصولاً این چنین پتانسیل رشدی برای ایجاد اشتغال و رشد ارزش افزوده در انواع مختلف ذخایر معدنی کشور وجود دارد و در صورت وجود، کدام ذخایر معدنی کشور نیازمند توجه ویژه برای پاسخگویی به این چنین اه کلانی هستند.پیش از آنکه به موضوع اهمیت استراتژیک ذخایر زغال سنگ برای کشور بپردازیم، مطلب مهم دیگری را مورد بررسی قرار خواهیم داد احتمالاً در عصر حاضر اولین سوالی که ذهن مخاطب این مقاله را به خود مشغول می کند آن است که چرا با وجود سرمایه گذاری دنیا روی انرژی های تجدیدپذیر، ایران باید به دنبال توسعه معادن زغال سنگ خود باشد. برای پاسخ به این سؤال به بررسی چشم­انداز انرژی دنیا در سال­های پیشرو می پردازیم. براساس تازه ترین گزارش سازمان بین­المللی انرژی در سپتامبر ۲۰۱۷ با عنوان «چشم­انداز انرژی دنیا در سال ۲۰۴۰»، اگرچه جهت گیری سرمایه گذاری­های جدید دنیا با بهره بردن از مشوق های تی کشورها به سمت تولید انرژی از منابع تجدیدپذیر حرکت می کند، اما سوخت­های فسیلی همچنان و حداقل تا سه دهه آینده منابع اصلی تولید و تأمین انرژی دنیا محسوب می شوند. براساس این گزارش، پیش­بینی می شود که میزان تولید الکتریسیته از زغال سنگ تا سال ۲۰۴۰ دارای رشد ۱۰ درصدی نسبت به سال ۲۰۱۵ خواهد بود و از میزان 41/9 تریلیون کیلو وات ساعت در سال ۲۰۱۵ به بیش از 39/10 تریلیون کیلووات ساعت در سال ۲۰۴۰ خواهد رسید. این پیش­بینی بیانگر این ادعاست که دنیا همچنان در حال سرمایه گذاری روی تأمین انرژی از منابع زغال سنگ بوده و این مهم تا سالیان دور ادامه خواهد داشت. در کنار این، بیش از ۷۴ درصد از تولید فولاد دنیا به روش کوره بلند و کنورتور صورت می پذیرد. رشد ۱۲ درصدی تولید زغال سنگ کک­شو در جهان در بازه پنج ساله ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵ نیز بیانگر اهمیت و سرمایه گذاری های کلان اخیر در این حوزه در دنیاست. از طرف دیگر اهمیت بهره­گیری از ذخایر زغال سنگ در ایران به خاطر ذخایر نفت و گاز به شدت مغفول مانده است. این در حالی است که سایر رقبای ایران در ذخایر انرژی، نظیر و روسیه با وجود دارا بودن ذخایر غنی نفت و گاز و نیز دارا بودن رتبه های اول و دوم در تولید گاز طبیعی و رتبه­های سوم و اول در تولید نفت خام دنیا، به شدت بر ذخایر زغال سنگ خود نیز سرمایه گذاری کرده اند. به عنوان مقایسه، و روسیه رتبه های سوم و پنجم در تولید زغال سنگ دنیا را بر عهده داشته و به ترتیب، 9/8 و 2/5 درصد از زغال سنگ دنیا را تولید می کنند. در مقابل، ایران نه تنها به دنبال اکتشاف بیشتر ذخایر زغال سنگ خود نرفته، بلکه به است اج ذخایر موجود زغال سنگ خود نیز نپرداخته است. این در حالی است که سایر کشورهای دنیا همچنان به دنبال سرمایه گذاری در این بخش مهم اقتصاد دنیا هستند.در حال حاضر بیش از ۴۰ درصد از انرژی الکتریکی دنیا از منابع زغال سنگ تأمین می شود و متوسط جهانی تولید و نرخ برداشت از ذخایر قطعی زغال سنگ جهان حدود 8/0 درصد است. ایران با نرخ برداشت 1/0 درصدی از ذخایر زغال سنگ خود، با نسبت یک هشتم نسبت به متوسط جهانی در حال تولید از ذخایر زغال سنگ خود است و تا به امروز هیچ نیروگاه زغالی در کشور احداث نشده است.گفتنی است سرمایه گذاری روی است اج ذخایر زغال سنگ، علاوه بر اشتغال آفرینی بالا در قیمت های کنونی دارای جذ ت اقتصادی بالایی نیز است. متوسط قیمت هر تن زغال سنگ کک­شو طی یک سال گذشته بیش از ۱۶۰ دلار بوده است و این منجر به سودآوری بالای شرکت های تولیدکننده زغال سنگ دنیا شده است. علت بهر­هوری پایین معادن قدیمی زغال سنگ کشور در حال حاضر به خاطر عدم سرمایه گذاری مجدد در این معادن برای مدتی قریب به 40 سال بوده است. استفاده از تکنولوژی روز دنیا و است اج مکانیزه زغال سنگ علاوه بر افزایش بهره­وری، سودآوری این بخشی تولیدی کشور را نیز به شدت افزایش خواهد داد. این در حالی است که کشور با وجود دارا بودن 15/1 میلیارد تن ذخیره قطعی زغال سنگ تنها ۱/۱ میلیون تن تولید دارد! این بدان معناست که ظرفیت بالقوه ذخایر زغال سنگ در اشتغال زایی، ثروت افرینی و تأمین امنیت انرژی کشور به صورت بالفعل در نیامده است.پتانسیل ایجاد ۳۰ هزار شغلانواع مختلف زغال سنگ کشور از منظر زنجیره ارزش شامل دو نوع عمده زغال سنگ، کک­شو مصرفی در تولید فولاد و زغال سنگ حرارتی که در تولید انرژی الکتریکی مورد استفاده قرار می گیرد است. در بخش حاضر، پتانسیل ایجاد شغلی ذخایر قطعی زغال سنگ کشور در دو بخش زغال سنگ کک­شو و حرارتی به تفکیک بررسی می شود. مجموع ذخایر قطعی زغال سنگ ایران در حال حاضر 15/1 میلیارد تن است که از این میزان حدود 900 میلیون تن آن زغال سنگ کک­شو و بیش از ۲۵۰ میلیون تن آن زغال سنگ حرارتی است. سرمایه گذاری در همین میزان ذخیره قطعی زغال سنگ کشور پتانسیل ایجاد ۳۰ هزار شغل مستقیم را دارد. فراتر از این، بر اساس پیشی­بینی شرکت های روسی فعال در زمین اکتشاف معادن زغال سنگ ایران، مناطقی از کشور حدفاصل نایب اند کرمان تا طبس دارای ذخایر ۱۱ تا 14 میلیارد تن زغال سنگ است. با سرمایه گذاری بیشتر در بخش اکتشاف زغال سنگ در این نواحی بخش مهمی از این ذخایر احتمالی تبدیل به ذخایر قطعی خواهد شد که فصل جدیدی از ظرفیت های توسعه را پیش روی کشور قرار خواهد داد. سرمایه گذاری­های صورت گرفته در کشور در طول زنجیره ارزش زغال سنگ کک­شو براساسی ظرفیت تولید بالادست، برنامه­ریزی شده و عدم تولید کافی زغال سنگ، صنایع پایین دست را دچار بحران کرده است. براساس ظرفیت مصرفی واحدهای کوره بلند، کشور نیازمند 3/4 میلیون تن کنسانتره زغال سنگ کک­شو است. این بدان معناست که بر اساسی حجم تولید کنسانتره زغال سنگ حال حاضر واحدهای تولیدی که حدود ۱/۱ میلیون تن است و همچنین ظرفیت واحدهای تولید کنسانتره زغال سنگ کشور (و نیز نیاز وارداتی زغال سنگ برای ارتقای کیفی محصولی داخلی و بلندینگ مناسب)، کشور نیازمند 3/1 میلیون تن واردات و تولید سه میلیون تن کنسانتره زغال سنگ کک­شوی داخلی است. این بدان معناست که تولید کنسانتره زغال سنگ کک­شو در معادن کشور با فرض ۳۰ درصد واردات این محصول باید حدوداً به سه برابر تولید حال حاضران برسد و این مطلوب تنها از طریق سرمایه گذاری مجدد و توجه ویژه به این صنعت حاصل خواهد شد.