سوال در خصوص loadbalancing در

پرویز فتاح رئیس کمیته امداد گفت: یت اصلی ما در کمیته امداد جلب اعتماد مردم است. تند محیط های ی جفا به انقلاب ی است« ن س رست خانوار و ایتام» تا سال ۹۹ صاحب خانه می شوند ن س رست خانواری که ازدواج کنند کمک هزینه ی اله مسکن می گیرندبه گزارش سرویس ایسکانیوز مهمان این هفته برنامه «دست خط» پرویز فتاح، رئیس کمیته امداد (ره) بود که مشروح گفت وگوی تلویزیونی وی را در ذیل می خوانید:سوال: مهمان این هفته برنامه دست خط یکی از اخلاق مدارترین مسئولان و ون کشور به شمار می رود. به اذعان خیلی از افراد دو جناح اصلی کشور از افرادی است که ارتباط خوبی با جناح ها و تفکرات مختلف دارد. در یکی دو سال اخیر فراوانی با نزدیکان و محرومان داشته است و بنا بر مسئولیت نقشش در رسانه ها پررنگ شد که حتی برخی گفتند شاید یکی از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری است که ایشان بارها رد د و در انتخابات شرکت ن د.از چهره های ماندگار در عرصه سازندگی به شمار می رود. از چهره های عرصه دفاع مقدس است. یکی از وزرایی است که همیشه یاد او در ذهن مردم مانده است.در این برنامه در خدمت سید پرویز فتاح، رئیس کمیته امداد (ره) هستیم. این بار به ما خیلی سخت وقت دادید.فتاح: شما 8-7 ماهی می شود که پیگیر بودید اما به آ سال می خورد و شایعاتی که اطراف ما بود و اگر یادتان باشد گفتگویی هم با هم داشتیم ، لطف شما بود که پیگیر بودید اما در آن شرایط بنده عرض که در آن شرایط واقعا مصلحت نیست و به شایعات دامن می زد و از آن مسائل به خوبی و خوشی عبور کردیم و راحت تر می توان صحبت کرد.سوال: آقای فتاح عرصه های مختلف را درک د. هم در جنگ، و هم در عرصه سازندگی حضور داشتید که نمادی مانند کرخه از خود به جا گذاشتید و به واسطه آن چهره ماندگار شدید، بعد وزارت نیرو را قبول کردید و بعد در بنیاد تعاون و در کمیته امداد خدمت کردید. کدام یک از این موارد از همه شیرین تر است؟فتاح: در دوره حیات و اجرایی من دوره دفاع مقدس باید حسابش جدا شود. در آن دوره هم که در سال 59 به جبهه رفتم دانشجو بودم. صنعت شریف درس می خواندم، ما را رها کردیم و به جبهه رفتیم. تا پایان جنگ هم برنگشتیم. آنهایی که همدوره ما بودند فارغ حصیل شدند. به ما واحدهای بیشتر دادند و درس ها را فشرده تر خو م.در دوره دفاع مقدس هم چون بودیم و قدری درس خو م وارد فضای ی و نقشه برداری شدیم که فکر می د قدری در این زمینه مهارت داریم. آن حال و هوای جبهه در هیچ جا قابل تکرار نیست. چون آن افراد قابل تکرار نیستند.سوال: چطور رئیس کمیته امداد شدید؟فتاح: سال پنجم در بنیاد تعاون مسئولیت داشتم، کار هم رونق داشت. از دفتر حضرت آقا –آقای حجازی-تماس گرفتند که کار دارند. من هم خدمت ایشان رفتم و گمان می حتما تذکر یا نکته ای باشد زیرا گاهی بحث های این چنینی با دفتر پیش می آمد، وقتی رفتم گفتند حضرت آقا چنین نظری برای کمیته امداد دارند. واقعا برای من تغییر زیاد این فضا از نظر درونی برای من سخت بود. من فردی عمرانی و اجرایی بودم.سوال: خیلی ها معتقدند روحیه شما به آن می خورد.فتاح: گفتم در این زمینه مطمئن هستید و وقتی دیدند من سوال مطرح گفتند فردا بیایید و خدمت ایشان بروید. این توفیق حاصل شد و روز بعد رفتم و حضرت آقا گفتند ما منتظر شنیدن صحبت های شما هستیم. وقتی متوجه شدم نظر ایشان این است سمعا و طاعتا ما یاد گرفتیم.سوال: تنظیم اساسنامه به عهده شما بود؟فتاح: خیر. از قبل از ما، تقاضای مسئولین وقت این بود که اساسنامه تغییراتی کند که برای دو الی سه دهه قبل بود و انصافا نیاز به تغییر داشت. تغییرات هم اعمال شده بود. بنده که رفتم و این صحبت ها شد، از طرف دفتر اعلام د اساسنامه دستخوش تغییر است و آماده است و اگر نظراتی دارید بدهید.کمتر پیش می آید ی که مسئولیت اجرایی می پذیرد در اساسنامه دستگاه بتواند نظر دهد. من چند روزی وقت گذاشتم. البته اساسنامه به خوبی تهیه شد و کارشناسی زیادی روی آن شده بود. بنده هم نقطه نظرات اندکی داشتم و نوشتم و خوشبختانه اعمال شد.اساسنامه همان روز اول به دستم رسید یعنی با حکم بنده اساسنامه را با .... حضرت آقا به بنده دادند که من به کمیته امداد آوردم.سوال: هیات امنا را هم ایشان و هم شما نظر دادید؟فتاح: بله. این هم نکته مهمی است که پرسیدید، معمولا هیات امنا تا زمانی که مدیر اجرایی تغییر یا تثبیت شود هستند. برای ما با تغییر هیات امنا همزمان شد. قبلا 5 نفر بودند و س رستی بود. 7 نفر شدند و رئیس امداد عنوان مسئولیت بود. معلوم نبود بنده عضو هیات امنا می شوم یا خیر. اساسنامه خیلی اشاره نکرد، رئیس کمیته می تواند خارج از هیات امنا هم باشد. که فرموند خیر، نظر این بود که بنده عضو هیات امنا باشم و اگر نظر خاصی نسبت به افراد دارم بازگو کنم. این هم توفیق مضاعفی شد. دفتر حضرت آقا بر بنده منت گذاشتند. من اسامی را در ذهن داشتم و نوشتم و با چند نفری موافقت د که الان در هیئت امنا حضور دارند.سوال: از تیم خود راضی هستید؟فتاح: بسیار زیاد.سوال: کمک می کنند؟فتاح: هیات امنای بسیار خوب و فنی و کارشناسی و خبره داریم. هیات امنا معمولا در طول سال شاید دو الی سه جلسه یا نهایتا هر فصل یک جلسه برگزار می کنند. سال گذشته 45 جلسه هیات امنای ما برگزار د. شاید هیات مدیره ها این تعداد جلسه برگزار نمی کنند.سوال: وقتی شما مستقر شدید یکی از دغدغه های شما سر اعتماد مردم به کمیته امداد بود و این که این اعتماد مقداری خدشه دار شده بود. و خیلی دوست داشتید که این اعتماد بازی شود، از منظر ما رسانه ای ها موفق بودید. از منظر خودتان چطور؟فتاح: برنامه اصلی و یت مهم ما در کمیته امداد جلب اعتماد مردم است. افزایش اعتماد عمومی است. الان هم بر عهد خود هستم که اعتقادم بیشتر شده و جمله درستی بیان .سوال: صریح بپرسم که چرا این اعتماد در این مدت خدشه دار شد؟ البته برای همه دوستان که زحمت کشیدند احترام قائل هستیم اما یک جاهایی خبری بیرون می آید که به طور مثال کمیته امداد سفر خارجی به تایلند می کند، یا کشوری که اصلا کمیته امداد درآن فعالیتی نداشته است، این گونه خبری بیرون می آید و مردم به آن حساس می شوند...فتاح: رفتار و اعمال ما دقیقا روی اعتماد عمومی اثر مثبت یا منفی می گذارد. مثلا من تا اولین روزی که کمیته امداد رفتم اصلا آنجا را ندیده بودم. وصف ان را شنیده بودم ولی ندیده بودم. یک نگاه انداختم دستم آمد چطور است. از اطراف هم می شنیدیم که مردم می گفتند چرا به این بزرگی چرا در این نقطه و حرف هایی این چنینی، سازنده های آن ساختمان نیت خیر داشتند. آنجا را تبدیل به ملکی د که ارزش افزوده برای کمیته امداد پیدا کرد.اما به حرف و حدیث مردم و این نقدها هم باید توجه می شد. به محض این که اعلام کردیم که می خواهیم از این ساختمان برویم در حالی که هنوز اقدام نکردیم اثرات مثبت زیادی را دیدیم، بعد که رفتیم متوجه شدیم چقدر اثر گذاشته است. بعد به میدان آمدیم.سوال: ساختمان را فروختید؟فتاح: معامله کردیم ولی یدار باید بیاید و پول ما را بدهدسوال: با کجا معامله کردید؟فتاح: با تسوال: کدام سازمان گرفته است؟فتاح: وزارت علومسوال: این اعتمادسازی چقدر به درآمدهای امداد اضافه کرده است؟فتاح: من چون قدری مدیریت را تلمذ ، وقتی سازمانی ساختارش عوض می شود و رفتار سازمانی تغییر می کند منحنی s است و پائین می اید. به یاد دارم چند ماه اول گفتند آمدن آقای فتاح باعث شده درآمد ما کم شود. این درست هم بود، منحنی می آید و بعد بالا می رود، چون تغییراتی دادیم، مدیران را عوض کردیم، ساختمان را عوض کردیم. برخی رفتارها را تغییر دادیم. تا سیستم شکل گیرد و این شرایط را تطبیق دهد زمان می برد. ولی 6 ماه دوم بالا رفت. سال 94 درآمد ما خیلی بهتر شده بود. سال 95 نسبت به سال 94 یک و نیم برابر شد. یعنی 50 درصد درآمد ما بالا رفت.سوال: یک کار بزرگی هم کردید، مصوبه مجلس در برنامه ششم بود که شما برای افزایش سقف مستمری ها انجام دادید. این را قدری توضیح دهید که چه اتفاقی افتاد و آیا الان اجرا می شود یا نه.فتاح: ماهانه رقم ثابتی را به حساب خانوار واریز می کنیم. بقیه کارهای ما دادن پول نقد نیست. ارائه خدمت است. مثلا خدمات درمانی، ج ه، مسکن و رسیدگی به دانش اموزان و دانشجویان و الی آ ؛ 18 نوع خدمت داریم. 10 سال بود این مستمری ثابت مانده بود. برای خانواده 5 نفره ما 100 هزار تومان به خانواده می دادیم.سوال: این برای کل خانواده بود؟فتاح: بله. به ما می گفتند این کم است، تازه از 53 تومان شروع می شد و بیشترین میزان همین بود. با مجلس و ت کل کل و خواهش می کردیم و بحث این بود که بار مالی این کار زیاد است و الان هم نفت چنین وضعیتی دارد و ما نمی توانیم. ت در لایحه پیشنهادی به مجلس – این نکته ظریفی است که عرض می کنم و قصد نقد هم ندارم- این را نیاورد.ما م م و مجلس! لذا دست به دامان کمیسیون برنامه و بودجه و غیره شدیم که فکری کنند. خوشبختانه آنها راضی شدند. بهزیستی هم چون با ت بود نظرش این بود که اگر با ما بیاید می گویند ت دور خورده است و همراه ما نشدند و ما را تنها گذاشتند. گلایه هم از دوستان خودمان .مجلس در کمیسیون موافتقت کرد و وارد صحن شد. گفتند جریان بودجه چنین است و اگر در لایحه نبوده باشد و ت دست بلند کند و رد کند، مخالفت می شود و درست هم هست. ما خدمت تی ها رفتیم. آقای دژپسند، آقای نوبخت و هر ی را می توانستیم صحبت و خواهش کردیم تا مخالفت نکنند.گفتیم محض رضای خدا مخالفت نکنید، برای شما هم خوب است، اگر نگاه دارید خوب است، اگر هم نگاه به محرومیت دارید، خوب است؛ لذا ت راضی شد که مخالفت نکند و نکرد. اقدام مهمی بود.سوال: رقم به چه میزانی رسید؟فتاح: این کار بزرگی بود که مجلس انجام داد و ت اجرایی کرد. امسال 4 هزار میلیارد تومان است، قرار بود به صورت مستمری پرداخت شود. یعنی پول را به ما بدهند و ما به حساب خانوارها مستمری واریز کنیم. ت در این 4 ماه این را به حساب یارانه واریز کرده است. این قانونی ایراد دارد و ت هم قبول دارد. منتها نظر ت این بود که آئین نامه می خواهد و این نظر ت است.آئین نامه تهیه شده است و مشترک بین ما و ت است و نزدیک است که به ت برود و تصویب شود.سوال: گفتید اصلی ترین کار امداد اشتغال آفرینی است. در این زمینه موفق بودید؟فتاح: به صورت نسبی بله.سوال: چقدر اشتغال ایجاد کردید؟فتاح: ما سال گذشته که سال دوم حضور ما بود هزار میلیارد تومان در تبصره بودجه برای اشتغال داشتیم. وام قرض الحسنه بانک ها برای اشتغال جامعه هدف بدهند. ما هزار و صد میلیارد تومان گرفتیم. یک چیز ناباورانه است در این کشور با این وضع بانک ها، ئولی با ما همکاری د. حقیقتاً بانک ها به بنده منت گذاشتند که خدمت همه رفتم و 100 میلیارد هم بیشتر از آن تعهد دادند. 110 درصد جذب شد.سوال: چند شغل ایجاد شده است؟فتاح: ما 300 میلیارد هم از کمیته امداد گذاشتیم. بقیه فعالیت هایمان را تبدیل به وام اشتغال کردیم. هزار و 400 میلیارد تومان شد. حدود 102 هزار فقره وام اشتغال برای جامعه هدف دادیم؛ یعنی 102 هزار خانواده. خوشبختانه عدد با وجی ما تطبیق دارد. سال گذشته ده درصد جامعه هدف را کاهش دادیم. 175 هزار خانواده وج پیدا د که 100 هزار مورد آن مربوط به اشتغال بود.چون ت و مجلس مشترکاً این وضع را دیدند امسال در لایحه بودجه آن هزار را دو هزار 100 میلیارد تومان د. این کار بی سابقه ای بود. این اوا خبر خوبی دریافت کردیم و غافلگیر شدیم. ت سال گذشته لایحه داده بود که یک و نیم میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی برای توسعه روستایی و مناطق محروم برداشت شود و این در مجلس ماند چون گفتند این ایراد دارد و شورای نگهبان رد می کند.تا بالا ه آقای لاریجانی خدمت ی در ماه قبل نامه نوشتند و با اذن ایشان ایراد رفع شد و به لطف الهی حتما تصویب می شود. یک و نیم میلیارد دلار حدود 5 هزار میلیارد تومان خواهد شد.سوال: اشتغال خیلی بیشتر خواهید داشت.فتاح: این لطف خداوند بود. حضرت آقا امسال را به نام اقتصاد مقاومتی و تولید و اشتغال نامگذاری د. این را خدا رسانده و منابع را به لطف مجلس و ت و بانک ها رساندند و من فکر می کنم بتوانیم یک رکوردی بزنیم.سوال: شما گفتید قبل از آن مصوبه برنامه ششم 100 هزار تومان برای مستمری در نظر گرفته است. الان این میزان چقدر شده است؟فتاح: علاوه بر آن 100 تومان 360 تومان هم اضافه شد. حدود 460 تومان می شود.سوال: جهش فوق العاده ای است.فتاح: این جدای از یارانه است. یعنی اگر 5 نفر باشند 220 هزار تومان هم یارانه دریافت می کنند و مستمری هم 460 هزار تومان است.سوال: چه میزان مددجوی تحت پوشش داریم؟فتاح: از نظر خانوار آ ین عدد ما یک میلیون و 600 هزار خانوار است.سوال: طرحی در زنجان برگزار می شود که طرح «شهر بدون مددجو» است.فتاح: در استان های مختلف است. مسابقه در استان های مختلف کشور گذاشتیم. البته این ایده را از همشهری های عزیزم در تبریز و ارومیه و آن مناطق گرفتیم. من یک روزی تبریز رفتم و از فرودگاه بیرون می رویم روی تابلویی نوشته است به شهر بدون گدا تبریز خوش آمدید.سوال: این درست است؟فتاح: بله. درست است. الان تابلویی زدند که به شهر بدون معتاد متجاهر خوش آمدید. این خیلی خوب است. تبریز یک شهر میلیونی است. چطور توانسته به چنین نکته برسد که تهران پایتخت نرسیده است؟ پس می توان حل کرد. اراده ای شکل گرفته است.به استان ها گفته ایم که اگر هر استان یک شهر را همت کند و تابلو بزند که بدون تحت پوشش و می شود.سوال: این قضیه موسسات خیریه که به صورت موازی با شما کار می د، حل شد؟فتاح: هم آره و هم نه. آره از این جهت که با خیلی از این موسسات صحبت کردیم و انهایی که هم سوتر بودند و یت انها با ما انطباق داشت و می شناختیم واقعا از ما خوب تر عمل می د چون آنها خالصانه عمل می کنند و داوطلبانه می آیند. انها زندگی و مال خود را می آورند. ما مال خود را نبردیم، ما از ت یا مردم می گیریم.ولیکن آنهایی که اهل خیر هستند هستی خود را می آورند و ثواب برای آنها است. یک بار که خدمت حضرت آقا بودیم ایشان توصیه د که خیریه ها را دری د. ما هم الان نه تنها مانع ایجاد نکردیم که نمی گوییم رقیب هستند، راه را باز کردیم. خیلی از خیریه ها با ما هم افزایی د، چون ثبت این را نیروی انتظامی و هم وزارت کشور و هم بهزیستی مجوز می دهند. ما مجوز نمی دهیم.سوال: این حل نشد که یک جا تنها مجوز بدهد؟فتاح: خیر. نه تنها آن بخش حل نشده است که یک خلا قانونی است. معلوم نیست چه ی باید اینها را سامان دهد.سوال: شما نمی توانید لایحه دهید؟فتاح: خیر. ت باید بدهد.سوال: ت لایحه بدهد یا مجلس باید طرح دهند.فتاح: بله. دقیقا. این خواهش را از مجلس و ت داشتیم.سوال: شما در عین حال که روحیه لطیفی دارید در موارد وم قاطع عمل می کنید. سر قضیه انتخابات مجلس ابتدا تذکر به مدیران زیرمجموعه خود دادید.فتاح: برای ریاست جمهوری اخیر بود.سوال: در انتخابات مجلس چند مورد برکناری هم داشتید، به خاطر فعالیت که برخی از مدیران داشتند. در امداد، کارهای اقتصادی هم انجام می شود. در کارهای اقتصادی هم چنین حساسیتی دارید؟فتاح: اولا مجتمع اقتصادی ما کلا طبق اساسنامه جدید از بخش حمایتی جدا شده است. البته ما درامدها را در این حوزه کاری بسیار محدود کردیم. مثلا در حوزه بازرگانی ورود ممنوع است. از این کارهای لو ی که مجتمع تجاری ساخته شود و کالای خارجی اورده شود، ممنوع شده است.سوال: در این زمینه تخلف نداشتید؟فتاح: بله، مواردی وجود داشته است و داخل سیستم ما نبود بلکه پیمانکاری که با ما قرارداد داشت در معدنی تخلف کرده بود و این قدری در سیستم ما سرایت کرده بود، که از سیستم ا اج شدند.سوال: قبلا بزرگانی که مسئولیت کمیته امداد را برعهده داشتند، می گفتند اکثراً بدنه مدیریتی از حزب موتلفه ی است. کار هم د. مرحوم عسگراولادی و مرحوم نیری. الان یک چیزی را به شما منتسب می کنند که جبهه پایداری یک سایه روی کمیته امداد انداخته است. قبول دارید؟ خودتان عضو جبهه پایداری نیستید؟فتاح: خیر. آنها اطلاعیه دادند که من نیستم. چنین بحثی نیست. بحث اول شما را اصلاح کنم که انصافا چنین نبوده است. از حزب موتلفه افرادی بودند ولی اینجا تحت قیمومیت آنجا نبوده است. درآمد و حساب و کتاب جداست.سوال: بله، قطعا چنین بود ولی منظور این است که حزب موتلفه سایه انداخته بود.فتاح: ما موظف هستیم هر حزبی را محترم بشماریم، چه پایداری که دوستان خوب ما هستند، چه موتلفه که انسانهای متدین و بزرگواری هستند، بعضا یلی هستند در نظام ما مثل ممرحوم عسکراولادی. ولی حق دخ را به ی نمی دهیم. نه خودم و نه همکاران، بعضا دوستان خوب من هم بودند. دوستان یا از پایداری و موتلفه و از بقیه اصولراها و نیروها بودند که برخورد .سوال: این را قبول دارید که خیلی از مدیران منصوب شما عضو جبهه پایداری هستند؟فتاح: خیر. قبول ندارم. واقعا تعداد انها انگشت شمار است.سوال: در آغاز مدیریت خود در امداد یک دیداری با مرحوم هاشمی رفسنجانی داشتید. برخی از دوستانتان گلایه داشتند. چه قصدی از این دیدار داشتید؟ در آن دیدار چه صحبت هایی رد و بدل شد؟فتاح: من در آن دو الی سه ماه اول با همه مسئولین نظام این دیدار را داشتم. در سطحی که به محضر ی رسیدیم و فرامین ایشان را دریافت کردیم، به تبع نزد مسئولین دیگر هم رفتیم. در آن دیدار فکر می کنم یک ساعتی به طول انجامید، من گزارشی از اوضاع دادم.مرحوم هاشمی خیلی با دقت گوش د، بعد از اتمام گفتند همه حرف های شما را قبول دارم. بدانید ما حمایت می کنیم. یک بحث هم داشتیم که آزاد ی کمک کند چون ما 20 الی 30 هزار نفر داشتیم که الان در آزاد تحصیل می کنند. ایشان هم رئیس هیات امنا بودند. خواستم که به این افراد تخفیف داده شود.همان جا تاکید د. آقای میرزاده تلفنی با مرحوم هاشمی صحبت د و بعد ما را خواستند و توافق نامه خوبی امضا کردیم و انصافا تخفیف دادند. اثر آن ملاقات بود.سوال: چیز دیگری مطرح نشد؟فتاح: بحث ساختمان هم بود. به من گفتند شنیدم می خواهی آن ساختمان را بفروشی؛ گفتند من از اول مخالف بودم این را بسازند و به آنها هم گفته بودم. این نکته مهم بود که ایشان مخالف بودند. گفتند ولی اگر می فروشید ما هم می توانیم بررسی کنیم. گفتم خدمتتان هستیم، به آقا محسن یت دادند و دو بار به دفتر ما آمدند و من نقشه ها را دادم و بررسی د منتها پیغام دادند پول ما نقد نیست. نقد و ملک با شما معامله می کنیم.سوال: در مورد فضای صحبتی نشد؟فتاح: در آن جلسه خیر.سوال: دانش آموزان و دانشجویان نخبه زیاد دارید؟فتاح: بله. 5 هزار مورد هستند. 72 هزار دانشجو تحت پوشش داریم که در های سراسری و تی و آزاد و پیام نور تحصیل می کنند. تمام حمایت اینها و هزینه تحصیلشان با ما است.سوال: دیداری که با آقا داشتید تاکید د دیدارهای سرزده را ادامه دهید.فتاح: سرزده که چه عرض کنم، گفتند دیدارها را ادامه دهیم. فرمودند شنیده ایم به استان ها و خانه های محرومین می روید. عده ای از مسئولین هم نشسته بودند. ی هم با صدای رساتر فرمودند که من عرض می کنم هر کاری داشتید و سرتان شلوغ بود این کار را ترک نکنید.سوال: هفتگی می روید؟فتاح: من هر هفته می روم. بعضا به من می گویند شما حتما قصد دارید. من می گویم من در وزارت نیرو بودم و 4 دور ایران را زدم. در بنیاد تعاون دور پنجم را می رفتیم. مدیر ناآرامی هستم. ایراد از من است. احساس می کنم باید برویم و میز و صندلی را رها کنیم.سوال: سجده شکر در ماه عسل از پیش طراحی شده بود؟ کار آقای علیخانی بود؟فتاح: کار خودم بود. آقای علیخانی هم یکه خورد و گفت که من تعجب که چه کار می کنید. من از سر صدق و نیت خودم چنین . من احساس می کنم این باید باب شود. ما وقتی اعلام کردیم یک بنده کوچکی و حقیری، یک مدیری برای «طرح محسنین»... بعد از ماه عسل به قدری استقبال زیاد شد که به آقای علیخانی گفتم اعلام نکنید و کافی است! چون واقعا نمی توانستیم کنترل کنیم. هنوز هم دارند می آیند.سوال: از مرحوم نیری یاد کنیم. خاطره ای از ایشان دارید؟فتاح: بله. من از طرف دفتر ی شدم به کمیته امداد بیایم که دو ماه به طول انجامید. یعنی آن زمان که من متوجه شدم و مسلم شد که باید به کمیته امداد بیایم تا معارفه انجام شود، دو ماه طول کشید. در این دو ماه کمیته ای ها شایعاتی می شنیدند. نزد مرحوم نیری رفتم که مفصل صحبت کردیم. ابراز لطف کرد و تجربیات را بیان کرد.اولین هماهنگی را با ایشان انجام دادم. وقتی معارفه شد، پیغام دادند که آقای نیری گفته نمی آیم. بنا به هر دلیلی دلگیر بودند. فرمودند من از وقتی که چندین سال قبل از کمیته امداد رفتم، پایم را در انجا نگذاشتم و نمی آیم. من خدمت مرحوم نیری رفتم. خواهش و خیلی ماس که بیایند که برای من منت بگذارید.سوال: دلخوری ایشان از چه چیزی بود؟فتاح: نفرمودند. بزرگوار بودند و از نحوه رفتن خود دلخور بودند. من خواهش و در نهایت قبول د تشریف بیاورند. به یاد دارم سالن پر بود. مرحوم نیری وارد شدند بیشتر سالن کمیته امدادی بودند و به احترام ایشان بلند شدند و کف زدند و صلوات فرستادند. خدا رحمتش کند.(در این قسمت، سخنان فرزندان یکی از ی همرزم فتاح پخش شد)سوال: چطور به فکر ارتباط با اینها افتادید؟ خلایی وجود داشت که می خواستید پر کنید؟فتاح: خیر. وقتی اینها را می بینم انگار پدرانشان را می بینید.سوال: چه انی هستند؟فتاح: رفتار و منش و قیافه را به ارث می برند. برخی از رفتار و سکنات یادآور آن انسان های بزرگ است. چون ی هم این رویه را دارند و دست نوازش و پدرانه بر سر اینها می کشند و اینها هم به آقا علاقه مند هستند، باعث شده خیلی از این افراد در مرام خود سالم بمانند و یادگار درست عزیزان باشند.سوال: به غیر از آقا مهدی فرزندان کدام هستند؟فتاح: آقا احسان باکری می اید. آقا رسول عاصمی و آقا محسن اندرزگو هستند. آقای عباسپور هستند.سوال: گله ندارند؟فتاح: از برخی رفتارها در کشور دل خونی دارند. چپ و راست هم فرق ندارد. دید ندارد. اینها انسان های ازاده ای هستند. چون پدران اینها آزاده هستند. انتظار دارند همین کاری که در مجلس اتفاق افتاد، آقای مهدی همت چه ع العملی نشان داد. این در شان نظام نبود.سوال: سراغ زندگی خانوادگی برویم. چه سالی ازدواج کردید؟فتاح: سال 61 ازدواج .سوال: چطور را انتخاب کردید؟فتاح: مادرم پیشنهاد د و نظر من هم همان شد. من با دختر خودم ازدواج .سوال: عقد را چه ی خواند؟فتاح: یکی از علمای شهرستان ارومیه بود که ایشان مرحوم شدند. پدر شهید بودند. اهل جبهه بودند.سوال: مهریه چقدر بود؟فتاح: ما 5 سکه بهار و یک جلد کلام الله مجید مهر کردیم که من 5 سکه را دادم. در ابتدای ازدواج این سکه ها را دادم چون ت در آن زمان هر سال به عنوان عیدی سکه می داد و من اینها را به همسرم دادم.سوال: ترسیدید قیمت سکه بالا رود؟فتاح: من گفتم اگر اتفاقی بیفتد و شهید شویم، حداقل این بر گردن ما نباشد.سوال: حاج خانم معلم بودند؟فتاح: بله. به خاطر کار من چون جبهه رفتیم و چند سالی کرمانشاه و منطقه کردستان بودیم. صبوری ایشان از دفاع مقدس و عمری که گذاشتیم، ثواب بیشتری دارد.سوال: ا ین هدیه ای که برای ایشان گرفتید چه بود؟فتاح: ما در کمیته امداد همانند جاهای دیگر رسمی گذاشتیم که به مناسبت اعیاد مختلف یک شاخه گل با 100 یا 200 تومان به همه می دهیم. هم بنده می گیرم و هم همه امداد در کل کشور می گیرند و این ثابت است. این شاخه گل را می برم و ایشان با خنده می گویند واقعا خودتان گرفتید؟ من هم می گویم برای خودم است. دروغ هم نگفتم چون امداد داده و برای من است.این گل هم ارزش مادی ندارد ولی برای خانواده ها موثر است. سعی می کنم روز تولد ایشان را فراموش نکنم ولی واقعیت این است که چندین بار فراموش . من شرمنده شدم و ایشان یادآوری د. سال هایی که در ذهنم بود دسته گل گرفتم.سوال: یک پسر و یک دختر دارید؟فتاح: بله.سوال: هر دو ازدواج د؟فتاح: بله. یک داماد داریم که فرزند شهید است. خواستگار برای دختر خانم ما بودند...سوال: حقوق هم خوانده اند؟فتاح: رشته حقوق تهران خواندند.سوال: با بچه ها بحث های می کنید؟فتاح: خیلی. آنها از من تندتر هستند و من سعی می کنم آنها را آرام کنم. خیلی فهم بالا دارند. خیلی ولایت مدار به لطف خداوند، هستند.سوال: چقدر حقوق می گیرید؟فتاح: من از امداد حقوق نمی گیرم. از همانجایی که هستم حقوق می گیرم.سوال: از .فتاح: بله. وقتی خواستم بیاییم پرسیدم . 35 سال کار من گذشته است و ما ورودی اول انقلاب هستیم. سال 90 بازنشسته شدیم. من به آقای جعفری گفتم من نمی خواهم بازنشسته شوم. قبول د که با این لباس بروم. من الان شاغل هستم. وقتی می خواستم به کمیته امداد بیایم دفتر آقا من را خواستند و گفتند مطلبی ندارید؟ گفتم من یک شرط دارم.گفتم شرطم این است که من بروم. دو هدف داشتم. یکی این که از امداد حقوق نگیرم و حقوق بگیر باشم. دوم این که همان بمانم. الان حقوق من بعد از 38-37 سال با مدرک فوق لیسانس 8 میلیون و 600 هزار تومان ناخالص است که قدری ری می خورد و من فکر می کنم حدود 7 تومان خالص برای من باقی بماند.سوال: حقوق های نجومی خیلی به اعتماد مردم لطمه زد.فتاح: بسیار زیاد. شاید سخت ترین ...سوال: با قشر محروم ارتباط دارید چیزی به شما گفتند؟فتاح: انصافا به من نگفتند چون من همان موقع فیشم را بیرون دادم چون می دانستم دامن گیر ما هم می شود. فضا به گونه ای شد که تر و خشک با هم می سوختند. دادن فیش به بیرون خیلی کار درستی نبود و من انجام دادم. با من برخورد نکرد با این که تخلف کوچکی محسوب می شد چون فیش نباید بیرون برود. الحمدالله آن اقدام، یک حراستی برای ما ایجاد کرد.سوال: ایکاش معلوم می شد. چیزی هم از این حقوق های نجومی معلوم نشد!فتاح: ان شاالله معلوم شود. امیدوار هستیم. مردم منتظر هستند.سوال: فکر نکنم معلوم شود. نه این حقوق های نجومی معلوم شد و نه املاک شهرداری معلوم شد. امیدواریم مشخص شود تا اعتماد مردم این چنین آسیب نبیند چون آقا هم چندین بار تاکید د.فتاح: بله.سوال: شما از معدود انی هستید که هم ان سابق خود را به وزارتخانه دعوت کردید و هم برای بعدی خودتان کار کردید که رای بیاورد. این چه خصلتی است؟فتاح: اولا قبل از من که بیطرف بودند و آقای زنگنه و شهید عباسپور بودند، انصافا خدمت کرده بودند. آن زمان نمی دانستم جمله ساده ای که می خواهم بیان کنم چقدر بازخورد خواهد داشت. من ناخودآگاه این جمله را گفتم. روی اعتقاد ساده ای که داشتم این جمله را گفتم که من جای آبادی آمدم، ولی اینجا می تواند آبادتر شود. تا زمانی که من بودم بیطرف وزارت نیرو باقی ماندند.ما جا و شرایط ایشان را سعی کردیم نگه داریم. وزرای قبلی را دعوت کردیم و با هم نهار خوردیم. چند بار در آن دوره با آقای زنگنه م . با آقای بیطرف به صورت مکرر م داشتم. برای دوره بعدی که آقای نامجو فرمودند و وقتی مشخص شد، با هم هم دوره ای بودیم. با هم جبهه بودیم. از ایشان من خواهش به وزارت نیرو بیایند و مسئولیت آب و فاضلاب کل کشور را عهده دار شدند.وقتی متوجه شدم ایشان ک دا شدند به مجلس رفتم. با این که نبودم. مجلس هم آن دوره نشان داد نسبت به ما لطفی دارد چون من خواستم بیرون بیایم 230 امضا د که من بمانم. من صحبتی و سعی کردیم از آقای نامجو سعی دفاع کنم. الحمدالله ایشان رای آورد.البته یک بار هم استیضاح می شد که من نامه ای نوشتم. نمی دانم موثر بود یا خیر.سوال: قطعا موثر بود.فتاح: ایشان الحمدالله 4 سال را ماندند.سوال: آن زمان که بودید ای در خانه مجلس سیلی به گوش آقای نامجو زد. درست است؟فتاح: خاطرات تلخ را مرور می کنید. بله درست است.سوال: قضیه چه بود؟فتاح: من آن روز در کمیسیون ها سوال داشتم. آقای نامجو هم مدیر آب و فاضلاب کل کشور بودند. ایشان با چند مدیر دیگر من را همراهی د. گفتیم بخوانیم و بعد به کمیسیون برویم. یکی دو دور من را گرفتند که سوالاتی بپرسند. وضعیت خیلی عادی بود. یکباره صدای سیلی را شنیدم. خیلی بلند بود که همه برگشتیم و دیدیم آقای نامجو با ای بحثی داشتند و بگومگو می شود و سیلی آبدار به صورت نامجو می زند.کاری که آقای نامجو انجام دادند –که قابل تقدیر هم هست و با طلا باید قاب گرفت- هیچ ع العملی انجام ندادند و مهری برداشتند به سجده رفتند. صورت ایشان سرخ شده بود ولی کاملا عادی با این مسئله برخورد د. به گونه ای شد که وقتی صحنه را آقای ابوتر دیدند دست آقای نامجو را بوسیدند. گفتند این دست را باید بوسید. همه تحت تاثیر قرار گرفتند.به دفتر ایشان رفتیم و همان شب آقای لاریجانی به من نامه نوشتند که مجلس عذرخواهی می کند. همان شب آقای ابوتر آن را با دسته گل به منزل آقای نامجو می برند.سوال: شما دوران سختی را طی کردید که هم زمستان 86 و هم تابستان 87 که خش الی بود. به یاد دارم به حیاط می آمدید و دعا می کردید باران ببارد.فتاح: من از جلسه ت بیرون آمدم، شما آن صحنه را از ما گرفتید...سوال: بله. دیدید باران می آید شروع به شکرگذاری کردید. آن صحنه را گرفتیم. به نظر شما آن زمان سخت تر بود یا دوران الان آقای چیت چیان؟فتاح: البته خش الی آن دوران و آن زمستان در وزارت نیرو رکورد زده است. زمستان سختی گذر م چون سرما بیداد می کرد و همه جا یخ زده بود. سرمای سراسری بود. مصرف گاز هم محدود شده بود. ترکمنستان هم گاز را قطع کرده بود که آن مصاحبه را و به اهالی شمال و شاهرود و خیلی از جاهای کشور که گاز قطع بود گفتیم برق مصرف کنید که این از نیرو بعید بود چون اصولا به صرفه جویی توصیه می کنیم.برق را در ت با تخفیف حساب کردیم. آن مدتی که لوازم برقی برای گرمایش استفاده کرده بودند. تابستان هم شرایط سخت خاموشی بود. باز کار بی نظیری که کردیم این بود که گفتم به تهران هم خاموشی بدهید. به من گفتند تهران حساس است و سفارتخانه دارد. مسائلی ایجاد می شود.یک بار قطع کردیم و آقای قالیباف از مشهد با من تماس گرفتند- خدا رحمتش کند، پدرشان بیمار بودند- به من گفتند مترو از کار افتاده یک کاری ید. سر این مسئله حساسیت داشتند. چراغ های راهنمایی، اینها... ولی گفتم نه! تهران با آبادان و مشهر و بوشهر و بندرعباس چه فرقی دارد؟ چرا نباید خاموشی بدهیم. خاموشی را دادیم و دل به دریا زدیم.سوال: به نظر شما آقای چیت چیان موفق بوده؟ مخصوصا سر قضیه خاموشی در خوزستان شرایط بدی به خاطر گردوغبار ایجاد شد. می شد به گونه ای مدیریت کرد چنین اتفاقی رخ ندهد؟فتاح: من فکر می کنم حمایت لازم در ت از حوزه نیرو صورت نگرفته است.سوال: بالادستی را مقصر می دانید.فتاح: بله. من یکی دو بار ایشان و همکاران ایشان را دیدم و حمایت لازم صورت نگرفت. در اولویت ت یازدهم نبود.سوال: در ت اول آقای به شما پیشنهاد شد؟فتاح: خیر. پیشنهاد رسمی نشده بود.سوال: غیررسمی بود؟فتاح: غیررسمی بود، در حد وزارت نبود، ولی پائین بود.سوال: قبول نکردید؟فتاح: شرایط طوری نبود که قبول کنم.سوال: برسیم به دوست صمیمی شما آقای ؛ فکر این همه تغییر را می کردید؟فتاح: بیشترین پیش بینی ها را در اوا ت نهم داشتیم. در آ ین جلسه ت نهم که تلخ ترین جلسه ت نهم بود که آن اتفاق افتاد و آن معاون اول علی رغم نظر آقا آنجا نشست و ما هم تاب نیاوردیم. قبل از آن هم تصمیم نداشتم در ت بمانم و به آقای هم گفته بودم و صحبت کرده بودم و به توافق ضمنی رسیده بودیم. آن هم مزید بر علت شد که علاقه نسبی که وجود داشت هم حذف شد.بعد از آن هم تقاضاهایی در ت دهم شد که برگردم.سوال: پیشنهاد انرزی اتمی را داده بودند؟فتاح: آنجا را دادند، راه آهن را حکم زدند. سفیر ایران در چین را پیشنهاد دادند.سوال: حکم زدند؟فتاح: بله. ت باید تصویب می کرد. راه آهن به گونه ای است که رئیس هیات امنا رئیس ت است و باید در ت تصویب شود. حکم ما را اعلام د که قائم مقام راه و رئیس راه آهن باشم. بنده نرفتم. برای سفارت ایران در چین پیشنهاد د و تصویب د و فرم را فرستادند. واقعا علاقه نداشتم برگردم.سوال: پیش بینی این اندازه تغییر را نمی کردید؟فتاح: خیر.سوال: امسال فکر می کردید ثبت نام کند؟فتاح: خیر. از من پرسیده بودند و من گفتم، بعید است ایشان ثبت نام کنند چون اعلام کرد و اطلاعیه داد که نمی آیند.سوال: بعد از انتخابات دیداری با هم داشتید؟فتاح: من در مراسم مرحوم نیری ایشان را دیدم. حالشان را پرسیدم و احوالپرسی کردیم.سوال: صحبت خاصی نشد؟فتاح: خیر.سوال: شما از معدود انی هستید که وقتی می خواستید وارد وزارت خانه شوید نگهبان شما را نمی شناسد و راه نمی دهد.فتاح: روز اول بود.سوال: وقتی هم می خواستید بروید همان نگهبان و پرسنل گریه می د.فتاح: بله. اولین جلسه هیات ت در کنار جوار حرم مطهر رضوی برگزار شد. به خورد و من شنبه صبح راننده ای دنبال من آمد که گفت من راننده آقای بیطرف هستم و می خواهم شما را ببرم. آدرس را دادیم و ما را برد. ما هم داخل رفتیم و این بنده خدا هم نشناخت و گفت شما؟بنده گفتم آمدم ببینم. گفت آقای بیطرف نیست و به مرخصی رفته است. بگومگو کردیم و ی آمد گفت این بنده خدا تازه حکم گرفته و شده است. گفت جدی است؟!سوال: مهم ترین نقدی که به ت یازدهم دارید چیست؟فتاح: به نظرم ثبات مدیریتی می تواند نقطه قوت باشد. آقای خیلی با احتیاط عمل د و ایشان خیلی ملاحظه ان را می کرد. در دوره های قبلی دیدیم که بعضا حرمت ها ش ته می شد. حالا یک نفر را می خواستند عوض کنند چرا حرمت او ش ته شود. ولی از این که در طول 4 سال ت بیشتر انرزی خود را روی گذاشت و نتوانست کشور و اقتصاد را از رکود خارج کند قابل نقد است.سوال: در ضرر کردیم؟فتاح: نمی توانم بگویم. می خواهم بگویم بزرگ ترین دستاورد این بود که خیلی از مردمی که به امریکا امیدی داشتند و دقیق همانند ما فکر نمی د، حتی مسئولین، الان دارند به نظر حضرت آقا برمی گردند که امریکا واقعا قابل اعتماد نیست. این دستاورد کمی نیست.سوال: در آغاز ریاست جمهوری اول آقای گفتید آقای می خواهد با روحیه تعاملی لطیف تر با دنیا صحبت کند. به نظر شما موفق بود؟فتاح: ایشان عمل د. این جمله را به تاسی از حضرت آقا عرض که فرمودند نرمش قهرمانانه. حرف من هم همین مضمون را منظور داشت. به نظر می رسد همین انرزی را برای همسایگان و کشورهای غیراروپائی و امریکا می گذاشتند شاید روابطی که با اطراف خود پیدا کردیم می توانست بهتر باشد.سوال: به بحث شیرین جمنا (جبهه مردمی نیروهای انقلاب ی) برسیم.فتاح: شیرینی آن کجا بود؟سوال: شیرین است دیگر؛ آقای فتاح قبول کرد جزو ک داهای جمنا باشد؟ چون از یک طرف مصاحبه های شما را می شنیدیم که من نیستم، از طرف دیگر شما را در لیست می گذاشتند.فتاح: ما از یک سال قبل مرتب می گفتیم قصد ورود نداریم. بعید است ی خلاف این را از من شنیده باشد. در مصاحبه رسمی و فردی همین گفته را بیان . از ت و از چپ و راست نزد من آمدند و من گفتم نیستیم. من این جمله را هم گفتم که خی ان راحت من نمی آیم. همین را تیتر د.جمنا هم نسبت به بنده لطف داشتند. خیلی از این افراد از دوستان صمیمی ما بودند و هستند. از روی لطفی که داشتند اسم ما را اضافه د. با من م ی نشده بود که اسم من جزو ده نفر باشد. رای گیری د و در همان جمع 3-2 هزار نفر من نفر دوم می شوم. چون نفر دوم شدم گفتند دیگر نمی شود 5 نفر را حذف کرد. اگر ششم هفتم می شدم خودبخود حذف می شدم.سوال: می گفتید اسم من را نیاورید. برخی انتقاد می کنند که اسم آقای فتاح مطرح شد در عین حالی که نمی خواست گفت حالا ببینیم رای چه میزان می شود. انتظار هم داشت اول یا دوم شود.فتاح: باور می کنید که روح من خبر نداشت، این را واقعا می گویم. آن روز در کمیته امداد همایش داشتیم. در حال سخنرانی بودم که این خبر را اوردند. به اندازه ای حالم بد شد و فشارم افتاد که دوستان خبر دارند. با خانم دستجردی که الان هیات امنای ما هم هستند و به ما هم لطف دارند، تماس گرفتم و صحبت کردیم و بگومگو هم کردیم.سوال: توجیح دوستان چه بود؟فتاح: مجموعه جمنا این تصمیم را گرفته که آقای فتاح باشد. همه اتفاق نظر داشتند.سوال: چطور دوم به پنجم و بعد به ششم رسید؟فتاح: ما نامه نوشتیم و من دستخط هم دارم که بعدا دستخط من هم بیرون آمد و پیامک دادم و زنگ زدم به همه و در نهایت رئیس جمنا آقای رحیمیان نزد من آمد. گفت از شما معذرت خواهی می کنم. خیلی بزرگواری کرد و من راضی نبودم. اما دوباره آوردند.سوال: برای چه؟فتاح: این مزید بر علت قبلی شد که من ناراحت تر شدم. گفتند شما پنجم شدید. چوندر آن جلسه سخنگو گفته بود آقای فتاح نیست. خیلی از افراد که می خواستند رای بدهند ...سوال: در کنگره آ نبودید؟فتاح: در هیچکدام حضور نداشتم. بعد هم نرفتم. این اتفاق رخ داد.سوال: سخنگو گفته بود شما نیستید؟فتاح: بله. در جلسه گفته بودند نیست، ولی به رای گیری گذاشتند و من پنجم شدم. اعتراضی شد و بعد ششم شدیم.سوال: پیش بینی می کردید انتخابات ریاست جمهوری همین شود؟فتاح: بله.سوال: در آن جمع گفته بودید؟فتاح: خیر.سوال: برخی از دوستان شما می گویند همه چیز بسته شد که این اتفاق بیفتد. ی ری اسم ها مطرح شود و در انتها همین شود.فتاح: من این قضاوت را نمی توانم م چون خودم ناراحت هستم از آن قضایا، در دلم مانده است و صلاح نیست بین برادران چیزی بیفتد. شاید فرصت های دیگر و شرایطی که بتوان گلایه ها را مطرح کرد. من فکر می کنم محاسبات اشتباه بود. برای همه هم اتفاق می افتد.سوال: ترکیب اگر فرق می کرد ممکن بود رای آوری آقای کمتر می شد؟فتاح: ممکن بود. اگر درست عمل می د و مهره درستی را قرار می دادند، اگر در مناطرات به درستی عمل می د...سوال: همه مناظرات را دیدید؟فتاح: بله. همه را با دقت دیدیم.سوال: چه حسی داشتید؟فتاح: ناراحت بودم. احساس مناظرات عمق ندارد. مردم نمی توانستند به مسائل عمیق توجه کنند و برنامه ها را بفهمند. روی همین بگومگوها و مچ گیری ها و رو این و آن مسئله بود که خوب نبود.سوال: ادامه جمنا چه خواهد شد؟فتاح: ما که عضو نیستیم و شرکت هم نکردیم، ولی برداشت من این است که توفیقی پیدا د و این که پراکندگی را به زعم خود به وحدت تبدیل د.سوال: به زعم خودشان؟ شما چنین چیزی را قبول ندارید؟فتاح: این طور بیان می کنند چون اوا دیدیم خیلی هم شرایط این طور نبود. ان شاالله بتوانند وحدت را حفظ کنند.سوال: کنار رفتن آقای قالیباف کار درستی بود؟فتاح: آمدن ایشان را نادرست می دانم. من اگر بودم بعد از دو بار امدن و ان شرایط نمی آمدم.سوال: به ایشان نگفتید؟فتاح: از من نپرسیدند.سوال: گفته اید قدر حکمی که آقا به من دادند را می دانم. برخی می گفتند کنایه ای به آقای رئیسی است.فتاح: خیر. من واقعا چنین نیتی نداشتم و برای کار خود عرض که این کار برای من چه چیزی کم دارد که بخواهم بروم کمبودم را جبران کنم و به مقامی برسم، من این کار را دوست دارم و شرفی برای خود می دانم و این را از دعای پدر و مادر ان خود می دانم. دعای فرزندان و همرزمان بود که کار به این خوبی در دایره قسمت نصیب ما شد.سوال: ممکن است سال 1400 آقای فتاح را در عرصه انتخابات ببینیم؟فتاح: معلوم است که فردا زنده ایم؟ برای 4 سال بعد نقشه می کشیم؟ چرا باید چنین چیزی را بیان کنم؟ بنده هم چنین نیتی داشته باشم و برای آن در کمیته امداد چنین اقداماتی کنم، مشمول این آیه می شوم «حبطت اعمالهم». برخی از مومنین کارهای زیادی می کنند اما پرونده خالی است. اگر چنین نیتی باشد خدا بر ما نبخشد.سوال: یک قولی هم به ما بدهید که در یکی از سفرها دوربین ما با شما همراه باشد.فتاح: به شرطی که خسته نشوید. تا دوردست ها بیایید. چون برخی از دوستان شما با ما همراه شدند و بار دوم نیامدند. برای ما هم خوب است و بیایید و ببینید آنجاهایی که می رویم کجاست.سوال: برنامه با دستخط شما تمام می شود.«بسم الله الرحمن الرحیمو اما به ن ربک فحدثاین دست خط حکایت راه پر خون دل یک دلباخته و انقلاب ی است که از روز ازل عهدی را که بسته بود، هنوز از سر صدق و سویدای دل و با تمام وجود وفادار است. تمام مسئولیت های دوران 38 سال خدمت را دعا می کنم خداوند متعال به کرم و لطف بی کرانش از این بنده بپذیرد و عاقبت عمرم را منتهی به شهادت در راه نظام مقدس ایران بفرماید و ما را با شهیدان و شهیدان محشور فرماید».303منبع: تسنیم
به گزارش خبرگزاری مهر ، اسماعیل کوثری جانشین فرمانده قرارگاه ثارالله در برنامه یکشنبه شب دستخط به سوالات مختلفی پاسخ داد. متن کامل این مصاحبه به شرح زیر است:مجری: بخش اول را به مسائل روز اختصاص می دهیم و بخش آ را برای دفاع مقدس می گذاریم. مدتی است که یکی از حساس ترین مسئولیت ها را که امنیت شهر تهران هست، بر عهده گرفته اید. چند وقت پیش مراسم تحلیف را داشتیم که یکی از مهم ترین و پرجمعیت ترین تحلیف های بعد از انقلاب بود. قطعا دوست داریم از شما درباره پشت صحنه های امنیتی آن بپرسیم. ما فقط آرامش آن را دیدیم. پشت صحنه چه خبر بود؟
کوثری: بحث برگزاری این اجلاس در قالب تحلیف از یک وضعیت خاصی برخوردار بود. به این خاطر بود که در دنیا این طور مطرح کرده بودند که ایران هم بالا ه دچار ناامنی شد، به خاطر حرکت تروریست جنایت کارانه ای که در مجلس و مرقد حضرت (ره) رخ داد.