اما دیگر نکته مهم در این بخش علاوه بر تأمین زغال سنگ مورد نیاز برای صنایع پایین دستی نظیر ک ازی و فولاد و به کار انداختن زنجیره کامل تولید در این بخش، افزایش میزان اشتغال در این بخش تولیدی کشور است. بر اساس تخمین ها، تعداد نیروی انسانی شاغل در معادن زغال سنگ کشور حدود ۹ تا ۱۱ هزار نفر است. افزایش سه برابری تولید کنسانتره زغال سنگ، کک­شو در معادن زغال سنگ کشور نیازمند حداقل دو برابر شدن تعداد نیروی انسانی در این بخش تولید است. این به معنای ایجاد بیش از 10 هزار شغل مستقیم تنها در یک حلقه از زنجیره اقتصادی کشور است که مسلماً به ایجاد ده ها هزار شغل غیرمستقیم در سایر بخش­های مرتبط منجر خواهد شد. در حال حاضر، سالانه حدود ۵۸۰۰ میلیون تن زغال سنگ حرارتی در دنیا تولید می شود که کشورهای چین، ، هند، ژاپن، آلمان، آفریقای جنوبی، کره جنوبی، استرالیا، روسیه و انگلیس به ترتیب ۱۰ کشور اول تولیدکننده انرژی الکتریکی از این منابع هستند. وفور استفاده از منابع زغال سنگ در تأمین انرژی الکتریکی اهمیت استراتژیک این ذخایر برای کشورهای توسعه یافته دنیا را بیان می دارد.بر اساس تازه­ترین گزارش آژانس بین­المللی انرژی، حجم تولید انرژی برای ماده از زغال سنگ تا سال 2040 همچنان با رشد روبه­رو خواهد بود. بر اساس این گزارش، مناطقی از دنیا نظیر هند، خاورمیانه و آفریقا دارای بخش مهمی از سرمایه گذاری­ها در این حوزه خواهند بود. این سازمان پیش­بینی می کند که تقاضای زغال سنگ در کشور هند در بازه سال­های 2015 تا ۲۰۴۰ بیش از ۹۰ درصد افزایش خواهد یافت که کاهش احتمالی مصرف زغال سنگ در چین را جبران خواهد کرد. در کنار این ها، تا سال 2040 تولید الکتریسیته با استفاده از زغال سنگ در خاورمیانه و آفریقا به آرامی رشد پیدا خواهد کرد. این مطلب بیانگر تداوم سرمایه گذاری کشورهای دنیا و منطقه در به کارگیری زغال سنگ در تولید انرژی الکتریکی است. در حال حاضر دارای هیچ نیروگاه حرارتی در حالی بهره­برداری نیست. در حال حاضر تنها یک پروژه نیروگاه حرارتی در کشور و در منطقه طبس (استان اسان جنوبی، در منطقه مزینو شهرستان طبس) در دست احداث بوده که بعد از گذشت قریب به دو دهه، دارای پیشرفت فیزیکی کمی بوده و در حال حاضر عملیات ساخت آن متوقف است. مطالعات احداث این نیروگاه در طبس حدود دو دهه قبل انجام شد و وزارت نیرو هم از سال 1388 عملیات اجرایی احداث این پروژه را آغاز کرد. این طرح نیروگاهی با ظرفیت تولید ۶۵۰ م ات شامل دو واحد بخار ۳۲۵ م اتی است و هزینه سرمایه گذاری آن حدود ۵۰۰ میلیون دلار برآورد شده است.مجموع ذخایر قطعی زغال سنگ حرارتی ایران در حال حاضر بیش از 250 میلیون تن است. علاوه بر این حدود 3/1 میلیارد تن ذخیره احتمالی زغال سنگ حرارتی در مناطق کوچعلی و مزینو کشور نیز واقع شده است. این در حالی است که با وجود دارا بودن این میزان از ذخایر ماده معدنی در کشور، سالانه تنها حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تن از این ماده تولید و صادر می­شود. در عین حال، به دلیل هزینه بالای حمل از مراکز تولید این محصول تا بنادر صادراتی، ارزش اقتصادی این محصول نیز به شدت کاهش یافته است. در حالی که زنجیره ارزش این ماده معدنی همانند سایر کشورهای دنیا با سرمایه گذاری در تولید انرژی الکتریکی تکمیل خواهد شد و علاوه بر از بین رفتن هزینه های حمل و نقل این محصول، زمینه ایجاد اشتغال و ثروت آفرینی در کشور نیز به وجود خواهد آمد. زنجیره ارزش زغال سنگ حرارتی دارای نرخ اشتغال بالاتری در مقایسه با سایر مواد معدنی کشور نظیر سنگ آهن و آلومین است. تولید هر ۱۰۰۰ م ات قدرت به طور متوسط نیازمند حدود پنج تا هفت میلیون تن زغال سنگ حرارتی (زغال سنگ با کیفیت و ارزش حرارتی بالا) است و اشتغال مستقیم بیش از پنج تا هفت هزار نفر تنها در بخش معدن را به همراه خواهد داشت. به این ترتیب، با توجه به میزان عظیم ذخایر این حامل انرژی در کشور، ظرفیت بالقوه این دسته از منابع کشور در اشتغال­زایی و ثروت آفرینی به شدت مغفول مانده است. در یک محاسبه ساده، سرمایه گذاری برای تولید ۳۰۰۰ م ات قدرت با استفاده از این ذخایر علاوه بر افزایش چهار درصدی ظرفیت تولید برق کشور، منجر به اشتغال مستقیم حدود ۲۰ هزار نفر و اشتغال غیرمستقیم حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار نفر در سایر بخش های مرتبط خواهد شد. استفاده از چنین ظرفیت ایجاد اشتغالی در حالی که کشور با آمار بالای بیکاری روبه­روست، چشم انداز توسعه کشور را تحت تأثیر قرار خواهد داد. علاوه بر این اه برنامه­ریزی شده ایجاد اشتغال در بخش معدن در ششمین برنامه پنج ساله توسعه کشور با سرمایه گذاری در این حوزه محقق خواهد شد.توسعه معادن و زنجیره ارزش زغال سنگاهمیت بخش معدن در اشتغال زایی و شکوفایی وقتی اهمیت بیشتری به خود می گیرد که بسیاری از س های معدنی کشور در استان های محروم و کمتر توسعه یافته قرار دارند. و در صورت آغاز و توسعه فعالیت های معدنی نقش مهمی در محرومیت­ز از این مناطق ایفا خواهند کرد. در همین زمینه ذخایر اکتشاف شده زغال سنگ در استان اسان جنوبی و در شهرستان طبس حدود ۷۶ درصد ذخایر زغال سنگ کشور است. در حال حاضر حدود ۸۰۰ میلیون تن از ذخایر قطعی زغال سنگ کشور در این منطقه قرار دارد. علاوه بر محرومیت­ز ، توسعه و بهره­برداری از این ذخایر، را ار مهمی در برابر تهدیدات اقلیمی بلندمدت است که این منطقه از کشور ما را به شدت تحت تأثیر قرار داده و در آینده بلندمدت نیز تحت تأثیر بیشتری قرار خواهد داد. مهم ترین تهدیدات اجتماعی و امنیتی کشور در مناطق شرقی شامل تغییرات اقلیمی نظیر خش الی، بحران آب و عدم توسعه یافتگی صنعتی است که مقالات زیادی در مورد آن در سال های اخیر نگاشته شده است و در محافل مختلف کارشناسی و کلان مورد بحث قرار گرفته است. این عدم توسعه یافتگی صنعتی در کنار وضعیت کنونی اقلیمی این مناطق، نتیجه­ای جز بحران های عظیم مهاجرتی و عواقب ناشی از آن نظیر حاشیه­نشینی ای کلان و خالی شدن مرزهای شرقی، گسترش فقر و بیکاری، تضادهای اجتماعی و سایر مشکلات ناشی از آن را به همراه نخواهد داشت. چه آنکه سال هاست بسیاری از مناطق شمالی، مرکزی و غربی کشور با مشکلات ناشی از این بحران مهاجرتی دست به گریبان بوده اند. به همین منظور توسعه معادن زغال سنگ در این منطقه را ار پایداری برای توسعه صنعتی جمعیت ن در این نواحی از کشور قلمداد می شود. برای روشن شدن اهمیت موضوع توسعه اقتصادی و اجتماعی این مناطق به چند عامل تأثیرگذار بر این موضوع می­پردازیم.نیاز کشور به سرمایه گذاری بیشتر در بخش اکتشافبر اساس اسناد زمین­شناسی ملی، ذخایر احتمالی زغال سنگ در مناطق شرقی کشور بین ۱۱ تا ۱۴ میلیارد تن تخمین زده می شود. چنین سطحی از ذخایر احتمالی در صورت سرمایه گذاری بیشتر در جهت تبدیل آن به ذخایر قطعی، ایران در جمع ۱۵ کشور اول دارای بیشترین ذخایر زغال سنگ جهان قرار این به موضوع اکتشاف با توجه به این نکته مشخص می شود که کشف ذخایر جدید و تبدیل ذخایر احتمالی به قطعی استراتژی پیشرفت اقتصادی و اشتغال­زایی کشور را در سطح کلان برای چندین دهه آتی تحت تأثیر قرار خواهد داد. این مساله به طور مشخصی در مورد زغال سنگ، دارای ظرفیت عظیمی است که در صورت توجه و توسعه، مانند سایر کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه دنیا، فصل جدیدی از توسعه اقتصادی و اجتماعی را در سطح کلان کشور و در مناطق محروم به همراه خواهد داشت. در حال حاضر منابع مالی سرمایه گذاری شده در اکتشاف معادن زغال سنگ بسیار ناچیز بوده و علاوه بر آن عمق مطالعات اکتشافی در پهنه های زغال خیز بسیار کم است. سرمایه گذاری بیشتر و استفاده از منابع غیربودجه­ای و افزایش عمق حفاری های اکتشافی از منظر کارشناسان بخش معدن از مهم ترین اولویت هایی است که باید در راستای توسعه معادن زغال سنگ تحقق یابد.رسیدن به اه اشتغال در ششمین برنامه پنج ساله توسعه کشور نیازمند ایجاد حدود ۲۵ هزار شغل مستقیم در بخش معدن تا پایان این برنامه است. در میان انواع ذخایر مواد معدنی موجود در کشور، معادن زغال سنگ از پتانسیل بالایی در اشتغال­زایی برخوردار است. بر اساس محاسبات موجود، توسعه معادن زغال سنگ کشور پتانسیل ایجاد نزدیک به ۳۰ هزار شغل مستقیم و ده ها هزار شغل غیرمستقیم را داراست. به طور خلاصه، برای تأمین زغال سنگ کک­شوی مورد نیاز صنعت فولاد کشور ایران سالانه نیازمند واردات 3/1 میلیون تنی این محصول و تولید بیش از سه میلیون تن کنسانتره زغال سنگ کک­شو است. این میزان تولید، به معنای تولید حدوداً سه برابری حجم تولید کنسانتره زغال سنگ کک­شوی حال حاضر کشور است که منجر به افزایش ۱۰ هزار نفری اشتغال مستقیم در این حوزه خواهد شد. علاوه براین، سرمایه گذاری برای تولید 3000 م ات قدرت الکتریکی از زغال سنگ حرارتی نیازمند تولید بیش از ۱۵ میلیون تن زغال سنگ حرارتی است که منجر به ایجاد اشتغال مستقیم بیش از ۲۰ هزار نفر در بخش معدن و اشتغال غیرمستقیم ۵ تا ۱۰ برابری در سایر بخش ها خواهد شد. بدین ترتیب، تحقق اه برنامه­ریزی شده بخش معدن در ششمین برنامه پنج ساله توسعه کشور نیازمند توجه جدی به توسعه معادن زغال سنگ و تکمیل زنجیره ارزش آن است. علاوه بر این، توسعه معادن زغال سنگ به لحاظ استراتژیک دارای اهمیت فوق­العاده­ای برای کشور است. از جمله این موارد، ۱- اهمیت تنوع بخشی منابع تولید انرژی، همانند سایر کشورهای دارای منابع عظیم نفت و گاز، ۲- توسعه اقتصادی و اجتماعی پایدار در مناطق شرق و جنوب شرقی کشور به منظور محرومیت­ز و نیز پیشگیری از بحران­های مهاجرتی ناشی از تغییرات اقلیمی در این مناطق و 3- تنوع سبد تکنولوژی تولید فولاد با استفاده از زغال سنگ است که از بااهمیت ترین مسائل حال حاضر و سال­های آتی کشور محسوب می شود.پی­نوشت­ها:گزارش آژانس بین­المللی انرژی در سپتامبر ۲۰۱۷ با عنوان چشم انداز انرژی دنیا در سال ۲۰۴۰آمار سازمان زمین­شناسی و آمار سالانه شرکت بی پی (bp) منبع : دنیای اقتصاد
شرکت انگلیسی بریتیش پترولیوم ناشر یکی از معتبرترین گزارش های بخش انرژی جهان، با اشاره به افزایش برآورد ذخایر نفتی و کاهش ذخایر گازی کشور، اعلام کرد همچنان رتبه نخست ذخایر گازی و چهارم ذخایر نفتی جهان از آن ایران است.به گزارش فارس، شرکت انگلیسی بریتیش پترولیوم، یکی از بزرگ ترین شرکت های اکتشاف و است اج نفت در جهان، شصت و ششمین گزارش خود موسوم به گزارش «مرور آماری انرژی جهان 2017 » را منتشر کرد.سری گزارش های مرور آماری انرژی جهان از معتبرترین گزارش های بخش انرژی جهان است که از دهه 1960 و به طور سالانه توسط بریتیش پترولیوم منتشر می شود.بر اساس جدیدترین برآورد این شرکت انگلیسی، ذخایر نفتی جهان در پایان سال 2016 به 1.706 تریلیون و 700 میلیون بشکه رسیده است که از افزایش 15.2 میلیارد بشکه ای ذخایر نفت اثبات شده جهان در این سال نسبت به سال قبل از آن خبر می دهد. در پایان سال 2015 ذخایر اثبات شده نفت جهان 1.691 تریلیون بشکه اعلام شده بود.این گزارش رقم ذخایر اثبات شده نفت ایران را برای سال 2015 و تا پایان سال 2016 ی ان و برابر با 158.4 میلیارد بشکه عنوان کرده است.این درحالی است که در گزارش سال گذشته این رقم برای سال های 2014 و 2015 معادل 157.8 میلیارد بشکه برآورد شده بود. به این ترتیب در این گزارش رقم ذخایر اثبات شده نفت ایران تصحیح و 400 میلیون بشکه بر آن افزوده شده است.بر اساس این گزارش، ایران 9.3 درصد کل ذخایر نفتی اثبات شده جهان را در اختیار دارد و همچنان چهارمین مالک بزرگ ذخایر نفتی در جهان محسوب می شود.همچنین منطقه غرب آسیا 47.3 درصد کل ذخایر نفتی اثبات شده جهان را در خود جای داده است.بر اساس برآوردهای بریتیش پترولیوم، ونزوئلا با ذخایر 300 میلیارد و 900 میلیون بشکه ای معادل 17.6 درصد کل ذخایر نفت جهان در رتبه نخست جهان از این نظر و عربستان با 266 میلیارد و 500 میلیون بشکه در رتبه دوم و کانادا با 171.5 میلیارد بشکه در رتبه سوم از این نظر قرار گرفته اند.در این گزارش پس از تصحیح رقم ذخایر نفت ایران، رقم ذخایر نفت عربستان و کانادا نیز تصحیح و کاهش داده شده است. همچنین سهم از ذخایر نفت جهان که سال گذشته 6.6 درصد بود به 2.2 درصد کاهش یافته است.بر اساس این گزارش، با ذخایر 48 میلیارد بشکه ای 2.8 درصد کل ذخایر جهان را در اختیار دارد. چین نیز با دارا بودن ذخایری برابر با 25.7 میلیارد بشکه نفت، 3.5 درصد ذخایر نفتی جهان را به خود اختصاص داده است.این گزارش میزان ذخایر نفتی روسیه 109 میلیارد و 500 میلیون بشکه و عراق 153 میلیارد بشکه عنوان کرده است.* کاهش برآورد ذخایر گازی ایراناین شرکت همچنین در بخش دیگری از گزارش خود به حجم ذخایر اثبات شده گاز در جهان و ایران پرداخته است که بر این اساس، حجم کل ذخایر گازی جهان در پایان سال 2016 برابر با 186.6 تریلیون مترمکعب برآورد شده است که این رقم نسبت به سال قبل از آن 1.2 تریلیون مترمکعب کاهش یافته است. ذخایر گازی جهان در پایان سال 2015 بالغ بر 185.4 تریلیون مترمکعب برآورد شده است.بر اساس این گزارش، حجم ذخایر گازی ایران در سال 2015 و 2016 معادل 33.5 تریلیون مترمکعب عنوان شده است که این رقم در گزارش سال گذشته برای سال 2015 و 2014 معادل 34 تریلیون مترمکعب برآورد شده بود.به این ترتیب بریتیش پترولیوم، برآورد خود از میزان ذخایر گازی ایران را کاهش داده است و سهمی که برای ایران از کل ذخایر گازی جهان برابر با 18.2 درصد عنوان کرده بود به 18 درصد کاهش داده است.اما ایران همچنان بزرگترین دارنده ذخایر گازی جهان به شمار می رود.روسیه پس از ایران با ذخایر 32.3 تریلیون مترمکعبی در رتبه دوم و قطر با 24.3 تریلیون مترمکعب در رتبه سوم از این نظر قرار گرفته اند.شرکت انگلیسی بریتیش پترولیوم از سال 2012 برآورد خود از حجم ذخایر گازی روسیه را اصلاح کرده کرد و ایران را که پیش از این در رتبه دوم قرار داشت به عنوان بزرگترین دارنده ذخایر گازی جهان معرفی کرده است. در سال های گذشته، حجم ذخایر گازی روسیه بیش از 44 تریلیون مترمکعب برآورد شده بود.