مخصوصا دعوتی که از ۹۱ کشور و نمایندگان مختلف، ۸ رئیس جمهور و ۱۹ رئیس مجلس و چند نخست و معاون اول رئیس جمهور و وزرای امور خارجه و سفرا بودند، بالا ه طوری بود که از وضعیت «حساس» مجلس به «حیاتی» رسیده بود و باید از یک امنیت بالایی برخوردار می شد که این مسئله توسط هم ستاد فرماندهی کل قوا و هم شورای امنیت کشور به قرارگاه ثارالله (ع) واگذار شد.
ما هم تازه مستقر شده بودیم. من دیدم فقط هماهنگی بین دستگاه های امنیتی و انتظامی نیاز دارد و باید قدری وقت گذاشت. آن هم به لطف خدا باید گفت جای تقدیر و تشکر از همه دست اندرکاران دارد. مخصوصا مردم عزیز در اطراف مجلس و کل تهران که همکاری بسیار خوبی د. نیروی انتظامی، سربازان گمنام آقا زمان (عج)، ، بسیج، عزیزان پ ند هوایی که در نهایت با هماهنگی و همدلی بسیار خوبی این کار انجام شد.
بحث فرودگاه های مهرآباد و حضرت (ره) باید پوشش داده می شد. این مسیرها از فرودگاه حضرت تا مجلس و از مجلس تا سالن اجلاس که شب تشریفات شام برقرار بود و تا هتل ها و مکان های استقرار باید برنامه ریزی می شد.
سوال: تهدیدی حاصل نشد؟
کوثری: نخیر. چون طرح ریزی آن در مورد کل تهران و استان البرز برنامه ریزی شده بود، اما اصل این بود که از سر مرز هم نیروی انتظامی و هم و هم این پوشش را بدهند. می خواهم بگویم در تهران که مرکزیت برگزاری این اجلاس بود و رفت وآمدهایی که عرض با این مسافت طولانی بود، حتی یک مورد مشکل نداشتیم و این نشان دهنده اقتدار است.
سوال: به آن حادثه تروریستی تلخ اشاره کردید؛ الحمدالله در یک منطقه پر هاب امنیت ویزه و پایداری داریم.، حتی زمانی که اروپا و امریکا می لرزند به لطف خداوند این امنیت را داریم.
کوثری: البته این علت دارد که عرض می کنم.
سوال: امنیت خوبی داریم؛ ولی اتفاقی که در داد ماه در مجلس و حرم رخ داد قدری ته دلشوره برای مردم به وجود آورد. رخنه ها را اکنون بستیم؟
کوثری: ما از قبل هم بسته بودیم. این نیست که بگوئیم تنها این یک تیم وارد شد. چنین نبود. شاید در حدود ۱۰۰ تیم قبل از آن می خواستند بیایند.
سوال: اطلاعات اذعان داشتند ۱۲۰ تیم بودند.
کوثری: بله. اینها می خواستند بیایند. تازه این برای خود وزارت بود. هم از این موارد زیاد داشته است. علت هم این است که نیروهای امنیتی و اطلاعاتی ما پشت میز نمی نشینند و دستور بدهند. چون ۸ سال دفاع مقدس تجارب زیادی به ما داده است که چکار کنیم، لذا اینها خیلی حرکات زیادی د تا در داخل اقداماتی را انجام دهند ولی ما زمانی که تشخیص می دهیم باید اینها از بین بروند این کار را می کنیم.
یا این که برخی گول خورده اند می خواهیم با آنها صحبت کنیم، یکی از این تیم ها که وارد مجلس شده بود وزارت دستگیر کرده بود. نصیحت کرده بود ولی اینچنین شد.
سوال: شما فکر می کردید چنین اتفاقی در مجلس رخ دهد؟
کوثری: نه تنها فکر این که در مجلس بیفتد بلکه همه جا را فکر می کردیم. مغز آنها چنان پر شده است که انسانیت و بشریت و اخلاق را نمی فهمند. فریب خورده اند که به هر نحوی بکشند. در مجلس که وارد می شوند مردم را دم در ورودی مورد حمله قرار می دهند، مردم عادی چه کرده اند؟ مردم گناهی داشتند که در مجلس نشسته بودند ومی خواستند نزد ها بروند؟
سوال: پاسخ قاطع به این قضیه بازخوردهای ویژه ای داشت. عملیات موشکی که در مقر صورت گرفت.
کوثری: بله، این را هم باید بیان کرد که از یک جهت آن ۱۸ نفر برای ما عزیز بودند که به شهادت رسیدند، اما خیری در این بود که ما به صاحبان اصلی این تروریست ها یعنی ، انگلیس، رژیم گر قدس و عربستان و این هایی که پول به تروریست ها می دهند نشان دهیم که با هیچ ی رودربایستی نداریم. بخواهد کوچکترین حرکتی در منطقه د قطعاً بداندآنچنان بلایی به سرش خواهد آمد که از منطقه فرار کند.
البته این را هم بگویم که اگر برخی از مسئولین حرف را در ۸ سال دفاع مقدس گوش داده بودند امریکایی ها الان فرار کرده بودند.
سوال: یعنی چی؟ مثلا کجا حرف را گوش ن د؟
کوثری: خیلی از جاها. در همان مقطع اگر آن چه حضرت فرموده بودند که ناوها را بزنید...
سوال: گفته بودند؟
کوثری: بله. رودربایستی نداشتند که، چون آنها دائما پایگاه های نفتی ما را می زدند، هواپیمای مسافربری ما را زدند. یی ها می توانند بگویند هواپیما را همینطوری زدیم؟ فرق بین هواپیمای مسافربری و جنگی را نمی دانند؟ این همه تکنولوژی که مانور می دهند برای چیست؟ یعنی نمی دانستند؟
می خواهم بگویم اگر برخی از مسئولین آن زمان حرف را گوش داده بودند خیلی قضایا فرق می کرد.
سوال: باز هم از این برگ ها دارد که رو کند؟
کوثری: تا دلتان بخواهد دارد. این را عرض کنم ما از جنگ خوشمان نمی آید. کدام انسان دارای عقل سلیم از جنگ خوشش می آید اما دفاع حق هر انسانی است.
سوال: انتصاب خود شما و رئیس پلیس جدید پایتخت حدس هایی زده می شود که شرایط خاص شده است. واقعا چنین است؟
کوثری: خیر. برادر ما کاظمینی چندین سال بود. یک جابه جایی هایی طبیعی است. ت هم دو تا چهار سال است. بعد از ۸ سال دیگر نمی تواند.
سوال: یعنی شرایط خاصی نیست؟
کوثری: خیر. چنین نیست. اینها امانت است این پست ها امانت است.
سوال: بعد از نمایندگی مجلس خودتان تصمیم گرفتید که به برگردید؟
کوثری: من می خواستم بروم. همه هم تعجب می د از نمایندگی به آمدم. خبرنگاران سوال می د که گفتم می خواهم به بروم. حقیقتش این که اجازه ندادند و دوباره من را خواستند و گفتند چه می کنید؟ من گفتم من مطالعه خود را می کنم و گفتند باید برگردید. چون مجوز ما را هم حضرت آقا باید بدهند.
سوال: سخت نیست ی که ۸ سال در عالم سیاست بود دوباره وارد محدوده شود؟
کوثری: نه، من بودم. در گروه توحیدی «صف» هم فعالیت می ، اما موقعی که حضرت تاکید د ما هم گفتیم سمعا و طاعتا؛ یعنی پیرهنی هم برای آن ندوختیم.
آن زمان فوتبال بازی می درآمدم از الان بیشتر بود.
سوال: بازیکن خوبی هم بودید. در تیم ابومسلم اسان و هم در تخت جمشید بودید.
کوثری: در تیم تاج بودیم.
سوال: با چه انی همبازی بودید؟
کوثری: اصغر حاجیلو، نعل شکن، حسین زر ، بازیکن های قدیمی تر مثل ناصر حجازی بودیم.
سوال: کدام پست بازی می کردید؟
کوثری: دفاع بودم.
سوال: پس استقلالی هستید؟
کوثری: الان هم در زمین خاکی با بچه های قدیم بازی می کنم.
سوال: از هنر کی روش خوشتان آمد؟
کوثری: هنر او در این است که فقط می تواند ببرد، اما بازی زیبای آنچنانی ندارد. البته خیلی تفاوت کرده است.
سوال: ولی آدم با خیال راحت بازی را می بیند.
کوثری: هنر در این است که می داند چطور ببرد.
سوال: رابطه و تمردان چطور است؟ آ ین جلسه ای که با رئیس جمهور داشت، چطور بود؟
کوثری: جلسه خوبی بود. هم ما حرف های خود را گفتیم و هم رئیس جمهور حرف هایشان را بیان کرد. بالا ه بحث ما نظام و انقلاب و ولایت است.
سوال: درباره نقاط اختلافی هم با رئیس جمهور صحبت شد؟
کوثری: بله. خیلی صریح بیان شد.
سوال: به نقطه مشترکی رسیدید؟
کوثری: بالا ه در جهت این که به ت کنیم شکی نیست چرا که ت است و نقدهایی داشتیم و ایشان خود بیان د و ما هم بیان کردیم. دو طرفه بود.
سوال: دوستانه بود؟
کوثری: قطعا دوستانه بود برای این که نشان بدهیم انی که خارج از مرزها نشسته اند تا سواستفاده کنند...
سوال: کار خوبی است به جای صحبت از تریبون ها رودررو صحبت کنیم حتی اگر قرار است بحث کنیم.
کوثری: ایشان تنها بودند و ما هم ۵ نفر بودیم.
سوال: ۵ به یک!
کوثری: (می خندد) بالا ه ایشان هم از وقتشان استفاده د.
سوال: به نظر شما اگر بخواهید بگوئید ریشه این سوتفاهم ها چیست چه خواهید گفت؟
کوثری: بالا ه تفکر است. ما می گوئیم حضرت مشخص کرد که است. حضرت همینطور صحبت نمی کرد، همینطور چیزی را بیان نمی کرد. در این ده سال که بود چیزی برای خودش خواست؟ موقعی که از دنیا رفت، گفت با یک نفس مطمئنه! یعنی تفاوت در این است.
اما هیچ چیزی نداشت. چیزی جز عزت و سربلندی ملت ایران و مسلمانان و مستضعفان دنیا نمی خواهد. الان هم ی همینطور هستند.
سوال: یکی از مقاطع حساس حضور شما فتنه ۸۸ بود که کمیسیون امنیت ملی بودید و خیلی وضعیت را پیگیری کردید. بعد از ۸ سال زوایا را همان زوایا می بینید؟
کوثری: متاسفانه آن انی که باید بیایند و با مردم روراست برخورد کنند و بگویند ما اشتباه کردیم، نیامدند و هنوز هم روی لجبازی ادامه می دهند و لذا باید بگوئیم یک لکه تاریک و سیاهی در شناسنامه اینها ثبت شده است.
سوال: یک دیداری هم با آیت الله هاشمی رفسنجانی داشتید.
کوثری: با همه آن زمان دیدار داشتیم. هم با ایشان، هم با آقای و هم با آقای دیدار داشتیم. البته دیدار با آقای خاتمی آن روز جایی بودم و نتوانستم بروم. با مراجع دیدار داشتیم. از طرف کمیسیون دیدار داشتیم. خودم هم مطرح .
سوال: ناگفته ای از دیدار با آیت الله هاشمی دارید؟
کوثری: آن زمان هم گفتم که مطالب را خیلی صریح و روشن با ایشان در میان گذاشتیم و بعد هم آنها را به مردم منتقل کردیم و ایشان هم چیزی نگفتند. آن چیزی که به آ ت اعتقاد داریم نباید یک ذره اینور و آنور شود.
سوال: مقطع حساس دوم شما در مجلس، کمیسیون ویژه بود.
کوثری: بله.
سوال: چرا باید سایه نگاه این اندازه بر سایه نگاه کارشناسی کمیسیون غلبه کند و یا خود مجلس این اندازه سنگینی کند که آن نتیجه کارشناسی که باید، گرفته نشود؟
کوثری: نه، نتیجه کارشناسی دقیق گرفته شد در ۹ بند بود.
سوال: ۵ نفر از خود کمیسیون شما آمدند و بیانیه صادر د و مخالفت د.
کوثری: بله. مگر ما می گوییم ن د؟ ما خودمان ۶۰ و ده ای بند را از کجا آوردید؟ ما همین موضوع را مطرح کردیم. الان هم مناظره بگذارند عیبی ندارد. ما اکثریت بودیم. ۱۵ نفر بودند، ۸ نفر موافق این ۹ بند جمع بندی بودند و ۷ نفر قبول نداشتند. ۵ نفرشان رفتند و آن مورد را مطرح د.
اگر اکثریت را قبول دارند چرا قبول ن د؟ بحث اینجاست. اینها اگر واقعا همین را عمل می د، باز ما سکوت می کردیم. اما عمل ن د. با جملات بازی می کنند، یک نمونه را بیان می کنم.
راکتور ۴۰ م اتی خنداب اراک که پلوتونیوم تولید می کرد، یعنی ۹۱ درصد پیشرفت داشت که پلوتونیوم تولید کند، قرار بر این شد که راکتور ۲۰ م اتی با پول با طراحی و ساخت چینی ها ساخته شود و ما بهره برداری کنیم. یعنی این راکتور ۲۰ م اتی را جای آن راکتور ۴۰ م اتی بگذارند و ۴۰ م اتی را که خودمان ساخته ایم بیرون بیاورند و بتون داخل آن بریزند. این کجا انجام شد؟ یک درصد کار هم انجام نشد.
موقعی که قبول د اینقدر هول شدند که از هول حلیم در دیگ افتادند. این ۴۰ م اتی را بتون ریختند و ۲۰ م اتی را نه امریکا پول داد و چین هم گفت من طراحی نمی کنم. پول بدهید تا طراحی کنم.
سوال: مجلس نهم یک مجلس اصولگرا بود.
کوثری: ما اصولگرا داریم تا اصولگرا ! اصولگرایی که برود معامله کند... (می خندد) ما ۸۰-۷۰ نفر بودیم که پای خیلی چیزها ایستادیم و گفتیم ما هزینه بشویم، اشکالی ندارد ولی واقعیت را مردم بدانند.
سوال: سر ۲۲۳۱ هم در کمیسیون گفتید؟ البته شما تذکر دادید ولی گفتند ا ام آور نیست.
کوثری: ببینید، فرماندهان و وزارت دفاع که کار موشکی می د بر سر همین موضوع حرف داشتند. این موضوع به شورای عالی امنیت ملی منتقل شد. آقای شمخانی با خود آقای صحبت د. اینها را نقل قول می کنم که قطعی است، نه اینکه همینجوری گفته شده باشد. ایشان گفتند آقای ظریف بیاید پاسخ دهد.
از دبیرخانه تماس گرفتند و آقای ظریف گفت من کار دارم و آقای عراقچی را می فرستیم. آقای عراقچی هم در جمع فرماندهان نشست، البته من حضور نداشتم، اما نتیجه جلسه را گرفتم. آمد نشست و صحبت د. گفتند این اشکال است و فردا یقه ما را می گیرند. گفت هیچ اشکالی ندارد و بروید تست کنید. اینها هم تست د. اقدامات روند پیشرفت موشک ها را انجام دادند، حالا الان ببینید چه بساطی است.
سوال: به نظر شما هیچ منافعی برای ما نداشت؟
کوثری: من عرض فقط این که دست یی ها مجدد رو شد که اینها بدعهد هستند اما از جهت آن قضیه هیچی نشد.
سوال: یعنی هیچ گره ای از ما باز نکرد؟ تحریم ها؟
کوثری: شاید برخی بگویند مثلا هواپیمای ما که اروپا می رفت بنزین به آن نمی دادند و با به کشور خاصی می رفت، در این حد! ولی چیزهایی که از دست دادیم چه می شود؟ بانک ها باید خیلی سریع با کشورهای دنیا وارد عمل می شدند اما چرا هنوز پول های ما آنجا مانده است؟ چرا این همه واردات می کنیم؟ چون پول را نمی توانیم بیاوریم. اجازه نمی دهند بیاوریم.
خیلی جزء به جزء هم وجود دارد، من کلیات را بیان می کنم. جزء به جزء هم وجود دارد.
سوال: شما ۵ پسر دارید؟
کوثری: بله.
سوال: همه ازدواج کرده اند؟
کوثری: بله.
سوال: ازدواج ها چطور بود؟ با افراد شناخته شده است؟
کوثری: نه، حالا شناخته شده هم هستند.
س: چه انی مثلا؟
کوثری: اولی پدرش جانباز ۷۰ درصد و پزشک هستند که الان ۳ فرزند هم دارند. دومی آقای فدوی (فرزند فرمانده نیروی دریایی ) هستند. الحمدالله هم پسران و هم عروس ها از نظر علمی جایگاه خوبی دارند.
سوال: به غیر از آقای فدوی کدام یک شناخته شده هستند؟
کوثری: سومی هم یکی از برادرهایی است که از قدیم می شناختیم و چهارمی هم یکی از برادرها در قرارگاه خاتم بودند که سید هستند. عروس پنجمی هم دختر شهید حاج حاتم هستند.
سوال: بحث هم با بچه ها می کنید؟
کوثری: بله. مفصل بحث می کنیم.سوال: از نظر تفکر به شما نزدیک هستند؟
کوثری: نزدیک هستند ولی نقد هم دارند. رودربایستی نمی کنند.
سوال: جایی شده گله هم کنند؟
کوثری: بله.
سوال: این که بگویند این همه جهاد و شهید عاقبت این چنین شد؟
کوثری: خیر. این چنین نه. نسبت به خیلی از مسئولین حرف دارند. واقعا حرف دارند.
سوال: چه سالی ازدواج کردید؟
کوثری: من سال ۶۱ ازدواج .
س: یعنی ۲۷ ساله بودید.
کوثری: بله.
سوال: به مادر گفته بودید نمی خواهید ازدواج کنید؟
کوثری: چون بحث جنگ بود من گفتم – به حاج خانم هم گفته بودم- معلوم نیست امروز زخمی یا شهید شوم، فکر خود را ید. شاید در سال من دو ماه هم خانه نباشم. ایشان هم می دانستند انگیزه چیست، لذا قبول د.
سوال: خطبه عقد را چه ی خواند؟
کوثری: خطبه عقد را حاج آقای در محله ما خواندند.
سوال: مهریه چه بود؟
کوثری: مهریه ۱۴ سکه بود. بچه های ما هم ۱۴ سکه مهریه د. حضرت آقا هم خطبه را خواندند. همه را حضوری نخواندند، برخی حضوری و برخی تلفنی خوانده شد.
سوال: بخشی از جنگ هم با شما بودند.
کوثری: بله، چون به مشک آمده بودند. مخصوصا پسر اول ما که متولد ۶۲ بود در منطقه حضور داشت.
سوال: سینمایی ویلایی ها را گفتید به نوعی یکی از شخصیت ها خانم شما بود.
کوثری: بر اساس شخصیت خانم بنده بود. یعنی کل آنجا که چندتا ویلا بود که بچه ها آمده بودند و ما گرفته بودیم، در اصل زندگی بر اساس آن بود.
سوال: کدام خانواده ها با هم بودید؟
کوثری: مثلا شهید نوری بود که ایشان یک دستش قطع شده بود و تکینسین راه آهن بود. انقلاب شد راه آهن را رها کرد. سال ۶۴ یا ۶۵ از دفتر آقا محسن تماس گرفتند و آقای سعیدی کیا آن زمان راه بود. حکم جانشین راه آهن سراسری را برای شهید نوری امضا د. از دفتر اقا محسن زنگ زدند و چون جانشین ستاد لشگر یا جانشین لشگر بودند، دو سال هم از من بزرگ تر بود.
گفتند ایشان را آزاد کنید تا جانشین راه آهن سراسری شود. آن زمان آقای افشار مدیرعامل بود. موقعی که آمد و من حکم را دادم و گفتم باید تسویه کنید و بروید گفت من اگر می خواستم بروم که نمی آمدم. حکم را گرفت و عذرخواهی کرد و با یک دندان و یک دست حکم را کرد، گفت خی ان راحت باشد. در عملیات کربلای ۵ شهید شد.
سوال: آن زمان چقدر در ماه خانه می رفتید؟
کوثری: شاید سه ماه در میان دو الی سه روز می رفتیم. مخصوص که یکباره شمال غرب می رفتیم و خانواده مشک بود.
سوال: کل مسئولیت خانه هم روی دوش ایشان بود؟
کوثری: بله. موقعی که خانه رفتم زخمی شدم و رفتم و اگر زخمی نمی شدم نمی رفتم. موقعی که رفتم، پسر اولم سه روزه بود. دومی که رفتم، ۳۸ روزه بود که من به خانه رفتم. در کربلای ۵ بود. بیشترین کار را مادرمان می کرد.
سوال: مادر خودتان؟
کوثری: بله.
سوال: الان در قید حیات هستند؟
کوثری: بله.
سوال: اگر به خانه نمی رفتید، مثلا برای مناسبت ها زنگ می زدید؟
کوثری: آن زمان مثل الان موبایل نبود و سخت بود.
سوال: تلفنی هم سخت بود؟
کوثری: حتی ارتباط تلفنی هم سخت بود.
سوال: الان جبران می کنید؟
کوثری: بله، الان بتوانیم حتما جبران می کنیم. وظیفه خود می دانیم.
سوال: اگر سالگرد ازدواج و تاریخ تولد را به یاد داشته باشید کاری می کنید؟
کوثری: اصلا اگر انگیزه الهی باشد، زندگی خیلی خوبی می توان داشت که هم دنیا و هم آ ت را داشته باشد.
سوال: اهل غذا درست در خانه هستید؟
کوثری: خیلی کم.
سوال: بلد هستید؟
کوثری: نیمرو بلد هستیم، اما ظرف می شویم.
سوال: سال ۵۸ سر غائله گروه های تجزیه طلب به مهاباد و نقده رفتید. آنجا با شهید وصالی و شهید همت آشنا می شوید؟
کوثری: شهید همت را در کرمانشاه آشنا شدیم. ولی شهید وصالی وقتی از پادگان ولیعصر حرکت کردیم... اصغر وصالی از بچه های سازمان مجاهدین خلق بود که در سال ۵۱ که ساواک ۹۱ نفر را گرفت، ایشان هم جزو آنها بود که اگر دانشجو بود، حتما می شد، چون فعالیت عملیاتی زیاد داشت، اما چو دانشجو نبود و کارگر صحافی بود، نشد.
از سال ۵۱ تا سال ۵۷ در زندان بود و شکنجه بسیار شد، خیلی تحمل سختی کرد و در آنجا متوجه شدیم پدر ایشان را سال ۴۹ و ۵۰ در سرچشمه که پدر ما هم در مغازه بودند، نزد ما می امده و ما نمی دانستیم. بچه محل بود. ایشان هم چریک به تمام معنا فهیم بود. خیلی عجیب بود. هم تفسیر قران و نهج البلاغه می کرد و هم بسیار خودساخته بود. آنجا با هم آشنا شدیم. شبانه روز با هم در مهاباد بودیم.
من آنجا زخمی شدم و داشتم آموزش می دادم و دست و پا و صورتم زخمی شد. بعد از آن آمدم و ایشان تا پایان یت ماند و فرمانده ما هم بود. بسیار خبره در کار خود بود.
سوال: بعد جنگ شروع شد و به جبهه رفتید؟
کوثری: بعد برای آزادسازی سنندج دوره بهیاری را دیدیم، آرام و قرار نداشتیم. نمی گفتیم اسلحه نمی توانیم به دست بگیریم در خانه بنشینیم. دوره را دیدیم و در سنندج یک پلی کلینیک راه انداخیتم به نام شهید رهنمون یا اسم دیگری بود. خدمت برای مردم بود.
با ستون هم می رفتیم کارهای درمانی انجام می دادیم. کارهای بخیه زخمی ها و ستور را انجام می دادیم.
سوال: وارد تیپ محمد رسول الله (ص) شدید، فرمانده چه ی بود؟
کوثری: حاج احمد متوسلیان بود. بعد از قضیه لبنان، حاج همت آمد. من چون مسئولیت های دیگری داشتم، موقع عملیات ها آنجا می رفتم. در فتح المبین ۱۵۰۰ تا نیرو بردیم و سازماندهی کردیم.
سوال: گفته بودید در بیت المقدس با کمترین امکانات مشهر را آزاد کردید.
کوثری: بله. یک تانک یا نفربر به ما نمی فروختند. به فرمایش ی که آن زمان رئیس جمهور بودند و این قضایا را دنبال می د، سیم خاردار هم نمی فروختند. حتی تویوتا که از ژاپن سری اول یدیم سری دوم دیدند در جبهه آوردیم، نفروختند. حالا حساب کنید تانک و نفربر را نمی فروختند اما ما بیش از دو هزار دستگاه تانک و نفربر از عراقی ها غنیمت گرفتیم.
توپ هم همینطور بود؛ حسن تهرانی مقدم بچه چهارراه سرچشمه تهران بود. دانشجو بود. موقعی که وارد جنگ شد چند ساله بود؟ ۲۰ سال داشت. بعد از دو سال فرمانده توپخانه شد. بعد از ۴-۳ سال فرمانده موشکی شد. یک روح بلندی داشت. حاج حسن در خیبر در طلائیه خیلی کار به خنسی ده بود، همت طوری شده بود که مستاصل بود. من اصلا نمی دیدم همت روحیه خود را ببازد اما آنجا گفت فلانی دیگه از خدا شهادت می خواهم و در آن عملیات هم شهید شد.
در جزیره شمالی رفت که وارد جزیره جنوبی شود، در هورالهویزه شهید شد. در همانجا یک هفته قبل ایشان شش تا تیر خوردم.
سوال: با پیکر ایشان در بیمارستان نجمیه وداع کردید؟
کوثری: بله. ۴ تیر به شکم و یک تیر به پام خورد و حتی اشهد را هم گفتم. دو تا بهداری لشگر آمدند و ما را آوردند. موقعی که آوردند نیمه هوش بودم. چون ورزش می وضعیت جسمی من قوی بود. به آنها گفتم سر من را طرف خودتان بگذارید. آنها نمی دانستند کجا هستند. من می دانستم کجا هستم. با این که مسئولیت رسمی نداشتم، ولی می دانستم عراقی ها ۶۰ متری ما هستند.
موقعی که پاهایم طرف عراقی ها بود تیر دیگری به کف پاهایم خورد. اگر سرم بود تیر به سرم خورده بود.
سوال: گفتید ی ری در داخل کشور بعد از فتح مشهر ی ره نق می زدند که جنگ را تمام کنید؛ چه انی بودند؟
کوثری: بله، گروه های مختلفی بودند. آن انی که در جنگ هم نبودند این مسئله را دامن می زدند. ما از جنگ خوشمان نمی آمد.
سوال: در جنگ هم انی بودند که اعتقاد داشته باشند بعد از مشهر تمام کنیم؟
کوثری: نه این که بگویم نبودند، ولی علنی مطرح نمی د. بیشتر ون پشت جبهه مطرح می د.
س: فرماندهان چنین اعتقادی نداشتند؟
کوثری: اصلا نبود. چون می گفتند حضرت هر چه بگوید همان است. نظر می دادند اما این نبود که بخواهیم بگویم چرا چنین گفت. تصمیمی که می گرفت بر اساس نفس نبود، چون کشورگشایی که نمی خواست د.
همان زمان هم می گفتم اگر دشمن یعنی سازمان ملل بیاید قبول کند و تعهد دهد که جنگ را ادامه ندهد و از سرزمین ما بیرون بروند، چون هنوز قصرشیرین و نفت شهر و خیلی از مناطق جبهه میانی دست دشمن بود و حتی جاهایی در شمال غرب دست آنها بود. این ا را باید تخلیه می کرد که چنین نکرد. بعدا که دید به ضررش است چنین کرد.
یا مثلا خسارت را می گفتیم باید بدهد یا می گفتیم تضمین دهید اینها خودشان را تقویت کنند و برگردند، اینها را ی تضمین نداد. سازمان ملل در قطعنامه دوم در اوا داد یا اوایل تیر ۶۱ یعنی بعد از مشهر در حد ۹ قطعنامه بود، نهمین قطعنامه، قطعنامه ۵۹۸ است. هشت قطعنامه قبلی، همش توصیه نامه است.
مثلا می گفت بیایید آتش بس را قبول کنید. هم می گفتند قبول می کنیم. من از شما بهتر صلح را تعریف می کنم، اما چند ماه اول جنگ از کشورهای عربی و از سازمان ملل و کشورهای غیرمتعهد و از کشورهای مسلمان همه آمدند و می گفت شما آمده اید کاری ید؟ می گفتند آره. می گفت اگر راست می گویید دستور دهید نیروهای عراقی لب مرز برود و ما هم لب مرز می آئیم و صحبت می کنیم. اصلا مشکلی نداریم. تا این را بیان می کرد اینها می گفتند نه، همین جا در خط پ ندی صحبت کنیم. هم قبول نمی د.
سوال: در جایی گفته بودید لو رفتن عملیات کربلای ۴ در سال ۶۵ نقش نهضت در آن مشخص بود.
کوثری: بله. عواملی هم همان زمان دستگیر شدند.
سوال: چه انی بودند؟
کوثری: اطلاعات را لو می دادند.
س: از عوامل نهضت بودند؟
کوثری: بله.
سوال: دستگیر شدند؟
کوثری: بله. هم دستگیر و هم زندان شدند.
سوال: کربلای ۵ یکی از سخت ترین عملیات ها بود.
کوثری: بله.
سوال: عملیات کانال ماهی!
کوثری: بله. چون قبل آن به آقای هاشمی به عنوان فرمانده جنگ گفته بودیم، بعد از کربلای ۴ ایشان خیلی ناراحت بود، لذا بحث خیلی زیاد شد و آنجا دو الی سه نفر به آقای هاشمی گفتیم که ما آمدیم عاشورایی بجنگیم.
سوال: یعنی تا آ خط!
کوثری: بله. موقعی که ایشان خواست جمع بندی کند ۳۶ ساعت یا ۴۰ ساعت طول کشید. فقط یک وقفه را خواب بود.
سوال: ۳۶ ساعت؟
کوثری: بله. نشستیم و یک نفر یک نفر نظر دادند و آقای هاشمی در نهایت گفت من که نتوانستم جمع بندی کنم، دو نفر با هم یک حرف نزدید. لذا من فقط می گویم شب دیگر عملیات است. بحث کردیم که هر جایی غیر از منطقه ای که الان هست بخواهیم نقل مکان کنیم حداقل دو ماه طول می کشد.
آن زمان هم به مرخصی بچه ها می رسد و همه می روند. گفتیم تغییری در منطقه بدهیم، قدری به طرف مشهر کشیدیم و روبروی شهر تنومه و بصره رفتیم که کانال ماهی می شد، عملیات واقعا عاشورایی بود.
آن جا طوری شد که عراقی ها ۱۳۵ تیپ آوردند. از ده تا ۹۰ درصد ضربه خوردند، ما هم البته تلفات داشتیم. همین بود که سازمان ملل به وحشت افتادند که باید قطعنامه را طوری بنویسند که ما هم تا حدی راضی شویم. در نتیجه قطعنامه ۵۹۸ را نوشتند.
سوال: بعد از کربلای ۵ قرار بود حضرت آقا به جبهه بیایند ولی نیامدند.
کوثری: بله.
سوال: چطور؟
کوثری: آقای متولیان، سرتیم حفاظتی ایشان با من تماس گرفت، در حین کربلای ۵؛ چون رفیق بودیم، گفت ما دو هفته دیگر آنجا می آئیم. سر یک هفته شد و من تنها به دو نفر گفته بودم که مراقبت کنید، زنگ زدند و گفتند نمی ائیم. من هم چیزی نپرسیدم و گذشت تا بعد از پذیرش قطعنامه شد که حضرت آقا در گفتند و مردم را بسیج د و ائمه را بسیج د و با شناختی که نسبت به دشمن داشتند، آمدند. یک جلسه ای در منتظران شهادت معروف به گلف گذاشتیم.
من یک لحظه این مسئله را به یاد آوردم و به آقا گفتم که آقای متولیان موقع کربلای ۵ به من زنگ زد که شما می آیید، سر یک هفته زنگ زدید که نمی آیید. شما بفرمایید چه شد که نیامدید؟ گفتند من همواره دلم اینجا بود اما من آن زمان گفتم می آیم و برنامه ریزی هم که دو سه هفته بیایم و در بین یگان ها و بچه ها باشم و به آقای هاشمی گفتم شما دو سه هفته در تهران بمانید که من به جنوب بروم و سر به نیروها بزنم.
می گفتند تا به آقای هاشمی گفتم به گفتند. از طریق سید احمد آقا به من گفتند مگر من این ۵ استان را ممنوع که نباید بروید؟ ۵ استان هم خوزستان، ایلام، کرمانشاه، کردستان و آذربایجان غربی بود.
سوال: فرزندان حضرت آقا، آقا مصطفی و آقا مجتبی هم جزو نیروهای شما بودند. به شما گفته بودند که اینها یا شهید یا جانباز بشوند ولی اسیر نشوند. درست است؟
کوثری: بله. تلفنی این مطلب را بیان د. البته من خودم تلفن را برنداشتم ولی جانشین ستاد ما آن زمان که آمدم این را به من منتقل کرد. گفت ایشان سلام رساندند و گفتند بچه ها اگر شهید شدند عیبی ندارد و اگر زخمی هم شدند عیبی ندارد ولی سعی کنید اسیر نشوند.
ما هم به فرمانده گردانشان رس م. تا سال ۸۷ که در مجلس بودم. دفتر آقا تماس گرفتند که شما بیایید و با تعدادی از بچه های لشگر بیایید تا فلسفه کتاب های لشگر که نوشته شده است را توضیح دهید. ایشان خواندند و حاشیه زدند و من خدمت ایشان رفتم و توضیح دادم که ما پیش بینی کردیم ۶ جلد کتاب برای تیپ بنویسیم.
یکی از بچه ها که الان جانباز است، گفت آقا من سوالی دارم. گفت شما آن زمان چنین پیغامی دادید، منظور شما چه بود؟ آقا گفتند حالا که سوال کردید من جواب می دهم. این که گفتم شهید شوند عیبی ندارد و ما هم پدر شهید هستیم و افتخاری برای خانواده هستند. اگر جانباز شوند که عیبی ندارد و باز هم افتخاری برای ماست.
اما گفتم سعی کنید اسیر نشوند، چون اگر متوجه می شدند بچه های من هستند فشار به من می گذاشتند که اینها را آزاد کنند. من هم امتیاز بده نه بودم و نه هستم و نه خواهم بود، حتی برای بچه های خودم!
سوال: فرزندان آیت الله هاشمی هم بودند؟
کوثری: بله. آنها بودند. هم مهدی و هم یاسر بودند. البته مهدی همان زمان هم بسیار شر بود. (می خندد)
سوال: آنها هم جزو نیروهای شما بودند؟
کوثری: خیر. مقطع کوتاهی نزد ما آمدند اما بیشتر لشگر ده بودند. پیش حاج علی آقا فضلی بودند.
سوال: شر مهدی چه بود؟
کوثری: از خودش باید بپرسید. (می خندد)
سوال: این قضیه ش ت فاو و ربطش به حضور نیروهای در انتخابات مجلس سوم را قبول دارید؟
کوثری: نبود. بسیج مطرح بود. بسیج نیروی مردمی است. ها دنباله روی علما بودند. زمانی که اینها دو دسته «یون» و «یت» شدند...
سوال: ون و ت!
کوثری: بله. یکیش این بود. همه دلیل نبود، چون همزمان با انتخابات شد. یکی دیگر هم این بود که سه ماه چون تمام شده بود، معمولا زمستان اعزام های خیلی زیادی داشتیم و همان زمان هم بیشتر عملیات می کردیم. دشمن هم متوجه شده بود. این اوا متوجه بود که ما اگر زمستان اعزام کردیم و نیروهای عمده دستمان خواهد آمد.
یکی هم بحث درس های بچه ها بود. هم و هم دبیرستان بود. یکی دیگر این که فصل کشاورزی بود. یعنی همه آن نبود.
سوال: می گویند نتیجه انتخابات در فاو این تعداد بود؛ یعنی آمار نیروها را با این امر بیان د.
کوثری: بله. این هم خطا بود که شد.
سوال: نقش آقای هاشمی در جنگ چطور بود؟ به عنوان فرمانده جنگ؛
کوثری: خب بالا ه ایشان محور کار بودند و باید بین و یک تعاملی برقرار می د. تصمیماتی می گرفتند.
سوال: نقش ایشان چطور بود؟
کوثری: نقش ایشان محوری بود.
سوال: یک جایی گفته بودید آقای هاشمی خیلی تلاش می کرد که ت کمک ویژه کند.
کوثری: ما به آقای هاشمی فشار می آوردیم که ما این امکانات را نیاز داریم. اینها را اگر حساب کنید در کل جنگ پیش پا افتاده بود. مثلا باتری برای تانک و ماشین نداشتیم. اینها در جنگ به این گستردگی چیزهای پیش پا افتاده بود. ما واقعا کمبود داشتیم.
سوال: ت به این معنا که باید کمک نمی کرد؟
کوثری: من یک رقم بگویم؛ من روز یک مهر ۵۹ یعنی فردای آن روز، رادیوی را گرفتم. ساعت ۶:۴۵ صبح بود. آمد مقایسه کرد. این دو عدد را بدهم. مقایسه کرد بین تانک و نفربر و هواپیما و لشگرها را مقایسه کرد و در نهایت گفت ایران ۸ میلیارد دلار ذخیره ارزی دارد و عراق ۳۶ میلیارد دلار دارد، چون همه را برده بودند.
در پایان جنگ رسانه های صهیونیستی و استکباری نوشتند عراق بین ۷۰ تا ۹۰ میلیارد دلار بدهی دارد و ما یک دلار هم بدهی نداشتیم.
سوال: گفتید که در جنگ آن چه می خواستند عمل نمی شد و به تصمیم گیری ها به آن اندازه توجه نمی شد. مصداقش؟
کوثری: آن چه می گفتند در راس امور این مسئله است؛ آن زمان جنگ است. دشمن را بزنند تا بیرون برود. به این توجه نشد.
سوال: یا آن ناوها که بیان کردید.
کوثری: بله.
سوال: به نظر شما پایان جنگ همینطور که رفتیم، باید انجام می شد؟
کوثری: ما ناراحت بودیم اما موقعی که به عواقبش نگاه می کنیم، دیدیم مصلحت بر این بود به همین صورت انجام شود.
سوال: اقبال مردم به جبهه ها کم شده بود؟
کوثری: بالا ه اینها به مسئولین برمی گردد. مسئولین اگر همیشه سرحال و قبراق باشند، چه می شود؟ مثلا آن زمان گفتند مردم خسته شده اند. همین آقای خاتمی آن زمان ارشاد بود و به قرارگاه آمد، به عنوان روابط عمومی و بحث فرهنگی جبهه را دنبال می د، موقعی که گفته بودند چقدر نیرو می توانید اعزام کنید؟ گفته بود مردم از جنگ خسته شده اند! اما دیدیم چند روز بعد تا اندازه ای نیرو وارد جبهه ها شد که در طول ۸ سال دفاع مقدس بی نظیر بود.
سوال: وسعتی هم که دشمن کرد بیشتر از اول جنگ بود.
کوثری: من که گفتم. حتی روزهای اول جنگ از جاده اهواز- مشهر عراق نگذشت ولی این اوا گذشت و آمد بیمارستان حسین (ع)...
سوال: چطور اینها را عقب ر د؟
کوثری: بالا ه نیروهایی که آمدند... در جاهایی مثلا کربلای ۴ ما به بن بست رسیدیم و قطع کردیم به این خاطر بود که ما تازه از رودخانه می خواستیم عبور کنیم. رودخانه ای که طرف ام الرصاص حداقل ۳۰۰-۲۰۰ متر عرض دارد. تاریکی شب باید می رفتیم. در ساحل که پر از موانع است باید می رفتیم.
باید مرحله به مرحله می رفتیم و تا به بصره برسیم. این خیلی سخت بود. روزهای آ که عراق آمد از جاده اهواز- مشهر رد شد، مین و موانع نبود. ما دنبال می کردیم و اینها از ترس فرار می د. آن زمان هم که آمدند ی جلو اینها نبود. همان موقع که رفتیم دنبال کردیم و کلی تلفات دادند.
سوال: این درست است که می گویند بعد از پایان جنگ می خواستند برخی از فرماندهان جنگ را محاکمه کنند که برخی از کوتاهی ها بود. حتی این که حکم دادند و آقای هاشمی وساطت د.
کوثری: اصلا چنین نبود. ابداً.
سوال: الان با زمان جنگ چه فرقی دارد؟
کوثری: الان آمادگی دارد و به مراتب امکانات بهتر و بیشتری نسبت به آن زمان دارد.
سوال: روحیه ارزشی چطور؟
کوثری: هست. من می گویم.
سوال: برخی می گویند با زمان جنگ فرق دارد.
کوثری: خیر. چنین نیست. اصلا این افراد مطلع نیستند. شاید یک زمانی برخی افراد آن زمان بودند و الان هم هستند و طبیعی است. اما در کل و در مجموع، مثلا زمانی که شنیدند به می روم بیشتر از ۴۰-۳۰ نفر تماس گرفتند که فلانی می خواهید بروید ما هم می آییم.
سوال: اگر ما در نبودیم چه می شد؟
کوثری: قطعا در داخل مشکلات عدیده داشتیم چون اینها تا مرز ۳۵ کیلومتری ما آمدند. دو تدبیر حضرت آقا کرد آنجا بسیار اثرگذار بود. یک به نیروهای مسلح دستور داد داخل خاک عراق بروند. به اینها بگویید پای تان را از اینجا جلوتر بگذارید با ما طرف هستید.
دوم پیامی که به آیت الله سیستانی دادند و گفتند از مردم بخواهید تا وارد صحنه شوند.
سوال: همدانی در لشگر محمد رسول الله (ص) جانشین شما بودند. خاطره ای از ایشان دارید؟
کوثری: حاج حسین همدانی واقعا همه وجودش خ بود؛ جانشین نشدند، بعد از ما بالای سر لشگر امدند. ایشان زمانی که من آشنا شدم س ل ذهاب بود. سال ۵۹ بود. قبراق و سرحال بود، چون کشتی گیر هم بود. تا دو سال پیش؛ از خود ما ۵-۴ سال بزرگ تر بودند. روحیه، یک بود، رفت بسیج را راه انداخت. همینطور در عراق حشدالشعبی را راه انداخت.
سوال: آ ین دیدار شما با همدانی چه زمانی بود؟
کوثری: دائم ارتباط داشتیم. تا ۱۵ یا ده روز قبلش بود.
سوال: شهید شدند تعجب نکردید؟
کوثری: خیر. چون می دانستم. حاج حسین همه کارها را کرده بود و همه راه ها را رفته بود و می دانست در این مسیر باید بار را ببندد و برود.
سوال: قولی به ما بدهید تا سر فرصت با دوربین ما سر به آسایشگاه جانبازان بزنید.
کوثری: عیبی ندارد. البته با خیلی ها ارتباط دارم. شاید آسایشگاه کمتر بروم اما ارتباط دارم مخصوصا با بچه های ۷۰ درصد به بالا دائما ارتباط دارم.
سوال: برنامه با دستخط شما به پایان می رسد.
کوثری:
«بسم الله الرحمن الرحیم
با درود و سلام به ارواح پاک خصوصا و ی در راه حق و حقیقت، مخصوصا ی ۸ سال دفاع مقدس
از خداوند بزرگ خواهانم که بتوانم راه ی عزیزمان را که باعث عزت و سربلندی این مملکت و ملت عزیز شدند، تا آ عمر ادامه دهم و به جمع آن عزیزان بپیوندم».