گروه: اجتماعیساعت: 17:46منتشر شده در مورخ: 1396/05/08شناسه خبر: 1160594انفجار گاز در زنجان 13 مصدوم بر جا گذاشت.این حادثه موجب ت یب تعدادی از منازل مس ی اطراف و ریختن شیشه های منازل همه همسایه ها شده است. به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ انفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان انفجار گاز در زنجانانفجار گاز در زنجان منبع: مهرhttp://dana.ir/1160594اخبار مرتبط
تلاش برای یکپارچه‎سازی دارایی‎های فیزیکی صنعت نفتخدمات دهی به مردم با برون سپاری طرح های شرکت ملی گاز آسیب نمی‎بیندآغاز تزریق گاز شیرین فازهای ٢٢ تا٢٤ پارس جنوبی به شبکه سراسری کنترل بیش از هزار نقطه تولید و مصرف گاز در سراسر کشوربهره برداری از دومین ردیف شیرین سازی پالایشگاه فاز ۱۳ پارس جنوبیشرکت ملی گاز حامی تولید ملی و توانمندی ایرانی استایران آماده افزایش صادرات گاز به عراق شد/جزئیات تقویت زیرساخت گازرسانی غرب کشورکمیت و کیفیت گاز لحظه ای کنترل می شودبه گزارش خبرنگار گروه اقتصادی ایسکانیوز؛ پالایشگاه های گاز، با بهره گیری از واحدهای مختلف، وظیفه نم ز و شیرین سازی گاز غنی را بر عهده دارند و در مسیر فرآورش گاز، با توجه به کیفیت آن، محصولاتی همچون میعانات، بوتان، پروپان، گوگرد، اتان و... را نیز برای دیگر مصارف آماده سازی و تولید می کنند. این محصولات همچون گاز با ارزش هستند و با هدایت به سمت صنایع پتروشیمی و زنجیره تولید، به محصولات با ارزش افزوده بالاتر تبدیل می شوند.هم اکنون هفت پالایشگاه در کشور، ظرفیت فرآورش روزانه 800 میلیون مترمکعب را بر عهده دارند و این میزان با ورود فازهای جدید پارس جنوبی در سال 97 افزایش می یابد.افزون بر بهره برداری از فازهای جدید پارس جنوبی در سال های گذشته، برنامه ریزی، طراحی و فعالیت های مطالعاتی برای افزایش ظرفیت تولید تعدادی از پالایشگاه ها در قالب فازهای دوم و سوم و یا افزایش خوراک دریافتی در دستور کار قرار داشته است.غلامرضا بهمن‎ نیا، مدیر هماهنگی و نظارت بر تولید شرکت ملی گاز ایران، در گفت وگو با خبرنگار گروه اقتصادی ایسکانیوز؛ با بیان اینکه سال گذشته، در مجموع 214 میلیارد مترمکعب گاز در شرکت های پالایش گاز کشور فرآورش و از طریق خطوط سراسری انتقال گاز به مبادی مصرف ارسال شده است، گفت: این میزان نسبت به سال گذشته از آن 9.3 درصد افزایش داشته است.به گفته بهمن نیا، افزون بر پالایش گاز، شاهد افزایش حجم تولید محصولات جانبی نیز بوده ایم. با در سرویس قرار گرفتن فازهای جدید پارس جنوبی، علاوه بر تامین حداکثری گاز شبکه سراسری، تولید سایر محصولات جانبی نیز تاکنون به بالاترین رقم خود رسیده است.تولید محصولات جانبی در سال 96، برای میعانات گازی 11 درصد، برای اتان 23 درصد و برای گوگرد 7.3 درصد افزایش را نسبت به سال 95 نشان می دهد.بهمن نیا با اشاره به پتانسیل موجود در خصوص افزایش تولید این محصولات، می گوید: این ظرفیت وجود دارد که آمار افزایشی تولید این محصولات ارزشمند به رقم های حتی بالاتری در سال 97 برسد.پایتخت گاز ایران، همچنان پیشتازدر این میان، مجتمع گاز پارس جنوبی به عنوان بزرگ ترین تامین کننده گاز مورد نیاز کشور از مخزنی مشترک و راهبردی، همچنان پیشتاز است و با توجه به ورود فازهای جدید شاهد افزایش تولید در پالایشگاه های این مجتمع بوده ایم.شرکت مجتمع گاز پارس جنوبى که نگهدارى و بهره بردارى از پالایشگاه های مخزن مشترک را عهده دار است، همسو با افزایش ظرفیت تولید، در مسیر کاهش مشعل سوزی نیز گام برداشته و سال گذشته نیز یکی از مشعل های فاز یک پارس جنوبی خاموش شد. این فناوری بسیار مبتکرانه در فاز یک پارس جنوبی اجرا شده و برای فازهای دیگر نیز در برنامه قرار دارد.د ده اى بى نام و نشان دیروز که امروز یکى از بزرگترین مناطق تولید انرژى و نام آورترین شهر گازى جهان در جنوبى ترین نقطه ایران و قلب انرژى ایران است با هدف پاسخگویی به نیاز روزافزون مصرف گاز کشور، جایگزین گاز طبیعی به جای نفت و فرآورده های آن و افزایش سهم گاز در سبد انرژی مصرف داخلی به منظور صرفه جوئی انرژی و... توسعه یافته است.افزایش ظرفیت دریافت پالایشگاه فجر جم از مخزن پارس جنوبی از سوی دیگر، شرکت پالایش گاز فجرجم که از سال 67 برای تصفیه گاز میدان های گازی نار و کنگان منطقه جم و ریز در شرق استان بوشهر مورد بهره برداری قرار گرفته است با دریافت خوراک از پارس جنوبی، هم اکنون ظرفیت فرآورش روزانه 125 میلیون مترمکعب گاز را دارد.این پالایشگاه با ظرفیت فرآورش 34 میلیون مترمکعب گاز راه اندازی شد و در مرحله دوم ظرفیت آن تا مرز 79 میلیون متر مکعب افزایش یافت. با اجرای طرح افزایش ظرفیت پالایشگاه (شامل بهینه سازی سیستم های تصفیه با تغییرات داخلی واحدهای عملیاتی)، ظرفیت تصفیه گاز به 110 میلیون متر مکعب در روز رسید و این میزان در سال 89 به 125 میلیون متر مکعب افزایش یافت.به موازات تولید گاز در این پالایشگاه، میعانات گازی تثبیت شده از دو مرحله عملیاتی نیز تولید می شود. این میعانات جهت صادرات به تاسیسات بندر سیراف واقع در ساحل خلیج فارس منتقل می شوند.این پالایشگاه، در سال گذشته 19 میلیارد و 500 میلیون متر مکعب گاز را فرآورش کرده که دو میلیارد آن مربوط به میدان مشترک پارس جنوبی بوده است.سال گذشته، پنج میلیون و 600 هزار بشکه میعانات گازی نیز در این شرکت تولید و از طریق خط لوله به پایانه صادراتی بندرسیراف ارسال و به مبادی مصرف منتقل شده است.گاز مایع (lpg) نیز یکی دیگر از محصولات با ارزش این شرکت به شمار می آید و در سال گذشته بیش از 43 هزار تن از این محصول در پالایشگاه فجرجم تولید و به طور روزانه به وسیله تانکرهای حمل سوخت برای استفاده در مراکز مورد نیاز بارگیری شده است.این شرکت با تولید و پالایش بیش از 700 میلیارد متر مکعب گاز شیرین از زمان تاسیس تاکنون، نقش مهمی در تامین انرژی کشور داشته است.از سوی دیگر، این پالایشگاه هم اکنون ظرفیت دریافت ٢۵ میلیون مترمکعب گاز از مخزن پارس جنوبی را دارد و این مقدار در سال های آینده به ۵٠ میلیون مترمکعب افزایش می یابد.پالایشگاه پارسیان؛ نماد پویایی در مهد تمدن ایرانیانپالایشگاه گاز پارسیان نیز از دیگر شرکت های پالایشی به شمار می آید که با ظرفیت حدود 82 میلیون مترمکعب در روز، سومین پالایشگاه گاز کشور است و تامین 17 درصد از گاز مصرفی و 10.5 درصد از سبد انرژی کشور را بر عهده دارد.پالایشگاه پارسیان سال ۸۲ در دو فاز ساخته شد. فاز نخست (پارسیان ۱) این شرکت متشکل از دو واحد شیرین سازی است که هرکدام ظرفیت فرآورش ۲۱ میلیون مترمکعب گاز را در روز دارند. خوراک این فاز از میدان تابناک تامین می شود.فاز ۲ (پارسیان ۲) این پالایشگاه نیز ظرفیت فرآورش ۳۷ میلیون مترمکعب گاز در روز را دارد و خوراک آن از میدان های هما، وراوی و شانول تامین می شود.پالایشگاه پارسیان، ٤٦ درصد خوراک خود را از حوزه تابناک، ١١ درصد را از حوزه وراوی و ٤٣ درصد را نیز از حوزه هما_ شانول دریافت و پس از فرآورش به خط چهارم سراسری ارسال می کند.این پالایشگاه، گاز استان های فارس، یزد، اصفهان، قم و بخشی از تهران را تامین می کند.این پالایشگاه با فرآورش حدود 24 میلیارد متر مکعب گاز طبیعی و 5.9 میلیون بشکه میعانات گازی با ثبت بیش از 22 میلیون نفر ساعت کار بدون حادثه تعهد تکلیفی خود را به نحو شایسته ای به انجام رسانده است.میعانات تولید شده این شرکت در چهار مخزن ١٨ هزار مترمکعبی ذخیره و پس از آن توسط خط ١٠ اینچ به عسلویه ارسال و از آنجا به خارج کشور صادر می شود.زمانی نه چندان دور، این منطقه به دلیل آفتاب سوزان تابستان هایی با گرمای بیش از 50 درجه سانتی گراد، بارش سالانه ناچیز، دور افتادگی از مرکز و ... در آتش محرومیتی تاریخی و غم انگیز می سوخت. کمبود آب، قطعی مکرر و طولانی برق، نبود راه های ارتباطی، فقدان امکانات بهداشتی و پزشکی مطلوب تنها نمونه ای از وارها محرومیتی بود که مردم این منطقه شاهد آن بودند و در چند سال ابتدای فعالیت این پالایشگاه با اجرای طرح های متعدد توسط شرکت ملی گاز ایران در جهت رفع آنها گام های بلندی برداشته شده است.هاشمی نژاد، نخستین تجربه پالایشگاه گاز ایرانینقطه ای پرجنب و جوش در شمال شرق ایران که نقطه تلاقی اتصال راه آهن ایران به آسیای میانه و چین و منطقه ویژه اقتصادی سرخس بوده، میزبان شرکت پالایش گاز شهید هاشمی نژاد است. پالایشگاهی که گاز مشترکین 6 استان کشور را تامین می کند. مخازن گازی منطقه خانگیران سرخس شامل سه مخزن گاز شیرین و یک مخزن گاز ترش است.عملیات اجرایی پالایشگاه گاز خانگیران در سال 54 آغاز و در سال 57 به دلیل تقارن با پیروزی انقلاب ی متوقف و در نهایت با وقفه ای سه ساله در دهه مبارک فجر سال 62 با حضور ریاست جمهوری وقت (حضرت آیت ا... ) شعله های سرکش آتش از مشعل پالایشگاه به آسمان سر می کشد و صنعت مردان دلاور ایران زمین به عنوان نخستین سند افتخار اداره عملیات این مجتمع عظیم پالایشی را بدون حضور بیگانگان بر عهده می گیرند.این پالایشگاه، افزون بر فرآورش گاز، وظیفه بهره برداری از مخزن ذخیره سازی شوریجه را نیز برعهده دارد. تاسیسات ذخیره سازی شوریجه واقع در منطقه عملیاتی خانگیران سرخس به عنوان پشتوانه تولید در شمال شرق کشور است که رکورد برداشت از این تاسیسات در زمستان جاری به حدود 14 میلیون متر مکعب در روز رسید. تاکنون یک میلیارد و 38 میلیون متر مکعب گاز از واحدهای ذخیره سازی به شبکه سراسری انتقال گاز تزریق شده است.تداوم تولید در نخستین پالایشگاه خاورمیانهشرکت پالایش گاز بیدبلند به عنوان نخستین پالایشگاه گاز خاورمیانه در ١٨ کیلومتری شمال آغاجاری، ٣٢ کیلومتری غرب بهبهان و ٣٥ کیلومتری شرق میانکوه در استان خوزستان قرار دارد.چهار واحد شیرین سازی، وظیفه فرآورش روزانه ٢٧,٢ میلیون مترمکعب گاز در این پالایشگاه را بر عهده دارند و با برخی تغییرات در واحدها امکان افزایش ١٠ درصدی تولید به وجود آمده و در فصل زمستان می توان روزانه تا ٣٠,٥ میلیون مترمکعب گاز تولید کرد.طراحی پالایشگاه از ابتدا به منظور تصفیه گازهای ترش همراه منطقه آغاجاری و صدور به خارج از کشور انجام شده و ساختار اولیه شامل پنج واحد تصفیه گاز با ظرفیت mmscfd240 برای هر واحد و قابل توسعه تا 9 واحد در سال 47 آغاز و در آذرماه 50 مورد بهره برداری قرار گرفت.با پیدایش حوزه های نفتی مارون و اهواز و ارسال گازهای شیرین این مناطق برای انتقال به خط سراسری از طریق ایستگاه تقویت فشار گاز بیدبلند (شهید کاوه پیشه)، حجم صادرات افزایش یافته و نصب واحدهای بعدی منتفی شد.از سوی دیگر، پالایشگاه مسجد سلیمان نیز در ٢٥٠ کیلومتری شرکت پالایش گاز بیدبلند واقع شده و با ظرفیت تولید روزانه یک میلیون مترمکعب تحت مدیریت این پالایشگاه قرار دارد. این پالایشگاه وظیفه تامین گاز صنایع و شهر مسجدسلیمان را برعهده دارد.پارسال، کارکنان این شرکت توانستند با افزایش بهره وری و انجام به موقع تعمیرات اساسی موفق به تولید بیش از 6 میلیارد و 700 میلیون مترمکعب گاز شوند که نسبت به مدت مشابه سال قبل با 11درصد افزایش همراه بوده است.افزایش 210 درصدی تولید گاز مایع پالایشگاه ایلامشرکت پالایش گاز ایلام نیز یکی از شرکت های تابعه شرکت ملی گاز ایران است که در جهت تولید پایدار، ایمن، پاک و بهره ور نسبت به فرآورش و تولید گاز طبیعی، اتان، گاز مایع خام، میعانات گازی و گوگرد اقدام کرده و محصولات تولیدی خود را به شرکت ملی گاز ایران، شرکت پتروشیمی ایلام، امور بین الملل شرکت ملی نفت ایران و صنایع مرتبط با گوگرد و گاز مایع خام عرضه می کند.با انجام عملیات فرآورش و تفکیک محصولات از گاز غنی برداشت شده از مخازن بالادستی در سال 96، یک میلیارد و 230 مترمکعب گاز، یک میلیون و 550 هزار بشکه میعانات گازی، همچنین حدود 67 هزار تن گوگرد مذاب و 63 هزار تن گوگرد پاستیلی تولید شده است.در بخش فروش محصولات جانبی نیز، عملیات فروش و بارگیری نزدیک به یک میلیون و 700 هزار بشکه میعانات گازی (کاندنسیت)، 58 هزار تن گوگرد پاستیلی (با افزایش 65 درصدی نسبت به سال 95)، 6 هزار و 700 تن گوگرد کلوخه ای، حدود 29 هزار تن گاز مایع خام (lpg) با افزایش 210 درصدی نسبت به سال 95 محقق شده است.شرکت پالایش گاز سرخون و قشمشرکت پالایش گاز سرخون و قشم نیز در راستای تامین بخشی از نیازهای انرژی کشور در استان های هرمزگان و کرمان و همچنین تولید مطلوب گاز طبیعی این سوخت پاک و ارزان برای مصارف صنعتی، تجاری و خانگی در جنوب و جنوب شرقی کشور، در سال 57 تاسیس شد و فعالیت های خود را در بخش استحصال و پالایش گاز طبیعی، میعانات گازی همراه و گاز مایع حوزه گازی سرخون در منطقه بندرعباس و حوزه گازی گورزین در جزیره قشم، آغاز کرد.