به گزارش گروه خبرگزاری تسنیم، مهمان این هفته برنامه «دست خط» عباسعلی کدخدائی، سخنگو و عضو حقوقدان شورای نگهبان قانون اساسی بود.مشروح گفت وگوی تلویزیونی عباسعلی کدخ را در ذیل می خوانید:سوال: تقریبا دو الی سه ماهی از فشار انتخابات می گذرد. انتخابات اردیبهشت را شروع کنیم؛ فضاهای انتخاباتی زیادی را تجربه کردید. انتخابات اردیبهشت که گذشت با چه انتخاباتی شبیه بود؟کدخ : انتخابات در ایران، یک کنش اجتماعی و است که مردم با شور و اشتیاق خود پای صندوق های رای می آیند. شور و احساساتی که در ایران داریم به جرات می توان گفت در جای دیگر نداریم. به همین خاطر مشارکت را همواره در ایران بیشتر از کشورهای دیگر داریم.انتخابات این بار را هم اگر از زاویه حقوقی نگاه کنیم فرقی با بقیه انتخاباتی که قبلا داشتیم، در سال های 84، 88 و 92 فرقی ندارد اما از زوایای اجتماعی و قابل بررسی است. صاحبنظران در حوزه های مختلف ورود د و بحث هایی داشتند. شاید نتوان گفت انتخابات در هر مرحله ای شبیه کدام مرحله است. هر انتخاباتی یک ویژگی های خاصی دارد که مخصوص همان دوره است و تشابه سازی انتخابات یک مرحله با مرحله دیگر سخت است. از جهت حقوقی مشکل خاصی را نداشتیم، از جهت نگرش هایی که بود و نگرانی هایی که داشتیم چیزی شبیه انتخابات 88 بود. به هر حال احساسات خیلی برانگیخته شد و هر طرفی صحبت هایی را داشت و طرفداران آنها بحث هایی را داشتند.سوال: ح دوقطبی پیدا کرده بود.کدخ : بله. ح دوقطبی پیدا کرده بود. این وضعیت شبیه سال 88 بود ولی نمی توان گفت به طور کامل چنین بود.سوال: برخی از ون که بیشتر در اصولگرایان هستند، از احراز و تایید صلاحیتها نقدهایی را به شورای نگهبان دارند. می گویند حساسیت فضای باعث شد حتما دو طیف سه نفره را انتخاب کنند و حتی می شد طیف های گسترده تر را داشت تا از دوقطبی خارج شویم و هم تنوع و تکثر بیشتر شود. چنین چیزی را قبول دارید؟کدخ : خیر. یکی دو بار این را پاسخ دادم. شورای نگهبان اصولا نگاهش نیست. یعنی هیچگاه نگاه نمی کند چه طیفی حضور دارد و چه طیفی حضور ندارد و یا سهمی را برای این طیف قرار دهد و سهمی را برای طیف دیگر در نظر بگیرد. ملاک شورای نگهبان در بررسی صلاحیتها، قانون است و آن شرایطی که در قانون وجود دارد و مستنداتی در پرونده افراد وجود دارد و نهایتا رای گیری می شود.عرض یکی الی دو نفر از افرادی که از محترمین بودند و ثبت نام د شاید تنها یک رای برای احراز صلاحیت نیاز داشتند، ولی نشد.سوال: اسم نمی برید؟کدخ : خیر. اگر آنها هم احراز صلاحیت شده بودند مردم می دیدند که چنین دسته بندی و سهم بندی برای جناح ها وجود ندارد.سوال: در این انتخابات فرد یا افرادی بودند که صلاحیت آنها احراز نشده باشد و رایزنی هایی شود و در نهایت احراز شود؟کدخ : اصل رایزنی ها بود. برخی افراد صحبت می د و خود را مکلف می دانستند که بر توانائی های افراد گواهی دهند، اما اعضای شورای نگهبان هم با قانون مواجه هستند؛ آن چه در قانون است و در پرونده ها هست و در نهایت باید رای گیری کنند. اینکه ی در احراز صلاحیت ها تاثیرگذار بوده باشد، نبوده است.سوال: در این 6 نفر ی نبود که احراز صلاحیت نشده باشد و بعد از رایزنی دوباره صلاحیت تائید شود؟کدخ : خیر.سوال: شورای نگهبان هم بعد از احراز صلاحیت ها افراد را تا دوره تبلیغات و بعد آن زیرنظر دارد. به نامزدی در این دوره بخاطر برخی حرفها تذکر داده شد؟کدخ : بله. تذکر دادیم. البته بعد از آن دستگاه های دیگر هم مسئولیت دارند و دستگاه های دیگر هم این کار را انجام می دهند. از طریق دستگاه های مختلف این کار انجام می شد. برخی افراد به هر حال، وابستگانشان دعوت شدند و تذکر نسبت به مطالبی که وجود داشت داده شد.در شورای نکهبان چنین امری متعارف است. اگر چنین احساسی شود که نکته خلافی رخ می دهد مرحله اول تذکر است. در این نوبت هم داشتیم که به افرادی تذکر داده شوند. سوال: حل شد؟کدخ : به مراحل بعدی نرسید. بارها این را عرض کردیم شورای نگهبان این اختیار را دارد تا زمان رای گیری بتواند اعلام نظر کند و بعدا در خصوص صحت انتخابات می تواند ورود پیدا کند. مثل انتخابات مجلس تا زمانی که اعتبارنامه تصویب نشده است رویه این است که شورای نگهبان می تواند ورود کند و ابطال کند و این اختیارات را دارد.سوال: در ریاست جمهوری هم این اختیارات را دارد؟کدخ : بله. حتی در ریاست جمهوری قانون خیلی تصریح کرده است که بعد از بررسی صلاحیت ها اگر به شورای نگهبان مدارکی درباره صلاحیت فرد برسد، می تواند تجدید نظر کرد. این را تصریح کرده است و در مجلس این صراحت را نداریم ولی در قانون انتخابات ریاست جمهوری این وجود دارد.سوال: تخلفات به گفته خود شما، تعدادش زیاد بود، اما نه به اندازه ای که به کل انتخابات خدشه وارد کند. می توانید بگویید تخلفات در چه حوزه ای بود؟کدخ : در حوزه تبلیغات، معمولا حوزه پررنگ تخلفات انتخاباتی در تبلیغات است. افراد یا خلاف واقع مطلبی را بیان می کنند و یا ممکن است صحبت هایشان متضمن توهین و افترا باشد یا مطالب غیرواقعی را مطرح می کنند. بخشی از تخلفات به روز رای گیری مربوط می شود.آنجا عناوین متعددی را در قانون انتخابات داریم مانند تعرفه ندادن و ید و فروش رای و مخدوش بودن تعرفه ها یا دخ عوامل اجرایی و عوامل نظارت در امر انتخابات یا تبلیغات بر سر صندوق ها و در شعب. اینها عناوین متعددی است که در قانون لحاظ شده است و در هر دوره ای اینها را داریم که شدت و ضعف دارد.هم سال 88 و هم الان چنین وضعیتی را داشتیم.سوال: کدام پررنگ تر بود؟کدخ : در سال 88 و 96 را نگوییم پررنگ بود، ولی در 88 یک طرف قضیه نظر را قبول نداشت و آن فتنه ای که نباید شروع می شد، شروع شد. خوشبختانه در 96 چنین مسئله ای را نداشتیم و طرفین نظر مراجع قانونی را تمکین د و پذیرفتند اما خب تخلفات وجود دارد. بخشی از این تخلفات هم اگر تاثیرگذار بر انتخابات نباشد، دیگر در مسئولیت شورای نگهبان نیست. برای قوه قضائیه و محاکم دادگستری می رود و زمان هم ندارد. هر زمانی که رسیدگی شد می توانند اعمال نظر کنند.سوال: الان پیگیر هستید که به کجا رسیده است؟کدخ : ما طبق قانون نباید پیگیری کنیم. طبق قانون باید فقط گزارش دهیم. مثلا بگوییم این گزارش ها در حوزه ید و فروش رای یا در حوزه تبلیغات غیرواقع یا در روز رأی گیری آمده است. اینها را گزارش کرده ایم و چیزی که برای ما ارسال شد برای قوه قضائیه ارسال کردیم.آن چیزی که مربوط به ما هست تخلف یا جرم انتخاباتی صورت گرفته که می تواند سرنوشت انتخابات را تغییر بدهد نبوده است. نهایتا هم شورای نگهبان صحت انتخابات را اعلام کرد به این معنا است که تخلف عمده که تاثیرگذار باشد را نداشتند.سوال: سقف زمانی مشخصی برای رسیدگی وجود دارد؟کدخ : خیر. مثلا در دوره هفتم مجلس گزارش هایی را برای قوه قضائیه فرستادیم که در مجلس نهم دعوتنامه آمد که بیایید نسبت به آن گزارشی که در مجلس هفتم دادید، رسیدگی کنیم. این متاسفانه در ادوار گذشته بود و زمان ندارد. این دوره با تدبیری که رئیس قوه قضائیه داشتند، ستادی را تشکیل دادند و این ستاد فعال برخورد کرد و جای شکر دارد.سوال: این نگرانی ایجاد می شود که اگر زمان دار شود، همان انی که تخلف د، دوباره سمت بگیرند و در جایگاه مورد نظر بنشینند. کدخ : بله این مشکلات وجود دارد. ان شاالله برخورد قوه قضائیه این گونه باشد که بتوان در مراحل آینده انی که متخلف بودند بازداشته شوند.سوال: دو دوره از انتخابات ریاست جمهوری است که سختی های خاص خود را دارد. به خصوص این دو دوره آمدن رئیس جمهورهای سابق به عرصه انتخابات بود. خودتان پیش بینی می کردید که بیایند؟کدخ : پیش بینی که می شد. هایی که در رسانه ها و شایعاتی که وجود داشت، با شدت و ضعف، ولی این پیش بینی می شد.سوال: تلاش شد همانند آقای هاشمی که ایشان ( ) هم انصراف دهند؟کدخ : انصراف را بله؛ چون در جایی ی را دیدم که صحبتی کرده بود و خلاف واقعیت بود، من هم درصدد پاسخ نیستم اما این دوره زمانی که به نتیجه رسیدیم قبل از این که اسامی را به وزارت کشور اعلام کنیم به برخی از آقایان قرار شد اطلاع دهیم از جمله ایشان که اگر می خواهند انصراف دهند. اصلا اصراری نیست.من به آقای الهام اطلاع دادم و گفتم چنین وضعیتی هست و ممکن است تا ساعات آینده نتایج را اعلام کنیم و نظر به ایشان مثبت نبود و می توانید اعلام کنید و ما می توانیم همانند بقیه در لیست انصرافی ها قرار دهیم. ایشان تردید داشتند و گفتند بعید است قبول کنند و دیگر پاسخی تا ساعتی که ما قرار بود اعلام کنیم، نیامد.سوال: در رابطه با آقای هاشمی، واسطه پیغام آقای لاریجانی بودند؟کدخ : بله، آقایان لاریجانی و .سوال: در تایید صلاحیت ها فشارخاصی به شورا وارد نشد؟کدخ : فشار اگر به مفهوم فضای رسانه ای و عمومی باشد مطرح می شود. ولی این که ی اصرار کند یا توصیه خاصی داشته باشد نبود، چون می دانند شورای نگهبان فشا ذیر نیست. تحت تاثیر این فشارها قرار نمی د.سوال: یکی از تصمیماتی که در زمان انتخابات اردیبهشت انجام شد زمان مناظرات تلویزیونی بود که ابتدا تصمیم گرفتند غیر زنده باشد. شورای نگهبان در این زمینه نظری داشت؟کدخ : نظر خاصی نبود چون خیلی مرتبط با ما نبود البته دوستان صداوسیما م هایی داشتند. ما هم نظرات اولیه داشتیم ولی در نهایت نظر خودشان اعمال شد.سوال: نظر شما زنده بود؟کدخ : فرقی نمی کرد. آن چه برای ما مهم است این که مناظرات منجر به ایجاد کدورت بیشتر نشود و منجر به شقاق جدید نشود. فضای انتخابات را ملکوک نکند. آنچه برای ما مهم است همین بود. این که زنده یا غیرزنده باشد مهم نبود.سوال: مناظرات را دیدید؟کدخ : همه را ندیدم ولی برخی را دیدم. چون در صداوسیما داشتیم. خودم همه را ندیدم چون درگیر انتخابات بودیم.سوال: چطور بود؟ چقدر چارچوب های اخلاقی و رعایت شد؟کدخ : این دوره کمتر بود نسبت به 88 کمتر بود ولی می توان گفت در مایه های سال 88 بود. فضا را ما هم به عنوان شهروند نپسندیدیم. این که حیثیت ها را بی جهت لکه دار کنیم یا حرف هایی را بزنیم که در دقایق حضور در مناظرات اثبات و نفی آن خیلی آسان نیست و یک ادعا است.به نظر من، اگر قرار است مناظره باشد باید روی برنامه ها و نگاه به آینده باشد و اثبات توانمندی در حوزه ای که ریاست جمهوری است باید باشد. اگر بتوان اینها را سازماندهی کرد برای آینده شاید بتوان در این جهت هم بهتر برنامه ریزی کنیم.سوال: تذکری در بین مناظرات به ی داده نشد؟کدخ : خیر. در مناظرات تذکری داده نشد.سوال: چون همه در یک چارچوب اخلاقی بودند. در مرحله برگزاری انتخابات گله ای رئیس جمهور داشتند که در باره رای گیری ساعات آ بود که اگر بیش از 12 شب ادامه پیدا می کرد ما حتی 3-2 میلیون رای مان اضافه می شد. این صحت داشت؟کدخ : همیشه یک مشکلی را داشتیم و داریم که با دوستان وزارت کشور است و این که ساعت رای گیری تا چه زمانی است. قانون گفته است روز است و یک روز باید باشد. تعریف یک روز در عرف و طبیعی چیست؟ در گذشته این طور بود اگر تابستان هست به خاطر این که هوا در برخی استان ها هوا گرم است و ممکن است مردم نباشند و شاید برخی مشغول کشاورزی هستند ساعاتی را تمدید می د.ساعت رای گیری 8 صبح تا 6 بعد از ظهر است. ساعات تمدید را یک تا دو ساعت در نظر می گیرند. چند دوره ای این را ح جهشی گذاشته بودند و کشور دو الی سه ساعت تمدید می کرد و این به ساعت 12 می رسید. 12 هم روز تلقی نمی شد. هر بار هم این بحث را داشتیم که به هر حال از روز بگذرد روز نیست. باید تعیین تکلیف شود.گفتند قبل از 12 افراد را داخل می کنیم و در را می بندیم. همه اینها یک وجه شبهه ناکی را در این جهت داشت. در این دوره به دوستان وزارت کشور اعلام کردیم تمدیدها به طوری باشد که 12 تمام شود. تمدید را می توانستند یک ساعت یک ساعت بگذارند و 10 درها را ببندند و تا 12 رای گیری شود. اعتراضاتی هم آن زمان و هم بعد از آن شد که خوشبختانه کشور همکاری د و پذیرفتند.یک بار برای همیشه بایداین مسئله به پایان برسد. امیدواریم هم در قانون تصریح شود و هم در آینده وزارت کشور به گونه ای پیش بینی کند که به این سقف زمانی برخورد نکنیم.سوال: در آن شب صندوق های سیار پیش بینی شد؟کدخ : صندوق های سیار برای جاهایی بود که امکان رای گیری نداشتند.سوال: برای آ شب منظورم است؟کدخ : خیر. این هم که گفتید، هیچ رایی گرفته نشد به هر حال رای گرفته شد. آنهایی که در داخل شعبه بودند رای را دادند. این طور نبود که ارقامی که آقایان می فرمایند صحیح باشد.سوال: دو الی سه میلیون؟کدخ : خیر، این قدری اغراق است. گله دیگری دارید دوستان وزارت کشور و اقای رئیس جمهور خوب بود آن را هم ذکر می د که به دلیل سیستم های جدید و سامانه ی که ایجاد د و اینکه انتخابات با شوراها همزمان شد و در شوراها هم مشکلاتی پیش آمد، خیلی جاها تا ساعت 9 یا ده صبح رای گیری انجام نشد. رئیس جمهور باید هر دو را ببینند.سوال: به این قصه برسیم که همیشه مسئولین انتخابات در زمینه خلا قوانین انتخابت تصریح داشتند. پارسال اوا سال آقا سیاست های کلی را اعلام د و به گفته خیلی ها حجت تمام شد که این مسائل سروسامان گیرد. به این انتخابات نرسید. برای انتخابات مجلس این خلأها پر می شود؟کدخ : باید بگوییم امیدواریم. من خیلی پیگیر این مسئله بودم. قرار شد جلسه هماهنگی بین مجلس و ت و شورای نگهبان باشد که امیدواریم در این هفته یا هفته بعد انجام شود و یک را اری را برای جمع بندی جلسات هر سه بخش داشته باشیم.سوال: اگر کمیته قوی تشکیل شود به نظر قانون محکمی خواهد شد. کدخ : بله. وزارت کشور یک لایحه جامعی را به صورت پیش نویس آماده کرده است. مجلس هم نظراتی دارد و ما هم نظرات کارشناسی را خواهیم داد و خیلی دخ ی نخواهیم کرد، مگر به اصل مصوبه باشد که برای شورای نگهبان بیاد و اعلام نظر کند.سوال: در سیاست های کلی چندین مورد مهم دارد ولی دو مورد که در ذهن همه مردم باقی ماند یکی درباره ثبت نام هایی است که بی رویه می آید و آبروی کشور در بیرون مرزها تحت تاثیر است. فشارهایی روی شورا می آید و وقت از شورا می گیرد. یکی هم در زمینه شفا بودن منابع مالی است. کدخ : هر دو هم در سیاست های کلی ی آمده است و این به عنوان یک برنامه کلان هم مجلس و هم ت مورد استناد قرار گیرد تا این مشکل برای همیشه حل شود.سوال: یک چیزی هم که به خود شورا بر می گردد در مورد تعریف رجل است که اگر تبیین شود خیلی از فشارها از روی شورا برداشته می شود. کدخ : بله. در جایی عرض ولی امکان دارد تکرار این امر خالی از لطف نباشد که در سال 92 یک آئین نامه اجرایی برای این اصل را تدوین کردیم. خیلی بحث شد. یک سالی در شورای نگهبان بحث شد. نظراتی وجود داشت ولی بعد به دلیل این که خیلی ا امی را احساس نمی کردیم هم علنی نشد و هم در شورا مدنظر قرار نگرفت.اخیرا هم بعد از ابلاغ سیاست های کلی، دو جلسه در شورای نگهبان بحث شد. اما به انتخابات اخیر نرسید که بتوان برای انتخابات این دوره به طور نهایی بکار بگیریم ولی امیدواریم به زودی دوباره در دستور ما قرار گیرد تا ما هر چه زودتر اعلام نظر کنیم.سوال: ابعادی از آن پیش نویس را بیان نمی کنید؟ کدخ : خیر. شرایطی که در اصل 115 وجود دارد خیلی جزئی تر و عینی تر در آئین نامه آوردند. رجل یا مذهبی را ملاک های عینی تر لحاظ د. در حوزه تقوا و مدیریت و مدبر بودن هم به همین صورت است. من فکر می کنم اگر آن مبنای کار قرار گیرد بتواند شاخص های عینی تری را ارائه کند که مجلس بر اساس آن بتواند قانونگذاری شفافی داشته باشد.سوال: چند جا تاکید کردید که در بررسی صلاحیت ها، افرادی که الان یا رئیس جمهور هستند، صلاحیت هایشان دوباره بررسی می شود.کدخ : بله. قانون است.سوال: یعنی در این 4 سال مسئولیت اینها به نوعی حرکات و رفتارهایشان زیرنظر است.کدخ : بله. طبیعی است. فرضی وجود دارد که اگر ی تائید صلاحیت شده، عقلا این مطلب استصحاب می شود ولی در دوره 4 ساله اتفاقاتی رخ داده که باید آنها بررسی شود. آن اتفاقات مورد بررسی قرار می گیرد.سوال: پرونده خانمی که در اصفهان رای آورد (خالقی) و بعد بر اساس مستنداتی رد صلاحیت شد الان به مجمع تشخیص رفته است؟ کدخ : پرونده نرفته است چون بحث کاری است، اختلافی نیست. پرونده بسته شد ولی بعد از آن مجلس مصوبه ای گذراند که اختیارات شورای نگهبان را محدود به زمان مقرر در قانون در حوزه بررسی صلاحیت کنند. یعنی شورای نگهبان در 20 یا 50 روزی که فرصت دارد اعلام نظر کند و بعد از آن شورای نگهبان به این بحث ها ورود نکند.این را از قدیم اعضای شورای نگهبان دارای ایراد می دانستند. فرقی هم نمی کند و مربوط به دوره اخیر و خانم خالقی نیست. از قدیم معتقد بودند نظارت شورای نگهبان یک نظارت عام و جاری است و در همه مراحل و همه دوره ای که فرد هست جاری و ساری است. برای همین مغایر با آن اصل می دانند، این مصوبه به مجمع تشخیص مصلحت رفته است. یکی دو نوبت دیگر هم داشتیم که مجمع نظر شورا را تائید کرده است.سوال: از آقای ابراهیمان چه خبر؟ هنوز شورای نگهبان می آیند؟کدخ : بله. هر چهارشنبه ایشان را می بینیم و از همکاران خوب ما هستند. در جلساتی که مربوط به شورای نگهبان هست حضور دارند.سوال: در دوره سخنگویی اختلاف نظراتی با آقای جنتی داشتند. درست است؟کدخ : اختلاف نظر به مفهوم وجود کدورت نبود ولی این اختلاف نظری است که من و شما هم داریم. هر عضو شورایی ممکن است با دیگری داشته باشد. تعبیر ما این است که این اختلافات طلبگی است و خیلی مهم نیست.سوال: در جایی گفته بودند اختیارات دبیر شورای نگهبان زیاد است و باید تجدید نظر شود. الان هم همین اعتقاد را دارند؟کدخ : نمی دانم الان هم به این صورت هست یا خیر. اختیارات دبیر براساس آئین نامه داخلی است و مسئولیتهای اجرایی است که از سوی اعضا کارهایی را انجام می دهند، اختیار دبیر غیر از اداره جلسات، در بخش های دیگر در حوزه انتخابات و اجرایی است و خیلی فکر نمی کنم زیاد باشد.سوال: آیت الله جنتی می گفتند برخی ها فکر می کنند شورای نگهبان آن 12 نفری هستند که می نشینند و من حرف آ را می زنم و همه چشم می گویند. آن قدر بحث طلبگی داریم که برخی مواقع به داد و بیداد می رسد. کدخ : بله. گاهی اوقات ایشان نظری به من دارند و می گویند در این زمینه رای نمی دهید و می گویم خیر. می گویند مگر نظر مخالف دارید و می گویم بله و هم نظر با شما نیستم. این بحث طبیعی است. من نظری مخالف با آقای جنتی در حوزه علمی داشته باشم.سوال: الان هم رای گیری شد و ایشان دبیری شورای نگهبان را برعهده گرفتند. شما هم سخنگو هستید. کدخ : بله.سوال: آقای علیزاده قبلا هم پست قائم مقام داشتند؟کدخ : بله. پست قائم مقامی دبیر را داریم.سوال: قبلا هم بود؟ شاید به این پررنگی اعلام نمی شد.کدخ : خیر. از قدیم بود. یک دوره هایی هم مرحوم زواره ای بودند و یک دوره ای من بودم و یک دوره ای اقای علیزاده بودند. 5-4 سالی می شود که آقای علیزاده هستند.سوال: با دانشجویان خود صمیمی هستید؟کدخ : فکر میکنم وظیفه ما این باشد و منتی بر سر ی نیست. دانشجو قشر جوان و آینده ساز ما در کشور هستند و باید احساس راحتی نسبت به مسائل علمی داشته باشند و گاهی هم مسئله شخصی دارند و بیان می کنند و اگر بتوانیم حل کنیم توفیقی برای ما است.سوال: آن کتری را هنوز دارید؟کدخ : (می خندد) کتری را خودشان جمع د. بخاری آن هست.سوال: آسان یا سخت نمره می دهید؟کدخ : شاید سهل ممتنع هستیم. در کلاس سختگیری می کنم. نسبت به حضور دانشجو سختگیر هستیم. تکالیف را درست انجام دهند و تحقیق هایی که دارند را به درستی انجام دهند. اگر این برای ما احراز شود گاهی اوقات نمره را می دهیم. دانشجویان الان طفل گریزپا هستند. گرفتاری های مختلف دارند و شرمنده می شویم بتوانیم نمره خوب بدهیم.سوال: بهترین دانشجویی که تاکنون داشتید، بود؟کدخ : اسم نیاوریم و اگر اسم بیاوریم دعوا می شود و همه دم دانشکده می گویند چرا نام ما را نگفتید. دانشجویان خوبی داشتیم که برخی از آنها به خارج از کشور رفتند و الان هستند. برخی رفتند تحصیل د و به ایران بازگشتند و جذب هیات های علمی در های مختلف شدند. همه اینها افراد شایسته هستند.سوال: را بیشتر دوست دارید یا کارهای اجرایی را علاقه دارید؟کدخ : من تنها جایی که با پای خودم برای کار تقاضا دادم، بود. بقیه جاها را از ابتدای انقلاب ما را بردند. تنها جایی بود که خودم رفتم و گفتم من می خواهم بیایم.سوال: چه سالی ازدواج کردید؟کدخ : من سال 1362 ازدواج .سوال: چطور آشنا شدید؟کدخ : ازدواج های ما سنتی است. موقعی که مرحوم مادرم تصمیم گرفت و پیشنهاد داد و خودش جلو رفت و گزینه های مختلف بودند و نهایتا با خانمم ازدواج .سوال: یعنی از طریق مادر آشنا شدید؟کدخ : بله.سوال: مهریه چقدر بود؟کدخ : مهریه آن چیزی که ما همیشه می گوییم آن زمان برای ما سخت بود. آن زمان یک دوره تفسیر مجمع البیان بود. تفسیر المیزان را می خواستیم بگذاریم چون آن دوره چاپ نمی شد، ترسیدیم خانم فردا طلب کند و ما نتوانیم.سوال: خطبه عقد را چه ی خواند؟کدخ : آن زمان در دوره جنگ و گرفتاری های مختلف تهران بودیم و یکی از محضرهای آن زمان و یکی از سادات آن زمان عقد را جاری کرد.سوال: در کارهای خانه کمک می کنید؟کدخ : اگر بتوانم کمک می کنم.سوال: غذا درست را بلد هستید؟کدخ : بله. چون سال ها دانشجو بودم و روی پای خودم ایستادم و سال های تنهایی را داشتم، غذا درست بلد هستم. ولی ی غذای ما را نمی پسندد. الان با غذای جدید غذاهای ما مورد پسند نیست.سوال: چند فرزند دارید؟کدخ : سه فرزند دارم. فرزند اولم دختر است و ازدواج کرده است و فارغ حصیل از شد.سوال: نوه هم دارید؟کدخ : دو نوه دارم.سوال: گفتید بهترین تفریح شما کتاب خواندن است. کدخ : بله. برخی مواقع علاقه به کتاب داریم. مثلا وارد حوزه ورزش هیچگاه نشدم. خیلی اهل ورزش نیستم. البته مایه تاسف است.سوال: علاقه به فوتبال ندارید؟کدخ : خیر.سوال: مایل به دیدن فوتبال هم نیستید؟کدخ : خیر. علاقه به دیدن ندارم ولی نتیجه را می شنویم و اگر خوب باشد خوشحال و اگر بد باشد ناراحت می شویم البته خیلی مهم نیست.سوال: از لحاظ روحیات، خج ی هستید یا خیر؟کدخ : خج ی نیستم ولی حرمت ها را رعایت می کنیم و در جایی که باید حرف هایم را می زنم.سوال: در هر دو جناح رفیق های صمیمی دارید؟کدخ : بله.سوال: می توانید نام ببرید؟کدخ : نام نبریم بهتر است. اگر عضو شورای نگهبان نبودیم نام می بردیم.سوال: شما الان از طرف ایران یکی از قضات عضو بین المللی هستید؟کدخ : بودم. تا 4 سال پیش بودم و الان نیستم. دو دوره من بودم.سوال: با توجه به تجربه ای که دارید فکر می کردید شکایت ایران برای دو میلیارد دلار از به جایی برسد؟کدخ : من نمی خواهم اظهارنظر کنم چون پخش می شود ولی امیدواریم با دقت هایی که باید نسبت به پرونده شود به یک جمع بندی برسیم.سوال: ممکن است؟کدخ : بله. امکانش هست ولی این که از چه راهی وارد شویم مهم است . برخی از دعاوی بین المللی را به دلیل این که راه را اشتباه رفتیم نتوانستیم احقاق حق کنیم.سوال: یعنی خودمان راه را اشتباه رفتیم؟کدخ : بله. راه را اشتباه رفتیم و گاهی اوقات در یک جایی می توانستیم حل کنیم و این کار را نکردیم. زمانی پرونده هایی برای یکی از وزارتخانه ها بود که با یکی از وزرا که الان مسئولیتی در ت دارند، آن زمان خیلی اختلاف نظر داشتیم و بخشی از آن پرونده همچنان باقی مانده است.سوال: کرسنت؟کدخ : خیر. برای پرونده کرسنت هم به نوعی در جای دیگر گرفتارش بودم. آن هم پیشنهاداتی داشتم و اتفاقا آن را با رئیس جمهور وقت صحبت کردیم، با معاون حقوقی صحبت کردیم. کرسنت در یک موقعی قابل حل بود. در یک بخشی از مذاکرات قابل حل بود و نشد. آن هم از جمله مسائلی بود که راه اشتباهی را رفتیم و الان به اینجا رسیدیم.سوال: این قضیه «منا» را می توانستیم از قضیه دیوان بین المللی پیش برویم و نکردیم. درست است؟کدخ : از طریق دیوان خیر، چون به هر حال صلاحیت دیوان به این صورت است که باید دو طرف صلاحیت دیوان را در آن دعوا بپذیرند، طبیعتا عربستان نمی پذیرد. بنابراین از طریق دیوان ممکن نیست. ولیکن شاید بتوان اهرم های فشار دیگری را داشت که از طریق اقداماتی که می توانستیم در سازمان ملل انجام دهیم. شاید بتوان از این طریق اقداماتی را انجام داد و به یک حقی برسیم.سوال: چطور است که آقای کدخ از مجلس اصولگرای نهم رای نمی آورد کما این که آیت الله جنتی هم در مراسم تقدیر از شما گفتند برای رای نیاوردن شما مقدمه چینی شده بود، اما بعد از مجلس دهم که اصولگرای صرف نبود، رای خوبی آوردید؟کدخ : خیلی برای من مهم نیست و نبود. بالا ه این اختیار را قانون اساسی به مجلس داده شد و اگر رای داد مسئولیتی بر ما بار می شود و اگر رای نداد این مسئولیت برداشته می شود. نباید متوقع از نهادهایی باشیم که اختیار به آنها می دهیم و می گوییم شما حق دارید، انتخاب کنید. خیلی مهم نیست و تشخیص مجلس چنین بود.سوال: برخی می گویند رفاقت شما با آقای عارف یکی از دلایل رای آوردن شما بود.کدخ : خیر. به آقای عارف ارادت داریم و ایشان انسان متدینی هستند و هر زمانی مطلبی بود پیگیری هایی که داشتیم چه از طرف ایشان و چه از طرف ما در فضای دوستانه و صمیمانه و خیر شانه حل شده است. در این حد ما با همه اعضای محترم مجلس و آقایان این ارتباط را داریم.سوال: گفته بودید بعد از رای آوردن شما، طیف اصلاح طلب آقای عارف را اذیت کرده بودند.کدخ : من چنین حرفی نزده بودم. من گفته بودم؟سوال: در جایی از شما خواندم. کدخ : نمی دانم من گفتم یا خیر ولی ظاهرا صحبت هایی شد در رابطه به این مسئله و من هم در رسانه ها شنیدم که برخی اعتراض کرده بودند. شاید ناظر بر اخباری باشد که من داشتم، در طیف های مختلف انتظار نداشتند من رای بیاورم و اینها در جاهایی مطالبی را گفته بودند. اشاراتی را داشتم.سوال: من از آیت الله جنتی می خواندم که آقای کدخدائی اصلا اهل شفارش و سفارش پذیرفتن نیست. در انتخابات هم خیلی ها دنبال سفارش گرفتن و سفارش هستند، یکی از دلایل هم شاید همین بود که مجلس نهم به شما رای نداد. همین طور بود؟کدخ : همین دوره هم به همین صورت بود. واقعیت این است که یک وظیفه قانونی بر عهده ما است. اگر در پرونده ای موضوعی مطرح باشد و فردی صلاحیت نداشته باشد، این با سفارش افراد حل نمی شود. ممکن است گزارش خلافی داده باشند و آن مبنای کار ما قرار گیرد، یک فردی می آید توضیح می دهد که گزارش خلاف بوده است.این ممکن است قابل بحث باشد ولی وقتی پرونده ی روشن است. من مثال بزنم که رئیس مجلس ششم یک زمانی تماس گرفتند که برای پرونده فردی بود که در جایی مشغول است. از ایشان خیلی تعریف د و من به ایشان پیشنهاد و گفتم شما به اینجا بیایید و من پرونده را در اختیار شما می گذارم و شما به عنوان شخص عادی اگر ایشان را تائید کردید به شورا می بریم و با شهادت شما، تایید می کنیم. گفتند یعنی این اندازه مسئله دارد؟ گفتم به هر حال این وضعیتی است که ما داریم.می خواهم عرض کنم اگر اقدامی انجام می دهیم بر اساس تکالیف قانون و مستندات است و بنابراین اصولا سفارش پذیری مفهومی ندارد که بگویید در شورای نگهبان من سفارش می گیرم و ی دیگر سفارش نمی گیرد. در این جهت هم حرف همه را می شنویم که تا جایی که امکان پذیر باشد خطای خودمان کمتر شود.سوال: از طرف فامیل یا دوستان یا باجناق چطور؟کدخ : باجناق که خوشبختانه من ندارم (می خندد). یک زمانی یکی از نمایندگان مجلس که بحث مشکل صلاحیت داشت در فرودگاه با تعدادی از نمایندگان نشسته بودیم و او در وصف باجناق ما صحبت کرد که باجناق شما را می شناسم و فرد خوبی است و خیلی توصیفات خوبی داشت که همیشه ذکر خیر شما را دارم.صحبت های او که تمام شد گفتم من چون تنها پسر خانواده بودم مرحوم مادرم اصرارداشت دنبال خانواده ای برویم که تک دختر داشته باشد. بنابراین ما از ریشه فاقد باجناق هستیم. (می خندد)سوال: حالا چه ی بود که خود را جای باجناق شما جا زده است!کدخ : بله. چنین وضعیتی هم هست.سوال: کدام مجلس را موفق تر می بینید؟کدخ : ارزی مجالس شاید برای برخی افراد تلقی خوبی نباشد. این که بخواهم ملاک قرار دهم. ولی می توانم بگویم مجلس ششم مجلس خوبی نبود که مصالح عالی نظام را در نظر نمی گرفت. بقیه مجالس شدت و ضعف هایی را داشتند.سوال: قضیه مخالفت شورای نگهبان با بخشی از برنامه ششم ماده 38 که سقف حقوق های مدیران را مشخص می کرد، چه بود؟کدخ : خیلی از مسائل را فراموش چون آن زمان جزئیات زیادی داشت. اما محور بحث این بود که جدای اینکه چه ی چه میزانی از حقوق را به او اختصاص می دهند، افرادی که در مشاغل مختلف هستند، تخصص های متعددی دارند و بر حسب نوع تخصصی که دارند نمی توان گفت میزان ثابت بگیرید.مثلا یک کارمند ساده اداری که کارش از جهت اهمیت خیلی زیاد نباشد با یک پزشک متخصص یا متخصص فنی در حوزه های نفت و هوافضا با هم فرق دارد. ملاک هایی که در آنجا آورده بودند ملاک هایی بود که این وضعیت را نزدیک به هم می کرد و حتی این تفاوت را از بین می برد.ایراد شواری نگهبان این بود که باید معیارهایی را قائل شوید که به صورت جدی بین یک کار ساده با یک کار تخصصی تمییز قائل شود و این تمییز باید به گونه ای باشد که این تفاوت خود را نشان دهد، یعنی اهمیت کار متخصص را نشان دهد. مبنای ایراد شورای نگهبان این بود.سر و ص هم بیرون مطرح شد که رقم حقوق ها 20 میلیون شده است و اینها هیچ ارتباطی به شورای نگهبان ندارد. ما مبنا را کار داریم و اگر مبنا درست شود این که عدد حقوق یک ریال است یا 100 میلیون فرقی ندارد.سوال: اعضای شورا چقدر حقوق می گیرند؟کدخ : متفاوت است و بر اساس سابقه کار و معمولا ترتیبات و ردیف هایی وجود دارد. ولی تفاوت ها سرسام آور نیست. نجومی نیست. آنهایی که ی هستند حقوق را می گیریم و مبلغی را شورا کارانه می دهد. آنهایی که از جای دیگری نمی گیرند شورا یک حقوقی را در نظر می گیرد که بر اساس معیارهای سازمان امور استخدامی است. ردیف ها و ترتیب هایی دارند که بر اساس آن پرداخت می کنند.سوال: حداکثر را می دانید؟کدخ : فکر نمی کنم بیشتر از 7 تومان باشد.سوال: گزارش دیوان محاسبات درباره حقوق های نجومی را گوش کردیدکدخ : کامل گوش ن ، ولی هم خلاصه را دیدم و هم با رئیس دیوان محاسبات صحبت .سوال: قانع کننده بود؟کدخ : به هر حال آنها هم یک معاذیری دارند و توضیحاتی را مطرح کرده بودند، چون ما نتوانستیم یک نظام حقوق اداری را برای کشور تعریف کنیم، همیشه پیوندی عمل کرده ایم. یعنی هر سازمانی برای این که امتیازی بدهد در جایی حقوق را اضافه کرده است و این امر موقت بوده ولی ثابت شده است.یک جایی مثلا وزارت خانه ای منبع درامدی بهتری دارد آنجا اضافه کرده و در جایی که کمتر دارند کمتر داده است. این مشکل را باید حل کنیم که بتوانیم فرارها یا پنهان کاری هایی که صورت می گیرد حل شود.سوال: یعنی یک قانون درست و حس نداریم؟کدخ : قانونی که همه نیازها را در نظر بگیرد. تخصص و نیازهای افراد و نیازهای انسانی و اولیه را در نظر بگیرد. ولی متاسفانه نیست.سوال: فکر کنم اراده ای برای این کار وجود ندارد. در نوشتن قانون مطلبی نداریم.کدخ : به هر حال سازمان هایی که بودجه ندارند نمی توانند پیشقدم شوند. برای چه پیشقدم شوند؟ پول ندارند به کارکنان بدهند. سازمان هایی که درامد اختصاصی دارند خیلی توجه نمی کنند چون جلوی کار آنها گرفته می شود.سوال: شما یک حقوقدان عضو حوزه بین الملل شناخته شده هستید از با توجه به عهدشکنی های امریکا چیزی باقی می ماند؟کدخ : به هر حال پذیرفته شد. آن زمان که در حال مذاکره بودیم نظراتی داشتم و مصاحبه هایی داشتم و مطالب را بیان کردیم. اما نکته در رفتار امریکا وجود دارد که این بدعهدی را همواره داشته اند. در قرارداد الجزایر هم چنین د. آنجا هم به اندازه کافی بدعهدی د.سایر معاهدات و توافقات مگر اینطور نیست؟ معمولا امریکایی ها خود را فقط می بینند. دو نمونه ای که در حوزه بین الملل اتفاق افتاد یکی دیوان بین الملل کیفری بود که فکر می کنم ت کلینتون پذیرفته بود و ت بوش به راحتی امضایش را پس گرفت. یعنی مبنای امور بین الملل را خودشان می دانند حتی در جایی که بقیه کشورها آمدند.یکی هم موافقتنامه پاریس است که در ت قبل اوباما پذیرفته شد و ترامپ امضا را پس گرفت. امریکایی ها همیشه روش و دارند که معیار حق و باطل را خودشان قرار می دهند. بنابراین نباید انتظار داشته باشیم امریکا در مسیر درستی حرکت کند. این بدعهدی جزو ذات امریکا شده است.ما باید چشم خود را باز کنیم و تد ری را حتما پیش بینی کنیم و اقدامات حقوقی را از قبل انجام دهیم و هر گاه به بدعهدی امریکا رسیدیم بتوانیم و دستمان پر باشد تا مقابله خوبی داشته باشیم و احقاق حق کنیم. گاهی در این بخش ضعف هایی داریم. یعنی اعتماد بیش از اندازه به طرف مقابل داریم. از این طرف کلاهی بر سرمان می رود و زمانی که بخواهیم احقاق حق کنیم هم نمی توانیم.سوال: به لحاظ حقوق بین الملل تیم مذاکره کننده از همه اساتید حقوق بین الملل استفاده کرد؟کدخ : تلاش داشتند این کار را ند. بخشی از دوستان و همکاران ما در تهران این همکاری را داشتند و شاید همه نبودند. وزارت خارجه جلساتی که من می شنیدم گذاشته است غالب افراد را دعوت می کرد. مهم این است که تا چه اندازه بتوانند این نظرات را به صورت کاربردی در مناظرات و در متن معاهدات عملیاتی کنند.سوال: یک چیزی در زمان انتخابات از مرحوم آیت الله هاشمی بیرون آمده بود که دلیل رد صلاحیت من حضور اطلاعات وقت در جلسه شورای نگهبان بود که همان زمان هم رد کردید.کدخ : بله، چند بار به این پاسخ دادم. اصلا این طور نبود. ما در همه ادوار از دستگاه های اطلاعاتی سوال می کنیم. گاهی کارشناسان می آیند و گاهی می آید. من یک بار برای این که خیال آقایان راحت شود گفتم که اصلا قبل از اینکه بیاید نظر شورای نگهبان شکل گرفته بود و اطلاعات وقت هم که امد، اطلاعات کلی پیرامون مسائل پیرامونی و حوزه بین الملل ارائه کرد و اصلا ورود جزئی در این زمینه نداشت ولی تصمیم شورا از قبل اتخاذ شده بود.سوال: در مورد توتال ابراز نظر کردید که شورا نمی تواند ورود کند؛ درست است؟کدخ : سوال د که آیا توتال به مجلس و شورای نگهبان می آید؟ عرض بر اساس تفسیری که شورای نگهبان دارد توتال از جمله قراردادهایی نیست که به مجلس به صورت اتومات بیاید و بعد به شورا بیاید، اما مجلس از باب نظارت می تواند ورود و اعلام نظر کند.سوال: اگر اعلام نظر کند شورا می آید؟کدخ : اگر بخواهد اعلام نظر نظارتی کند خیر. ولی گاهی اوقات ممکن است تصمیم مجلس این باشد که توتال در مجلس تصویب شود. یعنی تقنینی تصمیم گرفته شود، در مورد تر ل چنین اتفاقی رخ داد. تر ل قراردادش منعقد شد و مجلس هفتم اعتراض داشت و نهایتا ت را مجبور کرد تر ل را در مجلس به عنوان موافقتنامه اعلام نظر شود که شورای نگهبان هم اعمال نظر کرد.سوال: موافقت نامه پاریس چطور؟کدخ : بله، آمده است؛ چون به عنوان موافقت نامه بین المللی است و یک دور برای ما آمد چون آنجا اشاره ای به پیوست ها شد و پیوست ها ضمیمه نبود و اعضا ایراد شکلی گرفتند و گفتند تا زمانی که این پیوست ها نباشد ما نمی توانیم اعلام نظر کنیم. به مجلس اعاده شد و مقرر شد پیوست ها ضمیمه شود و برای ما ارسال کنند و هنوز بازنگشته است. بازگردد اعلام نظر می کنیم.سوال: در قضیه قانون که حذف هست ابراز نظری داشتید؟کدخ : خیر چون نمی دانیم چه چیزی هست و چه چیزی تصویب می شود. منتظر هستیم مصوبه بیاید بعد اعلام نظر می کنیم.سوال: شورا فعلا نظر خاصی ندارد؟کدخ : خیر. نمی تواند اعلام نظر کند.سوال: در مورد انتخابات شورای ی شهر و روستا هم صحبتی شده بود که از مجلسی ها می گفتند دوست داریم نظارت را بر اساس قانون انتخابات به شورای نگهبان دهند، شورا این را استقبال می کند؟کدخ : استقبال نمی کنیم، چون یکی دو بار آمده و چند نوبت دوستان مجلس رایزنی د. از جهت قانونی اعضای شورای نگهبان معتقدند اصل 99 در برگیرنده انتخابات شورای ی شهر و روستا نیست. بنابراین آنجا حصری بوده و این نیامده امکان ورود از جهت قانونی نیست و از جهت اجرایی هم برای ما سخت است. اگر بخواهیم شوراها را نظارت کنیم باید جمعیتی بیش از آنچه الان برای انتخابات مجلس یا ریاست جمهوری داریم تجهیز کنیم.همین دوره نزدیک 300 هزار نفر در انتخابات شوراها ثبت نام د. این تعداد را چطور رصد و نظارت کنیم؟ با این امکاناتی که داریم، نمی توانیم. در مجلس الان نگاه دوگانه ای است و عده ای معتقدند به شورا بیاید و عده ای معتقدند نیاید. باز هم منتظر می مانیم بیاید و بعد شورای نگهبان اعلام نظر کند اما پیشنهاد من به دوستان مجلس این است که اگر سازمان ثابت برای نظارت بر انتخابات شوراها داشته باشیم و مجلس تصویب کند دربرگیرنده همه قوا کشور هم باشد بهتر می تواند نیازهای انتخاباتی شوراها را برطرف کند.سوال: سازمانی متشکل از چه بخشهایی؟کدخ : می تواند از سه قوا باشد و دائمی باشد و سازوکار دائمی برای نظارت داشته باشد. این می تواند مشابه شورای نگهبان در حوزه انتخابات شورای ی شهر و روستا باشد. مجلس می تواند این را تصویب کند و این اختیار را دارد.سوال: بار مالی ندارد؟کدخ : در قالب لایحه بیاید؛ مشکلی نیست. یا منبع مالی را تامین کنند.سوال: نقدهایی را دارند که می گویند برخی نمایندگان مجلس تند موضع گیری می کنند که در زمینه حصر و در زمینه های دیگر هم موضع گیری می کنند و در نهایت تائید صلاحیت می شوند. بخاطر رابطه است که این اتفاق می افتد؟کدخ : خیر. واقعیت این است که در نهایت همان رای گیری (اعضای شورا) است؛ حالا به هر دلیلی که آقایان رای می دهند. البته انتخابات مجلس جدید را من نبودم ولی به هر دلیلی رای دادند و تائید شده است. ممکن است ان دیگری اگر می بودند صلاحیت ها جور دیگری تفسیر و عمل می شد. راه دیگری ندارد. شورای نگهبان همان طور که اگر ی صلاحیتش احراز نشود نمی تواند آن را اعلام کند، ی که صلاحیتش احراز می شود را هم نمی تواند اعلام نکند.سوال: شما عضو شورای عالی حل اختلاف قوا هستید. ظاهرا روابط حسنه است و ارجاعی ندارید.کدخ : بخشی از آن کارها است. چون تنظیم روابط قوای سه گانه هم در بند 110 آمده است، جلسات تشکیل می شود. باید را ارهایی را دنبال کنیم که اصطکاک ها کمتر شود. مشکلاتی که ممکن است در قانون اساسی وجود داشته باشد، اختلاف برداشت هایی که وجود دارد را مطالعه می کنیم و نظر کارشناسی را به ی می دهیم.سوال: مجلسی ها معتقدند برنامه ششم اجرا نمی شود. ت می گوید اجرا می شود. در هیات بررسی نکردید؟کدخ : هنوز نیامده است. این به طرح دعوا از طرف یکی از سران قوا موکول می شود. هنوز چیزی اعلام نشده است. قطعا اگر یک وقت مجلس از ی تقاضا کند ارجاع می شود و بررسی می شود.سوال: طبق قانون الان آقای لاریجانی ابلاغ کرده است؟کدخ : بله. آن قانون است و آقای رئیس جمهور هم ابلاغ د. باید اجرا شود و در عمل، نمایندگان معتقدند اجرا نمی شود.سوال: با دوربین ما به یکی از این محله ها بروید. یا بین ک ن کار، یا آسایشگاه جانبازان یا یکی از محله های محروم تهران بروید. کدخ : هر سه را حاضریم برویم. آسایشگاه جانبازان را به خاطر قولی که زمانی دادم، انجام می دهم.سوال: برنامه با «دستخط» شما تمام می شود.کدخ : بسم الله الرحمن الرحیم... افوض امری الی الله ان الله بصیر باالعباد. توفیق نصیب بنده حقیر شد تا ساعاتی چند به بیان سوابق و خاطرات پرداخته شود. نمی دانم چه ارزشی دارد این گفتن ها، انچه می ماند فعل درست است و گفتار صحیح! زمان ها می گذرند و رنگ موی به سپیدی سوق می یابد و اینها نشانه ای برای رفتن است که یت همه انسان ها است. ماندن در مقابل رفتن! اختصاص به او دارد که هوالباقی. زنگ ها همیشه به صدا در امده اند اما چه گوش هایی که شنوا نیستند. اگر از مبدا خبری نداریم مقصد را می شناسیم پس باید خود را آماده سازیم. اگر نمی دانیم آمدن مان بهر چه بود اما رفتن را خوب می دانیم و مقصد را نیک می شناسیم و چه خوش بود آنگاه که در مقصد استقبال خوبی به عمل آید.آنگاه که کوچک و بزرگ و زن و مرد و پیر و جوان با کارنامه عمل ارزی می شوند و امید ان که کارنامه ای سفید و مثبت در اختیار باشد تا نزد نین آن دیار خج زده و شرمسار نگردیم».انتهای پیام/