این پالایشگاه ظرفیت فرآورش روزانه 17 میلیون متر مکعب گاز، 11 هزار بشکه میعانات گازی و 90 تن پروپان و بوتان را دارد.افزایش تولید و تامین گاز از اولویت های اصلی پالایشگاه های گاز کشور است و خوشبختانه هر روز شاهد افزایش تولید و فرآورش گاز و بهبود وضعیت در این مجموعه های بزرگ هستیم. بهره گیری از فناوری های نوین برای افزایش کیفیت محصولات تولیدی و کاهش هزینه ها همواره در دستور کار شرکت های پالایشی قرار دارد، از اینرو امیدواریم در سالی که از سوی ی به عنوان «سال حمایت از تولید داخلی» نام گذاری شده است، مجموعه اقدامات شرکت ملی گاز ایران در راستای تامین پایدار گاز طبیعی و انرژی مورد نیاز بخش های مختلف صنعتی و تولیدی به عنوان انرژی ارزان، ارزشمند، پاک و در دسترس، زمینه های لازم و مساعد را برای بخش تولید در کشور فراهم آورد.از سوی دیگر انتظار می رود فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان داخلی نیز با استفاده از این زیرساخت ها و همچنین طراحی و بکار گیری مکانیزم های مناسب و بهره ور، بیش از گذشته در افزایش و توسعه کمی و کیفی تولید خود موفق باشند.402
پروفسور مجید سمیعی، سرشناس ترین جراح مغز و اعصاب دنیا، در تاریخ 29 داد سال 1316 در تهران به دنیا آمد و تا پایان دوران دبیرستان در ایران زندگی کرد. او پس از اتمام دوره متوسطه راهی کشور آلمان شد و در ماینتز در رشته پزشکی تحصیلات خود را ادامه داد.مجید سمیعی در سال 1970 میلادی (1349 هجری شمسی) موفق به دریافت عنوان دانشیاری رشته جراحی مغز و اعصاب شد و سمت معاونت دپارتمان جراحی مغز و اعصاب ماینتز را در اختیار گرفت. پروفسور سمیعی هم اکنون ریاست مرکز بین المللی علوم اعصاب در هانوفر آلمان را بر عهده داشته و عضو افتخاری بسیاری از آکادمی های ملی علوم پزشکی و همچنین جوامع بین المللی جراحی مغز و اعصاب است.سال های نخست و زندگی خصوصیپروفسور مجید سمیعی در روز 29 داد سال 1316 در خانواده ای فرهیخته که اص اً رشتی بودند به دنیا آمد. خانواده سمیعی پس از مدتی از تهران به رشت (محله تلفنخانه) بازگشتند و مجید سمیعی پس از پایان دوره ابت ، دوره متوسطه خود را در دبیرستان شاهپور رشت پشت سر گذاشت.پروفسور سمیعی دو فرزند به نام های و ه داردبعد از اخذ مدرک دوره متوسطه، پروفسور سمیعی ایران را به مقصد آلمان ترک کرد و در شهر ماینتز به تحصیل رشته پزشکی پرداخت. وی پس از اخذ مدرک مذکور، تحصیلات ثانویه خود را در رشته زیست شناسی به پایان رساند و جراحی مغز و اعصاب را به عنوان رشته تخصصی برگزید.جالب است بدانید که مجید سمیعی به دلیل موفقیت های علمی در دوران تحصیلات پزشکی و ب حداکثر نمره ممکن در امتحانات پایان دوره، جایزه ویژه وزارت علوم وقت ایران برای دانشجویان ممتاز مقیم اروپا را از آن خود کرده بود.وی در سال 1961 با دختر عموی خود مهشید سمیعی ازدواج کرد که حاصل آن دو فرزند به نام های (جراح مغز و اعصاب) و ه (تحصیل کرده رشته اقتصاد) هستند.دوران حرفه ایپروفسور سمیعی در سال 1349 مدرک بورد تخصصی خود را از ماینتز دریافت کرد و در همان سال و زمانی که تنها 32 سال سن داشت، عنوان دانشیاری در رشته جراحی مغز و اعصاب را ب نمود. ایشان همزمان معاونت دپارتمان جراحی مغز و اعصاب را در اختیار گرفت و تنها یک سال بعد موفق به دریافت درجه ی (پروفسور) در جراحی مغز و اعصاب شد.پروفسور سمیعی در 33 سالگی تمام جراحی مغز و اعصاب شددر همین دوره ریاست دپارتمان جراحی مغز و اعصاب ملی ایران (شهید بهشتی) به پروفسور سمیعی پیشنهاد شد اما ایشان به منظور ادامه فعالیت علمی خود در ماینتز از پذیرش پیشنهاد مذکور صرف نظر کرد و سرانجام در سال 1977 میلادی (1356) رئیس دپارتمان جراحی مغز و اعصاب بیمارستان نورداشتات در هانوفر آلمان شد که این مسئولیت تا سال 2003 به عهده وی بود.پروفسور مجید سمیعی در سال 1979 میلادی نخستین دوره جراحی قاعده جمجمه جهان را در هانوفر برگزار نمود و علاوه بر این، دوره های مشابهی را در سراسر جهان برای ارتقای دانش جراحان مغز و اعصاب کشورهای مختلف دایر کرد.لازم به ذکر است که پروفسور سمیعی چندین پیشنهاد برای ریاست دپارتمان های جراحی مغز و اعصاب از سوی های مختلفی مانند لایدن هلند و ماینتز آلمان هم داشت اما در نهایت (1988 میلادی) تصمیم گرفت سمت ی جراحی مغز و اعصاب پزشکی هانوفر را به عهده گیرد.17 کتاب و بیش از 500 مقاله علمی حاصل فعالیت های پروفسور سمیعی تا کنوندر سال 2004 ایشان ریاست مؤسسه بین المللی علوم اعصاب چین را نیز به عهده گرفتند و دوره های سالانه جراحی بالینی مغز و اعصاب را در این کشور برگزار د. پروفسور سمیعی در همین سال به پیشنهاد سازمان تأمین اجتماعی ایران ریاست دپارتمان جراحی مغز و اعصاب بیمارستان میلاد تهران را پذیرفتند و آن را به یکی از پیشرفته ترین مراکز جراحی مغز و اعصاب دنیا تبدیل نمودند.پروفسور سمیعی آموزش بیش از هزار جراح مغز و اعصاب جهان را در کارنامه دارد که این جراحان در کشورهای خود، از مراتب بالای علمی و جایگاه های مدیریتی برخوردارند. جالب است بدانید که عده ای از دوستان و شاگردان ایشان «کنگره بین المللی جراحان مغز و اعصاب پروفسور مجید سمیعی» (mascin) را بنیان نهادند که بعدا به «جامعه بین المللی جراحان مغز و اعصاب پروفسور مجید سمیعی» (m in) تغییر نام یافت.همچنین در سال 2011 فدراسیون جهانی انجمن های جراحی مغز و اعصاب (wfns) جایزه دوسالانه 10 هزار یورویی خود را که به برترین جراحان مغز و اعصاب دنیا اعطا می شود، به افتخار پروفسور سمیعی «مدال افتخار مجید سمیعی» نام گذاری کرد.پروژه آفریقا 100 جایزه حلقه لایبنیتز را نصیب پروفسور سمیعی کرددر ضمن فدراسیون مذکور در همین سال پروفسور سمیعی را به عنوان سفیر خود در قاره آفریقا برگزید که نتیجه آن بنیان گذاری پروژه «آفریقا 100» برای ارتقای سطح علمی و آموزش جراحان مغز و اعصاب در این قاره محروم بوده است. این طرح مورد توجه جوامع بین المللی قرار گرفت و کلوب خبرنگاران هانوفر جایزه «حلقه لایبنیتز» را به پاس طرح مذکور به پروفسور سمیعی تقدیم نمود.لازم به اشاره است که پروفسور سمیعی تا کنون 17 کتاب در رشته جراحی مغز و اعصاب تألیف نموده و پژوهش های ایشان در قالب بیش از 500 مقاله علمی منتشر شده است.مؤسسه بین المللی علوم اعصاب (ini)در سال 2000 پروفسور سمیعی مؤسسه بین المللی علوم اعصاب (international neuroscience institute) را در شهر هانوفر آلمان بنیان نهاد و پس از اعلام بازنشستگی خود از ریاست دپارتمان های جراحی مغز و اعصاب در بیمارستان نورداشتات و پزشکی هانوفر، در سمت ریاست مؤسسه ini به توسعه این مرکز ادامه داد.مؤسسه ini که به دلیل معماری منحصر به فردش به «مغز هانوفر» شهرت دارد، هم اکنون زیر نظر پروفسور سمیعی و با معاونت فرزندشان سمیعی اداره می شود.فعالیت های پروفسور سمیعی در ایراندر اسفند ماه سال 1387 پروفسور سمیعی با حضور گرهارد شرودر صدراعظم سابق آلمان، پروژه بیمارستان فوق تخصصی 400 تختخو پروفسور سمیعی را در رشت آغاز نمود که بخش جراحی مغز و اعصاب آن با مرکز اعصاب آلمان همکاری خواهد کرد. مرکز مذکور علاوه بر کاربری درمانی، فعالیت پژوهشی نیز خواهد داشت و پروفسور سمیعی شخصاً به مراحل پیشرفت آن نظارت خواهد کرد.به گفته پروفسور سمیعی، این بیمارستان با ارائه خدمات تخصصی مغز و اعصاب الگویی برای کل کشور خواهد بود و دلیل تأسیس آن در شهر رشت علاقه ایشان به دیار خود عنوان شده است.کلید طلایی شهر رشت در سال 1393 به پروفسور سمیعی اهدا شدپروفسور سمیعی در دی ماه سال 1391 طرح بنیاد فرهنگ و علم ایران را مطرح نمود تا با حضور فرهیختگان و دانشمندان گیلانی سراسر جهان در رشت راه اندازی شود. هرچند این مرکز هنوز تأسیس نشده، اما قرار است امکان تحقیقات علمی و فرهنگی جوانان را با کمک اساتید سطح کشور در گیلان فراهم نماید.دو سال بعد و در شهریور 1393، پروفسور سمیعی عملیات اجرایی احداث بزرگترین مرکز تحقیقات سرطان شناسی خاورمیانه را در سایت علوم پزشکی لاکان رشت آغاز کرد که برای ساخت این مرکز در زمینی به مساحت 4 تار با زیربنای ساختمانی 20 هزار مترمربع 65 میلیارد تومان بودجه پیش بینی شده است.جالب است بدانید که سازمان شهرداری شهر رشت نیز طی مراسمی در سال 1393 کلید طلایی رشت را به نشانه قدردانی از زحمات پروفسور سمیعی به ایشان اعطا نمود.گفتنی است پروفسور سمیعی عضویت، بنیان گذاری و ریاست بسیاری از مؤسسات و جوامع بین المللی را به عهده دارد و تا کنون موفق به ب عناوین بسیاری از جمله ی و ای افتخاری تعداد زیادی از های سراسر جهان شده است. وی جوایز و مدال های ملی و بین المللی بسیاری را ب نموده و به حق یکی از افتخارات کشور ایران است.جوایز و افتخارات2001: رئیس افتخاری فدراسیون جهانی جوامع جراحی مغز و اعصاب2005: عنوان افتخاری کارل زایس برای تدریس در دپارتمان جراحی مغز و اعصاب یوهان ولفگانگ گوته، فرانکفورت2006: چهره ماندگار علم و فرهنگ در تالار مشاهیر ایران2007: جایزه دوستی از جمهوری خلق چین2014: جایزه حلقه لایبنیتز2014: برترین جراح مغز و اعصاب جهان و برنده جایزه نورون طلایی
مهرزاد: معاون نفت و مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در نشست مطبوعاتی روز گذشته خود که در محل شرکت ملی گاز برگزار شد، به مهم ترین اقدامات در حوزه گاز کشور پرداخت.حمیدرضا عراقی در جریان این نشست مطبوعاتی در پاسخ به پرسش صمت مبنی بر اینکه ایران دومین دارنده ذخایر گاز طبیعی جهان است اما ۸هزار روستای کشور هنوز به گاز دسترسی ندارد، تا چه زمانی شبکه گازرسانی کامل می شود، مدعی شد: اگر روند بودجه سالانه این شرکت تغییری نکند تا ۲ سال دیگر کل روستاهای کشور به شبکه گاز سراسری متصل می شوند. در برخی پروژه های انتقال گاز با مشکلات جدی روبه رو هستیم که عمده این مشکلات به مسیر انتقال مربوط می شود. در برخی نواحی خط لوله گاز از مناطق کوهستانی و جنگل ها عبور می کند که این موضوع یکی از دشواری های انجام این پروژه است. اکنون ۸هزار روستای کشور به شبکه گاز سراسری دسترسی ندارند. گازرسانی ۵ هزار روستا نیز در دست بررسی است که ۳ هزار روستا تا پایان سال و باقیمانده این روستاها نیز تا ۲سال دیگر به شبکه گاز سراسری متصل می شوند و این یکی از مهم ترین دستاوردهای شرکت ملی گاز است. به گزارش خبرنگار صمت، معاون نفت در آغاز این نشست مطبوعاتی از حذف درآمد هزار میلیارد تومانی این شرکت در پی حذف آبونمان خبر داد و گفت: با حذف آبونمان بودجه این شرکت هزار میلیارد تومان کاهش یافته و این موضوع باعث می شود گازرسانی به بسیاری از ا و روستاها امکان پذیر نباشد و خدمات رسانی مطلوبی در این زمینه نداشته باشیم. علاوه بر این، حذف آبونمان باعث می شود اقدامات برای هوشمندسازی کنتورهای گاز نیز به سرانجام نرسد. عراقی با اشاره به اینکه شرکت ملی گاز سهمی از بودجه ندارد، توضیح داد: براساس بند «ق» بودجه، شرکت ملی گاز ایران بودجه خود را از صرفه جویی در گاز مایع و نفت سفید تامین می کند.
صرفه جویی گاز، افزایش صادرات
ایران دومین دارنده ذخایر گاز جهان است اما با این حال سهم چندانی در صادرات این محصول ندارد. این موضوع در ماه های گذشته مورد بررسی قرار گرفت و منجر به انتقادهایی از شرکت ملی گاز ایران شد. مدیرعامل این شرکت با اشاره به این انتقادها توضیح داد: هر شاخصی، شاخص موفقیت نیست. اینکه ایران در تجارت جهانی گاز نقش کمی دارد، نشانه عقب ماندگی نیست. مصرف داخلی قطر که در میدان پارس جنوبی با ایران مشترک است، بسیار کم بوده، درحالی که مصرف گاز در ایران بسیار بالاست. بر این اساس بخش قابل توجهی از گاز تولید شده در کشور به مصرف داخلی می رسد.
مردم بیشتر از همه به فکر گاز هستند
عراقی با تاکید بر اینکه مزیت اصلی ایران در صادرات گاز، موقعیت جغرافیایی کشورمان است، گفت: در ایران هر میزان گاز تولید می شود، داخل کشور به مصرف می رسد. شرکت گاز براساس برنامه ششم توسعه وظیفه دارد روزانه ۲۰۰میلیون مترمکعب گاز صادر کند اما این امر با روند فعلی مصرف داخلی، امکان پذیر نیست. وی با انتقاد از نهادهای مختلف درباره صرفه جویی ن در مصرف گاز، گفت: میزان مصرف گاز در بخش خانگی امسال کمتر از سال گذشته بود و این نشان می دهد مردم بیشتر از همه به صرفه جویی در مصرف توجه می کنند. اما در بسیاری از نهادهای تی، حکومتی و سازمان های مختلف دیده می شود که مصرف گاز بسیار بالاست. متاسفانه نهادهای بزرگ در این زمینه همکاری مناسبی ندارند. مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران ادامه داد: بخشنامه ای وجود دارد که نهادها نباید درجه گاز را از میزانی بیشتر کنند اما برخی از آنها پنجره را باز می گذراند. اگر ما صرفه جویی کنیم میزان تجارت جهانی افزایش پیدا می کند و تامین انرژی مطلوب برای ما در اولویت است.