سخنگوی شورای نگهبان گفت: انتخابات ۹۶ از جهت نگرش ها و نگرانی ها شبیه ۸۸ بود، اما طرفین به قانون تمکین د.به گزارش گروه رسانه های خبرگزاری سلامت مهمان این هفته برنامه «دست خط» عباسعلی کدخدائی، سخنگو و عضو حقوقدان شورای نگهبان قانون اساسی بود.مشروح گفت وگوی تلویزیونی عباسعلی کدخ را در ذیل می خوانید:سوال: تقریبا دو الی سه ماهی از فشار انتخابات می گذرد. انتخابات اردیبهشت را شروع کنیم؛ فضاهای انتخاباتی زیادی را تجربه کردید. انتخابات اردیبهشت که گذشت با چه انتخاباتی شبیه بود؟کدخ : انتخابات در ایران، یک کنش اجتماعی و است که مردم با شور و اشتیاق خود پای صندوق های رای می آیند. شور و احساساتی که در ایران داریم به جرات می توان گفت در جای دیگر نداریم. به همین خاطر مشارکت را همواره در ایران بیشتر از کشورهای دیگر داریم.انتخابات این بار را هم اگر از زاویه حقوقی نگاه کنیم فرقی با بقیه انتخاباتی که قبلا داشتیم، در سال های ۸۴، ۸۸ و ۹۲ فرقی ندارد اما از زوایای اجتماعی و قابل بررسی است. صاحبنظران در حوزه های مختلف ورود د و بحث هایی داشتند. شاید نتوان گفت انتخابات در هر مرحله ای شبیه کدام مرحله است. هر انتخاباتی یک ویژگی های خاصی دارد که مخصوص همان دوره است و تشابه سازی انتخابات یک مرحله با مرحله دیگر سخت است. از جهت حقوقی مشکل خاصی را نداشتیم، از جهت نگرش هایی که بود و نگرانی هایی که داشتیم چیزی شبیه انتخابات ۸۸ بود. به هر حال احساسات خیلی برانگیخته شد و هر طرفی صحبت هایی را داشت و طرفداران آنها بحث هایی را داشتند.سوال: ح دوقطبی پیدا کرده بود.کدخ : بله. ح دوقطبی پیدا کرده بود. این وضعیت شبیه سال ۸۸ بود ولی نمی توان گفت به طور کامل چنین بود.سوال: برخی از ون که بیشتر در اصولگرایان هستند، از احراز و تایید صلاحیتها نقدهایی را به شورای نگهبان دارند. می گویند حساسیت فضای باعث شد حتما دو طیف سه نفره را انتخاب کنند و حتی می شد طیف های گسترده تر را داشت تا از دوقطبی خارج شویم و هم تنوع و تکثر بیشتر شود. چنین چیزی را قبول دارید؟کدخ : خیر. یکی دو بار این را پاسخ دادم. شورای نگهبان اصولا نگاهش نیست. یعنی هیچگاه نگاه نمی کند چه طیفی حضور دارد و چه طیفی حضور ندارد و یا سهمی را برای این طیف قرار دهد و سهمی را برای طیف دیگر در نظر بگیرد. ملاک شورای نگهبان در بررسی صلاحیتها، قانون است و آن شرایطی که در قانون وجود دارد و مستنداتی در پرونده افراد وجود دارد و نهایتا رای گیری می شود.عرض یکی الی دو نفر از افرادی که از محترمین بودند و ثبت نام د شاید تنها یک رای برای احراز صلاحیت نیاز داشتند، ولی نشد.سوال: اسم نمی برید؟کدخ : خیر. اگر آنها هم احراز صلاحیت شده بودند مردم می دیدند که چنین دسته بندی و سهم بندی برای جناح ها وجود ندارد.سوال: در این انتخابات فرد یا افرادی بودند که صلاحیت آنها احراز نشده باشد و رایزنی هایی شود و در نهایت احراز شود؟کدخ : اصل رایزنی ها بود. برخی افراد صحبت می د و خود را مکلف می دانستند که بر توانائی های افراد گواهی دهند، اما اعضای شورای نگهبان هم با قانون مواجه هستند؛ آن چه در قانون است و در پرونده ها هست و در نهایت باید رای گیری کنند. اینکه ی در احراز صلاحیت ها تاثیرگذار بوده باشد، نبوده است.سوال: در این ۶ نفر ی نبود که احراز صلاحیت نشده باشد و بعد از رایزنی دوباره صلاحیت تائید شود؟کدخ : خیر.سوال: شورای نگهبان هم بعد از احراز صلاحیت ها افراد را تا دوره تبلیغات و بعد آن زیرنظر دارد. به نامزدی در این دوره بخاطر برخی حرفها تذکر داده شد؟کدخ : بله. تذکر دادیم. البته بعد از آن دستگاه های دیگر هم مسئولیت دارند و دستگاه های دیگر هم این کار را انجام می دهند. از طریق دستگاه های مختلف این کار انجام می شد. برخی افراد به هر حال، وابستگانشان دعوت شدند و تذکر نسبت به مطالبی که وجود داشت داده شد.در شورای نکهبان چنین امری متعارف است. اگر چنین احساسی شود که نکته خلافی رخ می دهد مرحله اول تذکر است. در این نوبت هم داشتیم که به افرادی تذکر داده شوند.سوال: حل شد؟کدخ : به مراحل بعدی نرسید. بارها این را عرض کردیم شورای نگهبان این اختیار را دارد تا زمان رای گیری بتواند اعلام نظر کند و بعدا در خصوص صحت انتخابات می تواند ورود پیدا کند. مثل انتخابات مجلس تا زمانی که اعتبارنامه تصویب نشده است رویه این است که شورای نگهبان می تواند ورود کند و ابطال کند و این اختیارات را دارد.سوال: در ریاست جمهوری هم این اختیارات را دارد؟کدخ : بله. حتی در ریاست جمهوری قانون خیلی تصریح کرده است که بعد از بررسی صلاحیت ها اگر به شورای نگهبان مدارکی درباره صلاحیت فرد برسد، می تواند تجدید نظر کرد. این را تصریح کرده است و در مجلس این صراحت را نداریم ولی در قانون انتخابات ریاست جمهوری این وجود دارد.سوال: تخلفات به گفته خود شما، تعدادش زیاد بود، اما نه به اندازه ای که به کل انتخابات خدشه وارد کند. می توانید بگویید تخلفات در چه حوزه ای بود؟کدخ : در حوزه تبلیغات، معمولا حوزه پررنگ تخلفات انتخاباتی در تبلیغات است. افراد یا خلاف واقع مطلبی را بیان می کنند و یا ممکن است صحبت هایشان متضمن توهین و افترا باشد یا مطالب غیرواقعی را مطرح می کنند. بخشی از تخلفات به روز رای گیری مربوط می شود.آنجا عناوین متعددی را در قانون انتخابات داریم مانند تعرفه ندادن و ید و فروش رای و مخدوش بودن تعرفه ها یا دخ عوامل اجرایی و عوامل نظارت در امر انتخابات یا تبلیغات بر سر صندوق ها و در شعب. اینها عناوین متعددی است که در قانون لحاظ شده است و در هر دوره ای اینها را داریم که شدت و ضعف دارد.هم سال ۸۸ و هم الان چنین وضعیتی را داشتیم.سوال: کدام پررنگ تر بود؟کدخ : در سال ۸۸ و ۹۶ را نگوییم پررنگ بود، ولی در ۸۸ یک طرف قضیه نظر را قبول نداشت و آن فتنه ای که نباید شروع می شد، شروع شد. خوشبختانه در ۹۶ چنین مسئله ای را نداشتیم و طرفین نظر مراجع قانونی را تمکین د و پذیرفتند اما خب تخلفات وجود دارد. بخشی از این تخلفات هم اگر تاثیرگذار بر انتخابات نباشد، دیگر در مسئولیت شورای نگهبان نیست. برای قوه قضائیه و محاکم دادگستری می رود و زمان هم ندارد. هر زمانی که رسیدگی شد می توانند اعمال نظر کنند.سوال: الان پیگیر هستید که به کجا رسیده است؟کدخ : ما طبق قانون نباید پیگیری کنیم. طبق قانون باید فقط گزارش دهیم. مثلا بگوییم این گزارش ها در حوزه ید و فروش رای یا در حوزه تبلیغات غیرواقع یا در روز رأی گیری آمده است. اینها را گزارش کرده ایم و چیزی که برای ما ارسال شد برای قوه قضائیه ارسال کردیم.آن چیزی که مربوط به ما هست تخلف یا جرم انتخاباتی صورت گرفته که می تواند سرنوشت انتخابات را تغییر بدهد نبوده است. نهایتا هم شورای نگهبان صحت انتخابات را اعلام کرد به این معنا است که تخلف عمده که تاثیرگذار باشد را نداشتند.سوال: سقف زمانی مشخصی برای رسیدگی وجود دارد؟کدخ : خیر. مثلا در دوره هفتم مجلس گزارش هایی را برای قوه قضائیه فرستادیم که در مجلس نهم دعوتنامه آمد که بیایید نسبت به آن گزارشی که در مجلس هفتم دادید، رسیدگی کنیم. این متاسفانه در ادوار گذشته بود و زمان ندارد. این دوره با تدبیری که رئیس قوه قضائیه داشتند، ستادی را تشکیل دادند و این ستاد فعال برخورد کرد و جای شکر دارد.سوال: این نگرانی ایجاد می شود که اگر زمان دار شود، همان انی که تخلف د، دوباره سمت بگیرند و در جایگاه مورد نظر بنشینند.کدخ : بله این مشکلات وجود دارد. ان شاالله برخورد قوه قضائیه این گونه باشد که بتوان در مراحل آینده انی که متخلف بودند بازداشته شوند.سوال: دو دوره از انتخابات ریاست جمهوری است که سختی های خاص خود را دارد. به خصوص این دو دوره آمدن رئیس جمهورهای سابق به عرصه انتخابات بود. خودتان پیش بینی می کردید که بیایند؟کدخ : پیش بینی که می شد. هایی که در رسانه ها و شایعاتی که وجود داشت، با شدت و ضعف، ولی این پیش بینی می شد.سوال: تلاش شد همانند آقای هاشمی که ایشان ( ) هم انصراف دهند؟کدخ : انصراف را بله؛ چون در جایی ی را دیدم که صحبتی کرده بود و خلاف واقعیت بود، من هم درصدد پاسخ نیستم اما این دوره زمانی که به نتیجه رسیدیم قبل از این که اسامی را به وزارت کشور اعلام کنیم به برخی از آقایان قرار شد اطلاع دهیم از جمله ایشان که اگر می خواهند انصراف دهند. اصلا اصراری نیست.من به آقای الهام اطلاع دادم و گفتم چنین وضعیتی هست و ممکن است تا ساعات آینده نتایج را اعلام کنیم و نظر به ایشان مثبت نبود و می توانید اعلام کنید و ما می توانیم همانند بقیه در لیست انصرافی ها قرار دهیم. ایشان تردید داشتند و گفتند بعید است قبول کنند و دیگر پاسخی تا ساعتی که ما قرار بود اعلام کنیم، نیامد.سوال: در رابطه با آقای هاشمی، واسطه پیغام آقای لاریجانی بودند؟کدخ : بله، آقایان لاریجانی و .سوال: در تایید صلاحیت ها فشارخاصی به شورا وارد نشد؟کدخ : فشار اگر به مفهوم فضای رسانه ای و عمومی باشد مطرح می شود. ولی این که ی اصرار کند یا توصیه خاصی داشته باشد نبود، چون می دانند شورای نگهبان فشا ذیر نیست. تحت تاثیر این فشارها قرار نمی د.سوال: یکی از تصمیماتی که در زمان انتخابات اردیبهشت انجام شد زمان مناظرات تلویزیونی بود که ابتدا تصمیم گرفتند غیر زنده باشد. شورای نگهبان در این زمینه نظری داشت؟کدخ : نظر خاصی نبود چون خیلی مرتبط با ما نبود البته دوستان صداوسیما م هایی داشتند. ما هم نظرات اولیه داشتیم ولی در نهایت نظر خودشان اعمال شد.سوال: نظر شما زنده بود؟کدخ : فرقی نمی کرد. آن چه برای ما مهم است این که مناظرات منجر به ایجاد کدورت بیشتر نشود و منجر به شقاق جدید نشود. فضای انتخابات را ملکوک نکند. آنچه برای ما مهم است همین بود. این که زنده یا غیرزنده باشد مهم نبود.سوال: مناظرات را دیدید؟کدخ : همه را ندیدم ولی برخی را دیدم. چون در صداوسیما داشتیم. خودم همه را ندیدم چون درگیر انتخابات بودیم.سوال: چطور بود؟ چقدر چارچوب های اخلاقی و رعایت شد؟کدخ : این دوره کمتر بود نسبت به ۸۸ کمتر بود ولی می توان گفت در مایه های سال ۸۸ بود. فضا را ما هم به عنوان شهروند نپسندیدیم. این که حیثیت ها را بی جهت لکه دار کنیم یا حرف هایی را بزنیم که در دقایق حضور در مناظرات اثبات و نفی آن خیلی آسان نیست و یک ادعا است.به نظر من، اگر قرار است مناظره باشد باید روی برنامه ها و نگاه به آینده باشد و اثبات توانمندی در حوزه ای که ریاست جمهوری است باید باشد. اگر بتوان اینها را سازماندهی کرد برای آینده شاید بتوان در این جهت هم بهتر برنامه ریزی کنیم.سوال: تذکری در بین مناظرات به ی داده نشد؟کدخ : خیر. در مناظرات تذکری داده نشد.سوال: چون همه در یک چارچوب اخلاقی بودند. در مرحله برگزاری انتخابات گله ای رئیس جمهور داشتند که در باره رای گیری ساعات آ بود که اگر بیش از ۱۲ شب ادامه پیدا می کرد ما حتی ۳-۲ میلیون رای مان اضافه می شد. این صحت داشت؟کدخ : همیشه یک مشکلی را داشتیم و داریم که با دوستان وزارت کشور است و این که ساعت رای گیری تا چه زمانی است. قانون گفته است روز است و یک روز باید باشد. تعریف یک روز در عرف و طبیعی چیست؟ در گذشته این طور بود اگر تابستان هست به خاطر این که هوا در برخی استان ها هوا گرم است و ممکن است مردم نباشند و شاید برخی مشغول کشاورزی هستند ساعاتی را تمدید می د.ساعت رای گیری ۸ صبح تا ۶ بعد از ظهر است. ساعات تمدید را یک تا دو ساعت در نظر می گیرند. چند دوره ای این را ح جهشی گذاشته بودند و کشور دو الی سه ساعت تمدید می کرد و این به ساعت ۱۲ می رسید. ۱۲ هم روز تلقی نمی شد. هر بار هم این بحث را داشتیم که به هر حال از روز بگذرد روز نیست. باید تعیین تکلیف شود.گفتند قبل از ۱۲ افراد را داخل می کنیم و در را می بندیم. همه اینها یک وجه شبهه ناکی را در این جهت داشت. در این دوره به دوستان وزارت کشور اعلام کردیم تمدیدها به طوری باشد که ۱۲ تمام شود. تمدید را می توانستند یک ساعت یک ساعت بگذارند و ۱۰ درها را ببندند و تا ۱۲ رای گیری شود. اعتراضاتی هم آن زمان و هم بعد از آن شد که خوشبختانه کشور همکاری د و پذیرفتند.یک بار برای همیشه بایداین مسئله به پایان برسد. امیدواریم هم در قانون تصریح شود و هم در آینده وزارت کشور به گونه ای پیش بینی کند که به این سقف زمانی برخورد نکنیم.سوال: در آن شب صندوق های سیار پیش بینی شد؟کدخ : صندوق های سیار برای جاهایی بود که امکان رای گیری نداشتند.سوال: برای آ شب منظورم است؟کدخ : خیر. این هم که گفتید، هیچ رایی گرفته نشد به هر حال رای گرفته شد. آنهایی که در داخل شعبه بودند رای را دادند. این طور نبود که ارقامی که آقایان می فرمایند صحیح باشد.سوال: دو الی سه میلیون؟کدخ : خیر، این قدری اغراق است. گله دیگری دارید دوستان وزارت کشور و اقای رئیس جمهور خوب بود آن را هم ذکر می د که به دلیل سیستم های جدید و سامانه ی که ایجاد د و اینکه انتخابات با شوراها همزمان شد و در شوراها هم مشکلاتی پیش آمد، خیلی جاها تا ساعت ۹ یا ده صبح رای گیری انجام نشد. رئیس جمهور باید هر دو را ببینند.سوال: به این قصه برسیم که همیشه مسئولین انتخابات در زمینه خلا قوانین انتخابت تصریح داشتند. پارسال اوا سال آقا سیاست های کلی را اعلام د و به گفته خیلی ها حجت تمام شد که این مسائل سروسامان گیرد. به این انتخابات نرسید. برای انتخابات مجلس این خلأها پر می شود؟کدخ : باید بگوییم امیدواریم. من خیلی پیگیر این مسئله بودم. قرار شد جلسه هماهنگی بین مجلس و ت و شورای نگهبان باشد که امیدواریم در این هفته یا هفته بعد انجام شود و یک را اری را برای جمع بندی جلسات هر سه بخش داشته باشیم.سوال: اگر کمیته قوی تشکیل شود به نظر قانون محکمی خواهد شد.کدخ : بله. وزارت کشور یک لایحه جامعی را به صورت پیش نویس آماده کرده است. مجلس هم نظراتی دارد و ما هم نظرات کارشناسی را خواهیم داد و خیلی دخ ی نخواهیم کرد، مگر به اصل مصوبه باشد که برای شورای نگهبان بیاد و اعلام نظر کند.سوال: در سیاست های کلی چندین مورد مهم دارد ولی دو مورد که در ذهن همه مردم باقی ماند یکی درباره ثبت نام هایی است که بی رویه می آید و آبروی کشور در بیرون مرزها تحت تاثیر است. فشارهایی روی شورا می آید و وقت از شورا می گیرد. یکی هم در زمینه شفا بودن منابع مالی است.کدخ : هر دو هم در سیاست های کلی ی آمده است و این به عنوان یک برنامه کلان هم مجلس و هم ت مورد استناد قرار گیرد تا این مشکل برای همیشه حل شود.سوال: یک چیزی هم که به خود شورا بر می گردد در مورد تعریف رجل است که اگر تبیین شود خیلی از فشارها از روی شورا برداشته می شود.کدخ : بله. در جایی عرض ولی امکان دارد تکرار این امر خالی از لطف نباشد که در سال ۹۲ یک آئین نامه اجرایی برای این اصل را تدوین کردیم. خیلی بحث شد. یک سالی در شورای نگهبان بحث شد. نظراتی وجود داشت ولی بعد به دلیل این که خیلی ا امی را احساس نمی کردیم هم علنی نشد و هم در شورا مدنظر قرار نگرفت.اخیرا هم بعد از ابلاغ سیاست های کلی، دو جلسه در شورای نگهبان بحث شد. اما به انتخابات اخیر نرسید که بتوان برای انتخابات این دوره به طور نهایی بکار بگیریم ولی امیدواریم به زودی دوباره در دستور ما قرار گیرد تا ما هر چه زودتر اعلام نظر کنیم.سوال: ابعادی از آن پیش نویس را بیان نمی کنید؟کدخ : خیر. شرایطی که در اصل ۱۱۵ وجود دارد خیلی جزئی تر و عینی تر در آئین نامه آوردند. رجل یا مذهبی را ملاک های عینی تر لحاظ د. در حوزه تقوا و مدیریت و مدبر بودن هم به همین صورت است. من فکر می کنم اگر آن مبنای کار قرار گیرد بتواند شاخص های عینی تری را ارائه کند که مجلس بر اساس آن بتواند قانونگذاری شفافی داشته باشد.سوال: چند جا تاکید کردید که در بررسی صلاحیت ها، افرادی که الان یا رئیس جمهور هستند، صلاحیت هایشان دوباره بررسی می شود.کدخ : بله. قانون است.سوال: یعنی در این ۴ سال مسئولیت اینها به نوعی حرکات و رفتارهایشان زیرنظر است.کدخ : بله. طبیعی است. فرضی وجود دارد که اگر ی تائید صلاحیت شده، عقلا این مطلب استصحاب می شود ولی در دوره ۴ ساله اتفاقاتی رخ داده که باید آنها بررسی شود. آن اتفاقات مورد بررسی قرار می گیرد.سوال: پرونده خانمی که در اصفهان رای آورد (خالقی) و بعد بر اساس مستنداتی رد صلاحیت شد الان به مجمع تشخیص رفته است؟کدخ : پرونده نرفته است چون بحث کاری است، اختلافی نیست. پرونده بسته شد ولی بعد از آن مجلس مصوبه ای گذراند که اختیارات شورای نگهبان را محدود به زمان مقرر در قانون در حوزه بررسی صلاحیت کنند. یعنی شورای نگهبان در ۲۰ یا ۵۰ روزی که فرصت دارد اعلام نظر کند و بعد از آن شورای نگهبان به این بحث ها ورود نکند.این را از قدیم اعضای شورای نگهبان دارای ایراد می دانستند. فرقی هم نمی کند و مربوط به دوره اخیر و خانم خالقی نیست. از قدیم معتقد بودند نظارت شورای نگهبان یک نظارت عام و جاری است و در همه مراحل و همه دوره ای که فرد هست جاری و ساری است. برای همین مغایر با آن اصل می دانند، این مصوبه به مجمع تشخیص مصلحت رفته است. یکی دو نوبت دیگر هم داشتیم که مجمع نظر شورا را تائید کرده است.سوال: از آقای ابراهیمان چه خبر؟ هنوز شورای نگهبان می آیند؟کدخ : بله. هر چهارشنبه ایشان را می بینیم و از همکاران خوب ما هستند. در جلساتی که مربوط به شورای نگهبان هست حضور دارند.سوال: در دوره سخنگویی اختلاف نظراتی با آقای جنتی داشتند. درست است؟کدخ : اختلاف نظر به مفهوم وجود کدورت نبود ولی این اختلاف نظری است که من و شما هم داریم. هر عضو شورایی ممکن است با دیگری داشته باشد. تعبیر ما این است که این اختلافات طلبگی است و خیلی مهم نیست.سوال: در جایی گفته بودند اختیارات دبیر شورای نگهبان زیاد است و باید تجدید نظر شود. الان هم همین اعتقاد را دارند؟کدخ : نمی دانم الان هم به این صورت هست یا خیر. اختیارات دبیر براساس آئین نامه داخلی است و مسئولیتهای اجرایی است که از سوی اعضا کارهایی را انجام می دهند، اختیار دبیر غیر از اداره جلسات، در بخش های دیگر در حوزه انتخابات و اجرایی است و خیلی فکر نمی کنم زیاد باشد.سوال: آیت الله جنتی می گفتند برخی ها فکر می کنند شورای نگهبان آن ۱۲ نفری هستند که می نشینند و من حرف آ را می زنم و همه چشم می گویند. آن قدر بحث طلبگی داریم که برخی مواقع به داد و بیداد می رسد.کدخ : بله. گاهی اوقات ایشان نظری به من دارند و می گویند در این زمینه رای نمی دهید و می گویم خیر. می گویند مگر نظر مخالف دارید و می گویم بله و هم نظر با شما نیستم. این بحث طبیعی است. من نظری مخالف با آقای جنتی در حوزه علمی داشته باشم.سوال: الان هم رای گیری شد و ایشان دبیری شورای نگهبان را برعهده گرفتند. شما هم سخنگو هستید.کدخ : بله.سوال: آقای علیزاده قبلا هم پست قائم مقام داشتند؟کدخ : بله. پست قائم مقامی دبیر را داریم.سوال: قبلا هم بود؟ شاید به این پررنگی اعلام نمی شد.کدخ : خیر. از قدیم بود. یک دوره هایی هم مرحوم زواره ای بودند و یک دوره ای من بودم و یک دوره ای اقای علیزاده بودند. ۵-۴ سالی می شود که آقای علیزاده هستند.سوال: با دانشجویان خود صمیمی هستید؟کدخ : فکر میکنم وظیفه ما این باشد و منتی بر سر ی نیست. دانشجو قشر جوان و آینده ساز ما در کشور هستند و باید احساس راحتی نسبت به مسائل علمی داشته باشند و گاهی هم مسئله شخصی دارند و بیان می کنند و اگر بتوانیم حل کنیم توفیقی برای ما است.سوال: آن کتری را هنوز دارید؟کدخ : (می خندد) کتری را خودشان جمع د. بخاری آن هست.سوال: آسان یا سخت نمره می دهید؟کدخ : شاید سهل ممتنع هستیم. در کلاس سختگیری می کنم. نسبت به حضور دانشجو سختگیر هستیم. تکالیف را درست انجام دهند و تحقیق هایی که دارند را به درستی انجام دهند. اگر این برای ما احراز شود گاهی اوقات نمره را می دهیم. دانشجویان الان طفل گریزپا هستند. گرفتاری های مختلف دارند و شرمنده می شویم بتوانیم نمره خوب بدهیم.سوال: بهترین دانشجویی که تاکنون داشتید، بود؟کدخ : اسم نیاوریم و اگر اسم بیاوریم دعوا می شود و همه دم دانشکده می گویند چرا نام ما را نگفتید. دانشجویان خوبی داشتیم که برخی از آنها به خارج از کشور رفتند و الان هستند. برخی رفتند تحصیل د و به ایران بازگشتند و جذب هیات های علمی در های مختلف شدند. همه اینها افراد شایسته هستند.سوال: را بیشتر دوست دارید یا کارهای اجرایی را علاقه دارید؟کدخ : من تنها جایی که با پای خودم برای کار تقاضا دادم، بود. بقیه جاها را از ابتدای انقلاب ما را بردند. تنها جایی بود که خودم رفتم و گفتم من می خواهم بیایم.سوال: چه سالی ازدواج کردید؟کدخ : من سال ۱۳۶۲ ازدواج .سوال: چطور آشنا شدید؟کدخ : ازدواج های ما سنتی است. موقعی که مرحوم مادرم تصمیم گرفت و پیشنهاد داد و خودش جلو رفت و گزینه های مختلف بودند و نهایتا با خانمم ازدواج .سوال: یعنی از طریق مادر آشنا شدید؟کدخ : بله.سوال: مهریه چقدر بود؟کدخ : مهریه آن چیزی که ما همیشه می گوییم آن زمان برای ما سخت بود. آن زمان یک دوره تفسیر مجمع البیان بود. تفسیر المیزان را می خواستیم بگذاریم چون آن دوره چاپ نمی شد، ترسیدیم خانم فردا طلب کند و ما نتوانیم.سوال: خطبه عقد را چه ی خواند؟کدخ : آن زمان در دوره جنگ و گرفتاری های مختلف تهران بودیم و یکی از محضرهای آن زمان و یکی از سادات آن زمان عقد را جاری کرد.سوال: در کارهای خانه کمک می کنید؟کدخ : اگر بتوانم کمک می کنم.سوال: غذا درست را بلد هستید؟کدخ : بله. چون سال ها دانشجو بودم و روی پای خودم ایستادم و سال های تنهایی را داشتم، غذا درست بلد هستم. ولی ی غذای ما را نمی پسندد. الان با غذای جدید غذاهای ما مورد پسند نیست.سوال: چند فرزند دارید؟کدخ : سه فرزند دارم. فرزند اولم دختر است و ازدواج کرده است و فارغ حصیل از شد.سوال: نوه هم دارید؟کدخ : دو نوه دارم.سوال: گفتید بهترین تفریح شما کتاب خواندن است.کدخ : بله. برخی مواقع علاقه به کتاب داریم. مثلا وارد حوزه ورزش هیچگاه نشدم. خیلی اهل ورزش نیستم. البته مایه تاسف است.سوال: علاقه به فوتبال ندارید؟کدخ : خیر.سوال: مایل به دیدن فوتبال هم نیستید؟کدخ : خیر. علاقه به دیدن ندارم ولی نتیجه را می شنویم و اگر خوب باشد خوشحال و اگر بد باشد ناراحت می شویم البته خیلی مهم نیست.سوال: از لحاظ روحیات، خج ی هستید یا خیر؟کدخ : خج ی نیستم ولی حرمت ها را رعایت می کنیم و در جایی که باید حرف هایم را می زنم.سوال: در هر دو جناح رفیق های صمیمی دارید؟کدخ : بله.سوال: می توانید نام ببرید؟کدخ : نام نبریم بهتر است. اگر عضو شورای نگهبان نبودیم نام می بردیم.سوال: شما الان از طرف ایران یکی از قضات عضو بین المللی هستید؟کدخ : بودم. تا ۴ سال پیش بودم و الان نیستم. دو دوره من بودم.سوال: با توجه به تجربه ای که دارید فکر می کردید شکایت ایران برای دو میلیارد دلار از به جایی برسد؟کدخ : من نمی خواهم اظهارنظر کنم چون پخش می شود ولی امیدواریم با دقت هایی که باید نسبت به پرونده شود به یک جمع بندی برسیم.سوال: ممکن است؟کدخ : بله. امکانش هست ولی این که از چه راهی وارد شویم مهم است . برخی از دعاوی بین المللی را به دلیل این که راه را اشتباه رفتیم نتوانستیم احقاق حق کنیم.سوال: یعنی خودمان راه را اشتباه رفتیم؟کدخ : بله. راه را اشتباه رفتیم و گاهی اوقات در یک جایی می توانستیم حل کنیم و این کار را نکردیم. زمانی پرونده هایی برای یکی از وزارتخانه ها بود که با یکی از وزرا که الان مسئولیتی در ت دارند، آن زمان خیلی اختلاف نظر داشتیم و بخشی از آن پرونده همچنان باقی مانده است.سوال: کرسنت؟کدخ : خیر. برای پرونده کرسنت هم به نوعی در جای دیگر گرفتارش بودم. آن هم پیشنهاداتی داشتم و اتفاقا آن را با رئیس جمهور وقت صحبت کردیم، با معاون حقوقی صحبت کردیم. کرسنت در یک موقعی قابل حل بود. در یک بخشی از مذاکرات قابل حل بود و نشد. آن هم از جمله مسائلی بود که راه اشتباهی را رفتیم و الان به اینجا رسیدیم.سوال: این قضیه «منا» را می توانستیم از قضیه دیوان بین المللی پیش برویم و نکردیم. درست است؟کدخ : از طریق دیوان خیر، چون به هر حال صلاحیت دیوان به این صورت است که باید دو طرف صلاحیت دیوان را در آن دعوا بپذیرند، طبیعتا عربستان نمی پذیرد. بنابراین از طریق دیوان ممکن نیست. ولیکن شاید بتوان اهرم های فشار دیگری را داشت که از طریق اقداماتی که می توانستیم در سازمان ملل انجام دهیم. شاید بتوان از این طریق اقداماتی را انجام داد و به یک حقی برسیم.سوال: چطور است که آقای کدخ از مجلس اصولگرای نهم رای نمی آورد کما این که آیت الله جنتی هم در مراسم تقدیر از شما گفتند برای رای نیاوردن شما مقدمه چینی شده بود، اما بعد از مجلس دهم که اصولگرای صرف نبود، رای خوبی آوردید؟کدخ : خیلی برای من مهم نیست و نبود. بالا ه این اختیار را قانون اساسی به مجلس داده شد و اگر رای داد مسئولیتی بر ما بار می شود و اگر رای نداد این مسئولیت برداشته می شود. نباید متوقع از نهادهایی باشیم که اختیار به آنها می دهیم و می گوییم شما حق دارید، انتخاب کنید. خیلی مهم نیست و تشخیص مجلس چنین بود.سوال: برخی می گویند رفاقت شما با آقای عارف یکی از دلایل رای آوردن شما بود.کدخ : خیر. به آقای عارف ارادت داریم و ایشان انسان متدینی هستند و هر زمانی مطلبی بود پیگیری هایی که داشتیم چه از طرف ایشان و چه از طرف ما در فضای دوستانه و صمیمانه و خیر شانه حل شده است. در این حد ما با همه اعضای محترم مجلس و آقایان این ارتباط را داریم.سوال: گفته بودید بعد از رای آوردن شما، طیف اصلاح طلب آقای عارف را اذیت کرده بودند.کدخ : من چنین حرفی نزده بودم. من گفته بودم؟سوال: در جایی از شما خواندم.کدخ : نمی دانم من گفتم یا خیر ولی ظاهرا صحبت هایی شد در رابطه به این مسئله و من هم در رسانه ها شنیدم که برخی اعتراض کرده بودند. شاید ناظر بر اخباری باشد که من داشتم، در طیف های مختلف انتظار نداشتند من رای بیاورم و اینها در جاهایی مطالبی را گفته بودند. اشاراتی را داشتم.سوال: من از آیت الله جنتی می خواندم که آقای کدخدائی اصلا اهل شفارش و سفارش پذیرفتن نیست. در انتخابات هم خیلی ها دنبال سفارش گرفتن و سفارش هستند، یکی از دلایل هم شاید همین بود که مجلس نهم به شما رای نداد. همین طور بود؟کدخ : همین دوره هم به همین صورت بود. واقعیت این است که یک وظیفه قانونی بر عهده ما است. اگر در پرونده ای موضوعی مطرح باشد و فردی صلاحیت نداشته باشد، این با سفارش افراد حل نمی شود. ممکن است گزارش خلافی داده باشند و آن مبنای کار ما قرار گیرد، یک فردی می آید توضیح می دهد که گزارش خلاف بوده است.این ممکن است قابل بحث باشد ولی وقتی پرونده ی روشن است. من مثال بزنم که رئیس مجلس ششم یک زمانی تماس گرفتند که برای پرونده فردی بود که در جایی مشغول است. از ایشان خیلی تعریف د و من به ایشان پیشنهاد و گفتم شما به اینجا بیایید و من پرونده را در اختیار شما می گذارم و شما به عنوان شخص عادی اگر ایشان را تائید کردید به شورا می بریم و با شهادت شما، تایید می کنیم. گفتند یعنی این اندازه مسئله دارد؟ گفتم به هر حال این وضعیتی است که ما داریم.می خواهم عرض کنم اگر اقدامی انجام می دهیم بر اساس تکالیف قانون و مستندات است و بنابراین اصولا سفارش پذیری مفهومی ندارد که بگویید در شورای نگهبان من سفارش می گیرم و ی دیگر سفارش نمی گیرد. در این جهت هم حرف همه را می شنویم که تا جایی که امکان پذیر باشد خطای خودمان کمتر شود.سوال: از طرف فامیل یا دوستان یا باجناق چطور؟کدخ : باجناق که خوشبختانه من ندارم (می خندد). یک زمانی یکی از نمایندگان مجلس که بحث مشکل صلاحیت داشت در فرودگاه با تعدادی از نمایندگان نشسته بودیم و او در وصف باجناق ما صحبت کرد که باجناق شما را می شناسم و فرد خوبی است و خیلی توصیفات خوبی داشت که همیشه ذکر خیر شما را دارم.صحبت های او که تمام شد گفتم من چون تنها پسر خانواده بودم مرحوم مادرم اصرارداشت دنبال خانواده ای برویم که تک دختر داشته باشد. بنابراین ما از ریشه فاقد باجناق هستیم. (می خندد)سوال: حالا چه ی بود که خود را جای باجناق شما جا زده است!کدخ : بله. چنین وضعیتی هم هست.سوال: کدام مجلس را موفق تر می بینید؟کدخ : ارزی مجالس شاید برای برخی افراد تلقی خوبی نباشد. این که بخواهم ملاک قرار دهم. ولی می توانم بگویم مجلس ششم مجلس خوبی نبود که مصالح عالی نظام را در نظر نمی گرفت. بقیه مجالس شدت و ضعف هایی را داشتند.سوال: قضیه مخالفت شورای نگهبان با بخشی از برنامه ششم ماده ۳۸ که سقف حقوق های مدیران را مشخص می کرد، چه بود؟کدخ : خیلی از مسائل را فراموش چون آن زمان جزئیات زیادی داشت. اما محور بحث این بود که جدای اینکه چه ی چه میزانی از حقوق را به او اختصاص می دهند، افرادی که در مشاغل مختلف هستند، تخصص های متعددی دارند و بر حسب نوع تخصصی که دارند نمی توان گفت میزان ثابت بگیرید.مثلا یک کارمند ساده اداری که کارش از جهت اهمیت خیلی زیاد نباشد با یک پزشک متخصص یا متخصص فنی در حوزه های نفت و هوافضا با هم فرق دارد. ملاک هایی که در آنجا آورده بودند ملاک هایی بود که این وضعیت را نزدیک به هم می کرد و حتی این تفاوت را از بین می برد.ایراد شواری نگهبان این بود که باید معیارهایی را قائل شوید که به صورت جدی بین یک کار ساده با یک کار تخصصی تمییز قائل شود و این تمییز باید به گونه ای باشد که این تفاوت خود را نشان دهد، یعنی اهمیت کار متخصص را نشان دهد. مبنای ایراد شورای نگهبان این بود.سر و ص هم بیرون مطرح شد که رقم حقوق ها ۲۰ میلیون شده است و اینها هیچ ارتباطی به شورای نگهبان ندارد. ما مبنا را کار داریم و اگر مبنا درست شود این که عدد حقوق یک ریال است یا ۱۰۰ میلیون فرقی ندارد.سوال: اعضای شورا چقدر حقوق می گیرند؟کدخ : متفاوت است و بر اساس سابقه کار و معمولا ترتیبات و ردیف هایی وجود دارد. ولی تفاوت ها سرسام آور نیست. نجومی نیست. آنهایی که ی هستند حقوق را می گیریم و مبلغی را شورا کارانه می دهد. آنهایی که از جای دیگری نمی گیرند شورا یک حقوقی را در نظر می گیرد که بر اساس معیارهای سازمان امور استخدامی است. ردیف ها و ترتیب هایی دارند که بر اساس آن پرداخت می کنند.سوال: حداکثر را می دانید؟کدخ : فکر نمی کنم بیشتر از ۷ تومان باشد.سوال: گزارش دیوان محاسبات درباره حقوق های نجومی را گوش کردیدکدخ : کامل گوش ن ، ولی هم خلاصه را دیدم و هم با رئیس دیوان محاسبات صحبت .سوال: قانع کننده بود؟کدخ : به هر حال آنها هم یک معاذیری دارند و توضیحاتی را مطرح کرده بودند، چون ما نتوانستیم یک نظام حقوق اداری را برای کشور تعریف کنیم، همیشه پیوندی عمل کرده ایم. یعنی هر سازمانی برای این که امتیازی بدهد در جایی حقوق را اضافه کرده است و این امر موقت بوده ولی ثابت شده است.یک جایی مثلا وزارت خانه ای منبع درامدی بهتری دارد آنجا اضافه کرده و در جایی که کمتر دارند کمتر داده است. این مشکل را باید حل کنیم که بتوانیم فرارها یا پنهان کاری هایی که صورت می گیرد حل شود.سوال: یعنی یک قانون درست و حس نداریم؟کدخ : قانونی که همه نیازها را در نظر بگیرد. تخصص و نیازهای افراد و نیازهای انسانی و اولیه را در نظر بگیرد. ولی متاسفانه نیست.سوال: فکر کنم اراده ای برای این کار وجود ندارد. در نوشتن قانون مطلبی نداریم.کدخ : به هر حال سازمان هایی که بودجه ندارند نمی توانند پیشقدم شوند. برای چه پیشقدم شوند؟ پول ندارند به کارکنان بدهند. سازمان هایی که درامد اختصاصی دارند خیلی توجه نمی کنند چون جلوی کار آنها گرفته می شود.سوال: شما یک حقوقدان عضو حوزه بین الملل شناخته شده هستید از با توجه به عهدشکنی های امریکا چیزی باقی می ماند؟کدخ : به هر حال پذیرفته شد. آن زمان که در حال مذاکره بودیم نظراتی داشتم و مصاحبه هایی داشتم و مطالب را بیان کردیم. اما نکته در رفتار امریکا وجود دارد که این بدعهدی را همواره داشته اند. در قرارداد الجزایر هم چنین د. آنجا هم به اندازه کافی بدعهدی د.سایر معاهدات و توافقات مگر اینطور نیست؟ معمولا امریکایی ها خود را فقط می بینند. دو نمونه ای که در حوزه بین الملل اتفاق افتاد یکی دیوان بین الملل کیفری بود که فکر می کنم ت کلینتون پذیرفته بود و ت بوش به راحتی امضایش را پس گرفت. یعنی مبنای امور بین الملل را خودشان می دانند حتی در جایی که بقیه کشورها آمدند.یکی هم موافقتنامه پاریس است که در ت قبل اوباما پذیرفته شد و ترامپ امضا را پس گرفت. امریکایی ها همیشه روش و دارند که معیار حق و باطل را خودشان قرار می دهند. بنابراین نباید انتظار داشته باشیم امریکا در مسیر درستی حرکت کند. این بدعهدی جزو ذات امریکا شده است.ما باید چشم خود را باز کنیم و تد ری را حتما پیش بینی کنیم و اقدامات حقوقی را از قبل انجام دهیم و هر گاه به بدعهدی امریکا رسیدیم بتوانیم و دستمان پر باشد تا مقابله خوبی داشته باشیم و احقاق حق کنیم. گاهی در این بخش ضعف هایی داریم. یعنی اعتماد بیش از اندازه به طرف مقابل داریم. از این طرف کلاهی بر سرمان می رود و زمانی که بخواهیم احقاق حق کنیم هم نمی توانیم.سوال: به لحاظ حقوق بین الملل تیم مذاکره کننده از همه اساتید حقوق بین الملل استفاده کرد؟کدخ : تلاش داشتند این کار را ند. بخشی از دوستان و همکاران ما در تهران این همکاری را داشتند و شاید همه نبودند. وزارت خارجه جلساتی که من می شنیدم گذاشته است غالب افراد را دعوت می کرد. مهم این است که تا چه اندازه بتوانند این نظرات را به صورت کاربردی در مناظرات و در متن معاهدات عملیاتی کنند.سوال: یک چیزی در زمان انتخابات از مرحوم آیت الله هاشمی بیرون آمده بود که دلیل رد صلاحیت من حضور اطلاعات وقت در جلسه شورای نگهبان بود که همان زمان هم رد کردید.کدخ : بله، چند بار به این پاسخ دادم. اصلا این طور نبود. ما در همه ادوار از دستگاه های اطلاعاتی سوال می کنیم. گاهی کارشناسان می آیند و گاهی می آید. من یک بار برای این که خیال آقایان راحت شود گفتم که اصلا قبل از اینکه بیاید نظر شورای نگهبان شکل گرفته بود و اطلاعات وقت هم که امد، اطلاعات کلی پیرامون مسائل پیرامونی و حوزه بین الملل ارائه کرد و اصلا ورود جزئی در این زمینه نداشت ولی تصمیم شورا از قبل اتخاذ شده بود.سوال: در مورد توتال ابراز نظر کردید که شورا نمی تواند ورود کند؛ درست است؟کدخ : سوال د که آیا توتال به مجلس و شورای نگهبان می آید؟ عرض بر اساس تفسیری که شورای نگهبان دارد توتال از جمله قراردادهایی نیست که به مجلس به صورت اتومات بیاید و بعد به شورا بیاید، اما مجلس از باب نظارت می تواند ورود و اعلام نظر کند.سوال: اگر اعلام نظر کند شورا می آید؟کدخ : اگر بخواهد اعلام نظر نظارتی کند خیر. ولی گاهی اوقات ممکن است تصمیم مجلس این باشد که توتال در مجلس تصویب شود. یعنی تقنینی تصمیم گرفته شود، در مورد تر ل چنین اتفاقی رخ داد. تر ل قراردادش منعقد شد و مجلس هفتم اعتراض داشت و نهایتا ت را مجبور کرد تر ل را در مجلس به عنوان موافقتنامه اعلام نظر شود که شورای نگهبان هم اعمال نظر کرد.سوال: موافقت نامه پاریس چطور؟کدخ : بله، آمده است؛ چون به عنوان موافقت نامه بین المللی است و یک دور برای ما آمد چون آنجا اشاره ای به پیوست ها شد و پیوست ها ضمیمه نبود و اعضا ایراد شکلی گرفتند و گفتند تا زمانی که این پیوست ها نباشد ما نمی توانیم اعلام نظر کنیم. به مجلس اعاده شد و مقرر شد پیوست ها ضمیمه شود و برای ما ارسال کنند و هنوز بازنگشته است. بازگردد اعلام نظر می کنیم.سوال: در قضیه قانون که حذف هست ابراز نظری داشتید؟کدخ : خیر چون نمی دانیم چه چیزی هست و چه چیزی تصویب می شود. منتظر هستیم مصوبه بیاید بعد اعلام نظر می کنیم.سوال: شورا فعلا نظر خاصی ندارد؟کدخ : خیر. نمی تواند اعلام نظر کند.سوال: در مورد انتخابات شورای ی شهر و روستا هم صحبتی شده بود که از مجلسی ها می گفتند دوست داریم نظارت را بر اساس قانون انتخابات به شورای نگهبان دهند، شورا این را استقبال می کند؟کدخ : استقبال نمی کنیم، چون یکی دو بار آمده و چند نوبت دوستان مجلس رایزنی د. از جهت قانونی اعضای شورای نگهبان معتقدند اصل ۹۹ در برگیرنده انتخابات شورای ی شهر و روستا نیست. بنابراین آنجا حصری بوده و این نیامده امکان ورود از جهت قانونی نیست و از جهت اجرایی هم برای ما سخت است. اگر بخواهیم شوراها را نظارت کنیم باید جمعیتی بیش از آنچه الان برای انتخابات مجلس یا ریاست جمهوری داریم تجهیز کنیم.همین دوره نزدیک ۳۰۰ هزار نفر در انتخابات شوراها ثبت نام د. این تعداد را چطور رصد و نظارت کنیم؟ با این امکاناتی که داریم، نمی توانیم. در مجلس الان نگاه دوگانه ای است و عده ای معتقدند به شورا بیاید و عده ای معتقدند نیاید. باز هم منتظر می مانیم بیاید و بعد شورای نگهبان اعلام نظر کند اما پیشنهاد من به دوستان مجلس این است که اگر سازمان ثابت برای نظارت بر انتخابات شوراها داشته باشیم و مجلس تصویب کند دربرگیرنده همه قوا کشور هم باشد بهتر می تواند نیازهای انتخاباتی شوراها را برطرف کند.سوال: سازمانی متشکل از چه بخشهایی؟کدخ : می تواند از سه قوا باشد و دائمی باشد و سازوکار دائمی برای نظارت داشته باشد. این می تواند مشابه شورای نگهبان در حوزه انتخابات شورای ی شهر و روستا باشد. مجلس می تواند این را تصویب کند و این اختیار را دارد.سوال: بار مالی ندارد؟کدخ : در قالب لایحه بیاید؛ مشکلی نیست. یا منبع مالی را تامین کنند.سوال: نقدهایی را دارند که می گویند برخی نمایندگان مجلس تند موضع گیری می کنند که در زمینه حصر و در زمینه های دیگر هم موضع گیری می کنند و در نهایت تائید صلاحیت می شوند. بخاطر رابطه است که این اتفاق می افتد؟کدخ : خیر. واقعیت این است که در نهایت همان رای گیری (اعضای شورا) است؛ حالا به هر دلیلی که آقایان رای می دهند. البته انتخابات مجلس جدید را من نبودم ولی به هر دلیلی رای دادند و تائید شده است. ممکن است ان دیگری اگر می بودند صلاحیت ها جور دیگری تفسیر و عمل می شد. راه دیگری ندارد. شورای نگهبان همان طور که اگر ی صلاحیتش احراز نشود نمی تواند آن را اعلام کند، ی که صلاحیتش احراز می شود را هم نمی تواند اعلام نکند.سوال: شما عضو شورای عالی حل اختلاف قوا هستید. ظاهرا روابط حسنه است و ارجاعی ندارید.کدخ : بخشی از آن کارها است. چون تنظیم روابط قوای سه گانه هم در بند ۱۱۰ آمده است، جلسات تشکیل می شود. باید را ارهایی را دنبال کنیم که اصطکاک ها کمتر شود. مشکلاتی که ممکن است در قانون اساسی وجود داشته باشد، اختلاف برداشت هایی که وجود دارد را مطالعه می کنیم و نظر کارشناسی را به ی می دهیم.سوال: مجلسی ها معتقدند برنامه ششم اجرا نمی شود. ت می گوید اجرا می شود. در هیات بررسی نکردید؟کدخ : هنوز نیامده است. این به طرح دعوا از طرف یکی از سران قوا موکول می شود. هنوز چیزی اعلام نشده است. قطعا اگر یک وقت مجلس از ی تقاضا کند ارجاع می شود و بررسی می شود.سوال: طبق قانون الان آقای لاریجانی ابلاغ کرده است؟کدخ : بله. آن قانون است و آقای رئیس جمهور هم ابلاغ د. باید اجرا شود و در عمل، نمایندگان معتقدند اجرا نمی شود.سوال: با دوربین ما به یکی از این محله ها بروید. یا بین ک ن کار، یا آسایشگاه جانبازان یا یکی از محله های محروم تهران بروید.کدخ : هر سه را حاضریم برویم. آسایشگاه جانبازان را به خاطر قولی که زمانی دادم، انجام می دهم.سوال: برنامه با «دستخط» شما تمام می شود.کدخ : بسم الله الرحمن الرحیم… افوض امری الی الله ان الله بصیر باالعباد. توفیق نصیب بنده حقیر شد تا ساعاتی چند به بیان سوابق و خاطرات پرداخته شود. نمی دانم چه ارزشی دارد این گفتن ها، انچه می ماند فعل درست است و گفتار صحیح! زمان ها می گذرند و رنگ موی به سپیدی سوق می یابد و اینها نشانه ای برای رفتن است که یت همه انسان ها است. ماندن در مقابل رفتن! اختصاص به او دارد که هوالباقی. زنگ ها همیشه به صدا در امده اند اما چه گوش هایی که شنوا نیستند. اگر از مبدا خبری نداریم مقصد را می شناسیم پس باید خود را آماده سازیم. اگر نمی دانیم آمدن مان بهر چه بود اما رفتن را خوب می دانیم و مقصد را نیک می شناسیم و چه خوش بود آنگاه که در مقصد استقبال خوبی به عمل آید.آنگاه که کوچک و بزرگ و زن و مرد و پیر و جوان با کارنامه عمل ارزی می شوند و امید ان که کارنامه ای سفید و مثبت در اختیار باشد تا نزد نین آن دیار خج زده و شرمسار نگردیم».
در برخی دعاوی بین المللی، راه اشتباهی طی شد و نتوانستیم احقاق حق کنیم/ «کرسنت» یک زمانی قابل حل بود، راه اشتباهی رفتند، به اینجا رسیدیم./ ادعای رد صلاحیت مرحوم هاشمی بخاطر گزارش وقت اطلاعات، صحت نداردسخنگوی شورای نگهبان گفت: انتخابات ۹۶ از جهت نگرش ها و نگرانی ها شبیه ۸۸ بود، اما طرفین به قانون تمکین د.به گزارش تسنیم، مهمان این هفته برنامه «دست خط» عباسعلی کدخدائی، سخنگو و عضو حقوقدان شورای نگهبان قانون اساسی بود.مشروح گفت وگوی تلویزیونی عباسعلی کدخ را در ذیل می خوانید:سوال: تقریبا دو الی سه ماهی از فشار انتخابات می گذرد. انتخابات اردیبهشت را شروع کنیم؛ فضاهای انتخاباتی زیادی را تجربه کردید. انتخابات اردیبهشت که گذشت با چه انتخاباتی شبیه بود؟کدخ : انتخابات در ایران، یک کنش اجتماعی و است که مردم با شور و اشتیاق خود پای صندوق های رای می آیند. شور و احساساتی که در ایران داریم به جرات می توان گفت در جای دیگر نداریم. به همین خاطر مشارکت را همواره در ایران بیشتر از کشورهای دیگر داریم.انتخابات این بار را هم اگر از زاویه حقوقی نگاه کنیم فرقی با بقیه انتخاباتی که قبلا داشتیم، در سال های 84، 88 و 92 فرقی ندارد اما از زوایای اجتماعی و قابل بررسی است. صاحبنظران در حوزه های مختلف ورود د و بحث هایی داشتند. شاید نتوان گفت انتخابات در هر مرحله ای شبیه کدام مرحله است. هر انتخاباتی یک ویژگی های خاصی دارد که مخصوص همان دوره است و تشابه سازی انتخابات یک مرحله با مرحله دیگر سخت است. از جهت حقوقی مشکل خاصی را نداشتیم، از جهت نگرش هایی که بود و نگرانی هایی که داشتیم چیزی شبیه انتخابات 88 بود. به هر حال احساسات خیلی برانگیخته شد و هر طرفی صحبت هایی را داشت و طرفداران آنها بحث هایی را داشتند.سوال: ح دوقطبی پیدا کرده بود.کدخ : بله. ح دوقطبی پیدا کرده بود. این وضعیت شبیه سال 88 بود ولی نمی توان گفت به طور کامل چنین بود.سوال: برخی از ون که بیشتر در اصولگرایان هستند، از احراز و تایید صلاحیتها نقدهایی را به شورای نگهبان دارند. می گویند حساسیت فضای باعث شد حتما دو طیف سه نفره را انتخاب کنند و حتی می شد طیف های گسترده تر را داشت تا از دوقطبی خارج شویم و هم تنوع و تکثر بیشتر شود. چنین چیزی را قبول دارید؟کدخ : خیر. یکی دو بار این را پاسخ دادم. شورای نگهبان اصولا نگاهش نیست. یعنی هیچگاه نگاه نمی کند چه طیفی حضور دارد و چه طیفی حضور ندارد و یا سهمی را برای این طیف قرار دهد و سهمی را برای طیف دیگر در نظر بگیرد. ملاک شورای نگهبان در بررسی صلاحیتها، قانون است و آن شرایطی که در قانون وجود دارد و مستنداتی در پرونده افراد وجود دارد و نهایتا رای گیری می شود.عرض یکی الی دو نفر از افرادی که از محترمین بودند و ثبت نام د شاید تنها یک رای برای احراز صلاحیت نیاز داشتند، ولی نشد.سوال: اسم نمی برید؟کدخ : خیر. اگر آنها هم احراز صلاحیت شده بودند مردم می دیدند که چنین دسته بندی و سهم بندی برای جناح ها وجود ندارد.سوال: در این انتخابات فرد یا افرادی بودند که صلاحیت آنها احراز نشده باشد و رایزنی هایی شود و در نهایت احراز شود؟کدخ : اصل رایزنی ها بود. برخی افراد صحبت می د و خود را مکلف می دانستند که بر توانائی های افراد گواهی دهند، اما اعضای شورای نگهبان هم با قانون مواجه هستند؛ آن چه در قانون است و در پرونده ها هست و در نهایت باید رای گیری کنند. اینکه ی در احراز صلاحیت ها تاثیرگذار بوده باشد، نبوده است.سوال: در این 6 نفر ی نبود که احراز صلاحیت نشده باشد و بعد از رایزنی دوباره صلاحیت تائید شود؟کدخ : خیر.سوال: شورای نگهبان هم بعد از احراز صلاحیت ها افراد را تا دوره تبلیغات و بعد آن زیرنظر دارد. به نامزدی در این دوره بخاطر برخی حرفها تذکر داده شد؟کدخ : بله. تذکر دادیم. البته بعد از آن دستگاه های دیگر هم مسئولیت دارند و دستگاه های دیگر هم این کار را انجام می دهند. از طریق دستگاه های مختلف این کار انجام می شد. برخی افراد به هر حال، وابستگانشان دعوت شدند و تذکر نسبت به مطالبی که وجود داشت داده شد.در شورای نکهبان چنین امری متعارف است. اگر چنین احساسی شود که نکته خلافی رخ می دهد مرحله اول تذکر است. در این نوبت هم داشتیم که به افرادی تذکر داده شوند. سوال: حل شد؟کدخ : به مراحل بعدی نرسید. بارها این را عرض کردیم شورای نگهبان این اختیار را دارد تا زمان رای گیری بتواند اعلام نظر کند و بعدا در خصوص صحت انتخابات می تواند ورود پیدا کند. مثل انتخابات مجلس تا زمانی که اعتبارنامه تصویب نشده است رویه این است که شورای نگهبان می تواند ورود کند و ابطال کند و این اختیارات را دارد.سوال: در ریاست جمهوری هم این اختیارات را دارد؟کدخ : بله. حتی در ریاست جمهوری قانون خیلی تصریح کرده است که بعد از بررسی صلاحیت ها اگر به شورای نگهبان مدارکی درباره صلاحیت فرد برسد، می تواند تجدید نظر کرد. این را تصریح کرده است و در مجلس این صراحت را نداریم ولی در قانون انتخابات ریاست جمهوری این وجود دارد.سوال: تخلفات به گفته خود شما، تعدادش زیاد بود، اما نه به اندازه ای که به کل انتخابات خدشه وارد کند. می توانید بگویید تخلفات در چه حوزه ای بود؟کدخ : در حوزه تبلیغات، معمولا حوزه پررنگ تخلفات انتخاباتی در تبلیغات است. افراد یا خلاف واقع مطلبی را بیان می کنند و یا ممکن است صحبت هایشان متضمن توهین و افترا باشد یا مطالب غیرواقعی را مطرح می کنند. بخشی از تخلفات به روز رای گیری مربوط می شود.آنجا عناوین متعددی را در قانون انتخابات داریم مانند تعرفه ندادن و ید و فروش رای و مخدوش بودن تعرفه ها یا دخ عوامل اجرایی و عوامل نظارت در امر انتخابات یا تبلیغات بر سر صندوق ها و در شعب. اینها عناوین متعددی است که در قانون لحاظ شده است و در هر دوره ای اینها را داریم که شدت و ضعف دارد.هم سال 88 و هم الان چنین وضعیتی را داشتیم.سوال: کدام پررنگ تر بود؟کدخ : در سال 88 و 96 را نگوییم پررنگ بود، ولی در 88 یک طرف قضیه نظر را قبول نداشت و آن فتنه ای که نباید شروع می شد، شروع شد. خوشبختانه در 96 چنین مسئله ای را نداشتیم و طرفین نظر مراجع قانونی را تمکین د و پذیرفتند اما خب تخلفات وجود دارد. بخشی از این تخلفات هم اگر تاثیرگذار بر انتخابات نباشد، دیگر در مسئولیت شورای نگهبان نیست. برای قوه قضائیه و محاکم دادگستری می رود و زمان هم ندارد. هر زمانی که رسیدگی شد می توانند اعمال نظر کنند.سوال: الان پیگیر هستید که به کجا رسیده است؟کدخ : ما طبق قانون نباید پیگیری کنیم. طبق قانون باید فقط گزارش دهیم. مثلا بگوییم این گزارش ها در حوزه ید و فروش رای یا در حوزه تبلیغات غیرواقع یا در روز رأی گیری آمده است. اینها را گزارش کرده ایم و چیزی که برای ما ارسال شد برای قوه قضائیه ارسال کردیم.آن چیزی که مربوط به ما هست تخلف یا جرم انتخاباتی صورت گرفته که می تواند سرنوشت انتخابات را تغییر بدهد نبوده است. نهایتا هم شورای نگهبان صحت انتخابات را اعلام کرد به این معنا است که تخلف عمده که تاثیرگذار باشد را نداشتند.سوال: سقف زمانی مشخصی برای رسیدگی وجود دارد؟کدخ : خیر. مثلا در دوره هفتم مجلس گزارش هایی را برای قوه قضائیه فرستادیم که در مجلس نهم دعوتنامه آمد که بیایید نسبت به آن گزارشی که در مجلس هفتم دادید، رسیدگی کنیم. این متاسفانه در ادوار گذشته بود و زمان ندارد. این دوره با تدبیری که رئیس قوه قضائیه داشتند، ستادی را تشکیل دادند و این ستاد فعال برخورد کرد و جای شکر دارد.سوال: این نگرانی ایجاد می شود که اگر زمان دار شود، همان انی که تخلف د، دوباره سمت بگیرند و در جایگاه مورد نظر بنشینند.کدخ : بله این مشکلات وجود دارد. ان شاالله برخورد قوه قضائیه این گونه باشد که بتوان در مراحل آینده انی که متخلف بودند بازداشته شوند.سوال: دو دوره از انتخابات ریاست جمهوری است که سختی های خاص خود را دارد. به خصوص این دو دوره آمدن رئیس جمهورهای سابق به عرصه انتخابات بود. خودتان پیش بینی می کردید که بیایند؟کدخ : پیش بینی که می شد. هایی که در رسانه ها و شایعاتی که وجود داشت، با شدت و ضعف، ولی این پیش بینی می شد.سوال: تلاش شد همانند آقای هاشمی که ایشان ( ) هم انصراف دهند؟کدخ : انصراف را بله؛ چون در جایی ی را دیدم که صحبتی کرده بود و خلاف واقعیت بود، من هم درصدد پاسخ نیستم اما این دوره زمانی که به نتیجه رسیدیم قبل از این که اسامی را به وزارت کشور اعلام کنیم به برخی از آقایان قرار شد اطلاع دهیم از جمله ایشان که اگر می خواهند انصراف دهند. اصلا اصراری نیست.من به آقای الهام اطلاع دادم و گفتم چنین وضعیتی هست و ممکن است تا ساعات آینده نتایج را اعلام کنیم و نظر به ایشان مثبت نبود و می توانید اعلام کنید و ما می توانیم همانند بقیه در لیست انصرافی ها قرار دهیم. ایشان تردید داشتند و گفتند بعید است قبول کنند و دیگر پاسخی تا ساعتی که ما قرار بود اعلام کنیم، نیامد.سوال: در رابطه با آقای هاشمی، واسطه پیغام آقای لاریجانی بودند؟کدخ : بله، آقایان لاریجانی و .سوال: در تایید صلاحیت ها فشارخاصی به شورا وارد نشد؟کدخ : فشار اگر به مفهوم فضای رسانه ای و عمومی باشد مطرح می شود. ولی این که ی اصرار کند یا توصیه خاصی داشته باشد نبود، چون می دانند شورای نگهبان فشا ذیر نیست. تحت تاثیر این فشارها قرار نمی د.سوال: یکی از تصمیماتی که در زمان انتخابات اردیبهشت انجام شد زمان مناظرات تلویزیونی بود که ابتدا تصمیم گرفتند غیر زنده باشد. شورای نگهبان در این زمینه نظری داشت؟کدخ : نظر خاصی نبود چون خیلی مرتبط با ما نبود البته دوستان صداوسیما م هایی داشتند. ما هم نظرات اولیه داشتیم ولی در نهایت نظر خودشان اعمال شد.سوال: نظر شما زنده بود؟کدخ : فرقی نمی کرد. آن چه برای ما مهم است این که مناظرات منجر به ایجاد کدورت بیشتر نشود و منجر به شقاق جدید نشود. فضای انتخابات را ملکوک نکند. آنچه برای ما مهم است همین بود. این که زنده یا غیرزنده باشد مهم نبود.سوال: مناظرات را دیدید؟کدخ : همه را ندیدم ولی برخی را دیدم. چون در صداوسیما داشتیم. خودم همه را ندیدم چون درگیر انتخابات بودیم.سوال: چطور بود؟ چقدر چارچوب های اخلاقی و رعایت شد؟کدخ : این دوره کمتر بود نسبت به 88 کمتر بود ولی می توان گفت در مایه های سال 88 بود. فضا را ما هم به عنوان شهروند نپسندیدیم. این که حیثیت ها را بی جهت لکه دار کنیم یا حرف هایی را بزنیم که در دقایق حضور در مناظرات اثبات و نفی آن خیلی آسان نیست و یک ادعا است.به نظر من، اگر قرار است مناظره باشد باید روی برنامه ها و نگاه به آینده باشد و اثبات توانمندی در حوزه ای که ریاست جمهوری است باید باشد. اگر بتوان اینها را سازماندهی کرد برای آینده شاید بتوان در این جهت هم بهتر برنامه ریزی کنیم.سوال: تذکری در بین مناظرات به ی داده نشد؟کدخ : خیر. در مناظرات تذکری داده نشد.سوال: چون همه در یک چارچوب اخلاقی بودند. در مرحله برگزاری انتخابات گله ای رئیس جمهور داشتند که در باره رای گیری ساعات آ بود که اگر بیش از 12 شب ادامه پیدا می کرد ما حتی 3-2 میلیون رای مان اضافه می شد. این صحت داشت؟کدخ : همیشه یک مشکلی را داشتیم و داریم که با دوستان وزارت کشور است و این که ساعت رای گیری تا چه زمانی است. قانون گفته است روز است و یک روز باید باشد. تعریف یک روز در عرف و طبیعی چیست؟ در گذشته این طور بود اگر تابستان هست به خاطر این که هوا در برخی استان ها هوا گرم است و ممکن است مردم نباشند و شاید برخی مشغول کشاورزی هستند ساعاتی را تمدید می د.ساعت رای گیری 8 صبح تا 6 بعد از ظهر است. ساعات تمدید را یک تا دو ساعت در نظر می گیرند. چند دوره ای این را ح جهشی گذاشته بودند و کشور دو الی سه ساعت تمدید می کرد و این به ساعت 12 می رسید. 12 هم روز تلقی نمی شد. هر بار هم این بحث را داشتیم که به هر حال از روز بگذرد روز نیست. باید تعیین تکلیف شود.گفتند قبل از 12 افراد را داخل می کنیم و در را می بندیم. همه اینها یک وجه شبهه ناکی را در این جهت داشت. در این دوره به دوستان وزارت کشور اعلام کردیم تمدیدها به طوری باشد که 12 تمام شود. تمدید را می توانستند یک ساعت یک ساعت بگذارند و 10 درها را ببندند و تا 12 رای گیری شود. اعتراضاتی هم آن زمان و هم بعد از آن شد که خوشبختانه کشور همکاری د و پذیرفتند.یک بار برای همیشه بایداین مسئله به پایان برسد. امیدواریم هم در قانون تصریح شود و هم در آینده وزارت کشور به گونه ای پیش بینی کند که به این سقف زمانی برخورد نکنیم.سوال: در آن شب صندوق های سیار پیش بینی شد؟کدخ : صندوق های سیار برای جاهایی بود که امکان رای گیری نداشتند.سوال: برای آ شب منظورم است؟کدخ : خیر. این هم که گفتید، هیچ رایی گرفته نشد به هر حال رای گرفته شد. آنهایی که در داخل شعبه بودند رای را دادند. این طور نبود که ارقامی که آقایان می فرمایند صحیح باشد.سوال: دو الی سه میلیون؟کدخ : خیر، این قدری اغراق است. گله دیگری دارید دوستان وزارت کشور و اقای رئیس جمهور خوب بود آن را هم ذکر می د که به دلیل سیستم های جدید و سامانه ی که ایجاد د و اینکه انتخابات با شوراها همزمان شد و در شوراها هم مشکلاتی پیش آمد، خیلی جاها تا ساعت 9 یا ده صبح رای گیری انجام نشد. رئیس جمهور باید هر دو را ببینند.سوال: به این قصه برسیم که همیشه مسئولین انتخابات در زمینه خلا قوانین انتخابت تصریح داشتند. پارسال اوا سال آقا سیاست های کلی را اعلام د و به گفته خیلی ها حجت تمام شد که این مسائل سروسامان گیرد. به این انتخابات نرسید. برای انتخابات مجلس این خلأها پر می شود؟کدخ : باید بگوییم امیدواریم. من خیلی پیگیر این مسئله بودم. قرار شد جلسه هماهنگی بین مجلس و ت و شورای نگهبان باشد که امیدواریم در این هفته یا هفته بعد انجام شود و یک را اری را برای جمع بندی جلسات هر سه بخش داشته باشیم.سوال: اگر کمیته قوی تشکیل شود به نظر قانون محکمی خواهد شد.کدخ : بله. وزارت کشور یک لایحه جامعی را به صورت پیش نویس آماده کرده است. مجلس هم نظراتی دارد و ما هم نظرات کارشناسی را خواهیم داد و خیلی دخ ی نخواهیم کرد، مگر به اصل مصوبه باشد که برای شورای نگهبان بیاد و اعلام نظر کند.سوال: در سیاست های کلی چندین مورد مهم دارد ولی دو مورد که در ذهن همه مردم باقی ماند یکی درباره ثبت نام هایی است که بی رویه می آید و آبروی کشور در بیرون مرزها تحت تاثیر است. فشارهایی روی شورا می آید و وقت از شورا می گیرد. یکی هم در زمینه شفا بودن منابع مالی است.کدخ : هر دو هم در سیاست های کلی ی آمده است و این به عنوان یک برنامه کلان هم مجلس و هم ت مورد استناد قرار گیرد تا این مشکل برای همیشه حل شود.سوال: یک چیزی هم که به خود شورا بر می گردد در مورد تعریف رجل است که اگر تبیین شود خیلی از فشارها از روی شورا برداشته می شود.کدخ : بله. در جایی عرض ولی امکان دارد تکرار این امر خالی از لطف نباشد که در سال 92 یک آئین نامه اجرایی برای این اصل را تدوین کردیم. خیلی بحث شد. یک سالی در شورای نگهبان بحث شد. نظراتی وجود داشت ولی بعد به دلیل این که خیلی ا امی را احساس نمی کردیم هم علنی نشد و هم در شورا مدنظر قرار نگرفت.اخیرا هم بعد از ابلاغ سیاست های کلی، دو جلسه در شورای نگهبان بحث شد. اما به انتخابات اخیر نرسید که بتوان برای انتخابات این دوره به طور نهایی بکار بگیریم ولی امیدواریم به زودی دوباره در دستور ما قرار گیرد تا ما هر چه زودتر اعلام نظر کنیم.سوال: ابعادی از آن پیش نویس را بیان نمی کنید؟کدخ : خیر. شرایطی که در اصل 115 وجود دارد خیلی جزئی تر و عینی تر در آئین نامه آوردند. رجل یا مذهبی را ملاک های عینی تر لحاظ د. در حوزه تقوا و مدیریت و مدبر بودن هم به همین صورت است. من فکر می کنم اگر آن مبنای کار قرار گیرد بتواند شاخص های عینی تری را ارائه کند که مجلس بر اساس آن بتواند قانونگذاری شفافی داشته باشد.سوال: چند جا تاکید کردید که در بررسی صلاحیت ها، افرادی که الان یا رئیس جمهور هستند، صلاحیت هایشان دوباره بررسی می شود.کدخ : بله. قانون است.سوال: یعنی در این 4 سال مسئولیت اینها به نوعی حرکات و رفتارهایشان زیرنظر است.کدخ : بله. طبیعی است. فرضی وجود دارد که اگر ی تائید صلاحیت شده، عقلا این مطلب استصحاب می شود ولی در دوره 4 ساله اتفاقاتی رخ داده که باید آنها بررسی شود. آن اتفاقات مورد بررسی قرار می گیرد.سوال: پرونده خانمی که در اصفهان رای آورد (خالقی) و بعد بر اساس مستنداتی رد صلاحیت شد الان به مجمع تشخیص رفته است؟کدخ : پرونده نرفته است چون بحث کاری است، اختلافی نیست. پرونده بسته شد ولی بعد از آن مجلس مصوبه ای گذراند که اختیارات شورای نگهبان را محدود به زمان مقرر در قانون در حوزه بررسی صلاحیت کنند. یعنی شورای نگهبان در 20 یا 50 روزی که فرصت دارد اعلام نظر کند و بعد از آن شورای نگهبان به این بحث ها ورود نکند.این را از قدیم اعضای شورای نگهبان دارای ایراد می دانستند. فرقی هم نمی کند و مربوط به دوره اخیر و خانم خالقی نیست. از قدیم معتقد بودند نظارت شورای نگهبان یک نظارت عام و جاری است و در همه مراحل و همه دوره ای که فرد هست جاری و ساری است. برای همین مغایر با آن اصل می دانند، این مصوبه به مجمع تشخیص مصلحت رفته است. یکی دو نوبت دیگر هم داشتیم که مجمع نظر شورا را تائید کرده است.سوال: از آقای ابراهیمان چه خبر؟ هنوز شورای نگهبان می آیند؟کدخ : بله. هر چهارشنبه ایشان را می بینیم و از همکاران خوب ما هستند. در جلساتی که مربوط به شورای نگهبان هست حضور دارند.سوال: در دوره سخنگویی اختلاف نظراتی با آقای جنتی داشتند. درست است؟کدخ : اختلاف نظر به مفهوم وجود کدورت نبود ولی این اختلاف نظری است که من و شما هم داریم. هر عضو شورایی ممکن است با دیگری داشته باشد. تعبیر ما این است که این اختلافات طلبگی است و خیلی مهم نیست.سوال: در جایی گفته بودند اختیارات دبیر شورای نگهبان زیاد است و باید تجدید نظر شود. الان هم همین اعتقاد را دارند؟کدخ : نمی دانم الان هم به این صورت هست یا خیر. اختیارات دبیر براساس آئین نامه داخلی است و مسئولیتهای اجرایی است که از سوی اعضا کارهایی را انجام می دهند، اختیار دبیر غیر از اداره جلسات، در بخش های دیگر در حوزه انتخابات و اجرایی است و خیلی فکر نمی کنم زیاد باشد.سوال: آیت الله جنتی می گفتند برخی ها فکر می کنند شورای نگهبان آن 12 نفری هستند که می نشینند و من حرف آ را می زنم و همه چشم می گویند. آن قدر بحث طلبگی داریم که برخی مواقع به داد و بیداد می رسد.کدخ : بله. گاهی اوقات ایشان نظری به من دارند و می گویند در این زمینه رای نمی دهید و می گویم خیر. می گویند مگر نظر مخالف دارید و می گویم بله و هم نظر با شما نیستم. این بحث طبیعی است. من نظری مخالف با آقای جنتی در حوزه علمی داشته باشم.سوال: الان هم رای گیری شد و ایشان دبیری شورای نگهبان را برعهده گرفتند. شما هم سخنگو هستید.کدخ : بله.سوال: آقای علیزاده قبلا هم پست قائم مقام داشتند؟کدخ : بله. پست قائم مقامی دبیر را داریم.سوال: قبلا هم بود؟ شاید به این پررنگی اعلام نمی شد.کدخ : خیر. از قدیم بود. یک دوره هایی هم مرحوم زواره ای بودند و یک دوره ای من بودم و یک دوره ای اقای علیزاده بودند. 5-4 سالی می شود که آقای علیزاده هستند.سوال: با دانشجویان خود صمیمی هستید؟کدخ : فکر میکنم وظیفه ما این باشد و منتی بر سر ی نیست. دانشجو قشر جوان و آینده ساز ما در کشور هستند و باید احساس راحتی نسبت به مسائل علمی داشته باشند و گاهی هم مسئله شخصی دارند و بیان می کنند و اگر بتوانیم حل کنیم توفیقی برای ما است.سوال: آن کتری را هنوز دارید؟کدخ : (می خندد) کتری را خودشان جمع د. بخاری آن هست.سوال: آسان یا سخت نمره می دهید؟کدخ : شاید سهل ممتنع هستیم. در کلاس سختگیری می کنم. نسبت به حضور دانشجو سختگیر هستیم. تکالیف را درست انجام دهند و تحقیق هایی که دارند را به درستی انجام دهند. اگر این برای ما احراز شود گاهی اوقات نمره را می دهیم. دانشجویان الان طفل گریزپا هستند. گرفتاری های مختلف دارند و شرمنده می شویم بتوانیم نمره خوب بدهیم.سوال: بهترین دانشجویی که تاکنون داشتید، بود؟کدخ : اسم نیاوریم و اگر اسم بیاوریم دعوا می شود و همه دم دانشکده می گویند چرا نام ما را نگفتید. دانشجویان خوبی داشتیم که برخی از آنها به خارج از کشور رفتند و الان هستند. برخی رفتند تحصیل د و به ایران بازگشتند و جذب هیات های علمی در های مختلف شدند. همه اینها افراد شایسته هستند.سوال: را بیشتر دوست دارید یا کارهای اجرایی را علاقه دارید؟کدخ : من تنها جایی که با پای خودم برای کار تقاضا دادم، بود. بقیه جاها را از ابتدای انقلاب ما را بردند. تنها جایی بود که خودم رفتم و گفتم من می خواهم بیایم.سوال: چه سالی ازدواج کردید؟کدخ : من سال 1362 ازدواج .سوال: چطور آشنا شدید؟کدخ : ازدواج های ما سنتی است. موقعی که مرحوم مادرم تصمیم گرفت و پیشنهاد داد و خودش جلو رفت و گزینه های مختلف بودند و نهایتا با خانمم ازدواج .سوال: یعنی از طریق مادر آشنا شدید؟کدخ : بله.سوال: مهریه چقدر بود؟کدخ : مهریه آن چیزی که ما همیشه می گوییم آن زمان برای ما سخت بود. آن زمان یک دوره تفسیر مجمع البیان بود. تفسیر المیزان را می خواستیم بگذاریم چون آن دوره چاپ نمی شد، ترسیدیم خانم فردا طلب کند و ما نتوانیم.سوال: خطبه عقد را چه ی خواند؟کدخ : آن زمان در دوره جنگ و گرفتاری های مختلف تهران بودیم و یکی از محضرهای آن زمان و یکی از سادات آن زمان عقد را جاری کرد.سوال: در کارهای خانه کمک می کنید؟کدخ : اگر بتوانم کمک می کنم.سوال: غذا درست را بلد هستید؟کدخ : بله. چون سال ها دانشجو بودم و روی پای خودم ایستادم و سال های تنهایی را داشتم، غذا درست بلد هستم. ولی ی غذای ما را نمی پسندد. الان با غذای جدید غذاهای ما مورد پسند نیست.سوال: چند فرزند دارید؟کدخ : سه فرزند دارم. فرزند اولم دختر است و ازدواج کرده است و فارغ حصیل از شد.سوال: نوه هم دارید؟کدخ : دو نوه دارم.سوال: گفتید بهترین تفریح شما کتاب خواندن است.کدخ : بله. برخی مواقع علاقه به کتاب داریم. مثلا وارد حوزه ورزش هیچگاه نشدم. خیلی اهل ورزش نیستم. البته مایه تاسف است.سوال: علاقه به فوتبال ندارید؟کدخ : خیر.سوال: مایل به دیدن فوتبال هم نیستید؟کدخ : خیر. علاقه به دیدن ندارم ولی نتیجه را می شنویم و اگر خوب باشد خوشحال و اگر بد باشد ناراحت می شویم البته خیلی مهم نیست.سوال: از لحاظ روحیات، خج ی هستید یا خیر؟کدخ : خج ی نیستم ولی حرمت ها را رعایت می کنیم و در جایی که باید حرف هایم را می زنم.سوال: در هر دو جناح رفیق های صمیمی دارید؟کدخ : بله.سوال: می توانید نام ببرید؟کدخ : نام نبریم بهتر است. اگر عضو شورای نگهبان نبودیم نام می بردیم.سوال: شما الان از طرف ایران یکی از قضات عضو بین المللی هستید؟کدخ : بودم. تا 4 سال پیش بودم و الان نیستم. دو دوره من بودم.سوال: با توجه به تجربه ای که دارید فکر می کردید شکایت ایران برای دو میلیارد دلار از به جایی برسد؟کدخ : من نمی خواهم اظهارنظر کنم چون پخش می شود ولی امیدواریم با دقت هایی که باید نسبت به پرونده شود به یک جمع بندی برسیم.سوال: ممکن است؟کدخ : بله. امکانش هست ولی این که از چه راهی وارد شویم مهم است . برخی از دعاوی بین المللی را به دلیل این که راه را اشتباه رفتیم نتوانستیم احقاق حق کنیم.سوال: یعنی خودمان راه را اشتباه رفتیم؟کدخ : بله. راه را اشتباه رفتیم و گاهی اوقات در یک جایی می توانستیم حل کنیم و این کار را نکردیم. زمانی پرونده هایی برای یکی از وزارتخانه ها بود که با یکی از وزرا که الان مسئولیتی در ت دارند، آن زمان خیلی اختلاف نظر داشتیم و بخشی از آن پرونده همچنان باقی مانده است.سوال: کرسنت؟کدخ : خیر. برای پرونده کرسنت هم به نوعی در جای دیگر گرفتارش بودم. آن هم پیشنهاداتی داشتم و اتفاقا آن را با رئیس جمهور وقت صحبت کردیم، با معاون حقوقی صحبت کردیم. کرسنت در یک موقعی قابل حل بود. در یک بخشی از مذاکرات قابل حل بود و نشد. آن هم از جمله مسائلی بود که راه اشتباهی را رفتیم و الان به اینجا رسیدیم.سوال: این قضیه «منا» را می توانستیم از قضیه دیوان بین المللی پیش برویم و نکردیم. درست است؟کدخ : از طریق دیوان خیر، چون به هر حال صلاحیت دیوان به این صورت است که باید دو طرف صلاحیت دیوان را در آن دعوا بپذیرند، طبیعتا عربستان نمی پذیرد. بنابراین از طریق دیوان ممکن نیست. ولیکن شاید بتوان اهرم های فشار دیگری را داشت که از طریق اقداماتی که می توانستیم در سازمان ملل انجام دهیم. شاید بتوان از این طریق اقداماتی را انجام داد و به یک حقی برسیم.سوال: چطور است که آقای کدخ از مجلس اصولگرای نهم رای نمی آورد کما این که آیت الله جنتی هم در مراسم تقدیر از شما گفتند برای رای نیاوردن شما مقدمه چینی شده بود، اما بعد از مجلس دهم که اصولگرای صرف نبود، رای خوبی آوردید؟کدخ : خیلی برای من مهم نیست و نبود. بالا ه این اختیار را قانون اساسی به مجلس داده شد و اگر رای داد مسئولیتی بر ما بار می شود و اگر رای نداد این مسئولیت برداشته می شود. نباید متوقع از نهادهایی باشیم که اختیار به آنها می دهیم و می گوییم شما حق دارید، انتخاب کنید. خیلی مهم نیست و تشخیص مجلس چنین بود.سوال: برخی می گویند رفاقت شما با آقای عارف یکی از دلایل رای آوردن شما بود.کدخ : خیر. به آقای عارف ارادت داریم و ایشان انسان متدینی هستند و هر زمانی مطلبی بود پیگیری هایی که داشتیم چه از طرف ایشان و چه از طرف ما در فضای دوستانه و صمیمانه و خیر شانه حل شده است. در این حد ما با همه اعضای محترم مجلس و آقایان این ارتباط را داریم.سوال: گفته بودید بعد از رای آوردن شما، طیف اصلاح طلب آقای عارف را اذیت کرده بودند.کدخ : من چنین حرفی نزده بودم. من گفته بودم؟سوال: در جایی از شما خواندم.کدخ : نمی دانم من گفتم یا خیر ولی ظاهرا صحبت هایی شد در رابطه به این مسئله و من هم در رسانه ها شنیدم که برخی اعتراض کرده بودند. شاید ناظر بر اخباری باشد که من داشتم، در طیف های مختلف انتظار نداشتند من رای بیاورم و اینها در جاهایی مطالبی را گفته بودند. اشاراتی را داشتم.سوال: من از آیت الله جنتی می خواندم که آقای کدخدائی اصلا اهل شفارش و سفارش پذیرفتن نیست. در انتخابات هم خیلی ها دنبال سفارش گرفتن و سفارش هستند، یکی از دلایل هم شاید همین بود که مجلس نهم به شما رای نداد. همین طور بود؟کدخ : همین دوره هم به همین صورت بود. واقعیت این است که یک وظیفه قانونی بر عهده ما است. اگر در پرونده ای موضوعی مطرح باشد و فردی صلاحیت نداشته باشد، این با سفارش افراد حل نمی شود. ممکن است گزارش خلافی داده باشند و آن مبنای کار ما قرار گیرد، یک فردی می آید توضیح می دهد که گزارش خلاف بوده است.این ممکن است قابل بحث باشد ولی وقتی پرونده ی روشن است. من مثال بزنم که رئیس مجلس ششم یک زمانی تماس گرفتند که برای پرونده فردی بود که در جایی مشغول است. از ایشان خیلی تعریف د و من به ایشان پیشنهاد و گفتم شما به اینجا بیایید و من پرونده را در اختیار شما می گذارم و شما به عنوان شخص عادی اگر ایشان را تائید کردید به شورا می بریم و با شهادت شما، تایید می کنیم. گفتند یعنی این اندازه مسئله دارد؟ گفتم به هر حال این وضعیتی است که ما داریم.می خواهم عرض کنم اگر اقدامی انجام می دهیم بر اساس تکالیف قانون و مستندات است و بنابراین اصولا سفارش پذیری مفهومی ندارد که بگویید در شورای نگهبان من سفارش می گیرم و ی دیگر سفارش نمی گیرد. در این جهت هم حرف همه را می شنویم که تا جایی که امکان پذیر باشد خطای خودمان کمتر شود.سوال: از طرف فامیل یا دوستان یا باجناق چطور؟کدخ : باجناق که خوشبختانه من ندارم (می خندد). یک زمانی یکی از نمایندگان مجلس که بحث مشکل صلاحیت داشت در فرودگاه با تعدادی از نمایندگان نشسته بودیم و او در وصف باجناق ما صحبت کرد که باجناق شما را می شناسم و فرد خوبی است و خیلی توصیفات خوبی داشت که همیشه ذکر خیر شما را دارم.صحبت های او که تمام شد گفتم من چون تنها پسر خانواده بودم مرحوم مادرم اصرارداشت دنبال خانواده ای برویم که تک دختر داشته باشد. بنابراین ما از ریشه فاقد باجناق هستیم. (می خندد)سوال: حالا چه ی بود که خود را جای باجناق شما جا زده است!کدخ : بله. چنین وضعیتی هم هست.سوال: کدام مجلس را موفق تر می بینید؟کدخ : ارزی مجالس شاید برای برخی افراد تلقی خوبی نباشد. این که بخواهم ملاک قرار دهم. ولی می توانم بگویم مجلس ششم مجلس خوبی نبود که مصالح عالی نظام را در نظر نمی گرفت. بقیه مجالس شدت و ضعف هایی را داشتند.سوال: قضیه مخالفت شورای نگهبان با بخشی از برنامه ششم ماده 38 که سقف حقوق های مدیران را مشخص می کرد، چه بود؟کدخ : خیلی از مسائل را فراموش چون آن زمان جزئیات زیادی داشت. اما محور بحث این بود که جدای اینکه چه ی چه میزانی از حقوق را به او اختصاص می دهند، افرادی که در مشاغل مختلف هستند، تخصص های متعددی دارند و بر حسب نوع تخصصی که دارند نمی توان گفت میزان ثابت بگیرید.مثلا یک کارمند ساده اداری که کارش از جهت اهمیت خیلی زیاد نباشد با یک پزشک متخصص یا متخصص فنی در حوزه های نفت و هوافضا با هم فرق دارد. ملاک هایی که در آنجا آورده بودند ملاک هایی بود که این وضعیت را نزدیک به هم می کرد و حتی این تفاوت را از بین می برد.ایراد شواری نگهبان این بود که باید معیارهایی را قائل شوید که به صورت جدی بین یک کار ساده با یک کار تخصصی تمییز قائل شود و این تمییز باید به گونه ای باشد که این تفاوت خود را نشان دهد، یعنی اهمیت کار متخصص را نشان دهد. مبنای ایراد شورای نگهبان این بود.سر و ص هم بیرون مطرح شد که رقم حقوق ها 20 میلیون شده است و اینها هیچ ارتباطی به شورای نگهبان ندارد. ما مبنا را کار داریم و اگر مبنا درست شود این که عدد حقوق یک ریال است یا 100 میلیون فرقی ندارد.سوال: اعضای شورا چقدر حقوق می گیرند؟کدخ : متفاوت است و بر اساس سابقه کار و معمولا ترتیبات و ردیف هایی وجود دارد. ولی تفاوت ها سرسام آور نیست. نجومی نیست. آنهایی که ی هستند حقوق را می گیریم و مبلغی را شورا کارانه می دهد. آنهایی که از جای دیگری نمی گیرند شورا یک حقوقی را در نظر می گیرد که بر اساس معیارهای سازمان امور استخدامی است. ردیف ها و ترتیب هایی دارند که بر اساس آن پرداخت می کنند.سوال: حداکثر را می دانید؟کدخ : فکر نمی کنم بیشتر از 7 تومان باشد.سوال: گزارش دیوان محاسبات درباره حقوق های نجومی را گوش کردیدکدخ : کامل گوش ن ، ولی هم خلاصه را دیدم و هم با رئیس دیوان محاسبات صحبت .سوال: قانع کننده بود؟کدخ : به هر حال آنها هم یک معاذیری دارند و توضیحاتی را مطرح کرده بودند، چون ما نتوانستیم یک نظام حقوق اداری را برای کشور تعریف کنیم، همیشه پیوندی عمل کرده ایم. یعنی هر سازمانی برای این که امتیازی بدهد در جایی حقوق را اضافه کرده است و این امر موقت بوده ولی ثابت شده است.یک جایی مثلا وزارت خانه ای منبع درامدی بهتری دارد آنجا اضافه کرده و در جایی که کمتر دارند کمتر داده است. این مشکل را باید حل کنیم که بتوانیم فرارها یا پنهان کاری هایی که صورت می گیرد حل شود.سوال: یعنی یک قانون درست و حس نداریم؟کدخ : قانونی که همه نیازها را در نظر بگیرد. تخصص و نیازهای افراد و نیازهای انسانی و اولیه را در نظر بگیرد. ولی متاسفانه نیست.سوال: فکر کنم اراده ای برای این کار وجود ندارد. در نوشتن قانون مطلبی نداریم.کدخ : به هر حال سازمان هایی که بودجه ندارند نمی توانند پیشقدم شوند. برای چه پیشقدم شوند؟ پول ندارند به کارکنان بدهند. سازمان هایی که درامد اختصاصی دارند خیلی توجه نمی کنند چون جلوی کار آنها گرفته می شود.سوال: شما یک حقوقدان عضو حوزه بین الملل شناخته شده هستید از با توجه به عهدشکنی های امریکا چیزی باقی می ماند؟کدخ : به هر حال پذیرفته شد. آن زمان که در حال مذاکره بودیم نظراتی داشتم و مصاحبه هایی داشتم و مطالب را بیان کردیم. اما نکته در رفتار امریکا وجود دارد که این بدعهدی را همواره داشته اند. در قرارداد الجزایر هم چنین د. آنجا هم به اندازه کافی بدعهدی د.سایر معاهدات و توافقات مگر اینطور نیست؟ معمولا امریکایی ها خود را فقط می بینند. دو نمونه ای که در حوزه بین الملل اتفاق افتاد یکی دیوان بین الملل کیفری بود که فکر می کنم ت کلینتون پذیرفته بود و ت بوش به راحتی امضایش را پس گرفت. یعنی مبنای امور بین الملل را خودشان می دانند حتی در جایی که بقیه کشورها آمدند.یکی هم موافقتنامه پاریس است که در ت قبل اوباما پذیرفته شد و ترامپ امضا را پس گرفت. امریکایی ها همیشه روش و دارند که معیار حق و باطل را خودشان قرار می دهند. بنابراین نباید انتظار داشته باشیم امریکا در مسیر درستی حرکت کند. این بدعهدی جزو ذات امریکا شده است.ما باید چشم خود را باز کنیم و تد ری را حتما پیش بینی کنیم و اقدامات حقوقی را از قبل انجام دهیم و هر گاه به بدعهدی امریکا رسیدیم بتوانیم و دستمان پر باشد تا مقابله خوبی داشته باشیم و احقاق حق کنیم. گاهی در این بخش ضعف هایی داریم. یعنی اعتماد بیش از اندازه به طرف مقابل داریم. از این طرف کلاهی بر سرمان می رود و زمانی که بخواهیم احقاق حق کنیم هم نمی توانیم.سوال: به لحاظ حقوق بین الملل تیم مذاکره کننده از همه اساتید حقوق بین الملل استفاده کرد؟کدخ : تلاش داشتند این کار را ند. بخشی از دوستان و همکاران ما در تهران این همکاری را داشتند و شاید همه نبودند. وزارت خارجه جلساتی که من می شنیدم گذاشته است غالب افراد را دعوت می کرد. مهم این است که تا چه اندازه بتوانند این نظرات را به صورت کاربردی در مناظرات و در متن معاهدات عملیاتی کنند.سوال: یک چیزی در زمان انتخابات از مرحوم آیت الله هاشمی بیرون آمده بود که دلیل رد صلاحیت من حضور اطلاعات وقت در جلسه شورای نگهبان بود که همان زمان هم رد کردید.کدخ : بله، چند بار به این پاسخ دادم. اصلا این طور نبود. ما در همه ادوار از دستگاه های اطلاعاتی سوال می کنیم. گاهی کارشناسان می آیند و گاهی می آید. من یک بار برای این که خیال آقایان راحت شود گفتم که اصلا قبل از اینکه بیاید نظر شورای نگهبان شکل گرفته بود و اطلاعات وقت هم که امد، اطلاعات کلی پیرامون مسائل پیرامونی و حوزه بین الملل ارائه کرد و اصلا ورود جزئی در این زمینه نداشت ولی تصمیم شورا از قبل اتخاذ شده بود.سوال: در مورد توتال ابراز نظر کردید که شورا نمی تواند ورود کند؛ درست است؟کدخ : سوال د که آیا توتال به مجلس و شورای نگهبان می آید؟ عرض بر اساس تفسیری که شورای نگهبان دارد توتال از جمله قراردادهایی نیست که به مجلس به صورت اتومات بیاید و بعد به شورا بیاید، اما مجلس از باب نظارت می تواند ورود و اعلام نظر کند.سوال: اگر اعلام نظر کند شورا می آید؟کدخ : اگر بخواهد اعلام نظر نظارتی کند خیر. ولی گاهی اوقات ممکن است تصمیم مجلس این باشد که توتال در مجلس تصویب شود. یعنی تقنینی تصمیم گرفته شود، در مورد تر ل چنین اتفاقی رخ داد. تر ل قراردادش منعقد شد و مجلس هفتم اعتراض داشت و نهایتا ت را مجبور کرد تر ل را در مجلس به عنوان موافقتنامه اعلام نظر شود که شورای نگهبان هم اعمال نظر کرد.سوال: موافقت نامه پاریس چطور؟کدخ : بله، آمده است؛ چون به عنوان موافقت نامه بین المللی است و یک دور برای ما آمد چون آنجا اشاره ای به پیوست ها شد و پیوست ها ضمیمه نبود و اعضا ایراد شکلی گرفتند و گفتند تا زمانی که این پیوست ها نباشد ما نمی توانیم اعلام نظر کنیم. به مجلس اعاده شد و مقرر شد پیوست ها ضمیمه شود و برای ما ارسال کنند و هنوز بازنگشته است. بازگردد اعلام نظر می کنیم.سوال: در قضیه قانون که حذف هست ابراز نظری داشتید؟کدخ : خیر چون نمی دانیم چه چیزی هست و چه چیزی تصویب می شود. منتظر هستیم مصوبه بیاید بعد اعلام نظر می کنیم.سوال: شورا فعلا نظر خاصی ندارد؟کدخ : خیر. نمی تواند اعلام نظر کند.سوال: در مورد انتخابات شورای ی شهر و روستا هم صحبتی شده بود که از مجلسی ها می گفتند دوست داریم نظارت را بر اساس قانون انتخابات به شورای نگهبان دهند، شورا این را استقبال می کند؟کدخ : استقبال نمی کنیم، چون یکی دو بار آمده و چند نوبت دوستان مجلس رایزنی د. از جهت قانونی اعضای شورای نگهبان معتقدند اصل 99 در برگیرنده انتخابات شورای ی شهر و روستا نیست. بنابراین آنجا حصری بوده و این نیامده امکان ورود از جهت قانونی نیست و از جهت اجرایی هم برای ما سخت است. اگر بخواهیم شوراها را نظارت کنیم باید جمعیتی بیش از آنچه الان برای انتخابات مجلس یا ریاست جمهوری داریم تجهیز کنیم.همین دوره نزدیک 300 هزار نفر در انتخابات شوراها ثبت نام د. این تعداد را چطور رصد و نظارت کنیم؟ با این امکاناتی که داریم، نمی توانیم. در مجلس الان نگاه دوگانه ای است و عده ای معتقدند به شورا بیاید و عده ای معتقدند نیاید. باز هم منتظر می مانیم بیاید و بعد شورای نگهبان اعلام نظر کند اما پیشنهاد من به دوستان مجلس این است که اگر سازمان ثابت برای نظارت بر انتخابات شوراها داشته باشیم و مجلس تصویب کند دربرگیرنده همه قوا کشور هم باشد بهتر می تواند نیازهای انتخاباتی شوراها را برطرف کند.سوال: سازمانی متشکل از چه بخشهایی؟کدخ : می تواند از سه قوا باشد و دائمی باشد و سازوکار دائمی برای نظارت داشته باشد. این می تواند مشابه شورای نگهبان در حوزه انتخابات شورای ی شهر و روستا باشد. مجلس می تواند این را تصویب کند و این اختیار را دارد.سوال: بار مالی ندارد؟کدخ : در قالب لایحه بیاید؛ مشکلی نیست. یا منبع مالی را تامین کنند.سوال: نقدهایی را دارند که می گویند برخی نمایندگان مجلس تند موضع گیری می کنند که در زمینه حصر و در زمینه های دیگر هم موضع گیری می کنند و در نهایت تائید صلاحیت می شوند. بخاطر رابطه است که این اتفاق می افتد؟کدخ : خیر. واقعیت این است که در نهایت همان رای گیری (اعضای شورا) است؛ حالا به هر دلیلی که آقایان رای می دهند. البته انتخابات مجلس جدید را من نبودم ولی به هر دلیلی رای دادند و تائید شده است. ممکن است ان دیگری اگر می بودند صلاحیت ها جور دیگری تفسیر و عمل می شد. راه دیگری ندارد. شورای نگهبان همان طور که اگر ی صلاحیتش احراز نشود نمی تواند آن را اعلام کند، ی که صلاحیتش احراز می شود را هم نمی تواند اعلام نکند.سوال: شما عضو شورای عالی حل اختلاف قوا هستید. ظاهرا روابط حسنه است و ارجاعی ندارید.کدخ : بخشی از آن کارها است. چون تنظیم روابط قوای سه گانه هم در بند 110 آمده است، جلسات تشکیل می شود. باید را ارهایی را دنبال کنیم که اصطکاک ها کمتر شود. مشکلاتی که ممکن است در قانون اساسی وجود داشته باشد، اختلاف برداشت هایی که وجود دارد را مطالعه می کنیم و نظر کارشناسی را به ی می دهیم.سوال: مجلسی ها معتقدند برنامه ششم اجرا نمی شود. ت می گوید اجرا می شود. در هیات بررسی نکردید؟کدخ : هنوز نیامده است. این به طرح دعوا از طرف یکی از سران قوا موکول می شود. هنوز چیزی اعلام نشده است. قطعا اگر یک وقت مجلس از ی تقاضا کند ارجاع می شود و بررسی می شود.سوال: طبق قانون الان آقای لاریجانی ابلاغ کرده است؟کدخ : بله. آن قانون است و آقای رئیس جمهور هم ابلاغ د. باید اجرا شود و در عمل، نمایندگان معتقدند اجرا نمی شود.سوال: با دوربین ما به یکی از این محله ها بروید. یا بین ک ن کار، یا آسایشگاه جانبازان یا یکی از محله های محروم تهران بروید.کدخ : هر سه را حاضریم برویم. آسایشگاه جانبازان را به خاطر قولی که زمانی دادم، انجام می دهم.سوال: برنامه با «دستخط» شما تمام می شود.کدخ : بسم الله الرحمن الرحیم... افوض امری الی الله ان الله بصیر باالعباد. توفیق نصیب بنده حقیر شد تا ساعاتی چند به بیان سوابق و خاطرات پرداخته شود. نمی دانم چه ارزشی دارد این گفتن ها، انچه می ماند فعل درست است و گفتار صحیح! زمان ها می گذرند و رنگ موی به سپیدی سوق می یابد و اینها نشانه ای برای رفتن است که یت همه انسان ها است. ماندن در مقابل رفتن! اختصاص به او دارد که هوالباقی. زنگ ها همیشه به صدا در امده اند اما چه گوش هایی که شنوا نیستند. اگر از مبدا خبری نداریم مقصد را می شناسیم پس باید خود را آماده سازیم. اگر نمی دانیم آمدن مان بهر چه بود اما رفتن را خوب می دانیم و مقصد را نیک می شناسیم و چه خوش بود آنگاه که در مقصد استقبال خوبی به عمل آید.آنگاه که کوچک و بزرگ و زن و مرد و پیر و جوان با کارنامه عمل ارزی می شوند و امید ان که کارنامه ای سفید و مثبت در اختیار باشد تا نزد نین آن دیار خج زده و شرمسار نگردیم».