تشریح اقدامات شرکت ملی گاز در زمینه مینی lng
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در ادامه با بیان اینکه به دلیل پیچیدگی های مینیlng در این زمینه چندان موفق نبوده ایم، اظهار کرد: در این زمینه اقدامات خوبی درحال انجام است. ازسوی انستیتو گاز تهران قرارداد همکاری با یک شرکت کره ایی امضا شده که از فناوری مشترک استفاده شود و اگر به نتیجه برسد نوآوری می شود که لایسنس آن مربوط به ایران و کره است. مدیرعامل شرکت ملی گاز با بیان اینکه روزانه ۸۰۰ میلیون مترمکعب گاز تولید می شود، گفت: درحال حاضر ۹۲ درصد کل جمعیت کشور از گاز طبیعی بهره مند هستند. در روزهای گذشته دمای بیش از ۲۰ استان زیر صفر بود و گازرسانی بدون نگرانی ادامه یافت. عراقی با تاکید بر اینکه شرکت ملی گاز ایران به عهد خود وفا کرد، افزود: در انقلاب گفتند باید محرومیت ز کرده و رفاه را برای مردم ایجاد کنیم که شرکت گاز به هر دوی این تعهدها عمل کرد. وی با تاکید بر اینکه ۲۷۰ ایستگاه گاز در حال فعالیت است، گفت: اگر یکی از این ایستگاه ها دچار مشکل شود، ممکن است گاز یک نقطه از کشور قطع شود. همچنین طول شبکه انتقال گاز کشور ۳۰ هزار کیلومتر است که بدون مشکل به فعالیت خود ادامه می دهد.
۹۰ درصد خط ششم سراسری گاز به بهره برداری رسیده است
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به خط ششم سراسری گاز، اظهار کرد: ۹۰ درصد این خط امسال به بهره برداری رسیده و از ۱۰ درصد باقیمانده سال آینده بهره برداری خواهد شد. طول این خط حدود ۱۰۰۰ کیلومتر است که با سرمایه گذاری ۷ هزار میلیارد تومانی اجرا می شود. عراقی ادامه داد: خط ششم باعث شده در غرب کشور نگرانی انتقال گاز نداشته باشیم و قراردادهایی که برای صادرات به عراق و ترکیه داریم، دچار مشکل نشود. وی با بیان اینکه از تعداد ۵ هزار پروژه، ۳ هزار پروژه در دهه فجر امسال به بهره برداری می رسد، اظهار کرد: بهره برداری از ۱۲ هزار میلیارد تومان پروژه در دهه فجر در دستور کار قرار دارد.
مباحث دیوان محاسبات در دست بررسی
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در ادامه با اشاره به مباحثی از سوی دیوان محاسبات مبنی بر اینکه شرکت ملی گاز ۱۱ هزار میلیارد تومان به خزانه واریز نکرده است، توضیح داد: درآمد شرکت ملی گاز ایران حدود ۱۷ هزار میلیارد تومان است که ۸ هزار میلیارد تومان آن برای هدفمندی یارانه ها و باقیمانده آن برای سود سهام و مالیات و... هزینه می شود. حدود ۴۵۰۰ میلیارد تومان باقی می ماند که هزینه های جاری این شرکت است. عراقی با تاکید بر اینکه بحث دیوان محاسبات یک بحث مربوط به حسابداری است، گفت: دیوان محاسبات اعلام کرد برای انتقال پول و واریز آن به حساب ت باید چرخه ای طی می شد که نشده است. شرکت گاز هم درخواست داد توضیحات لازم داده شود تا بتواند جواب دهد زیرا اعلام د مبلغی به خزانه واریز شده اما برگشت داده شده است. ما مدارکی داریم مبنی بر اینکه این موضوع اتفاق افتاده است.
تاثیر سیاست بر صادرات گاز به کویت
وی با تاکید بر اینکه ایران و کویت برای صادرات گاز از ایران به کویت در چند سال گذشته مذاکرات خوبی داشته اند، اظهار کرد: کویت به ایران نیاز دارد اما زمانی که مذاکرات به خوبی پیش می رفت یک نفر از دیوار سفارت عربستان بالا رفت و پل ارتباطی ما قطع شد. هر وقت مسائل برطرف شد، می توانیم گاز صادر کنیم. مشکل فنی در این زمینه وجود ندارد و در انتظار رفع مشکلات هستیم. هنگامی که دعوایی می شود، آنها جرات برقراری ارتباط ندارند. ساده ترین راه برای واردات گاز کویت، ایران است.
صادرات گاز به بصره از ابتدای سال ۹۷
عراقی درباره صادرات گاز به عراق از طریق بصره نیز توضیح داد: ایران آمادگی صادرات گاز از طریق بصره را دارد اما عراق در این زمینه آماده نیست. به احتمال زیاد صادرات گاز به عراق از طریق بصره اوایل سال آینده اجرا شود. مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در زمینه دریافت پول از عراق نیز گفت: دریافت پول به خوبی انجام می شود اما نمی توانم اعلام کنم از چه طریقی، زیرا راه آن را می بندند. در برخی موارد راه را اعلام کردیم اما مسیر را بستند و کارمان دشوار شد. وی در پاسخ به این پرسش که چه انی راه انتقال پول به ایران را می بندند، افزود: ممکن است انی باشند که بخواهند روابط ما را اب کنند. انی این کار را می کنند که ما را تحریم کرده اند و نمی خواهند پول وارد کشور شود. یک بار پولی را برای ترکمنستان فرستادیم، اسم بانک اعلام شد و از فردای آن روز کار به مشکل برخورد.
ایران آماده مذاکره با ترکمنستان است
عراقی با اشاره به اینکه ترکمنستان سال گذشته صادرات گاز به ایران را قطع کرد، گفت: ما درخواست کردیم نرخ گاز را پایین بیاورند. زمانی به گاز آنها نیاز داشتیم که اگر نمی گرفتیم گاز شمال کشور قطع می شد. ما به ترکمنستان اعلام کردیم بگویند چقدر بدهی و طلب داریم. اگر آنها بخواهند مذاکره می کنیم و اگر بخواهند به داوری بین المللی می رویم.
به ۸ هزار روستا گازرسانی شده است
وی در ادامه درباره آمار روستاهایی که گازرسانی شده اند، گفت: تا پایان سال به ۲۸ هزار روستا گازرسانی می شود و ۸ هزار روستای دیگر می ماند که باید گازرسانی شوند. چنانچه بودجه بنابر روال قبل باشد، گازرسانی به این روستاها تا ۲سال دیگر تمام می شود اما اگر این موضوع تغییر کند، ممکن است به طور کلی در فرآیند گازرسانی به روستاها دچار مشکل شویم.
بازار اروپا برای ایران ارزشمند است
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران درباره صادرات گاز به اروپا، اظهار کرد: بازار اروپا سخت تر از بازار همسایه هاست اما برای ما ارزشمندتر است. صادرات گاز به اروپا ۲مشکل دارد؛ مشکل نخست این است که ترکیه ترجیح می دهد گاز را از ایران و روسیه ب د و خودش به اروپا صادر کند. از طرف دیگر ممکن است هزینه گازرسانی به اروپا برای ما به صرفه نباشد اما ما علاقه داریم گاز را به اروپا صادر کنیم.
آ ین میزان برداشت گاز از مخازن شوریجه و سراجه
وی در زمینه آ ین وضعیت ذخیره سازی گاز در مخازن شوریجه و سراجه، گفت: امسال روزانه ۱۳ میلیون مترمکعب از شوریجه و ۸ میلیون مترمکعب گاز از سراجه برداشت کرده ایم. مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران توضیح داد: زمانی که تولید گاز کشور زیاد باشد، در این دو مخزن ذخیره و در صورت وم از آن برداشت می شود. عراقی در ادامه با اشاره به گازرسانی به سیستان و بلوچستان گفت: اگر نمایندگان کمک کنند و بودجه کافی داشته باشیم، گازرسانی به سیستان در ۲ سال آینده انجام می شود.