سخنگوی شورای نگهبان گفت: انتخابات ۹۶ از جهت نگرش ها و نگرانی ها شبیه ۸۸ بود، اما طرفین به قانون تمکین د. آفتاب نیوز : مهمان این هفته برنامه «دست خط» عباسعلی کدخدائی، سخنگو و عضو حقوقدان شورای نگهبان قانون اساسی بود.به گزارش آفتاب نیوز، مشروح گفت وگوی تلویزیونی عباسعلی کدخ را در ذیل می خوانید:سوال: تقریبا دو الی سه ماهی از فشار انتخابات می گذرد. انتخابات اردیبهشت را شروع کنیم؛ فضاهای انتخاباتی زیادی را تجربه کردید. انتخابات اردیبهشت که گذشت با چه انتخاباتی شبیه بود؟کدخ : انتخابات در ایران، یک کنش اجتماعی و است که مردم با شور و اشتیاق خود پای صندوق های رای می آیند. شور و احساساتی که در ایران داریم به جرات می توان گفت در جای دیگر نداریم. به همین خاطر مشارکت را همواره در ایران بیشتر از کشورهای دیگر داریم.انتخابات این بار را هم اگر از زاویه حقوقی نگاه کنیم فرقی با بقیه انتخاباتی که قبلا داشتیم، در سال های 84، 88 و 92 فرقی ندارد اما از زوایای اجتماعی و قابل بررسی است. صاحبنظران در حوزه های مختلف ورود د و بحث هایی داشتند. شاید نتوان گفت انتخابات در هر مرحله ای شبیه کدام مرحله است. هر انتخاباتی یک ویژگی های خاصی دارد که مخصوص همان دوره است و تشابه سازی انتخابات یک مرحله با مرحله دیگر سخت است. از جهت حقوقی مشکل خاصی را نداشتیم، از جهت نگرش هایی که بود و نگرانی هایی که داشتیم چیزی شبیه انتخابات 88 بود. به هر حال احساسات خیلی برانگیخته شد و هر طرفی صحبت هایی را داشت و طرفداران آنها بحث هایی را داشتند.سوال: ح دوقطبی پیدا کرده بود.کدخ : بله. ح دوقطبی پیدا کرده بود. این وضعیت شبیه سال 88 بود ولی نمی توان گفت به طور کامل چنین بود.سوال: برخی از ون که بیشتر در اصولگرایان هستند، از احراز و تایید صلاحیتها نقدهایی را به شورای نگهبان دارند. می گویند حساسیت فضای باعث شد حتما دو طیف سه نفره را انتخاب کنند و حتی می شد طیف های گسترده تر را داشت تا از دوقطبی خارج شویم و هم تنوع و تکثر بیشتر شود. چنین چیزی را قبول دارید؟کدخ : خیر. یکی دو بار این را پاسخ دادم. شورای نگهبان اصولا نگاهش نیست. یعنی هیچگاه نگاه نمی کند چه طیفی حضور دارد و چه طیفی حضور ندارد و یا سهمی را برای این طیف قرار دهد و سهمی را برای طیف دیگر در نظر بگیرد. ملاک شورای نگهبان در بررسی صلاحیتها، قانون است و آن شرایطی که در قانون وجود دارد و مستنداتی در پرونده افراد وجود دارد و نهایتا رای گیری می شود.عرض یکی الی دو نفر از افرادی که از محترمین بودند و ثبت نام د شاید تنها یک رای برای احراز صلاحیت نیاز داشتند، ولی نشد.سوال: اسم نمی برید؟کدخ : خیر. اگر آنها هم احراز صلاحیت شده بودند مردم می دیدند که چنین دسته بندی و سهم بندی برای جناح ها وجود ندارد.سوال: در این انتخابات فرد یا افرادی بودند که صلاحیت آنها احراز نشده باشد و رایزنی هایی شود و در نهایت احراز شود؟کدخ : اصل رایزنی ها بود. برخی افراد صحبت می د و خود را مکلف می دانستند که بر توانائی های افراد گواهی دهند، اما اعضای شورای نگهبان هم با قانون مواجه هستند؛ آن چه در قانون است و در پرونده ها هست و در نهایت باید رای گیری کنند. اینکه ی در احراز صلاحیت ها تاثیرگذار بوده باشد، نبوده است.سوال: در این 6 نفر ی نبود که احراز صلاحیت نشده باشد و بعد از رایزنی دوباره صلاحیت تائید شود؟کدخ : خیر.سوال: شورای نگهبان هم بعد از احراز صلاحیت ها افراد را تا دوره تبلیغات و بعد آن زیرنظر دارد. به نامزدی در این دوره بخاطر برخی حرفها تذکر داده شد؟کدخ : بله. تذکر دادیم. البته بعد از آن دستگاه های دیگر هم مسئولیت دارند و دستگاه های دیگر هم این کار را انجام می دهند. از طریق دستگاه های مختلف این کار انجام می شد. برخی افراد به هر حال، وابستگانشان دعوت شدند و تذکر نسبت به مطالبی که وجود داشت داده شد.در شورای نکهبان چنین امری متعارف است. اگر چنین احساسی شود که نکته خلافی رخ می دهد مرحله اول تذکر است. در این نوبت هم داشتیم که به افرادی تذکر داده شوند. سوال: حل شد؟کدخ : به مراحل بعدی نرسید. بارها این را عرض کردیم شورای نگهبان این اختیار را دارد تا زمان رای گیری بتواند اعلام نظر کند و بعدا در خصوص صحت انتخابات می تواند ورود پیدا کند. مثل انتخابات مجلس تا زمانی که اعتبارنامه تصویب نشده است رویه این است که شورای نگهبان می تواند ورود کند و ابطال کند و این اختیارات را دارد.سوال: در ریاست جمهوری هم این اختیارات را دارد؟کدخ : بله. حتی در ریاست جمهوری قانون خیلی تصریح کرده است که بعد از بررسی صلاحیت ها اگر به شورای نگهبان مدارکی درباره صلاحیت فرد برسد، می تواند تجدید نظر کرد. این را تصریح کرده است و در مجلس این صراحت را نداریم ولی در قانون انتخابات ریاست جمهوری این وجود دارد.سوال: تخلفات به گفته خود شما، تعدادش زیاد بود، اما نه به اندازه ای که به کل انتخابات خدشه وارد کند. می توانید بگویید تخلفات در چه حوزه ای بود؟کدخ : در حوزه تبلیغات، معمولا حوزه پررنگ تخلفات انتخاباتی در تبلیغات است. افراد یا خلاف واقع مطلبی را بیان می کنند و یا ممکن است صحبت هایشان متضمن توهین و افترا باشد یا مطالب غیرواقعی را مطرح می کنند. بخشی از تخلفات به روز رای گیری مربوط می شود.آنجا عناوین متعددی را در قانون انتخابات داریم مانند تعرفه ندادن و ید و فروش رای و مخدوش بودن تعرفه ها یا دخ عوامل اجرایی و عوامل نظارت در امر انتخابات یا تبلیغات بر سر صندوق ها و در شعب. اینها عناوین متعددی است که در قانون لحاظ شده است و در هر دوره ای اینها را داریم که شدت و ضعف دارد.هم سال 88 و هم الان چنین وضعیتی را داشتیم.سوال: کدام پررنگ تر بود؟کدخ : در سال 88 و 96 را نگوییم پررنگ بود، ولی در 88 یک طرف قضیه نظر را قبول نداشت و آن فتنه ای که نباید شروع می شد، شروع شد. خوشبختانه در 96 چنین مسئله ای را نداشتیم و طرفین نظر مراجع قانونی را تمکین د و پذیرفتند اما خب تخلفات وجود دارد. بخشی از این تخلفات هم اگر تاثیرگذار بر انتخابات نباشد، دیگر در مسئولیت شورای نگهبان نیست. برای قوه قضائیه و محاکم دادگستری می رود و زمان هم ندارد. هر زمانی که رسیدگی شد می توانند اعمال نظر کنند.سوال: الان پیگیر هستید که به کجا رسیده است؟کدخ : ما طبق قانون نباید پیگیری کنیم. طبق قانون باید فقط گزارش دهیم. مثلا بگوییم این گزارش ها در حوزه ید و فروش رای یا در حوزه تبلیغات غیرواقع یا در روز رأی گیری آمده است. اینها را گزارش کرده ایم و چیزی که برای ما ارسال شد برای قوه قضائیه ارسال کردیم.آن چیزی که مربوط به ما هست تخلف یا جرم انتخاباتی صورت گرفته که می تواند سرنوشت انتخابات را تغییر بدهد نبوده است. نهایتا هم شورای نگهبان صحت انتخابات را اعلام کرد به این معنا است که تخلف عمده که تاثیرگذار باشد را نداشتند.سوال: سقف زمانی مشخصی برای رسیدگی وجود دارد؟کدخ : خیر. مثلا در دوره هفتم مجلس گزارش هایی را برای قوه قضائیه فرستادیم که در مجلس نهم دعوتنامه آمد که بیایید نسبت به آن گزارشی که در مجلس هفتم دادید، رسیدگی کنیم. این متاسفانه در ادوار گذشته بود و زمان ندارد. این دوره با تدبیری که رئیس قوه قضائیه داشتند، ستادی را تشکیل دادند و این ستاد فعال برخورد کرد و جای شکر دارد.سوال: این نگرانی ایجاد می شود که اگر زمان دار شود، همان انی که تخلف د، دوباره سمت بگیرند و در جایگاه مورد نظر بنشینند.کدخ : بله این مشکلات وجود دارد. ان شاالله برخورد قوه قضائیه این گونه باشد که بتوان در مراحل آینده انی که متخلف بودند بازداشته شوند.سوال: دو دوره از انتخابات ریاست جمهوری است که سختی های خاص خود را دارد. به خصوص این دو دوره آمدن رئیس جمهورهای سابق به عرصه انتخابات بود. خودتان پیش بینی می کردید که بیایند؟کدخ : پیش بینی که می شد. هایی که در رسانه ها و شایعاتی که وجود داشت، با شدت و ضعف، ولی این پیش بینی می شد.سوال: تلاش شد همانند آقای هاشمی که ایشان ( ) هم انصراف دهند؟کدخ : انصراف را بله؛ چون در جایی ی را دیدم که صحبتی کرده بود و خلاف واقعیت بود، من هم درصدد پاسخ نیستم اما این دوره زمانی که به نتیجه رسیدیم قبل از این که اسامی را به وزارت کشور اعلام کنیم به برخی از آقایان قرار شد اطلاع دهیم از جمله ایشان که اگر می خواهند انصراف دهند. اصلا اصراری نیست.من به آقای الهام اطلاع دادم و گفتم چنین وضعیتی هست و ممکن است تا ساعات آینده نتایج را اعلام کنیم و نظر به ایشان مثبت نبود و می توانید اعلام کنید و ما می توانیم همانند بقیه در لیست انصرافی ها قرار دهیم. ایشان تردید داشتند و گفتند بعید است قبول کنند و دیگر پاسخی تا ساعتی که ما قرار بود اعلام کنیم، نیامد.سوال: در رابطه با آقای هاشمی، واسطه پیغام آقای لاریجانی بودند؟کدخ : بله، آقایان لاریجانی و .سوال: در تایید صلاحیت ها فشارخاصی به شورا وارد نشد؟کدخ : فشار اگر به مفهوم فضای رسانه ای و عمومی باشد مطرح می شود. ولی این که ی اصرار کند یا توصیه خاصی داشته باشد نبود، چون می دانند شورای نگهبان فشا ذیر نیست. تحت تاثیر این فشارها قرار نمی د.سوال: یکی از تصمیماتی که در زمان انتخابات اردیبهشت انجام شد زمان مناظرات تلویزیونی بود که ابتدا تصمیم گرفتند غیر زنده باشد. شورای نگهبان در این زمینه نظری داشت؟کدخ : نظر خاصی نبود چون خیلی مرتبط با ما نبود البته دوستان صداوسیما م هایی داشتند. ما هم نظرات اولیه داشتیم ولی در نهایت نظر خودشان اعمال شد.سوال: نظر شما زنده بود؟کدخ : فرقی نمی کرد. آن چه برای ما مهم است این که مناظرات منجر به ایجاد کدورت بیشتر نشود و منجر به شقاق جدید نشود. فضای انتخابات را ملکوک نکند. آنچه برای ما مهم است همین بود. این که زنده یا غیرزنده باشد مهم نبود.سوال: مناظرات را دیدید؟کدخ : همه را ندیدم ولی برخی را دیدم. چون در صداوسیما داشتیم. خودم همه را ندیدم چون درگیر انتخابات بودیم.سوال: چطور بود؟ چقدر چارچوب های اخلاقی و رعایت شد؟کدخ : این دوره کمتر بود نسبت به 88 کمتر بود ولی می توان گفت در مایه های سال 88 بود. فضا را ما هم به عنوان شهروند نپسندیدیم. این که حیثیت ها را بی جهت لکه دار کنیم یا حرف هایی را بزنیم که در دقایق حضور در مناظرات اثبات و نفی آن خیلی آسان نیست و یک ادعا است.به نظر من، اگر قرار است مناظره باشد باید روی برنامه ها و نگاه به آینده باشد و اثبات توانمندی در حوزه ای که ریاست جمهوری است باید باشد. اگر بتوان اینها را سازماندهی کرد برای آینده شاید بتوان در این جهت هم بهتر برنامه ریزی کنیم.سوال: تذکری در بین مناظرات به ی داده نشد؟کدخ : خیر. در مناظرات تذکری داده نشد.سوال: چون همه در یک چارچوب اخلاقی بودند. در مرحله برگزاری انتخابات گله ای رئیس جمهور داشتند که در باره رای گیری ساعات آ بود که اگر بیش از 12 شب ادامه پیدا می کرد ما حتی 3-2 میلیون رای مان اضافه می شد. این صحت داشت؟کدخ : همیشه یک مشکلی را داشتیم و داریم که با دوستان وزارت کشور است و این که ساعت رای گیری تا چه زمانی است. قانون گفته است روز است و یک روز باید باشد. تعریف یک روز در عرف و طبیعی چیست؟ در گذشته این طور بود اگر تابستان هست به خاطر این که هوا در برخی استان ها هوا گرم است و ممکن است مردم نباشند و شاید برخی مشغول کشاورزی هستند ساعاتی را تمدید می د.ساعت رای گیری 8 صبح تا 6 بعد از ظهر است. ساعات تمدید را یک تا دو ساعت در نظر می گیرند. چند دوره ای این را ح جهشی گذاشته بودند و کشور دو الی سه ساعت تمدید می کرد و این به ساعت 12 می رسید. 12 هم روز تلقی نمی شد. هر بار هم این بحث را داشتیم که به هر حال از روز بگذرد روز نیست. باید تعیین تکلیف شود.گفتند قبل از 12 افراد را داخل می کنیم و در را می بندیم. همه اینها یک وجه شبهه ناکی را در این جهت داشت. در این دوره به دوستان وزارت کشور اعلام کردیم تمدیدها به طوری باشد که 12 تمام شود. تمدید را می توانستند یک ساعت یک ساعت بگذارند و 10 درها را ببندند و تا 12 رای گیری شود. اعتراضاتی هم آن زمان و هم بعد از آن شد که خوشبختانه کشور همکاری د و پذیرفتند.یک بار برای همیشه بایداین مسئله به پایان برسد. امیدواریم هم در قانون تصریح شود و هم در آینده وزارت کشور به گونه ای پیش بینی کند که به این سقف زمانی برخورد نکنیم.سوال: در آن شب صندوق های سیار پیش بینی شد؟کدخ : صندوق های سیار برای جاهایی بود که امکان رای گیری نداشتند.سوال: برای آ شب منظورم است؟کدخ : خیر. این هم که گفتید، هیچ رایی گرفته نشد به هر حال رای گرفته شد. آنهایی که در داخل شعبه بودند رای را دادند. این طور نبود که ارقامی که آقایان می فرمایند صحیح باشد.سوال: دو الی سه میلیون؟کدخ : خیر، این قدری اغراق است. گله دیگری دارید دوستان وزارت کشور و اقای رئیس جمهور خوب بود آن را هم ذکر می د که به دلیل سیستم های جدید و سامانه ی که ایجاد د و اینکه انتخابات با شوراها همزمان شد و در شوراها هم مشکلاتی پیش آمد، خیلی جاها تا ساعت 9 یا ده صبح رای گیری انجام نشد. رئیس جمهور باید هر دو را ببینند.سوال: به این قصه برسیم که همیشه مسئولین انتخابات در زمینه خلا قوانین انتخابت تصریح داشتند. پارسال اوا سال آقا سیاست های کلی را اعلام د و به گفته خیلی ها حجت تمام شد که این مسائل سروسامان گیرد. به این انتخابات نرسید. برای انتخابات مجلس این خلأها پر می شود؟کدخ : باید بگوییم امیدواریم. من خیلی پیگیر این مسئله بودم. قرار شد جلسه هماهنگی بین مجلس و ت و شورای نگهبان باشد که امیدواریم در این هفته یا هفته بعد انجام شود و یک را اری را برای جمع بندی جلسات هر سه بخش داشته باشیم.سوال: اگر کمیته قوی تشکیل شود به نظر قانون محکمی خواهد شد.کدخ : بله. وزارت کشور یک لایحه جامعی را به صورت پیش نویس آماده کرده است. مجلس هم نظراتی دارد و ما هم نظرات کارشناسی را خواهیم داد و خیلی دخ ی نخواهیم کرد، مگر به اصل مصوبه باشد که برای شورای نگهبان بیاد و اعلام نظر کند.سوال: در سیاست های کلی چندین مورد مهم دارد ولی دو مورد که در ذهن همه مردم باقی ماند یکی درباره ثبت نام هایی است که بی رویه می آید و آبروی کشور در بیرون مرزها تحت تاثیر است. فشارهایی روی شورا می آید و وقت از شورا می گیرد. یکی هم در زمینه شفا بودن منابع مالی است.کدخ : هر دو هم در سیاست های کلی ی آمده است و این به عنوان یک برنامه کلان هم مجلس و هم ت مورد استناد قرار گیرد تا این مشکل برای همیشه حل شود.سوال: یک چیزی هم که به خود شورا بر می گردد در مورد تعریف رجل است که اگر تبیین شود خیلی از فشارها از روی شورا برداشته می شود.کدخ : بله. در جایی عرض ولی امکان دارد تکرار این امر خالی از لطف نباشد که در سال 92 یک آئین نامه اجرایی برای این اصل را تدوین کردیم. خیلی بحث شد. یک سالی در شورای نگهبان بحث شد. نظراتی وجود داشت ولی بعد به دلیل این که خیلی ا امی را احساس نمی کردیم هم علنی نشد و هم در شورا مدنظر قرار نگرفت.اخیرا هم بعد از ابلاغ سیاست های کلی، دو جلسه در شورای نگهبان بحث شد. اما به انتخابات اخیر نرسید که بتوان برای انتخابات این دوره به طور نهایی بکار بگیریم ولی امیدواریم به زودی دوباره در دستور ما قرار گیرد تا ما هر چه زودتر اعلام نظر کنیم.سوال: ابعادی از آن پیش نویس را بیان نمی کنید؟کدخ : خیر. شرایطی که در اصل 115 وجود دارد خیلی جزئی تر و عینی تر در آئین نامه آوردند. رجل یا مذهبی را ملاک های عینی تر لحاظ د. در حوزه تقوا و مدیریت و مدبر بودن هم به همین صورت است. من فکر می کنم اگر آن مبنای کار قرار گیرد بتواند شاخص های عینی تری را ارائه کند که مجلس بر اساس آن بتواند قانونگذاری شفافی داشته باشد.سوال: چند جا تاکید کردید که در بررسی صلاحیت ها، افرادی که الان یا رئیس جمهور هستند، صلاحیت هایشان دوباره بررسی می شود.کدخ : بله. قانون است.سوال: یعنی در این 4 سال مسئولیت اینها به نوعی حرکات و رفتارهایشان زیرنظر است.کدخ : بله. طبیعی است. فرضی وجود دارد که اگر ی تائید صلاحیت شده، عقلا این مطلب استصحاب می شود ولی در دوره 4 ساله اتفاقاتی رخ داده که باید آنها بررسی شود. آن اتفاقات مورد بررسی قرار می گیرد.سوال: پرونده خانمی که در اصفهان رای آورد (خالقی) و بعد بر اساس مستنداتی رد صلاحیت شد الان به مجمع تشخیص رفته است؟کدخ : پرونده نرفته است چون بحث کاری است، اختلافی نیست. پرونده بسته شد ولی بعد از آن مجلس مصوبه ای گذراند که اختیارات شورای نگهبان را محدود به زمان مقرر در قانون در حوزه بررسی صلاحیت کنند. یعنی شورای نگهبان در 20 یا 50 روزی که فرصت دارد اعلام نظر کند و بعد از آن شورای نگهبان به این بحث ها ورود نکند.این را از قدیم اعضای شورای نگهبان دارای ایراد می دانستند. فرقی هم نمی کند و مربوط به دوره اخیر و خانم خالقی نیست. از قدیم معتقد بودند نظارت شورای نگهبان یک نظارت عام و جاری است و در همه مراحل و همه دوره ای که فرد هست جاری و ساری است. برای همین مغایر با آن اصل می دانند، این مصوبه به مجمع تشخیص مصلحت رفته است. یکی دو نوبت دیگر هم داشتیم که مجمع نظر شورا را تائید کرده است.سوال: از آقای ابراهیمان چه خبر؟ هنوز شورای نگهبان می آیند؟کدخ : بله. هر چهارشنبه ایشان را می بینیم و از همکاران خوب ما هستند. در جلساتی که مربوط به شورای نگهبان هست حضور دارند.سوال: در دوره سخنگویی اختلاف نظراتی با آقای جنتی داشتند. درست است؟کدخ : اختلاف نظر به مفهوم وجود کدورت نبود ولی این اختلاف نظری است که من و شما هم داریم. هر عضو شورایی ممکن است با دیگری داشته باشد. تعبیر ما این است که این اختلافات طلبگی است و خیلی مهم نیست.سوال: در جایی گفته بودند اختیارات دبیر شورای نگهبان زیاد است و باید تجدید نظر شود. الان هم همین اعتقاد را دارند؟کدخ : نمی دانم الان هم به این صورت هست یا خیر. اختیارات دبیر براساس آئین نامه داخلی است و مسئولیتهای اجرایی است که از سوی اعضا کارهایی را انجام می دهند، اختیار دبیر غیر از اداره جلسات، در بخش های دیگر در حوزه انتخابات و اجرایی است و خیلی فکر نمی کنم زیاد باشد.سوال: آیت الله جنتی می گفتند برخی ها فکر می کنند شورای نگهبان آن 12 نفری هستند که می نشینند و من حرف آ را می زنم و همه چشم می گویند. آن قدر بحث طلبگی داریم که برخی مواقع به داد و بیداد می رسد.کدخ : بله. گاهی اوقات ایشان نظری به من دارند و می گویند در این زمینه رای نمی دهید و می گویم خیر. می گویند مگر نظر مخالف دارید و می گویم بله و هم نظر با شما نیستم. این بحث طبیعی است. من نظری مخالف با آقای جنتی در حوزه علمی داشته باشم.سوال: الان هم رای گیری شد و ایشان دبیری شورای نگهبان را برعهده گرفتند. شما هم سخنگو هستید.کدخ : بله.سوال: آقای علیزاده قبلا هم پست قائم مقام داشتند؟کدخ : بله. پست قائم مقامی دبیر را داریم.سوال: قبلا هم بود؟ شاید به این پررنگی اعلام نمی شد.کدخ : خیر. از قدیم بود. یک دوره هایی هم مرحوم زواره ای بودند و یک دوره ای من بودم و یک دوره ای اقای علیزاده بودند. 5-4 سالی می شود که آقای علیزاده هستند.سوال: با دانشجویان خود صمیمی هستید؟کدخ : فکر میکنم وظیفه ما این باشد و منتی بر سر ی نیست. دانشجو قشر جوان و آینده ساز ما در کشور هستند و باید احساس راحتی نسبت به مسائل علمی داشته باشند و گاهی هم مسئله شخصی دارند و بیان می کنند و اگر بتوانیم حل کنیم توفیقی برای ما است.سوال: آن کتری را هنوز دارید؟کدخ : (می خندد) کتری را خودشان جمع د. بخاری آن هست.سوال: آسان یا سخت نمره می دهید؟کدخ : شاید سهل ممتنع هستیم. در کلاس سختگیری می کنم. نسبت به حضور دانشجو سختگیر هستیم. تکالیف را درست انجام دهند و تحقیق هایی که دارند را به درستی انجام دهند. اگر این برای ما احراز شود گاهی اوقات نمره را می دهیم. دانشجویان الان طفل گریزپا هستند. گرفتاری های مختلف دارند و شرمنده می شویم بتوانیم نمره خوب بدهیم.سوال: بهترین دانشجویی که تاکنون داشتید، بود؟کدخ : اسم نیاوریم و اگر اسم بیاوریم دعوا می شود و همه دم دانشکده می گویند چرا نام ما را نگفتید. دانشجویان خوبی داشتیم که برخی از آنها به خارج از کشور رفتند و الان هستند. برخی رفتند تحصیل د و به ایران بازگشتند و جذب هیات های علمی در های مختلف شدند. همه اینها افراد شایسته هستند.سوال: را بیشتر دوست دارید یا کارهای اجرایی را علاقه دارید؟کدخ : من تنها جایی که با پای خودم برای کار تقاضا دادم، بود. بقیه جاها را از ابتدای انقلاب ما را بردند. تنها جایی بود که خودم رفتم و گفتم من می خواهم بیایم.سوال: چه سالی ازدواج کردید؟کدخ : من سال 1362 ازدواج .سوال: چطور آشنا شدید؟کدخ : ازدواج های ما سنتی است. موقعی که مرحوم مادرم تصمیم گرفت و پیشنهاد داد و خودش جلو رفت و گزینه های مختلف بودند و نهایتا با خانمم ازدواج .سوال: یعنی از طریق مادر آشنا شدید؟کدخ : بله.سوال: مهریه چقدر بود؟کدخ : مهریه آن چیزی که ما همیشه می گوییم آن زمان برای ما سخت بود. آن زمان یک دوره تفسیر مجمع البیان بود. تفسیر المیزان را می خواستیم بگذاریم چون آن دوره چاپ نمی شد، ترسیدیم خانم فردا طلب کند و ما نتوانیم.سوال: خطبه عقد را چه ی خواند؟کدخ : آن زمان در دوره جنگ و گرفتاری های مختلف تهران بودیم و یکی از محضرهای آن زمان و یکی از سادات آن زمان عقد را جاری کرد.سوال: در کارهای خانه کمک می کنید؟کدخ : اگر بتوانم کمک می کنم.سوال: غذا درست را بلد هستید؟کدخ : بله. چون سال ها دانشجو بودم و روی پای خودم ایستادم و سال های تنهایی را داشتم، غذا درست بلد هستم. ولی ی غذای ما را نمی پسندد. الان با غذای جدید غذاهای ما مورد پسند نیست.سوال: چند فرزند دارید؟کدخ : سه فرزند دارم. فرزند اولم دختر است و ازدواج کرده است و فارغ حصیل از شد.سوال: نوه هم دارید؟کدخ : دو نوه دارم.سوال: گفتید بهترین تفریح شما کتاب خواندن است.کدخ : بله. برخی مواقع علاقه به کتاب داریم. مثلا وارد حوزه ورزش هیچگاه نشدم. خیلی اهل ورزش نیستم. البته مایه تاسف است.سوال: علاقه به فوتبال ندارید؟کدخ : خیر.سوال: مایل به دیدن فوتبال هم نیستید؟کدخ : خیر. علاقه به دیدن ندارم ولی نتیجه را می شنویم و اگر خوب باشد خوشحال و اگر بد باشد ناراحت می شویم البته خیلی مهم نیست.سوال: از لحاظ روحیات، خج ی هستید یا خیر؟کدخ : خج ی نیستم ولی حرمت ها را رعایت می کنیم و در جایی که باید حرف هایم را می زنم.سوال: در هر دو جناح رفیق های صمیمی دارید؟کدخ : بله.سوال: می توانید نام ببرید؟کدخ : نام نبریم بهتر است. اگر عضو شورای نگهبان نبودیم نام می بردیم.سوال: شما الان از طرف ایران یکی از قضات عضو بین المللی هستید؟کدخ : بودم. تا 4 سال پیش بودم و الان نیستم. دو دوره من بودم.سوال: با توجه به تجربه ای که دارید فکر می کردید شکایت ایران برای دو میلیارد دلار از به جایی برسد؟کدخ : من نمی خواهم اظهارنظر کنم چون پخش می شود ولی امیدواریم با دقت هایی که باید نسبت به پرونده شود به یک جمع بندی برسیم.سوال: ممکن است؟کدخ : بله. امکانش هست ولی این که از چه راهی وارد شویم مهم است . برخی از دعاوی بین المللی را به دلیل این که راه را اشتباه رفتیم نتوانستیم احقاق حق کنیم.سوال: یعنی خودمان راه را اشتباه رفتیم؟کدخ : بله. راه را اشتباه رفتیم و گاهی اوقات در یک جایی می توانستیم حل کنیم و این کار را نکردیم. زمانی پرونده هایی برای یکی از وزارتخانه ها بود که با یکی از وزرا که الان مسئولیتی در ت دارند، آن زمان خیلی اختلاف نظر داشتیم و بخشی از آن پرونده همچنان باقی مانده است.سوال: کرسنت؟کدخ : خیر. برای پرونده کرسنت هم به نوعی در جای دیگر گرفتارش بودم. آن هم پیشنهاداتی داشتم و اتفاقا آن را با رئیس جمهور وقت صحبت کردیم، با معاون حقوقی صحبت کردیم. کرسنت در یک موقعی قابل حل بود. در یک بخشی از مذاکرات قابل حل بود و نشد. آن هم از جمله مسائلی بود که راه اشتباهی را رفتیم و الان به اینجا رسیدیم.سوال: این قضیه «منا» را می توانستیم از قضیه دیوان بین المللی پیش برویم و نکردیم. درست است؟کدخ : از طریق دیوان خیر، چون به هر حال صلاحیت دیوان به این صورت است که باید دو طرف صلاحیت دیوان را در آن دعوا بپذیرند، طبیعتا عربستان نمی پذیرد. بنابراین از طریق دیوان ممکن نیست. ولیکن شاید بتوان اهرم های فشار دیگری را داشت که از طریق اقداماتی که می توانستیم در سازمان ملل انجام دهیم. شاید بتوان از این طریق اقداماتی را انجام داد و به یک حقی برسیم.سوال: چطور است که آقای کدخ از مجلس اصولگرای نهم رای نمی آورد کما این که آیت الله جنتی هم در مراسم تقدیر از شما گفتند برای رای نیاوردن شما مقدمه چینی شده بود، اما بعد از مجلس دهم که اصولگرای صرف نبود، رای خوبی آوردید؟کدخ : خیلی برای من مهم نیست و نبود. بالا ه این اختیار را قانون اساسی به مجلس داده شد و اگر رای داد مسئولیتی بر ما بار می شود و اگر رای نداد این مسئولیت برداشته می شود. نباید متوقع از نهادهایی باشیم که اختیار به آنها می دهیم و می گوییم شما حق دارید، انتخاب کنید. خیلی مهم نیست و تشخیص مجلس چنین بود.سوال: برخی می گویند رفاقت شما با آقای عارف یکی از دلایل رای آوردن شما بود.کدخ : خیر. به آقای عارف ارادت داریم و ایشان انسان متدینی هستند و هر زمانی مطلبی بود پیگیری هایی که داشتیم چه از طرف ایشان و چه از طرف ما در فضای دوستانه و صمیمانه و خیر شانه حل شده است. در این حد ما با همه اعضای محترم مجلس و آقایان این ارتباط را داریم.سوال: گفته بودید بعد از رای آوردن شما، طیف اصلاح طلب آقای عارف را اذیت کرده بودند.کدخ : من چنین حرفی نزده بودم. من گفته بودم؟سوال: در جایی از شما خواندم.کدخ : نمی دانم من گفتم یا خیر ولی ظاهرا صحبت هایی شد در رابطه به این مسئله و من هم در رسانه ها شنیدم که برخی اعتراض کرده بودند. شاید ناظر بر اخباری باشد که من داشتم، در طیف های مختلف انتظار نداشتند من رای بیاورم و اینها در جاهایی مطالبی را گفته بودند. اشاراتی را داشتم.سوال: من از آیت الله جنتی می خواندم که آقای کدخدائی اصلا اهل شفارش و سفارش پذیرفتن نیست. در انتخابات هم خیلی ها دنبال سفارش گرفتن و سفارش هستند، یکی از دلایل هم شاید همین بود که مجلس نهم به شما رای نداد. همین طور بود؟کدخ : همین دوره هم به همین صورت بود. واقعیت این است که یک وظیفه قانونی بر عهده ما است. اگر در پرونده ای موضوعی مطرح باشد و فردی صلاحیت نداشته باشد، این با سفارش افراد حل نمی شود. ممکن است گزارش خلافی داده باشند و آن مبنای کار ما قرار گیرد، یک فردی می آید توضیح می دهد که گزارش خلاف بوده است.این ممکن است قابل بحث باشد ولی وقتی پرونده ی روشن است. من مثال بزنم که رئیس مجلس ششم یک زمانی تماس گرفتند که برای پرونده فردی بود که در جایی مشغول است. از ایشان خیلی تعریف د و من به ایشان پیشنهاد و گفتم شما به اینجا بیایید و من پرونده را در اختیار شما می گذارم و شما به عنوان شخص عادی اگر ایشان را تائید کردید به شورا می بریم و با شهادت شما، تایید می کنیم. گفتند یعنی این اندازه مسئله دارد؟ گفتم به هر حال این وضعیتی است که ما داریم.می خواهم عرض کنم اگر اقدامی انجام می دهیم بر اساس تکالیف قانون و مستندات است و بنابراین اصولا سفارش پذیری مفهومی ندارد که بگویید در شورای نگهبان من سفارش می گیرم و ی دیگر سفارش نمی گیرد. در این جهت هم حرف همه را می شنویم که تا جایی که امکان پذیر باشد خطای خودمان کمتر شود.سوال: از طرف فامیل یا دوستان یا باجناق چطور؟کدخ : باجناق که خوشبختانه من ندارم (می خندد). یک زمانی یکی از نمایندگان مجلس که بحث مشکل صلاحیت داشت در فرودگاه با تعدادی از نمایندگان نشسته بودیم و او در وصف باجناق ما صحبت کرد که باجناق شما را می شناسم و فرد خوبی است و خیلی توصیفات خوبی داشت که همیشه ذکر خیر شما را دارم.صحبت های او که تمام شد گفتم من چون تنها پسر خانواده بودم مرحوم مادرم اصرارداشت دنبال خانواده ای برویم که تک دختر داشته باشد. بنابراین ما از ریشه فاقد باجناق هستیم. (می خندد)سوال: حالا چه ی بود که خود را جای باجناق شما جا زده است!کدخ : بله. چنین وضعیتی هم هست.سوال: کدام مجلس را موفق تر می بینید؟کدخ : ارزی مجالس شاید برای برخی افراد تلقی خوبی نباشد. این که بخواهم ملاک قرار دهم. ولی می توانم بگویم مجلس ششم مجلس خوبی نبود که مصالح عالی نظام را در نظر نمی گرفت. بقیه مجالس شدت و ضعف هایی را داشتند.سوال: قضیه مخالفت شورای نگهبان با بخشی از برنامه ششم ماده 38 که سقف حقوق های مدیران را مشخص می کرد، چه بود؟کدخ : خیلی از مسائل را فراموش چون آن زمان جزئیات زیادی داشت. اما محور بحث این بود که جدای اینکه چه ی چه میزانی از حقوق را به او اختصاص می دهند، افرادی که در مشاغل مختلف هستند، تخصص های متعددی دارند و بر حسب نوع تخصصی که دارند نمی توان گفت میزان ثابت بگیرید.مثلا یک کارمند ساده اداری که کارش از جهت اهمیت خیلی زیاد نباشد با یک پزشک متخصص یا متخصص فنی در حوزه های نفت و هوافضا با هم فرق دارد. ملاک هایی که در آنجا آورده بودند ملاک هایی بود که این وضعیت را نزدیک به هم می کرد و حتی این تفاوت را از بین می برد.ایراد شواری نگهبان این بود که باید معیارهایی را قائل شوید که به صورت جدی بین یک کار ساده با یک کار تخصصی تمییز قائل شود و این تمییز باید به گونه ای باشد که این تفاوت خود را نشان دهد، یعنی اهمیت کار متخصص را نشان دهد. مبنای ایراد شورای نگهبان این بود.سر و ص هم بیرون مطرح شد که رقم حقوق ها 20 میلیون شده است و اینها هیچ ارتباطی به شورای نگهبان ندارد. ما مبنا را کار داریم و اگر مبنا درست شود این که عدد حقوق یک ریال است یا 100 میلیون فرقی ندارد.سوال: اعضای شورا چقدر حقوق می گیرند؟کدخ : متفاوت است و بر اساس سابقه کار و معمولا ترتیبات و ردیف هایی وجود دارد. ولی تفاوت ها سرسام آور نیست. نجومی نیست. آنهایی که ی هستند حقوق را می گیریم و مبلغی را شورا کارانه می دهد. آنهایی که از جای دیگری نمی گیرند شورا یک حقوقی را در نظر می گیرد که بر اساس معیارهای سازمان امور استخدامی است. ردیف ها و ترتیب هایی دارند که بر اساس آن پرداخت می کنند.سوال: حداکثر را می دانید؟کدخ : فکر نمی کنم بیشتر از 7 تومان باشد.سوال: گزارش دیوان محاسبات درباره حقوق های نجومی را گوش کردیدکدخ : کامل گوش ن ، ولی هم خلاصه را دیدم و هم با رئیس دیوان محاسبات صحبت .سوال: قانع کننده بود؟کدخ : به هر حال آنها هم یک معاذیری دارند و توضیحاتی را مطرح کرده بودند، چون ما نتوانستیم یک نظام حقوق اداری را برای کشور تعریف کنیم، همیشه پیوندی عمل کرده ایم. یعنی هر سازمانی برای این که امتیازی بدهد در جایی حقوق را اضافه کرده است و این امر موقت بوده ولی ثابت شده است.یک جایی مثلا وزارت خانه ای منبع درامدی بهتری دارد آنجا اضافه کرده و در جایی که کمتر دارند کمتر داده است. این مشکل را باید حل کنیم که بتوانیم فرارها یا پنهان کاری هایی که صورت می گیرد حل شود.سوال: یعنی یک قانون درست و حس نداریم؟کدخ : قانونی که همه نیازها را در نظر بگیرد. تخصص و نیازهای افراد و نیازهای انسانی و اولیه را در نظر بگیرد. ولی متاسفانه نیست.سوال: فکر کنم اراده ای برای این کار وجود ندارد. در نوشتن قانون مطلبی نداریم.کدخ : به هر حال سازمان هایی که بودجه ندارند نمی توانند پیشقدم شوند. برای چه پیشقدم شوند؟ پول ندارند به کارکنان بدهند. سازمان هایی که درامد اختصاصی دارند خیلی توجه نمی کنند چون جلوی کار آنها گرفته می شود.سوال: شما یک حقوقدان عضو حوزه بین الملل شناخته شده هستید از با توجه به عهدشکنی های امریکا چیزی باقی می ماند؟کدخ : به هر حال پذیرفته شد. آن زمان که در حال مذاکره بودیم نظراتی داشتم و مصاحبه هایی داشتم و مطالب را بیان کردیم. اما نکته در رفتار امریکا وجود دارد که این بدعهدی را همواره داشته اند. در قرارداد الجزایر هم چنین د. آنجا هم به اندازه کافی بدعهدی د.سایر معاهدات و توافقات مگر اینطور نیست؟ معمولا امریکایی ها خود را فقط می بینند. دو نمونه ای که در حوزه بین الملل اتفاق افتاد یکی دیوان بین الملل کیفری بود که فکر می کنم ت کلینتون پذیرفته بود و ت بوش به راحتی امضایش را پس گرفت. یعنی مبنای امور بین الملل را خودشان می دانند حتی در جایی که بقیه کشورها آمدند.یکی هم موافقتنامه پاریس است که در ت قبل اوباما پذیرفته شد و ترامپ امضا را پس گرفت. امریکایی ها همیشه روش و دارند که معیار حق و باطل را خودشان قرار می دهند. بنابراین نباید انتظار داشته باشیم امریکا در مسیر درستی حرکت کند. این بدعهدی جزو ذات امریکا شده است.ما باید چشم خود را باز کنیم و تد ری را حتما پیش بینی کنیم و اقدامات حقوقی را از قبل انجام دهیم و هر گاه به بدعهدی امریکا رسیدیم بتوانیم و دستمان پر باشد تا مقابله خوبی داشته باشیم و احقاق حق کنیم. گاهی در این بخش ضعف هایی داریم. یعنی اعتماد بیش از اندازه به طرف مقابل داریم. از این طرف کلاهی بر سرمان می رود و زمانی که بخواهیم احقاق حق کنیم هم نمی توانیم.سوال: به لحاظ حقوق بین الملل تیم مذاکره کننده از همه اساتید حقوق بین الملل استفاده کرد؟کدخ : تلاش داشتند این کار را ند. بخشی از دوستان و همکاران ما در تهران این همکاری را داشتند و شاید همه نبودند. وزارت خارجه جلساتی که من می شنیدم گذاشته است غالب افراد را دعوت می کرد. مهم این است که تا چه اندازه بتوانند این نظرات را به صورت کاربردی در مناظرات و در متن معاهدات عملیاتی کنند.سوال: یک چیزی در زمان انتخابات از مرحوم آیت الله هاشمی بیرون آمده بود که دلیل رد صلاحیت من حضور اطلاعات وقت در جلسه شورای نگهبان بود که همان زمان هم رد کردید.کدخ : بله، چند بار به این پاسخ دادم. اصلا این طور نبود. ما در همه ادوار از دستگاه های اطلاعاتی سوال می کنیم. گاهی کارشناسان می آیند و گاهی می آید. من یک بار برای این که خیال آقایان راحت شود گفتم که اصلا قبل از اینکه بیاید نظر شورای نگهبان شکل گرفته بود و اطلاعات وقت هم که امد، اطلاعات کلی پیرامون مسائل پیرامونی و حوزه بین الملل ارائه کرد و اصلا ورود جزئی در این زمینه نداشت ولی تصمیم شورا از قبل اتخاذ شده بود.سوال: در مورد توتال ابراز نظر کردید که شورا نمی تواند ورود کند؛ درست است؟کدخ : سوال د که آیا توتال به مجلس و شورای نگهبان می آید؟ عرض بر اساس تفسیری که شورای نگهبان دارد توتال از جمله قراردادهایی نیست که به مجلس به صورت اتومات بیاید و بعد به شورا بیاید، اما مجلس از باب نظارت می تواند ورود و اعلام نظر کند.سوال: اگر اعلام نظر کند شورا می آید؟کدخ : اگر بخواهد اعلام نظر نظارتی کند خیر. ولی گاهی اوقات ممکن است تصمیم مجلس این باشد که توتال در مجلس تصویب شود. یعنی تقنینی تصمیم گرفته شود، در مورد تر ل چنین اتفاقی رخ داد. تر ل قراردادش منعقد شد و مجلس هفتم اعتراض داشت و نهایتا ت را مجبور کرد تر ل را در مجلس به عنوان موافقتنامه اعلام نظر شود که شورای نگهبان هم اعمال نظر کرد.سوال: موافقت نامه پاریس چطور؟کدخ : بله، آمده است؛ چون به عنوان موافقت نامه بین المللی است و یک دور برای ما آمد چون آنجا اشاره ای به پیوست ها شد و پیوست ها ضمیمه نبود و اعضا ایراد شکلی گرفتند و گفتند تا زمانی که این پیوست ها نباشد ما نمی توانیم اعلام نظر کنیم. به مجلس اعاده شد و مقرر شد پیوست ها ضمیمه شود و برای ما ارسال کنند و هنوز بازنگشته است. بازگردد اعلام نظر می کنیم.سوال: در قضیه قانون که حذف هست ابراز نظری داشتید؟کدخ : خیر چون نمی دانیم چه چیزی هست و چه چیزی تصویب می شود. منتظر هستیم مصوبه بیاید بعد اعلام نظر می کنیم.سوال: شورا فعلا نظر خاصی ندارد؟کدخ : خیر. نمی تواند اعلام نظر کند.سوال: در مورد انتخابات شورای ی شهر و روستا هم صحبتی شده بود که از مجلسی ها می گفتند دوست داریم نظارت را بر اساس قانون انتخابات به شورای نگهبان دهند، شورا این را استقبال می کند؟کدخ : استقبال نمی کنیم، چون یکی دو بار آمده و چند نوبت دوستان مجلس رایزنی د. از جهت قانونی اعضای شورای نگهبان معتقدند اصل 99 در برگیرنده انتخابات شورای ی شهر و روستا نیست. بنابراین آنجا حصری بوده و این نیامده امکان ورود از جهت قانونی نیست و از جهت اجرایی هم برای ما سخت است. اگر بخواهیم شوراها را نظارت کنیم باید جمعیتی بیش از آنچه الان برای انتخابات مجلس یا ریاست جمهوری داریم تجهیز کنیم.همین دوره نزدیک 300 هزار نفر در انتخابات شوراها ثبت نام د. این تعداد را چطور رصد و نظارت کنیم؟ با این امکاناتی که داریم، نمی توانیم. در مجلس الان نگاه دوگانه ای است و عده ای معتقدند به شورا بیاید و عده ای معتقدند نیاید. باز هم منتظر می مانیم بیاید و بعد شورای نگهبان اعلام نظر کند اما پیشنهاد من به دوستان مجلس این است که اگر سازمان ثابت برای نظارت بر انتخابات شوراها داشته باشیم و مجلس تصویب کند دربرگیرنده همه قوا کشور هم باشد بهتر می تواند نیازهای انتخاباتی شوراها را برطرف کند.سوال: سازمانی متشکل از چه بخشهایی؟کدخ : می تواند از سه قوا باشد و دائمی باشد و سازوکار دائمی برای نظارت داشته باشد. این می تواند مشابه شورای نگهبان در حوزه انتخابات شورای ی شهر و روستا باشد. مجلس می تواند این را تصویب کند و این اختیار را دارد.سوال: بار مالی ندارد؟کدخ : در قالب لایحه بیاید؛ مشکلی نیست. یا منبع مالی را تامین کنند.سوال: نقدهایی را دارند که می گویند برخی نمایندگان مجلس تند موضع گیری می کنند که در زمینه حصر و در زمینه های دیگر هم موضع گیری می کنند و در نهایت تائید صلاحیت می شوند. بخاطر رابطه است که این اتفاق می افتد؟کدخ : خیر. واقعیت این است که در نهایت همان رای گیری (اعضای شورا) است؛ حالا به هر دلیلی که آقایان رای می دهند. البته انتخابات مجلس جدید را من نبودم ولی به هر دلیلی رای دادند و تائید شده است. ممکن است ان دیگری اگر می بودند صلاحیت ها جور دیگری تفسیر و عمل می شد. راه دیگری ندارد. شورای نگهبان همان طور که اگر ی صلاحیتش احراز نشود نمی تواند آن را اعلام کند، ی که صلاحیتش احراز می شود را هم نمی تواند اعلام نکند.سوال: شما عضو شورای عالی حل اختلاف قوا هستید. ظاهرا روابط حسنه است و ارجاعی ندارید.کدخ : بخشی از آن کارها است. چون تنظیم روابط قوای سه گانه هم در بند 110 آمده است، جلسات تشکیل می شود. باید را ارهایی را دنبال کنیم که اصطکاک ها کمتر شود. مشکلاتی که ممکن است در قانون اساسی وجود داشته باشد، اختلاف برداشت هایی که وجود دارد را مطالعه می کنیم و نظر کارشناسی را به ی می دهیم.سوال: مجلسی ها معتقدند برنامه ششم اجرا نمی شود. ت می گوید اجرا می شود. در هیات بررسی نکردید؟کدخ : هنوز نیامده است. این به طرح دعوا از طرف یکی از سران قوا موکول می شود. هنوز چیزی اعلام نشده است. قطعا اگر یک وقت مجلس از ی تقاضا کند ارجاع می شود و بررسی می شود.سوال: طبق قانون الان آقای لاریجانی ابلاغ کرده است؟کدخ : بله. آن قانون است و آقای رئیس جمهور هم ابلاغ د. باید اجرا شود و در عمل، نمایندگان معتقدند اجرا نمی شود.سوال: با دوربین ما به یکی از این محله ها بروید. یا بین ک ن کار، یا آسایشگاه جانبازان یا یکی از محله های محروم تهران بروید.کدخ : هر سه را حاضریم برویم. آسایشگاه جانبازان را به خاطر قولی که زمانی دادم، انجام می دهم.سوال: برنامه با «دستخط» شما تمام می شود.کدخ : بسم الله الرحمن الرحیم... افوض امری الی الله ان الله بصیر باالعباد. توفیق نصیب بنده حقیر شد تا ساعاتی چند به بیان سوابق و خاطرات پرداخته شود. نمی دانم چه ارزشی دارد این گفتن ها، انچه می ماند فعل درست است و گفتار صحیح! زمان ها می گذرند و رنگ موی به سپیدی سوق می یابد و اینها نشانه ای برای رفتن است که یت همه انسان ها است. ماندن در مقابل رفتن! اختصاص به او دارد که هوالباقی. زنگ ها همیشه به صدا در امده اند اما چه گوش هایی که شنوا نیستند. اگر از مبدا خبری نداریم مقصد را می شناسیم پس باید خود را آماده سازیم. اگر نمی دانیم آمدن مان بهر چه بود اما رفتن را خوب می دانیم و مقصد را نیک می شناسیم و چه خوش بود آنگاه که در مقصد استقبال خوبی به عمل آید.آنگاه که کوچک و بزرگ و زن و مرد و پیر و جوان با کارنامه عمل ارزی می شوند و امید ان که کارنامه ای سفید و مثبت در اختیار باشد تا نزد نین آن دیار خج زده و شرمسار نگردیم».منبع: تسنیم
در انتخابات، از طریق الهام به پیغام دادیم که انصراف دهد/ مناظره های 96 در مایه های مناظرات 88 بودبه گزارش ایران خبر، مهمان این هفته برنامه «دست خط» عباسعلی کدخدائی، سخنگو و عضو حقوقدان شورای نگهبان قانون اساسی بود.مشروح گفت وگوی تلویزیونی عباسعلی کدخ را در ذیل می خوانید:سوال: تقریبا دو الی سه ماهی از فشار انتخابات می گذرد. انتخابات اردیبهشت را شروع کنیم؛ فضاهای انتخاباتی زیادی را تجربه کردید. انتخابات اردیبهشت که گذشت با چه انتخاباتی شبیه بود؟کدخ : انتخابات در ایران، یک کنش اجتماعی و است که مردم با شور و اشتیاق خود پای صندوق های رای می آیند. شور و احساساتی که در ایران داریم به جرات می توان گفت در جای دیگر نداریم. به همین خاطر مشارکت را همواره در ایران بیشتر از کشورهای دیگر داریم.انتخابات این بار را هم اگر از زاویه حقوقی نگاه کنیم فرقی با بقیه انتخاباتی که قبلا داشتیم، در سال های 84، 88 و 92 فرقی ندارد اما از زوایای اجتماعی و قابل بررسی است. صاحبنظران در حوزه های مختلف ورود د و بحث هایی داشتند. شاید نتوان گفت انتخابات در هر مرحله ای شبیه کدام مرحله است. هر انتخاباتی یک ویژگی های خاصی دارد که مخصوص همان دوره است و تشابه سازی انتخابات یک مرحله با مرحله دیگر سخت است. از جهت حقوقی مشکل خاصی را نداشتیم، از جهت نگرش هایی که بود و نگرانی هایی که داشتیم چیزی شبیه انتخابات 88 بود. به هر حال احساسات خیلی برانگیخته شد و هر طرفی صحبت هایی را داشت و طرفداران آنها بحث هایی را داشتند.سوال: ح دوقطبی پیدا کرده بود.کدخ : بله. ح دوقطبی پیدا کرده بود. این وضعیت شبیه سال 88 بود ولی نمی توان گفت به طور کامل چنین بود.سوال: برخی از ون که بیشتر در اصولگرایان هستند، از احراز و تایید صلاحیتها نقدهایی را به شورای نگهبان دارند. می گویند حساسیت فضای باعث شد حتما دو طیف سه نفره را انتخاب کنند و حتی می شد طیف های گسترده تر را داشت تا از دوقطبی خارج شویم و هم تنوع و تکثر بیشتر شود. چنین چیزی را قبول دارید؟کدخ : خیر. یکی دو بار این را پاسخ دادم. شورای نگهبان اصولا نگاهش نیست. یعنی هیچگاه نگاه نمی کند چه طیفی حضور دارد و چه طیفی حضور ندارد و یا سهمی را برای این طیف قرار دهد و سهمی را برای طیف دیگر در نظر بگیرد. ملاک شورای نگهبان در بررسی صلاحیتها، قانون است و آن شرایطی که در قانون وجود دارد و مستنداتی در پرونده افراد وجود دارد و نهایتا رای گیری می شود.عرض یکی الی دو نفر از افرادی که از محترمین بودند و ثبت نام د شاید تنها یک رای برای احراز صلاحیت نیاز داشتند، ولی نشد.سوال: اسم نمی برید؟کدخ : خیر. اگر آنها هم احراز صلاحیت شده بودند مردم می دیدند که چنین دسته بندی و سهم بندی برای جناح ها وجود ندارد.سوال: در این انتخابات فرد یا افرادی بودند که صلاحیت آنها احراز نشده باشد و رایزنی هایی شود و در نهایت احراز شود؟کدخ : اصل رایزنی ها بود. برخی افراد صحبت می د و خود را مکلف می دانستند که بر توانائی های افراد گواهی دهند، اما اعضای شورای نگهبان هم با قانون مواجه هستند؛ آن چه در قانون است و در پرونده ها هست و در نهایت باید رای گیری کنند. اینکه ی در احراز صلاحیت ها تاثیرگذار بوده باشد، نبوده است.سوال: در این 6 نفر ی نبود که احراز صلاحیت نشده باشد و بعد از رایزنی دوباره صلاحیت تائید شود؟کدخ : خیر.سوال: شورای نگهبان هم بعد از احراز صلاحیت ها افراد را تا دوره تبلیغات و بعد آن زیرنظر دارد. به نامزدی در این دوره بخاطر برخی حرفها تذکر داده شد؟کدخ : بله. تذکر دادیم. البته بعد از آن دستگاه های دیگر هم مسئولیت دارند و دستگاه های دیگر هم این کار را انجام می دهند. از طریق دستگاه های مختلف این کار انجام می شد. برخی افراد به هر حال، وابستگانشان دعوت شدند و تذکر نسبت به مطالبی که وجود داشت داده شد.در شورای نکهبان چنین امری متعارف است. اگر چنین احساسی شود که نکته خلافی رخ می دهد مرحله اول تذکر است. در این نوبت هم داشتیم که به افرادی تذکر داده شوند. سوال: حل شد؟کدخ : به مراحل بعدی نرسید. بارها این را عرض کردیم شورای نگهبان این اختیار را دارد تا زمان رای گیری بتواند اعلام نظر کند و بعدا در خصوص صحت انتخابات می تواند ورود پیدا کند. مثل انتخابات مجلس تا زمانی که اعتبارنامه تصویب نشده است رویه این است که شورای نگهبان می تواند ورود کند و ابطال کند و این اختیارات را دارد.سوال: در ریاست جمهوری هم این اختیارات را دارد؟کدخ : بله. حتی در ریاست جمهوری قانون خیلی تصریح کرده است که بعد از بررسی صلاحیت ها اگر به شورای نگهبان مدارکی درباره صلاحیت فرد برسد، می تواند تجدید نظر کرد. این را تصریح کرده است و در مجلس این صراحت را نداریم ولی در قانون انتخابات ریاست جمهوری این وجود دارد.سوال: تخلفات به گفته خود شما، تعدادش زیاد بود، اما نه به اندازه ای که به کل انتخابات خدشه وارد کند. می توانید بگویید تخلفات در چه حوزه ای بود؟کدخ : در حوزه تبلیغات، معمولا حوزه پررنگ تخلفات انتخاباتی در تبلیغات است. افراد یا خلاف واقع مطلبی را بیان می کنند و یا ممکن است صحبت هایشان متضمن توهین و افترا باشد یا مطالب غیرواقعی را مطرح می کنند. بخشی از تخلفات به روز رای گیری مربوط می شود.آنجا عناوین متعددی را در قانون انتخابات داریم مانند تعرفه ندادن و ید و فروش رای و مخدوش بودن تعرفه ها یا دخ عوامل اجرایی و عوامل نظارت در امر انتخابات یا تبلیغات بر سر صندوق ها و در شعب. اینها عناوین متعددی است که در قانون لحاظ شده است و در هر دوره ای اینها را داریم که شدت و ضعف دارد.هم سال 88 و هم الان چنین وضعیتی را داشتیم.سوال: کدام پررنگ تر بود؟کدخ : در سال 88 و 96 را نگوییم پررنگ بود، ولی در 88 یک طرف قضیه نظر را قبول نداشت و آن فتنه ای که نباید شروع می شد، شروع شد. خوشبختانه در 96 چنین مسئله ای را نداشتیم و طرفین نظر مراجع قانونی را تمکین د و پذیرفتند اما خب تخلفات وجود دارد. بخشی از این تخلفات هم اگر تاثیرگذار بر انتخابات نباشد، دیگر در مسئولیت شورای نگهبان نیست. برای قوه قضائیه و محاکم دادگستری می رود و زمان هم ندارد. هر زمانی که رسیدگی شد می توانند اعمال نظر کنند.سوال: الان پیگیر هستید که به کجا رسیده است؟کدخ : ما طبق قانون نباید پیگیری کنیم. طبق قانون باید فقط گزارش دهیم. مثلا بگوییم این گزارش ها در حوزه ید و فروش رای یا در حوزه تبلیغات غیرواقع یا در روز رأی گیری آمده است. اینها را گزارش کرده ایم و چیزی که برای ما ارسال شد برای قوه قضائیه ارسال کردیم.آن چیزی که مربوط به ما هست تخلف یا جرم انتخاباتی صورت گرفته که می تواند سرنوشت انتخابات را تغییر بدهد نبوده است. نهایتا هم شورای نگهبان صحت انتخابات را اعلام کرد به این معنا است که تخلف عمده که تاثیرگذار باشد را نداشتند.سوال: سقف زمانی مشخصی برای رسیدگی وجود دارد؟کدخ : خیر. مثلا در دوره هفتم مجلس گزارش هایی را برای قوه قضائیه فرستادیم که در مجلس نهم دعوتنامه آمد که بیایید نسبت به آن گزارشی که در مجلس هفتم دادید، رسیدگی کنیم. این متاسفانه در ادوار گذشته بود و زمان ندارد. این دوره با تدبیری که رئیس قوه قضائیه داشتند، ستادی را تشکیل دادند و این ستاد فعال برخورد کرد و جای شکر دارد.سوال: این نگرانی ایجاد می شود که اگر زمان دار شود، همان انی که تخلف د، دوباره سمت بگیرند و در جایگاه مورد نظر بنشینند.کدخ : بله این مشکلات وجود دارد. ان شاالله برخورد قوه قضائیه این گونه باشد که بتوان در مراحل آینده انی که متخلف بودند بازداشته شوند.سوال: دو دوره از انتخابات ریاست جمهوری است که سختی های خاص خود را دارد. به خصوص این دو دوره آمدن رئیس جمهورهای سابق به عرصه انتخابات بود. خودتان پیش بینی می کردید که بیایند؟کدخ : پیش بینی که می شد. هایی که در رسانه ها و شایعاتی که وجود داشت، با شدت و ضعف، ولی این پیش بینی می شد.سوال: تلاش شد همانند آقای هاشمی که ایشان ( ) هم انصراف دهند؟کدخ : انصراف را بله؛ چون در جایی ی را دیدم که صحبتی کرده بود و خلاف واقعیت بود، من هم درصدد پاسخ نیستم اما این دوره زمانی که به نتیجه رسیدیم قبل از این که اسامی را به وزارت کشور اعلام کنیم به برخی از آقایان قرار شد اطلاع دهیم از جمله ایشان که اگر می خواهند انصراف دهند. اصلا اصراری نیست.من به آقای الهام اطلاع دادم و گفتم چنین وضعیتی هست و ممکن است تا ساعات آینده نتایج را اعلام کنیم و نظر به ایشان مثبت نبود و می توانید اعلام کنید و ما می توانیم همانند بقیه در لیست انصرافی ها قرار دهیم. ایشان تردید داشتند و گفتند بعید است قبول کنند و دیگر پاسخی تا ساعتی که ما قرار بود اعلام کنیم، نیامد.سوال: در رابطه با آقای هاشمی، واسطه پیغام آقای لاریجانی بودند؟کدخ : بله، آقایان لاریجانی و .سوال: در تایید صلاحیت ها فشارخاصی به شورا وارد نشد؟کدخ : فشار اگر به مفهوم فضای رسانه ای و عمومی باشد مطرح می شود. ولی این که ی اصرار کند یا توصیه خاصی داشته باشد نبود، چون می دانند شورای نگهبان فشا ذیر نیست. تحت تاثیر این فشارها قرار نمی د.سوال: یکی از تصمیماتی که در زمان انتخابات اردیبهشت انجام شد زمان مناظرات تلویزیونی بود که ابتدا تصمیم گرفتند غیر زنده باشد. شورای نگهبان در این زمینه نظری داشت؟کدخ : نظر خاصی نبود چون خیلی مرتبط با ما نبود البته دوستان صداوسیما م هایی داشتند. ما هم نظرات اولیه داشتیم ولی در نهایت نظر خودشان اعمال شد.سوال: نظر شما زنده بود؟کدخ : فرقی نمی کرد. آن چه برای ما مهم است این که مناظرات منجر به ایجاد کدورت بیشتر نشود و منجر به شقاق جدید نشود. فضای انتخابات را ملکوک نکند. آنچه برای ما مهم است همین بود. این که زنده یا غیرزنده باشد مهم نبود.سوال: مناظرات را دیدید؟کدخ : همه را ندیدم ولی برخی را دیدم. چون در صداوسیما داشتیم. خودم همه را ندیدم چون درگیر انتخابات بودیم.سوال: چطور بود؟ چقدر چارچوب های اخلاقی و رعایت شد؟کدخ : این دوره کمتر بود نسبت به 88 کمتر بود ولی می توان گفت در مایه های سال 88 بود. فضا را ما هم به عنوان شهروند نپسندیدیم. این که حیثیت ها را بی جهت لکه دار کنیم یا حرف هایی را بزنیم که در دقایق حضور در مناظرات اثبات و نفی آن خیلی آسان نیست و یک ادعا است.به نظر من، اگر قرار است مناظره باشد باید روی برنامه ها و نگاه به آینده باشد و اثبات توانمندی در حوزه ای که ریاست جمهوری است باید باشد. اگر بتوان اینها را سازماندهی کرد برای آینده شاید بتوان در این جهت هم بهتر برنامه ریزی کنیم.سوال: تذکری در بین مناظرات به ی داده نشد؟کدخ : خیر. در مناظرات تذکری داده نشد.سوال: چون همه در یک چارچوب اخلاقی بودند. در مرحله برگزاری انتخابات گله ای رئیس جمهور داشتند که در باره رای گیری ساعات آ بود که اگر بیش از 12 شب ادامه پیدا می کرد ما حتی 3-2 میلیون رای مان اضافه می شد. این صحت داشت؟کدخ : همیشه یک مشکلی را داشتیم و داریم که با دوستان وزارت کشور است و این که ساعت رای گیری تا چه زمانی است. قانون گفته است روز است و یک روز باید باشد. تعریف یک روز در عرف و طبیعی چیست؟ در گذشته این طور بود اگر تابستان هست به خاطر این که هوا در برخی استان ها هوا گرم است و ممکن است مردم نباشند و شاید برخی مشغول کشاورزی هستند ساعاتی را تمدید می د.ساعت رای گیری 8 صبح تا 6 بعد از ظهر است. ساعات تمدید را یک تا دو ساعت در نظر می گیرند. چند دوره ای این را ح جهشی گذاشته بودند و کشور دو الی سه ساعت تمدید می کرد و این به ساعت 12 می رسید. 12 هم روز تلقی نمی شد. هر بار هم این بحث را داشتیم که به هر حال از روز بگذرد روز نیست. باید تعیین تکلیف شود.گفتند قبل از 12 افراد را داخل می کنیم و در را می بندیم. همه اینها یک وجه شبهه ناکی را در این جهت داشت. در این دوره به دوستان وزارت کشور اعلام کردیم تمدیدها به طوری باشد که 12 تمام شود. تمدید را می توانستند یک ساعت یک ساعت بگذارند و 10 درها را ببندند و تا 12 رای گیری شود. اعتراضاتی هم آن زمان و هم بعد از آن شد که خوشبختانه کشور همکاری د و پذیرفتند.یک بار برای همیشه بایداین مسئله به پایان برسد. امیدواریم هم در قانون تصریح شود و هم در آینده وزارت کشور به گونه ای پیش بینی کند که به این سقف زمانی برخورد نکنیم.سوال: در آن شب صندوق های سیار پیش بینی شد؟کدخ : صندوق های سیار برای جاهایی بود که امکان رای گیری نداشتند.سوال: برای آ شب منظورم است؟کدخ : خیر. این هم که گفتید، هیچ رایی گرفته نشد به هر حال رای گرفته شد. آنهایی که در داخل شعبه بودند رای را دادند. این طور نبود که ارقامی که آقایان می فرمایند صحیح باشد.سوال: دو الی سه میلیون؟کدخ : خیر، این قدری اغراق است. گله دیگری دارید دوستان وزارت کشور و اقای رئیس جمهور خوب بود آن را هم ذکر می د که به دلیل سیستم های جدید و سامانه ی که ایجاد د و اینکه انتخابات با شوراها همزمان شد و در شوراها هم مشکلاتی پیش آمد، خیلی جاها تا ساعت 9 یا ده صبح رای گیری انجام نشد. رئیس جمهور باید هر دو را ببینند.سوال: به این قصه برسیم که همیشه مسئولین انتخابات در زمینه خلا قوانین انتخابت تصریح داشتند. پارسال اوا سال آقا سیاست های کلی را اعلام د و به گفته خیلی ها حجت تمام شد که این مسائل سروسامان گیرد. به این انتخابات نرسید. برای انتخابات مجلس این خلأها پر می شود؟کدخ : باید بگوییم امیدواریم. من خیلی پیگیر این مسئله بودم. قرار شد جلسه هماهنگی بین مجلس و ت و شورای نگهبان باشد که امیدواریم در این هفته یا هفته بعد انجام شود و یک را اری را برای جمع بندی جلسات هر سه بخش داشته باشیم.سوال: اگر کمیته قوی تشکیل شود به نظر قانون محکمی خواهد شد.کدخ : بله. وزارت کشور یک لایحه جامعی را به صورت پیش نویس آماده کرده است. مجلس هم نظراتی دارد و ما هم نظرات کارشناسی را خواهیم داد و خیلی دخ ی نخواهیم کرد، مگر به اصل مصوبه باشد که برای شورای نگهبان بیاد و اعلام نظر کند.سوال: در سیاست های کلی چندین مورد مهم دارد ولی دو مورد که در ذهن همه مردم باقی ماند یکی درباره ثبت نام هایی است که بی رویه می آید و آبروی کشور در بیرون مرزها تحت تاثیر است. فشارهایی روی شورا می آید و وقت از شورا می گیرد. یکی هم در زمینه شفا بودن منابع مالی است.کدخ : هر دو هم در سیاست های کلی ی آمده است و این به عنوان یک برنامه کلان هم مجلس و هم ت مورد استناد قرار گیرد تا این مشکل برای همیشه حل شود.سوال: یک چیزی هم که به خود شورا بر می گردد در مورد تعریف رجل است که اگر تبیین شود خیلی از فشارها از روی شورا برداشته می شود.کدخ : بله. در جایی عرض ولی امکان دارد تکرار این امر خالی از لطف نباشد که در سال 92 یک آئین نامه اجرایی برای این اصل را تدوین کردیم. خیلی بحث شد. یک سالی در شورای نگهبان بحث شد. نظراتی وجود داشت ولی بعد به دلیل این که خیلی ا امی را احساس نمی کردیم هم علنی نشد و هم در شورا مدنظر قرار نگرفت.اخیرا هم بعد از ابلاغ سیاست های کلی، دو جلسه در شورای نگهبان بحث شد. اما به انتخابات اخیر نرسید که بتوان برای انتخابات این دوره به طور نهایی بکار بگیریم ولی امیدواریم به زودی دوباره در دستور ما قرار گیرد تا ما هر چه زودتر اعلام نظر کنیم.سوال: ابعادی از آن پیش نویس را بیان نمی کنید؟کدخ : خیر. شرایطی که در اصل 115 وجود دارد خیلی جزئی تر و عینی تر در آئین نامه آوردند. رجل یا مذهبی را ملاک های عینی تر لحاظ د. در حوزه تقوا و مدیریت و مدبر بودن هم به همین صورت است. من فکر می کنم اگر آن مبنای کار قرار گیرد بتواند شاخص های عینی تری را ارائه کند که مجلس بر اساس آن بتواند قانونگذاری شفافی داشته باشد.سوال: چند جا تاکید کردید که در بررسی صلاحیت ها، افرادی که الان یا رئیس جمهور هستند، صلاحیت هایشان دوباره بررسی می شود.کدخ : بله. قانون است.سوال: یعنی در این 4 سال مسئولیت اینها به نوعی حرکات و رفتارهایشان زیرنظر است.کدخ : بله. طبیعی است. فرضی وجود دارد که اگر ی تائید صلاحیت شده، عقلا این مطلب استصحاب می شود ولی در دوره 4 ساله اتفاقاتی رخ داده که باید آنها بررسی شود. آن اتفاقات مورد بررسی قرار می گیرد.سوال: پرونده خانمی که در اصفهان رای آورد (خالقی) و بعد بر اساس مستنداتی رد صلاحیت شد الان به مجمع تشخیص رفته است؟کدخ : پرونده نرفته است چون بحث کاری است، اختلافی نیست. پرونده بسته شد ولی بعد از آن مجلس مصوبه ای گذراند که اختیارات شورای نگهبان را محدود به زمان مقرر در قانون در حوزه بررسی صلاحیت کنند. یعنی شورای نگهبان در 20 یا 50 روزی که فرصت دارد اعلام نظر کند و بعد از آن شورای نگهبان به این بحث ها ورود نکند.این را از قدیم اعضای شورای نگهبان دارای ایراد می دانستند. فرقی هم نمی کند و مربوط به دوره اخیر و خانم خالقی نیست. از قدیم معتقد بودند نظارت شورای نگهبان یک نظارت عام و جاری است و در همه مراحل و همه دوره ای که فرد هست جاری و ساری است. برای همین مغایر با آن اصل می دانند، این مصوبه به مجمع تشخیص مصلحت رفته است. یکی دو نوبت دیگر هم داشتیم که مجمع نظر شورا را تائید کرده است.سوال: از آقای ابراهیمان چه خبر؟ هنوز شورای نگهبان می آیند؟کدخ : بله. هر چهارشنبه ایشان را می بینیم و از همکاران خوب ما هستند. در جلساتی که مربوط به شورای نگهبان هست حضور دارند.سوال: در دوره سخنگویی اختلاف نظراتی با آقای جنتی داشتند. درست است؟کدخ : اختلاف نظر به مفهوم وجود کدورت نبود ولی این اختلاف نظری است که من و شما هم داریم. هر عضو شورایی ممکن است با دیگری داشته باشد. تعبیر ما این است که این اختلافات طلبگی است و خیلی مهم نیست.سوال: در جایی گفته بودند اختیارات دبیر شورای نگهبان زیاد است و باید تجدید نظر شود. الان هم همین اعتقاد را دارند؟کدخ : نمی دانم الان هم به این صورت هست یا خیر. اختیارات دبیر براساس آئین نامه داخلی است و مسئولیتهای اجرایی است که از سوی اعضا کارهایی را انجام می دهند، اختیار دبیر غیر از اداره جلسات، در بخش های دیگر در حوزه انتخابات و اجرایی است و خیلی فکر نمی کنم زیاد باشد.سوال: آیت الله جنتی می گفتند برخی ها فکر می کنند شورای نگهبان آن 12 نفری هستند که می نشینند و من حرف آ را می زنم و همه چشم می گویند. آن قدر بحث طلبگی داریم که برخی مواقع به داد و بیداد می رسد.کدخ : بله. گاهی اوقات ایشان نظری به من دارند و می گویند در این زمینه رای نمی دهید و می گویم خیر. می گویند مگر نظر مخالف دارید و می گویم بله و هم نظر با شما نیستم. این بحث طبیعی است. من نظری مخالف با آقای جنتی در حوزه علمی داشته باشم.سوال: الان هم رای گیری شد و ایشان دبیری شورای نگهبان را برعهده گرفتند. شما هم سخنگو هستید.کدخ : بله.سوال: آقای علیزاده قبلا هم پست قائم مقام داشتند؟کدخ : بله. پست قائم مقامی دبیر را داریم.سوال: قبلا هم بود؟ شاید به این پررنگی اعلام نمی شد.کدخ : خیر. از قدیم بود. یک دوره هایی هم مرحوم زواره ای بودند و یک دوره ای من بودم و یک دوره ای اقای علیزاده بودند. 5-4 سالی می شود که آقای علیزاده هستند.سوال: با دانشجویان خود صمیمی هستید؟کدخ : فکر میکنم وظیفه ما این باشد و منتی بر سر ی نیست. دانشجو قشر جوان و آینده ساز ما در کشور هستند و باید احساس راحتی نسبت به مسائل علمی داشته باشند و گاهی هم مسئله شخصی دارند و بیان می کنند و اگر بتوانیم حل کنیم توفیقی برای ما است.سوال: آن کتری را هنوز دارید؟کدخ : (می خندد) کتری را خودشان جمع د. بخاری آن هست.سوال: آسان یا سخت نمره می دهید؟کدخ : شاید سهل ممتنع هستیم. در کلاس سختگیری می کنم. نسبت به حضور دانشجو سختگیر هستیم. تکالیف را درست انجام دهند و تحقیق هایی که دارند را به درستی انجام دهند. اگر این برای ما احراز شود گاهی اوقات نمره را می دهیم. دانشجویان الان طفل گریزپا هستند. گرفتاری های مختلف دارند و شرمنده می شویم بتوانیم نمره خوب بدهیم.سوال: بهترین دانشجویی که تاکنون داشتید، بود؟کدخ : اسم نیاوریم و اگر اسم بیاوریم دعوا می شود و همه دم دانشکده می گویند چرا نام ما را نگفتید. دانشجویان خوبی داشتیم که برخی از آنها به خارج از کشور رفتند و الان هستند. برخی رفتند تحصیل د و به ایران بازگشتند و جذب هیات های علمی در های مختلف شدند. همه اینها افراد شایسته هستند.سوال: را بیشتر دوست دارید یا کارهای اجرایی را علاقه دارید؟کدخ : من تنها جایی که با پای خودم برای کار تقاضا دادم، بود. بقیه جاها را از ابتدای انقلاب ما را بردند. تنها جایی بود که خودم رفتم و گفتم من می خواهم بیایم.سوال: چه سالی ازدواج کردید؟کدخ : من سال 1362 ازدواج .سوال: چطور آشنا شدید؟کدخ : ازدواج های ما سنتی است. موقعی که مرحوم مادرم تصمیم گرفت و پیشنهاد داد و خودش جلو رفت و گزینه های مختلف بودند و نهایتا با خانمم ازدواج .سوال: یعنی از طریق مادر آشنا شدید؟کدخ : بله.سوال: مهریه چقدر بود؟کدخ : مهریه آن چیزی که ما همیشه می گوییم آن زمان برای ما سخت بود. آن زمان یک دوره تفسیر مجمع البیان بود. تفسیر المیزان را می خواستیم بگذاریم چون آن دوره چاپ نمی شد، ترسیدیم خانم فردا طلب کند و ما نتوانیم.سوال: خطبه عقد را چه ی خواند؟کدخ : آن زمان در دوره جنگ و گرفتاری های مختلف تهران بودیم و یکی از محضرهای آن زمان و یکی از سادات آن زمان عقد را جاری کرد.سوال: در کارهای خانه کمک می کنید؟کدخ : اگر بتوانم کمک می کنم.سوال: غذا درست را بلد هستید؟کدخ : بله. چون سال ها دانشجو بودم و روی پای خودم ایستادم و سال های تنهایی را داشتم، غذا درست بلد هستم. ولی ی غذای ما را نمی پسندد. الان با غذای جدید غذاهای ما مورد پسند نیست.سوال: چند فرزند دارید؟کدخ : سه فرزند دارم. فرزند اولم دختر است و ازدواج کرده است و فارغ حصیل از شد.سوال: نوه هم دارید؟کدخ : دو نوه دارم.سوال: گفتید بهترین تفریح شما کتاب خواندن است.کدخ : بله. برخی مواقع علاقه به کتاب داریم. مثلا وارد حوزه ورزش هیچگاه نشدم. خیلی اهل ورزش نیستم. البته مایه تاسف است.سوال: علاقه به فوتبال ندارید؟کدخ : خیر.سوال: مایل به دیدن فوتبال هم نیستید؟کدخ : خیر. علاقه به دیدن ندارم ولی نتیجه را می شنویم و اگر خوب باشد خوشحال و اگر بد باشد ناراحت می شویم البته خیلی مهم نیست.سوال: از لحاظ روحیات، خج ی هستید یا خیر؟کدخ : خج ی نیستم ولی حرمت ها را رعایت می کنیم و در جایی که باید حرف هایم را می زنم.سوال: در هر دو جناح رفیق های صمیمی دارید؟کدخ : بله.سوال: می توانید نام ببرید؟کدخ : نام نبریم بهتر است. اگر عضو شورای نگهبان نبودیم نام می بردیم.سوال: شما الان از طرف ایران یکی از قضات عضو بین المللی هستید؟کدخ : بودم. تا 4 سال پیش بودم و الان نیستم. دو دوره من بودم.سوال: با توجه به تجربه ای که دارید فکر می کردید شکایت ایران برای دو میلیارد دلار از به جایی برسد؟کدخ : من نمی خواهم اظهارنظر کنم چون پخش می شود ولی امیدواریم با دقت هایی که باید نسبت به پرونده شود به یک جمع بندی برسیم.سوال: ممکن است؟کدخ : بله. امکانش هست ولی این که از چه راهی وارد شویم مهم است . برخی از دعاوی بین المللی را به دلیل این که راه را اشتباه رفتیم نتوانستیم احقاق حق کنیم.سوال: یعنی خودمان راه را اشتباه رفتیم؟کدخ : بله. راه را اشتباه رفتیم و گاهی اوقات در یک جایی می توانستیم حل کنیم و این کار را نکردیم. زمانی پرونده هایی برای یکی از وزارتخانه ها بود که با یکی از وزرا که الان مسئولیتی در ت دارند، آن زمان خیلی اختلاف نظر داشتیم و بخشی از آن پرونده همچنان باقی مانده است.سوال: کرسنت؟کدخ : خیر. برای پرونده کرسنت هم به نوعی در جای دیگر گرفتارش بودم. آن هم پیشنهاداتی داشتم و اتفاقا آن را با رئیس جمهور وقت صحبت کردیم، با معاون حقوقی صحبت کردیم. کرسنت در یک موقعی قابل حل بود. در یک بخشی از مذاکرات قابل حل بود و نشد. آن هم از جمله مسائلی بود که راه اشتباهی را رفتیم و الان به اینجا رسیدیم.سوال: این قضیه «منا» را می توانستیم از قضیه دیوان بین المللی پیش برویم و نکردیم. درست است؟کدخ : از طریق دیوان خیر، چون به هر حال صلاحیت دیوان به این صورت است که باید دو طرف صلاحیت دیوان را در آن دعوا بپذیرند، طبیعتا عربستان نمی پذیرد. بنابراین از طریق دیوان ممکن نیست. ولیکن شاید بتوان اهرم های فشار دیگری را داشت که از طریق اقداماتی که می توانستیم در سازمان ملل انجام دهیم. شاید بتوان از این طریق اقداماتی را انجام داد و به یک حقی برسیم.سوال: چطور است که آقای کدخ از مجلس اصولگرای نهم رای نمی آورد کما این که آیت الله جنتی هم در مراسم تقدیر از شما گفتند برای رای نیاوردن شما مقدمه چینی شده بود، اما بعد از مجلس دهم که اصولگرای صرف نبود، رای خوبی آوردید؟کدخ : خیلی برای من مهم نیست و نبود. بالا ه این اختیار را قانون اساسی به مجلس داده شد و اگر رای داد مسئولیتی بر ما بار می شود و اگر رای نداد این مسئولیت برداشته می شود. نباید متوقع از نهادهایی باشیم که اختیار به آنها می دهیم و می گوییم شما حق دارید، انتخاب کنید. خیلی مهم نیست و تشخیص مجلس چنین بود.سوال: برخی می گویند رفاقت شما با آقای عارف یکی از دلایل رای آوردن شما بود.کدخ : خیر. به آقای عارف ارادت داریم و ایشان انسان متدینی هستند و هر زمانی مطلبی بود پیگیری هایی که داشتیم چه از طرف ایشان و چه از طرف ما در فضای دوستانه و صمیمانه و خیر شانه حل شده است. در این حد ما با همه اعضای محترم مجلس و آقایان این ارتباط را داریم.سوال: گفته بودید بعد از رای آوردن شما، طیف اصلاح طلب آقای عارف را اذیت کرده بودند.کدخ : من چنین حرفی نزده بودم. من گفته بودم؟سوال: در جایی از شما خواندم.کدخ : نمی دانم من گفتم یا خیر ولی ظاهرا صحبت هایی شد در رابطه به این مسئله و من هم در رسانه ها شنیدم که برخی اعتراض کرده بودند. شاید ناظر بر اخباری باشد که من داشتم، در طیف های مختلف انتظار نداشتند من رای بیاورم و اینها در جاهایی مطالبی را گفته بودند. اشاراتی را داشتم.سوال: من از آیت الله جنتی می خواندم که آقای کدخدائی اصلا اهل شفارش و سفارش پذیرفتن نیست. در انتخابات هم خیلی ها دنبال سفارش گرفتن و سفارش هستند، یکی از دلایل هم شاید همین بود که مجلس نهم به شما رای نداد. همین طور بود؟کدخ : همین دوره هم به همین صورت بود. واقعیت این است که یک وظیفه قانونی بر عهده ما است. اگر در پرونده ای موضوعی مطرح باشد و فردی صلاحیت نداشته باشد، این با سفارش افراد حل نمی شود. ممکن است گزارش خلافی داده باشند و آن مبنای کار ما قرار گیرد، یک فردی می آید توضیح می دهد که گزارش خلاف بوده است.این ممکن است قابل بحث باشد ولی وقتی پرونده ی روشن است. من مثال بزنم که رئیس مجلس ششم یک زمانی تماس گرفتند که برای پرونده فردی بود که در جایی مشغول است. از ایشان خیلی تعریف د و من به ایشان پیشنهاد و گفتم شما به اینجا بیایید و من پرونده را در اختیار شما می گذارم و شما به عنوان شخص عادی اگر ایشان را تائید کردید به شورا می بریم و با شهادت شما، تایید می کنیم. گفتند یعنی این اندازه مسئله دارد؟ گفتم به هر حال این وضعیتی است که ما داریم.می خواهم عرض کنم اگر اقدامی انجام می دهیم بر اساس تکالیف قانون و مستندات است و بنابراین اصولا سفارش پذیری مفهومی ندارد که بگویید در شورای نگهبان من سفارش می گیرم و ی دیگر سفارش نمی گیرد. در این جهت هم حرف همه را می شنویم که تا جایی که امکان پذیر باشد خطای خودمان کمتر شود.سوال: از طرف فامیل یا دوستان یا باجناق چطور؟کدخ : باجناق که خوشبختانه من ندارم (می خندد). یک زمانی یکی از نمایندگان مجلس که بحث مشکل صلاحیت داشت در فرودگاه با تعدادی از نمایندگان نشسته بودیم و او در وصف باجناق ما صحبت کرد که باجناق شما را می شناسم و فرد خوبی است و خیلی توصیفات خوبی داشت که همیشه ذکر خیر شما را دارم.صحبت های او که تمام شد گفتم من چون تنها پسر خانواده بودم مرحوم مادرم اصرارداشت دنبال خانواده ای برویم که تک دختر داشته باشد. بنابراین ما از ریشه فاقد باجناق هستیم. (می خندد)سوال: حالا چه ی بود که خود را جای باجناق شما جا زده است!کدخ : بله. چنین وضعیتی هم هست.سوال: کدام مجلس را موفق تر می بینید؟کدخ : ارزی مجالس شاید برای برخی افراد تلقی خوبی نباشد. این که بخواهم ملاک قرار دهم. ولی می توانم بگویم مجلس ششم مجلس خوبی نبود که مصالح عالی نظام را در نظر نمی گرفت. بقیه مجالس شدت و ضعف هایی را داشتند.سوال: قضیه مخالفت شورای نگهبان با بخشی از برنامه ششم ماده 38 که سقف حقوق های مدیران را مشخص می کرد، چه بود؟کدخ : خیلی از مسائل را فراموش چون آن زمان جزئیات زیادی داشت. اما محور بحث این بود که جدای اینکه چه ی چه میزانی از حقوق را به او اختصاص می دهند، افرادی که در مشاغل مختلف هستند، تخصص های متعددی دارند و بر حسب نوع تخصصی که دارند نمی توان گفت میزان ثابت بگیرید.مثلا یک کارمند ساده اداری که کارش از جهت اهمیت خیلی زیاد نباشد با یک پزشک متخصص یا متخصص فنی در حوزه های نفت و هوافضا با هم فرق دارد. ملاک هایی که در آنجا آورده بودند ملاک هایی بود که این وضعیت را نزدیک به هم می کرد و حتی این تفاوت را از بین می برد.ایراد شواری نگهبان این بود که باید معیارهایی را قائل شوید که به صورت جدی بین یک کار ساده با یک کار تخصصی تمییز قائل شود و این تمییز باید به گونه ای باشد که این تفاوت خود را نشان دهد، یعنی اهمیت کار متخصص را نشان دهد. مبنای ایراد شورای نگهبان این بود.سر و ص هم بیرون مطرح شد که رقم حقوق ها 20 میلیون شده است و اینها هیچ ارتباطی به شورای نگهبان ندارد. ما مبنا را کار داریم و اگر مبنا درست شود این که عدد حقوق یک ریال است یا 100 میلیون فرقی ندارد.سوال: اعضای شورا چقدر حقوق می گیرند؟کدخ : متفاوت است و بر اساس سابقه کار و معمولا ترتیبات و ردیف هایی وجود دارد. ولی تفاوت ها سرسام آور نیست. نجومی نیست. آنهایی که ی هستند حقوق را می گیریم و مبلغی را شورا کارانه می دهد. آنهایی که از جای دیگری نمی گیرند شورا یک حقوقی را در نظر می گیرد که بر اساس معیارهای سازمان امور استخدامی است. ردیف ها و ترتیب هایی دارند که بر اساس آن پرداخت می کنند.سوال: حداکثر را می دانید؟کدخ : فکر نمی کنم بیشتر از 7 تومان باشد.سوال: گزارش دیوان محاسبات درباره حقوق های نجومی را گوش کردیدکدخ : کامل گوش ن ، ولی هم خلاصه را دیدم و هم با رئیس دیوان محاسبات صحبت .سوال: قانع کننده بود؟کدخ : به هر حال آنها هم یک معاذیری دارند و توضیحاتی را مطرح کرده بودند، چون ما نتوانستیم یک نظام حقوق اداری را برای کشور تعریف کنیم، همیشه پیوندی عمل کرده ایم. یعنی هر سازمانی برای این که امتیازی بدهد در جایی حقوق را اضافه کرده است و این امر موقت بوده ولی ثابت شده است.یک جایی مثلا وزارت خانه ای منبع درامدی بهتری دارد آنجا اضافه کرده و در جایی که کمتر دارند کمتر داده است. این مشکل را باید حل کنیم که بتوانیم فرارها یا پنهان کاری هایی که صورت می گیرد حل شود.سوال: یعنی یک قانون درست و حس نداریم؟کدخ : قانونی که همه نیازها را در نظر بگیرد. تخصص و نیازهای افراد و نیازهای انسانی و اولیه را در نظر بگیرد. ولی متاسفانه نیست.سوال: فکر کنم اراده ای برای این کار وجود ندارد. در نوشتن قانون مطلبی نداریم.کدخ : به هر حال سازمان هایی که بودجه ندارند نمی توانند پیشقدم شوند. برای چه پیشقدم شوند؟ پول ندارند به کارکنان بدهند. سازمان هایی که درامد اختصاصی دارند خیلی توجه نمی کنند چون جلوی کار آنها گرفته می شود.سوال: شما یک حقوقدان عضو حوزه بین الملل شناخته شده هستید از با توجه به عهدشکنی های امریکا چیزی باقی می ماند؟کدخ : به هر حال پذیرفته شد. آن زمان که در حال مذاکره بودیم نظراتی داشتم و مصاحبه هایی داشتم و مطالب را بیان کردیم. اما نکته در رفتار امریکا وجود دارد که این بدعهدی را همواره داشته اند. در قرارداد الجزایر هم چنین د. آنجا هم به اندازه کافی بدعهدی د.سایر معاهدات و توافقات مگر اینطور نیست؟ معمولا امریکایی ها خود را فقط می بینند. دو نمونه ای که در حوزه بین الملل اتفاق افتاد یکی دیوان بین الملل کیفری بود که فکر می کنم ت کلینتون پذیرفته بود و ت بوش به راحتی امضایش را پس گرفت. یعنی مبنای امور بین الملل را خودشان می دانند حتی در جایی که بقیه کشورها آمدند.یکی هم موافقتنامه پاریس است که در ت قبل اوباما پذیرفته شد و ترامپ امضا را پس گرفت. امریکایی ها همیشه روش و دارند که معیار حق و باطل را خودشان قرار می دهند. بنابراین نباید انتظار داشته باشیم امریکا در مسیر درستی حرکت کند. این بدعهدی جزو ذات امریکا شده است.ما باید چشم خود را باز کنیم و تد ری را حتما پیش بینی کنیم و اقدامات حقوقی را از قبل انجام دهیم و هر گاه به بدعهدی امریکا رسیدیم بتوانیم و دستمان پر باشد تا مقابله خوبی داشته باشیم و احقاق حق کنیم. گاهی در این بخش ضعف هایی داریم. یعنی اعتماد بیش از اندازه به طرف مقابل داریم. از این طرف کلاهی بر سرمان می رود و زمانی که بخواهیم احقاق حق کنیم هم نمی توانیم.سوال: به لحاظ حقوق بین الملل تیم مذاکره کننده از همه اساتید حقوق بین الملل استفاده کرد؟کدخ : تلاش داشتند این کار را ند. بخشی از دوستان و همکاران ما در تهران این همکاری را داشتند و شاید همه نبودند. وزارت خارجه جلساتی که من می شنیدم گذاشته است غالب افراد را دعوت می کرد. مهم این است که تا چه اندازه بتوانند این نظرات را به صورت کاربردی در مناظرات و در متن معاهدات عملیاتی کنند.سوال: یک چیزی در زمان انتخابات از مرحوم آیت الله هاشمی بیرون آمده بود که دلیل رد صلاحیت من حضور اطلاعات وقت در جلسه شورای نگهبان بود که همان زمان هم رد کردید.کدخ : بله، چند بار به این پاسخ دادم. اصلا این طور نبود. ما در همه ادوار از دستگاه های اطلاعاتی سوال می کنیم. گاهی کارشناسان می آیند و گاهی می آید. من یک بار برای این که خیال آقایان راحت شود گفتم که اصلا قبل از اینکه بیاید نظر شورای نگهبان شکل گرفته بود و اطلاعات وقت هم که امد، اطلاعات کلی پیرامون مسائل پیرامونی و حوزه بین الملل ارائه کرد و اصلا ورود جزئی در این زمینه نداشت ولی تصمیم شورا از قبل اتخاذ شده بود.سوال: در مورد توتال ابراز نظر کردید که شورا نمی تواند ورود کند؛ درست است؟کدخ : سوال د که آیا توتال به مجلس و شورای نگهبان می آید؟ عرض بر اساس تفسیری که شورای نگهبان دارد توتال از جمله قراردادهایی نیست که به مجلس به صورت اتومات بیاید و بعد به شورا بیاید، اما مجلس از باب نظارت می تواند ورود و اعلام نظر کند.سوال: اگر اعلام نظر کند شورا می آید؟کدخ : اگر بخواهد اعلام نظر نظارتی کند خیر. ولی گاهی اوقات ممکن است تصمیم مجلس این باشد که توتال در مجلس تصویب شود. یعنی تقنینی تصمیم گرفته شود، در مورد تر ل چنین اتفاقی رخ داد. تر ل قراردادش منعقد شد و مجلس هفتم اعتراض داشت و نهایتا ت را مجبور کرد تر ل را در مجلس به عنوان موافقتنامه اعلام نظر شود که شورای نگهبان هم اعمال نظر کرد.سوال: موافقت نامه پاریس چطور؟کدخ : بله، آمده است؛ چون به عنوان موافقت نامه بین المللی است و یک دور برای ما آمد چون آنجا اشاره ای به پیوست ها شد و پیوست ها ضمیمه نبود و اعضا ایراد شکلی گرفتند و گفتند تا زمانی که این پیوست ها نباشد ما نمی توانیم اعلام نظر کنیم. به مجلس اعاده شد و مقرر شد پیوست ها ضمیمه شود و برای ما ارسال کنند و هنوز بازنگشته است. بازگردد اعلام نظر می کنیم.سوال: در قضیه قانون که حذف هست ابراز نظری داشتید؟کدخ : خیر چون نمی دانیم چه چیزی هست و چه چیزی تصویب می شود. منتظر هستیم مصوبه بیاید بعد اعلام نظر می کنیم.سوال: شورا فعلا نظر خاصی ندارد؟کدخ : خیر. نمی تواند اعلام نظر کند.سوال: در مورد انتخابات شورای ی شهر و روستا هم صحبتی شده بود که از مجلسی ها می گفتند دوست داریم نظارت را بر اساس قانون انتخابات به شورای نگهبان دهند، شورا این را استقبال می کند؟کدخ : استقبال نمی کنیم، چون یکی دو بار آمده و چند نوبت دوستان مجلس رایزنی د. از جهت قانونی اعضای شورای نگهبان معتقدند اصل 99 در برگیرنده انتخابات شورای ی شهر و روستا نیست. بنابراین آنجا حصری بوده و این نیامده امکان ورود از جهت قانونی نیست و از جهت اجرایی هم برای ما سخت است. اگر بخواهیم شوراها را نظارت کنیم باید جمعیتی بیش از آنچه الان برای انتخابات مجلس یا ریاست جمهوری داریم تجهیز کنیم.همین دوره نزدیک 300 هزار نفر در انتخابات شوراها ثبت نام د. این تعداد را چطور رصد و نظارت کنیم؟ با این امکاناتی که داریم، نمی توانیم. در مجلس الان نگاه دوگانه ای است و عده ای معتقدند به شورا بیاید و عده ای معتقدند نیاید. باز هم منتظر می مانیم بیاید و بعد شورای نگهبان اعلام نظر کند اما پیشنهاد من به دوستان مجلس این است که اگر سازمان ثابت برای نظارت بر انتخابات شوراها داشته باشیم و مجلس تصویب کند دربرگیرنده همه قوا کشور هم باشد بهتر می تواند نیازهای انتخاباتی شوراها را برطرف کند.سوال: سازمانی متشکل از چه بخشهایی؟کدخ : می تواند از سه قوا باشد و دائمی باشد و سازوکار دائمی برای نظارت داشته باشد. این می تواند مشابه شورای نگهبان در حوزه انتخابات شورای ی شهر و روستا باشد. مجلس می تواند این را تصویب کند و این اختیار را دارد.سوال: بار مالی ندارد؟کدخ : در قالب لایحه بیاید؛ مشکلی نیست. یا منبع مالی را تامین کنند.سوال: نقدهایی را دارند که می گویند برخی نمایندگان مجلس تند موضع گیری می کنند که در زمینه حصر و در زمینه های دیگر هم موضع گیری می کنند و در نهایت تائید صلاحیت می شوند. بخاطر رابطه است که این اتفاق می افتد؟کدخ : خیر. واقعیت این است که در نهایت همان رای گیری (اعضای شورا) است؛ حالا به هر دلیلی که آقایان رای می دهند. البته انتخابات مجلس جدید را من نبودم ولی به هر دلیلی رای دادند و تائید شده است. ممکن است ان دیگری اگر می بودند صلاحیت ها جور دیگری تفسیر و عمل می شد. راه دیگری ندارد. شورای نگهبان همان طور که اگر ی صلاحیتش احراز نشود نمی تواند آن را اعلام کند، ی که صلاحیتش احراز می شود را هم نمی تواند اعلام نکند.سوال: شما عضو شورای عالی حل اختلاف قوا هستید. ظاهرا روابط حسنه است و ارجاعی ندارید.کدخ : بخشی از آن کارها است. چون تنظیم روابط قوای سه گانه هم در بند 110 آمده است، جلسات تشکیل می شود. باید را ارهایی را دنبال کنیم که اصطکاک ها کمتر شود. مشکلاتی که ممکن است در قانون اساسی وجود داشته باشد، اختلاف برداشت هایی که وجود دارد را مطالعه می کنیم و نظر کارشناسی را به ی می دهیم.سوال: مجلسی ها معتقدند برنامه ششم اجرا نمی شود. ت می گوید اجرا می شود. در هیات بررسی نکردید؟کدخ : هنوز نیامده است. این به طرح دعوا از طرف یکی از سران قوا موکول می شود. هنوز چیزی اعلام نشده است. قطعا اگر یک وقت مجلس از ی تقاضا کند ارجاع می شود و بررسی می شود.سوال: طبق قانون الان آقای لاریجانی ابلاغ کرده است؟کدخ : بله. آن قانون است و آقای رئیس جمهور هم ابلاغ د. باید اجرا شود و در عمل، نمایندگان معتقدند اجرا نمی شود.سوال: با دوربین ما به یکی از این محله ها بروید. یا بین ک ن کار، یا آسایشگاه جانبازان یا یکی از محله های محروم تهران بروید.کدخ : هر سه را حاضریم برویم. آسایشگاه جانبازان را به خاطر قولی که زمانی دادم، انجام می دهم.سوال: برنامه با «دستخط» شما تمام می شود.کدخ : بسم الله الرحمن الرحیم... افوض امری الی الله ان الله بصیر باالعباد. توفیق نصیب بنده حقیر شد تا ساعاتی چند به بیان سوابق و خاطرات پرداخته شود. نمی دانم چه ارزشی دارد این گفتن ها، انچه می ماند فعل درست است و گفتار صحیح! زمان ها می گذرند و رنگ موی به سپیدی سوق می یابد و اینها نشانه ای برای رفتن است که یت همه انسان ها است. ماندن در مقابل رفتن! اختصاص به او دارد که هوالباقی. زنگ ها همیشه به صدا در امده اند اما چه گوش هایی که شنوا نیستند. اگر از مبدا خبری نداریم مقصد را می شناسیم پس باید خود را آماده سازیم. اگر نمی دانیم آمدن مان بهر چه بود اما رفتن را خوب می دانیم و مقصد را نیک می شناسیم و چه خوش بود آنگاه که در مقصد استقبال خوبی به عمل آید.آنگاه که کوچک و بزرگ و زن و مرد و پیر و جوان با کارنامه عمل ارزی می شوند و امید ان که کارنامه ای سفید و مثبت در اختیار باشد تا نزد نین آن دیار خج زده و شرمسار نگردیم».
سخنگوی شورای نگهبان گفت: انتخابات ۹۶ از جهت نگرش ها و نگرانی ها شبیه ۸۸ بود، اما طرفین به قانون تمکین د.به گزارش تهران نیوز ، مهمان این هفته برنامه «دست خط» عباسعلی کدخدائی، سخنگو و عضو حقوقدان شورای نگهبان قانون اساسی بود.مشروح گفت وگوی تلویزیونی عباسعلی کدخ را در ذیل می خوانید:سوال: تقریبا دو الی سه ماهی از فشار انتخابات می گذرد. انتخابات اردیبهشت را شروع کنیم؛ فضاهای انتخاباتی زیادی را تجربه کردید. انتخابات اردیبهشت که گذشت با چه انتخاباتی شبیه بود؟کدخ : انتخابات در ایران، یک کنش اجتماعی و است که مردم با شور و اشتیاق خود پای صندوق های رای می آیند. شور و احساساتی که در ایران داریم به جرات می توان گفت در جای دیگر نداریم. به همین خاطر مشارکت را همواره در ایران بیشتر از کشورهای دیگر داریم.انتخابات این بار را هم اگر از زاویه حقوقی نگاه کنیم فرقی با بقیه انتخاباتی که قبلا داشتیم، در سال های ۸۴، ۸۸ و ۹۲ فرقی ندارد اما از زوایای اجتماعی و قابل بررسی است. صاحبنظران در حوزه های مختلف ورود د و بحث هایی داشتند. شاید نتوان گفت انتخابات در هر مرحله ای شبیه کدام مرحله است. هر انتخاباتی یک ویژگی های خاصی دارد که مخصوص همان دوره است و تشابه سازی انتخابات یک مرحله با مرحله دیگر سخت است. از جهت حقوقی مشکل خاصی را نداشتیم، از جهت نگرش هایی که بود و نگرانی هایی که داشتیم چیزی شبیه انتخابات ۸۸ بود. به هر حال احساسات خیلی برانگیخته شد و هر طرفی صحبت هایی را داشت و طرفداران آنها بحث هایی را داشتند.سوال: ح دوقطبی پیدا کرده بود.کدخ : بله. ح دوقطبی پیدا کرده بود. این وضعیت شبیه سال ۸۸ بود ولی نمی توان گفت به طور کامل چنین بود.سوال: برخی از ون که بیشتر در اصولگرایان هستند، از احراز و تایید صلاحیتها نقدهایی را به شورای نگهبان دارند. می گویند حساسیت فضای باعث شد حتما دو طیف سه نفره را انتخاب کنند و حتی می شد طیف های گسترده تر را داشت تا از دوقطبی خارج شویم و هم تنوع و تکثر بیشتر شود. چنین چیزی را قبول دارید؟کدخ : خیر. یکی دو بار این را پاسخ دادم. شورای نگهبان اصولا نگاهش نیست. یعنی هیچگاه نگاه نمی کند چه طیفی حضور دارد و چه طیفی حضور ندارد و یا سهمی را برای این طیف قرار دهد و سهمی را برای طیف دیگر در نظر بگیرد. ملاک شورای نگهبان در بررسی صلاحیتها، قانون است و آن شرایطی که در قانون وجود دارد و مستنداتی در پرونده افراد وجود دارد و نهایتا رای گیری می شود.عرض یکی الی دو نفر از افرادی که از محترمین بودند و ثبت نام د شاید تنها یک رای برای احراز صلاحیت نیاز داشتند، ولی نشد.سوال: اسم نمی برید؟کدخ : خیر. اگر آنها هم احراز صلاحیت شده بودند مردم می دیدند که چنین دسته بندی و سهم بندی برای جناح ها وجود ندارد.سوال: در این انتخابات فرد یا افرادی بودند که صلاحیت آنها احراز نشده باشد و رایزنی هایی شود و در نهایت احراز شود؟کدخ : اصل رایزنی ها بود. برخی افراد صحبت می د و خود را مکلف می دانستند که بر توانائی های افراد گواهی دهند، اما اعضای شورای نگهبان هم با قانون مواجه هستند؛ آن چه در قانون است و در پرونده ها هست و در نهایت باید رای گیری کنند. اینکه ی در احراز صلاحیت ها تاثیرگذار بوده باشد، نبوده است.سوال: در این ۶ نفر ی نبود که احراز صلاحیت نشده باشد و بعد از رایزنی دوباره صلاحیت تائید شود؟کدخ : خیر.سوال: شورای نگهبان هم بعد از احراز صلاحیت ها افراد را تا دوره تبلیغات و بعد آن زیرنظر دارد. به نامزدی در این دوره بخاطر برخی حرفها تذکر داده شد؟کدخ : بله. تذکر دادیم. البته بعد از آن دستگاه های دیگر هم مسئولیت دارند و دستگاه های دیگر هم این کار را انجام می دهند. از طریق دستگاه های مختلف این کار انجام می شد. برخی افراد به هر حال، وابستگانشان دعوت شدند و تذکر نسبت به مطالبی که وجود داشت داده شد.در شورای نکهبان چنین امری متعارف است. اگر چنین احساسی شود که نکته خلافی رخ می دهد مرحله اول تذکر است. در این نوبت هم داشتیم که به افرادی تذکر داده شوند. سوال: حل شد؟کدخ : به مراحل بعدی نرسید. بارها این را عرض کردیم شورای نگهبان این اختیار را دارد تا زمان رای گیری بتواند اعلام نظر کند و بعدا در خصوص صحت انتخابات می تواند ورود پیدا کند. مثل انتخابات مجلس تا زمانی که اعتبارنامه تصویب نشده است رویه این است که شورای نگهبان می تواند ورود کند و ابطال کند و این اختیارات را دارد.سوال: در ریاست جمهوری هم این اختیارات را دارد؟کدخ : بله. حتی در ریاست جمهوری قانون خیلی تصریح کرده است که بعد از بررسی صلاحیت ها اگر به شورای نگهبان مدارکی درباره صلاحیت فرد برسد، می تواند تجدید نظر کرد. این را تصریح کرده است و در مجلس این صراحت را نداریم ولی در قانون انتخابات ریاست جمهوری این وجود دارد.سوال: تخلفات به گفته خود شما، تعدادش زیاد بود، اما نه به اندازه ای که به کل انتخابات خدشه وارد کند. می توانید بگویید تخلفات در چه حوزه ای بود؟کدخ : در حوزه تبلیغات، معمولا حوزه پررنگ تخلفات انتخاباتی در تبلیغات است. افراد یا خلاف واقع مطلبی را بیان می کنند و یا ممکن است صحبت هایشان متضمن توهین و افترا باشد یا مطالب غیرواقعی را مطرح می کنند. بخشی از تخلفات به روز رای گیری مربوط می شود.آنجا عناوین متعددی را در قانون انتخابات داریم مانند تعرفه ندادن و ید و فروش رای و مخدوش بودن تعرفه ها یا دخ عوامل اجرایی و عوامل نظارت در امر انتخابات یا تبلیغات بر سر صندوق ها و در شعب. اینها عناوین متعددی است که در قانون لحاظ شده است و در هر دوره ای اینها را داریم که شدت و ضعف دارد.هم سال ۸۸ و هم الان چنین وضعیتی را داشتیم.سوال: کدام پررنگ تر بود؟کدخ : در سال ۸۸ و ۹۶ را نگوییم پررنگ بود، ولی در ۸۸ یک طرف قضیه نظر را قبول نداشت و آن فتنه ای که نباید شروع می شد، شروع شد. خوشبختانه در ۹۶ چنین مسئله ای را نداشتیم و طرفین نظر مراجع قانونی را تمکین د و پذیرفتند اما خب تخلفات وجود دارد. بخشی از این تخلفات هم اگر تاثیرگذار بر انتخابات نباشد، دیگر در مسئولیت شورای نگهبان نیست. برای قوه قضائیه و محاکم دادگستری می رود و زمان هم ندارد. هر زمانی که رسیدگی شد می توانند اعمال نظر کنند.سوال: الان پیگیر هستید که به کجا رسیده است؟کدخ : ما طبق قانون نباید پیگیری کنیم. طبق قانون باید فقط گزارش دهیم. مثلا بگوییم این گزارش ها در حوزه ید و فروش رای یا در حوزه تبلیغات غیرواقع یا در روز رأی گیری آمده است. اینها را گزارش کرده ایم و چیزی که برای ما ارسال شد برای قوه قضائیه ارسال کردیم.آن چیزی که مربوط به ما هست تخلف یا جرم انتخاباتی صورت گرفته که می تواند سرنوشت انتخابات را تغییر بدهد نبوده است. نهایتا هم شورای نگهبان صحت انتخابات را اعلام کرد به این معنا است که تخلف عمده که تاثیرگذار باشد را نداشتند.سوال: سقف زمانی مشخصی برای رسیدگی وجود دارد؟کدخ : خیر. مثلا در دوره هفتم مجلس گزارش هایی را برای قوه قضائیه فرستادیم که در مجلس نهم دعوتنامه آمد که بیایید نسبت به آن گزارشی که در مجلس هفتم دادید، رسیدگی کنیم. این متاسفانه در ادوار گذشته بود و زمان ندارد. این دوره با تدبیری که رئیس قوه قضائیه داشتند، ستادی را تشکیل دادند و این ستاد فعال برخورد کرد و جای شکر دارد.سوال: این نگرانی ایجاد می شود که اگر زمان دار شود، همان انی که تخلف د، دوباره سمت بگیرند و در جایگاه مورد نظر بنشینند.کدخ : بله این مشکلات وجود دارد. ان شاالله برخورد قوه قضائیه این گونه باشد که بتوان در مراحل آینده انی که متخلف بودند بازداشته شوند.سوال: دو دوره از انتخابات ریاست جمهوری است که سختی های خاص خود را دارد. به خصوص این دو دوره آمدن رئیس جمهورهای سابق به عرصه انتخابات بود. خودتان پیش بینی می کردید که بیایند؟کدخ : پیش بینی که می شد. هایی که در رسانه ها و شایعاتی که وجود داشت، با شدت و ضعف، ولی این پیش بینی می شد.سوال: تلاش شد همانند آقای هاشمی که ایشان ( ) هم انصراف دهند؟کدخ : انصراف را بله؛ چون در جایی ی را دیدم که صحبتی کرده بود و خلاف واقعیت بود، من هم درصدد پاسخ نیستم اما این دوره زمانی که به نتیجه رسیدیم قبل از این که اسامی را به وزارت کشور اعلام کنیم به برخی از آقایان قرار شد اطلاع دهیم از جمله ایشان که اگر می خواهند انصراف دهند. اصلا اصراری نیست.من به آقای الهام اطلاع دادم و گفتم چنین وضعیتی هست و ممکن است تا ساعات آینده نتایج را اعلام کنیم و نظر به ایشان مثبت نبود و می توانید اعلام کنید و ما می توانیم همانند بقیه در لیست انصرافی ها قرار دهیم. ایشان تردید داشتند و گفتند بعید است قبول کنند و دیگر پاسخی تا ساعتی که ما قرار بود اعلام کنیم، نیامد.سوال: در رابطه با آقای هاشمی، واسطه پیغام آقای لاریجانی بودند؟کدخ : بله، آقایان لاریجانی و .سوال: در تایید صلاحیت ها فشارخاصی به شورا وارد نشد؟کدخ : فشار اگر به مفهوم فضای رسانه ای و عمومی باشد مطرح می شود. ولی این که ی اصرار کند یا توصیه خاصی داشته باشد نبود، چون می دانند شورای نگهبان فشا ذیر نیست. تحت تاثیر این فشارها قرار نمی د.سوال: یکی از تصمیماتی که در زمان انتخابات اردیبهشت انجام شد زمان مناظرات تلویزیونی بود که ابتدا تصمیم گرفتند غیر زنده باشد. شورای نگهبان در این زمینه نظری داشت؟کدخ : نظر خاصی نبود چون خیلی مرتبط با ما نبود البته دوستان صداوسیما م هایی داشتند. ما هم نظرات اولیه داشتیم ولی در نهایت نظر خودشان اعمال شد.سوال: نظر شما زنده بود؟کدخ : فرقی نمی کرد. آن چه برای ما مهم است این که مناظرات منجر به ایجاد کدورت بیشتر نشود و منجر به شقاق جدید نشود. فضای انتخابات را ملکوک نکند. آنچه برای ما مهم است همین بود. این که زنده یا غیرزنده باشد مهم نبود.سوال: مناظرات را دیدید؟کدخ : همه را ندیدم ولی برخی را دیدم. چون در صداوسیما داشتیم. خودم همه را ندیدم چون درگیر انتخابات بودیم.سوال: چطور بود؟ چقدر چارچوب های اخلاقی و رعایت شد؟کدخ : این دوره کمتر بود نسبت به ۸۸ کمتر بود ولی می توان گفت در مایه های سال ۸۸ بود. فضا را ما هم به عنوان شهروند نپسندیدیم. این که حیثیت ها را بی جهت لکه دار کنیم یا حرف هایی را بزنیم که در دقایق حضور در مناظرات اثبات و نفی آن خیلی آسان نیست و یک ادعا است.به نظر من، اگر قرار است مناظره باشد باید روی برنامه ها و نگاه به آینده باشد و اثبات توانمندی در حوزه ای که ریاست جمهوری است باید باشد. اگر بتوان اینها را سازماندهی کرد برای آینده شاید بتوان در این جهت هم بهتر برنامه ریزی کنیم.سوال: تذکری در بین مناظرات به ی داده نشد؟کدخ : خیر. در مناظرات تذکری داده نشد.سوال: چون همه در یک چارچوب اخلاقی بودند. در مرحله برگزاری انتخابات گله ای رئیس جمهور داشتند که در باره رای گیری ساعات آ بود که اگر بیش از ۱۲ شب ادامه پیدا می کرد ما حتی ۳-۲ میلیون رای مان اضافه می شد. این صحت داشت؟کدخ : همیشه یک مشکلی را داشتیم و داریم که با دوستان وزارت کشور است و این که ساعت رای گیری تا چه زمانی است. قانون گفته است روز است و یک روز باید باشد. تعریف یک روز در عرف و طبیعی چیست؟ در گذشته این طور بود اگر تابستان هست به خاطر این که هوا در برخی استان ها هوا گرم است و ممکن است مردم نباشند و شاید برخی مشغول کشاورزی هستند ساعاتی را تمدید می د.ساعت رای گیری ۸ صبح تا ۶ بعد از ظهر است. ساعات تمدید را یک تا دو ساعت در نظر می گیرند. چند دوره ای این را ح جهشی گذاشته بودند و کشور دو الی سه ساعت تمدید می کرد و این به ساعت ۱۲ می رسید. ۱۲ هم روز تلقی نمی شد. هر بار هم این بحث را داشتیم که به هر حال از روز بگذرد روز نیست. باید تعیین تکلیف شود.گفتند قبل از ۱۲ افراد را داخل می کنیم و در را می بندیم. همه اینها یک وجه شبهه ناکی را در این جهت داشت. در این دوره به دوستان وزارت کشور اعلام کردیم تمدیدها به طوری باشد که ۱۲ تمام شود. تمدید را می توانستند یک ساعت یک ساعت بگذارند و ۱۰ درها را ببندند و تا ۱۲ رای گیری شود. اعتراضاتی هم آن زمان و هم بعد از آن شد که خوشبختانه کشور همکاری د و پذیرفتند.یک بار برای همیشه بایداین مسئله به پایان برسد. امیدواریم هم در قانون تصریح شود و هم در آینده وزارت کشور به گونه ای پیش بینی کند که به این سقف زمانی برخورد نکنیم.سوال: در آن شب صندوق های سیار پیش بینی شد؟کدخ : صندوق های سیار برای جاهایی بود که امکان رای گیری نداشتند.سوال: برای آ شب منظورم است؟کدخ : خیر. این هم که گفتید، هیچ رایی گرفته نشد به هر حال رای گرفته شد. آنهایی که در داخل شعبه بودند رای را دادند. این طور نبود که ارقامی که آقایان می فرمایند صحیح باشد.سوال: دو الی سه میلیون؟کدخ : خیر، این قدری اغراق است. گله دیگری دارید دوستان وزارت کشور و اقای رئیس جمهور خوب بود آن را هم ذکر می د که به دلیل سیستم های جدید و سامانه ی که ایجاد د و اینکه انتخابات با شوراها همزمان شد و در شوراها هم مشکلاتی پیش آمد، خیلی جاها تا ساعت ۹ یا ده صبح رای گیری انجام نشد. رئیس جمهور باید هر دو را ببینند.سوال: به این قصه برسیم که همیشه مسئولین انتخابات در زمینه خلا قوانین انتخابت تصریح داشتند. پارسال اوا سال آقا سیاست های کلی را اعلام د و به گفته خیلی ها حجت تمام شد که این مسائل سروسامان گیرد. به این انتخابات نرسید. برای انتخابات مجلس این خلأها پر می شود؟کدخ : باید بگوییم امیدواریم. من خیلی پیگیر این مسئله بودم. قرار شد جلسه هماهنگی بین مجلس و ت و شورای نگهبان باشد که امیدواریم در این هفته یا هفته بعد انجام شود و یک را اری را برای جمع بندی جلسات هر سه بخش داشته باشیم.سوال: اگر کمیته قوی تشکیل شود به نظر قانون محکمی خواهد شد.کدخ : بله. وزارت کشور یک لایحه جامعی را به صورت پیش نویس آماده کرده است. مجلس هم نظراتی دارد و ما هم نظرات کارشناسی را خواهیم داد و خیلی دخ ی نخواهیم کرد، مگر به اصل مصوبه باشد که برای شورای نگهبان بیاد و اعلام نظر کند.سوال: در سیاست های کلی چندین مورد مهم دارد ولی دو مورد که در ذهن همه مردم باقی ماند یکی درباره ثبت نام هایی است که بی رویه می آید و آبروی کشور در بیرون مرزها تحت تاثیر است. فشارهایی روی شورا می آید و وقت از شورا می گیرد. یکی هم در زمینه شفا بودن منابع مالی است.کدخ : هر دو هم در سیاست های کلی ی آمده است و این به عنوان یک برنامه کلان هم مجلس و هم ت مورد استناد قرار گیرد تا این مشکل برای همیشه حل شود.سوال: یک چیزی هم که به خود شورا بر می گردد در مورد تعریف رجل است که اگر تبیین شود خیلی از فشارها از روی شورا برداشته می شود.کدخ : بله. در جایی عرض ولی امکان دارد تکرار این امر خالی از لطف نباشد که در سال ۹۲ یک آئین نامه اجرایی برای این اصل را تدوین کردیم. خیلی بحث شد. یک سالی در شورای نگهبان بحث شد. نظراتی وجود داشت ولی بعد به دلیل این که خیلی ا امی را احساس نمی کردیم هم علنی نشد و هم در شورا مدنظر قرار نگرفت.اخیرا هم بعد از ابلاغ سیاست های کلی، دو جلسه در شورای نگهبان بحث شد. اما به انتخابات اخیر نرسید که بتوان برای انتخابات این دوره به طور نهایی بکار بگیریم ولی امیدواریم به زودی دوباره در دستور ما قرار گیرد تا ما هر چه زودتر اعلام نظر کنیم.سوال: ابعادی از آن پیش نویس را بیان نمی کنید؟کدخ : خیر. شرایطی که در اصل ۱۱۵ وجود دارد خیلی جزئی تر و عینی تر در آئین نامه آوردند. رجل یا مذهبی را ملاک های عینی تر لحاظ د. در حوزه تقوا و مدیریت و مدبر بودن هم به همین صورت است. من فکر می کنم اگر آن مبنای کار قرار گیرد بتواند شاخص های عینی تری را ارائه کند که مجلس بر اساس آن بتواند قانونگذاری شفافی داشته باشد.سوال: چند جا تاکید کردید که در بررسی صلاحیت ها، افرادی که الان یا رئیس جمهور هستند، صلاحیت هایشان دوباره بررسی می شود.کدخ : بله. قانون است.سوال: یعنی در این ۴ سال مسئولیت اینها به نوعی حرکات و رفتارهایشان زیرنظر است.کدخ : بله. طبیعی است. فرضی وجود دارد که اگر ی تائید صلاحیت شده، عقلا این مطلب استصحاب می شود ولی در دوره ۴ ساله اتفاقاتی رخ داده که باید آنها بررسی شود. آن اتفاقات مورد بررسی قرار می گیرد.سوال: پرونده خانمی که در اصفهان رای آورد (خالقی) و بعد بر اساس مستنداتی رد صلاحیت شد الان به مجمع تشخیص رفته است؟کدخ : پرونده نرفته است چون بحث کاری است، اختلافی نیست. پرونده بسته شد ولی بعد از آن مجلس مصوبه ای گذراند که اختیارات شورای نگهبان را محدود به زمان مقرر در قانون در حوزه بررسی صلاحیت کنند. یعنی شورای نگهبان در ۲۰ یا ۵۰ روزی که فرصت دارد اعلام نظر کند و بعد از آن شورای نگهبان به این بحث ها ورود نکند.این را از قدیم اعضای شورای نگهبان دارای ایراد می دانستند. فرقی هم نمی کند و مربوط به دوره اخیر و خانم خالقی نیست. از قدیم معتقد بودند نظارت شورای نگهبان یک نظارت عام و جاری است و در همه مراحل و همه دوره ای که فرد هست جاری و ساری است. برای همین مغایر با آن اصل می دانند، این مصوبه به مجمع تشخیص مصلحت رفته است. یکی دو نوبت دیگر هم داشتیم که مجمع نظر شورا را تائید کرده است.سوال: از آقای ابراهیمان چه خبر؟ هنوز شورای نگهبان می آیند؟کدخ : بله. هر چهارشنبه ایشان را می بینیم و از همکاران خوب ما هستند. در جلساتی که مربوط به شورای نگهبان هست حضور دارند.سوال: در دوره سخنگویی اختلاف نظراتی با آقای جنتی داشتند. درست است؟کدخ : اختلاف نظر به مفهوم وجود کدورت نبود ولی این اختلاف نظری است که من و شما هم داریم. هر عضو شورایی ممکن است با دیگری داشته باشد. تعبیر ما این است که این اختلافات طلبگی است و خیلی مهم نیست.سوال: در جایی گفته بودند اختیارات دبیر شورای نگهبان زیاد است و باید تجدید نظر شود. الان هم همین اعتقاد را دارند؟کدخ : نمی دانم الان هم به این صورت هست یا خیر. اختیارات دبیر براساس آئین نامه داخلی است و مسئولیتهای اجرایی است که از سوی اعضا کارهایی را انجام می دهند، اختیار دبیر غیر از اداره جلسات، در بخش های دیگر در حوزه انتخابات و اجرایی است و خیلی فکر نمی کنم زیاد باشد.سوال: آیت الله جنتی می گفتند برخی ها فکر می کنند شورای نگهبان آن ۱۲ نفری هستند که می نشینند و من حرف آ را می زنم و همه چشم می گویند. آن قدر بحث طلبگی داریم که برخی مواقع به داد و بیداد می رسد.کدخ : بله. گاهی اوقات ایشان نظری به من دارند و می گویند در این زمینه رای نمی دهید و می گویم خیر. می گویند مگر نظر مخالف دارید و می گویم بله و هم نظر با شما نیستم. این بحث طبیعی است. من نظری مخالف با آقای جنتی در حوزه علمی داشته باشم.سوال: الان هم رای گیری شد و ایشان دبیری شورای نگهبان را برعهده گرفتند. شما هم سخنگو هستید.کدخ : بله.سوال: آقای علیزاده قبلا هم پست قائم مقام داشتند؟کدخ : بله. پست قائم مقامی دبیر را داریم.سوال: قبلا هم بود؟ شاید به این پررنگی اعلام نمی شد.کدخ : خیر. از قدیم بود. یک دوره هایی هم مرحوم زواره ای بودند و یک دوره ای من بودم و یک دوره ای اقای علیزاده بودند. ۵-۴ سالی می شود که آقای علیزاده هستند.سوال: با دانشجویان خود صمیمی هستید؟کدخ : فکر میکنم وظیفه ما این باشد و منتی بر سر ی نیست. دانشجو قشر جوان و آینده ساز ما در کشور هستند و باید احساس راحتی نسبت به مسائل علمی داشته باشند و گاهی هم مسئله شخصی دارند و بیان می کنند و اگر بتوانیم حل کنیم توفیقی برای ما است.سوال: آن کتری را هنوز دارید؟کدخ : (می خندد) کتری را خودشان جمع د. بخاری آن هست.سوال: آسان یا سخت نمره می دهید؟کدخ : شاید سهل ممتنع هستیم. در کلاس سختگیری می کنم. نسبت به حضور دانشجو سختگیر هستیم. تکالیف را درست انجام دهند و تحقیق هایی که دارند را به درستی انجام دهند. اگر این برای ما احراز شود گاهی اوقات نمره را می دهیم. دانشجویان الان طفل گریزپا هستند. گرفتاری های مختلف دارند و شرمنده می شویم بتوانیم نمره خوب بدهیم.سوال: بهترین دانشجویی که تاکنون داشتید، بود؟کدخ : اسم نیاوریم و اگر اسم بیاوریم دعوا می شود و همه دم دانشکده می گویند چرا نام ما را نگفتید. دانشجویان خوبی داشتیم که برخی از آنها به خارج از کشور رفتند و الان هستند. برخی رفتند تحصیل د و به ایران بازگشتند و جذب هیات های علمی در های مختلف شدند. همه اینها افراد شایسته هستند.سوال: را بیشتر دوست دارید یا کارهای اجرایی را علاقه دارید؟کدخ : من تنها جایی که با پای خودم برای کار تقاضا دادم، بود. بقیه جاها را از ابتدای انقلاب ما را بردند. تنها جایی بود که خودم رفتم و گفتم من می خواهم بیایم.سوال: چه سالی ازدواج کردید؟کدخ : من سال ۱۳۶۲ ازدواج .سوال: چطور آشنا شدید؟کدخ : ازدواج های ما سنتی است. موقعی که مرحوم مادرم تصمیم گرفت و پیشنهاد داد و خودش جلو رفت و گزینه های مختلف بودند و نهایتا با خانمم ازدواج .سوال: یعنی از طریق مادر آشنا شدید؟کدخ : بله.سوال: مهریه چقدر بود؟کدخ : مهریه آن چیزی که ما همیشه می گوییم آن زمان برای ما سخت بود. آن زمان یک دوره تفسیر مجمع البیان بود. تفسیر المیزان را می خواستیم بگذاریم چون آن دوره چاپ نمی شد، ترسیدیم خانم فردا طلب کند و ما نتوانیم.سوال: خطبه عقد را چه ی خواند؟کدخ : آن زمان در دوره جنگ و گرفتاری های مختلف تهران بودیم و یکی از محضرهای آن زمان و یکی از سادات آن زمان عقد را جاری کرد.سوال: در کارهای خانه کمک می کنید؟کدخ : اگر بتوانم کمک می کنم.سوال: غذا درست را بلد هستید؟کدخ : بله. چون سال ها دانشجو بودم و روی پای خودم ایستادم و سال های تنهایی را داشتم، غذا درست بلد هستم. ولی ی غذای ما را نمی پسندد. الان با غذای جدید غذاهای ما مورد پسند نیست.سوال: چند فرزند دارید؟کدخ : سه فرزند دارم. فرزند اولم دختر است و ازدواج کرده است و فارغ حصیل از شد.سوال: نوه هم دارید؟کدخ : دو نوه دارم.سوال: گفتید بهترین تفریح شما کتاب خواندن است.کدخ : بله. برخی مواقع علاقه به کتاب داریم. مثلا وارد حوزه ورزش هیچگاه نشدم. خیلی اهل ورزش نیستم. البته مایه تاسف است.سوال: علاقه به فوتبال ندارید؟کدخ : خیر.سوال: مایل به دیدن فوتبال هم نیستید؟کدخ : خیر. علاقه به دیدن ندارم ولی نتیجه را می شنویم و اگر خوب باشد خوشحال و اگر بد باشد ناراحت می شویم البته خیلی مهم نیست.سوال: از لحاظ روحیات، خج ی هستید یا خیر؟کدخ : خج ی نیستم ولی حرمت ها را رعایت می کنیم و در جایی که باید حرف هایم را می زنم.سوال: در هر دو جناح رفیق های صمیمی دارید؟کدخ : بله.سوال: می توانید نام ببرید؟کدخ : نام نبریم بهتر است. اگر عضو شورای نگهبان نبودیم نام می بردیم.سوال: شما الان از طرف ایران یکی از قضات عضو بین المللی هستید؟کدخ : بودم. تا ۴ سال پیش بودم و الان نیستم. دو دوره من بودم.سوال: با توجه به تجربه ای که دارید فکر می کردید شکایت ایران برای دو میلیارد دلار از به جایی برسد؟کدخ : من نمی خواهم اظهارنظر کنم چون پخش می شود ولی امیدواریم با دقت هایی که باید نسبت به پرونده شود به یک جمع بندی برسیم.سوال: ممکن است؟کدخ : بله. امکانش هست ولی این که از چه راهی وارد شویم مهم است . برخی از دعاوی بین المللی را به دلیل این که راه را اشتباه رفتیم نتوانستیم احقاق حق کنیم.سوال: یعنی خودمان راه را اشتباه رفتیم؟کدخ : بله. راه را اشتباه رفتیم و گاهی اوقات در یک جایی می توانستیم حل کنیم و این کار را نکردیم. زمانی پرونده هایی برای یکی از وزارتخانه ها بود که با یکی از وزرا که الان مسئولیتی در ت دارند، آن زمان خیلی اختلاف نظر داشتیم و بخشی از آن پرونده همچنان باقی مانده است.سوال: کرسنت؟کدخ : خیر. برای پرونده کرسنت هم به نوعی در جای دیگر گرفتارش بودم. آن هم پیشنهاداتی داشتم و اتفاقا آن را با رئیس جمهور وقت صحبت کردیم، با معاون حقوقی صحبت کردیم. کرسنت در یک موقعی قابل حل بود. در یک بخشی از مذاکرات قابل حل بود و نشد. آن هم از جمله مسائلی بود که راه اشتباهی را رفتیم و الان به اینجا رسیدیم.سوال: این قضیه «منا» را می توانستیم از قضیه دیوان بین المللی پیش برویم و نکردیم. درست است؟کدخ : از طریق دیوان خیر، چون به هر حال صلاحیت دیوان به این صورت است که باید دو طرف صلاحیت دیوان را در آن دعوا بپذیرند، طبیعتا عربستان نمی پذیرد. بنابراین از طریق دیوان ممکن نیست. ولیکن شاید بتوان اهرم های فشار دیگری را داشت که از طریق اقداماتی که می توانستیم در سازمان ملل انجام دهیم. شاید بتوان از این طریق اقداماتی را انجام داد و به یک حقی برسیم.سوال: چطور است که آقای کدخ از مجلس اصولگرای نهم رای نمی آورد کما این که آیت الله جنتی هم در مراسم تقدیر از شما گفتند برای رای نیاوردن شما مقدمه چینی شده بود، اما بعد از مجلس دهم که اصولگرای صرف نبود، رای خوبی آوردید؟کدخ : خیلی برای من مهم نیست و نبود. بالا ه این اختیار را قانون اساسی به مجلس داده شد و اگر رای داد مسئولیتی بر ما بار می شود و اگر رای نداد این مسئولیت برداشته می شود. نباید متوقع از نهادهایی باشیم که اختیار به آنها می دهیم و می گوییم شما حق دارید، انتخاب کنید. خیلی مهم نیست و تشخیص مجلس چنین بود.سوال: برخی می گویند رفاقت شما با آقای عارف یکی از دلایل رای آوردن شما بود.کدخ : خیر. به آقای عارف ارادت داریم و ایشان انسان متدینی هستند و هر زمانی مطلبی بود پیگیری هایی که داشتیم چه از طرف ایشان و چه از طرف ما در فضای دوستانه و صمیمانه و خیر شانه حل شده است. در این حد ما با همه اعضای محترم مجلس و آقایان این ارتباط را داریم.سوال: گفته بودید بعد از رای آوردن شما، طیف اصلاح طلب آقای عارف را اذیت کرده بودند.کدخ : من چنین حرفی نزده بودم. من گفته بودم؟سوال: در جایی از شما خواندم.کدخ : نمی دانم من گفتم یا خیر ولی ظاهرا صحبت هایی شد در رابطه به این مسئله و من هم در رسانه ها شنیدم که برخی اعتراض کرده بودند. شاید ناظر بر اخباری باشد که من داشتم، در طیف های مختلف انتظار نداشتند من رای بیاورم و اینها در جاهایی مطالبی را گفته بودند. اشاراتی را داشتم.سوال: من از آیت الله جنتی می خواندم که آقای کدخدائی اصلا اهل شفارش و سفارش پذیرفتن نیست. در انتخابات هم خیلی ها دنبال سفارش گرفتن و سفارش هستند، یکی از دلایل هم شاید همین بود که مجلس نهم به شما رای نداد. همین طور بود؟کدخ : همین دوره هم به همین صورت بود. واقعیت این است که یک وظیفه قانونی بر عهده ما است. اگر در پرونده ای موضوعی مطرح باشد و فردی صلاحیت نداشته باشد، این با سفارش افراد حل نمی شود. ممکن است گزارش خلافی داده باشند و آن مبنای کار ما قرار گیرد، یک فردی می آید توضیح می دهد که گزارش خلاف بوده است.این ممکن است قابل بحث باشد ولی وقتی پرونده ی روشن است. من مثال بزنم که رئیس مجلس ششم یک زمانی تماس گرفتند که برای پرونده فردی بود که در جایی مشغول است. از ایشان خیلی تعریف د و من به ایشان پیشنهاد و گفتم شما به اینجا بیایید و من پرونده را در اختیار شما می گذارم و شما به عنوان شخص عادی اگر ایشان را تائید کردید به شورا می بریم و با شهادت شما، تایید می کنیم. گفتند یعنی این اندازه مسئله دارد؟ گفتم به هر حال این وضعیتی است که ما داریم.می خواهم عرض کنم اگر اقدامی انجام می دهیم بر اساس تکالیف قانون و مستندات است و بنابراین اصولا سفارش پذیری مفهومی ندارد که بگویید در شورای نگهبان من سفارش می گیرم و ی دیگر سفارش نمی گیرد. در این جهت هم حرف همه را می شنویم که تا جایی که امکان پذیر باشد خطای خودمان کمتر شود.سوال: از طرف فامیل یا دوستان یا باجناق چطور؟کدخ : باجناق که خوشبختانه من ندارم (می خندد). یک زمانی یکی از نمایندگان مجلس که بحث مشکل صلاحیت داشت در فرودگاه با تعدادی از نمایندگان نشسته بودیم و او در وصف باجناق ما صحبت کرد که باجناق شما را می شناسم و فرد خوبی است و خیلی توصیفات خوبی داشت که همیشه ذکر خیر شما را دارم.صحبت های او که تمام شد گفتم من چون تنها پسر خانواده بودم مرحوم مادرم اصرارداشت دنبال خانواده ای برویم که تک دختر داشته باشد. بنابراین ما از ریشه فاقد باجناق هستیم. (می خندد)سوال: حالا چه ی بود که خود را جای باجناق شما جا زده است!کدخ : بله. چنین وضعیتی هم هست.سوال: کدام مجلس را موفق تر می بینید؟کدخ : ارزی مجالس شاید برای برخی افراد تلقی خوبی نباشد. این که بخواهم ملاک قرار دهم. ولی می توانم بگویم مجلس ششم مجلس خوبی نبود که مصالح عالی نظام را در نظر نمی گرفت. بقیه مجالس شدت و ضعف هایی را داشتند.سوال: قضیه مخالفت شورای نگهبان با بخشی از برنامه ششم ماده ۳۸ که سقف حقوق های مدیران را مشخص می کرد، چه بود؟کدخ : خیلی از مسائل را فراموش چون آن زمان جزئیات زیادی داشت. اما محور بحث این بود که جدای اینکه چه ی چه میزانی از حقوق را به او اختصاص می دهند، افرادی که در مشاغل مختلف هستند، تخصص های متعددی دارند و بر حسب نوع تخصصی که دارند نمی توان گفت میزان ثابت بگیرید.مثلا یک کارمند ساده اداری که کارش از جهت اهمیت خیلی زیاد نباشد با یک پزشک متخصص یا متخصص فنی در حوزه های نفت و هوافضا با هم فرق دارد. ملاک هایی که در آنجا آورده بودند ملاک هایی بود که این وضعیت را نزدیک به هم می کرد و حتی این تفاوت را از بین می برد.ایراد شواری نگهبان این بود که باید معیارهایی را قائل شوید که به صورت جدی بین یک کار ساده با یک کار تخصصی تمییز قائل شود و این تمییز باید به گونه ای باشد که این تفاوت خود را نشان دهد، یعنی اهمیت کار متخصص را نشان دهد. مبنای ایراد شورای نگهبان این بود.سر و ص هم بیرون مطرح شد که رقم حقوق ها ۲۰ میلیون شده است و اینها هیچ ارتباطی به شورای نگهبان ندارد. ما مبنا را کار داریم و اگر مبنا درست شود این که عدد حقوق یک ریال است یا ۱۰۰ میلیون فرقی ندارد.سوال: اعضای شورا چقدر حقوق می گیرند؟کدخ : متفاوت است و بر اساس سابقه کار و معمولا ترتیبات و ردیف هایی وجود دارد. ولی تفاوت ها سرسام آور نیست. نجومی نیست. آنهایی که ی هستند حقوق را می گیریم و مبلغی را شورا کارانه می دهد. آنهایی که از جای دیگری نمی گیرند شورا یک حقوقی را در نظر می گیرد که بر اساس معیارهای سازمان امور استخدامی است. ردیف ها و ترتیب هایی دارند که بر اساس آن پرداخت می کنند.سوال: حداکثر را می دانید؟کدخ : فکر نمی کنم بیشتر از ۷ تومان باشد.سوال: گزارش دیوان محاسبات درباره حقوق های نجومی را گوش کردیدکدخ : کامل گوش ن ، ولی هم خلاصه را دیدم و هم با رئیس دیوان محاسبات صحبت .سوال: قانع کننده بود؟کدخ : به هر حال آنها هم یک معاذیری دارند و توضیحاتی را مطرح کرده بودند، چون ما نتوانستیم یک نظام حقوق اداری را برای کشور تعریف کنیم، همیشه پیوندی عمل کرده ایم. یعنی هر سازمانی برای این که امتیازی بدهد در جایی حقوق را اضافه کرده است و این امر موقت بوده ولی ثابت شده است.یک جایی مثلا وزارت خانه ای منبع درامدی بهتری دارد آنجا اضافه کرده و در جایی که کمتر دارند کمتر داده است. این مشکل را باید حل کنیم که بتوانیم فرارها یا پنهان کاری هایی که صورت می گیرد حل شود.سوال: یعنی یک قانون درست و حس نداریم؟کدخ : قانونی که همه نیازها را در نظر بگیرد. تخصص و نیازهای افراد و نیازهای انسانی و اولیه را در نظر بگیرد. ولی متاسفانه نیست.سوال: فکر کنم اراده ای برای این کار وجود ندارد. در نوشتن قانون مطلبی نداریم.کدخ : به هر حال سازمان هایی که بودجه ندارند نمی توانند پیشقدم شوند. برای چه پیشقدم شوند؟ پول ندارند به کارکنان بدهند. سازمان هایی که درامد اختصاصی دارند خیلی توجه نمی کنند چون جلوی کار آنها گرفته می شود.سوال: شما یک حقوقدان عضو حوزه بین الملل شناخته شده هستید از با توجه به عهدشکنی های امریکا چیزی باقی می ماند؟کدخ : به هر حال پذیرفته شد. آن زمان که در حال مذاکره بودیم نظراتی داشتم و مصاحبه هایی داشتم و مطالب را بیان کردیم. اما نکته در رفتار امریکا وجود دارد که این بدعهدی را همواره داشته اند. در قرارداد الجزایر هم چنین د. آنجا هم به اندازه کافی بدعهدی د.سایر معاهدات و توافقات مگر اینطور نیست؟ معمولا امریکایی ها خود را فقط می بینند. دو نمونه ای که در حوزه بین الملل اتفاق افتاد یکی دیوان بین الملل کیفری بود که فکر می کنم ت کلینتون پذیرفته بود و ت بوش به راحتی امضایش را پس گرفت. یعنی مبنای امور بین الملل را خودشان می دانند حتی در جایی که بقیه کشورها آمدند.یکی هم موافقتنامه پاریس است که در ت قبل اوباما پذیرفته شد و ترامپ امضا را پس گرفت. امریکایی ها همیشه روش و دارند که معیار حق و باطل را خودشان قرار می دهند. بنابراین نباید انتظار داشته باشیم امریکا در مسیر درستی حرکت کند. این بدعهدی جزو ذات امریکا شده است.ما باید چشم خود را باز کنیم و تد ری را حتما پیش بینی کنیم و اقدامات حقوقی را از قبل انجام دهیم و هر گاه به بدعهدی امریکا رسیدیم بتوانیم و دستمان پر باشد تا مقابله خوبی داشته باشیم و احقاق حق کنیم. گاهی در این بخش ضعف هایی داریم. یعنی اعتماد بیش از اندازه به طرف مقابل داریم. از این طرف کلاهی بر سرمان می رود و زمانی که بخواهیم احقاق حق کنیم هم نمی توانیم.سوال: به لحاظ حقوق بین الملل تیم مذاکره کننده از همه اساتید حقوق بین الملل استفاده کرد؟کدخ : تلاش داشتند این کار را ند. بخشی از دوستان و همکاران ما در تهران این همکاری را داشتند و شاید همه نبودند. وزارت خارجه جلساتی که من می شنیدم گذاشته است غالب افراد را دعوت می کرد. مهم این است که تا چه اندازه بتوانند این نظرات را به صورت کاربردی در مناظرات و در متن معاهدات عملیاتی کنند.سوال: یک چیزی در زمان انتخابات از مرحوم آیت الله هاشمی بیرون آمده بود که دلیل رد صلاحیت من حضور اطلاعات وقت در جلسه شورای نگهبان بود که همان زمان هم رد کردید.کدخ : بله، چند بار به این پاسخ دادم. اصلا این طور نبود. ما در همه ادوار از دستگاه های اطلاعاتی سوال می کنیم. گاهی کارشناسان می آیند و گاهی می آید. من یک بار برای این که خیال آقایان راحت شود گفتم که اصلا قبل از اینکه بیاید نظر شورای نگهبان شکل گرفته بود و اطلاعات وقت هم که امد، اطلاعات کلی پیرامون مسائل پیرامونی و حوزه بین الملل ارائه کرد و اصلا ورود جزئی در این زمینه نداشت ولی تصمیم شورا از قبل اتخاذ شده بود.سوال: در مورد توتال ابراز نظر کردید که شورا نمی تواند ورود کند؛ درست است؟کدخ : سوال د که آیا توتال به مجلس و شورای نگهبان می آید؟ عرض بر اساس تفسیری که شورای نگهبان دارد توتال از جمله قراردادهایی نیست که به مجلس به صورت اتومات بیاید و بعد به شورا بیاید، اما مجلس از باب نظارت می تواند ورود و اعلام نظر کند.سوال: اگر اعلام نظر کند شورا می آید؟کدخ : اگر بخواهد اعلام نظر نظارتی کند خیر. ولی گاهی اوقات ممکن است تصمیم مجلس این باشد که توتال در مجلس تصویب شود. یعنی تقنینی تصمیم گرفته شود، در مورد تر ل چنین اتفاقی رخ داد. تر ل قراردادش منعقد شد و مجلس هفتم اعتراض داشت و نهایتا ت را مجبور کرد تر ل را در مجلس به عنوان موافقتنامه اعلام نظر شود که شورای نگهبان هم اعمال نظر کرد.سوال: موافقت نامه پاریس چطور؟کدخ : بله، آمده است؛ چون به عنوان موافقت نامه بین المللی است و یک دور برای ما آمد چون آنجا اشاره ای به پیوست ها شد و پیوست ها ضمیمه نبود و اعضا ایراد شکلی گرفتند و گفتند تا زمانی که این پیوست ها نباشد ما نمی توانیم اعلام نظر کنیم. به مجلس اعاده شد و مقرر شد پیوست ها ضمیمه شود و برای ما ارسال کنند و هنوز بازنگشته است. بازگردد اعلام نظر می کنیم.سوال: در قضیه قانون که حذف هست ابراز نظری داشتید؟کدخ : خیر چون نمی دانیم چه چیزی هست و چه چیزی تصویب می شود. منتظر هستیم مصوبه بیاید بعد اعلام نظر می کنیم.سوال: شورا فعلا نظر خاصی ندارد؟کدخ : خیر. نمی تواند اعلام نظر کند.سوال: در مورد انتخابات شورای ی شهر و روستا هم صحبتی شده بود که از مجلسی ها می گفتند دوست داریم نظارت را بر اساس قانون انتخابات به شورای نگهبان دهند، شورا این را استقبال می کند؟کدخ : استقبال نمی کنیم، چون یکی دو بار آمده و چند نوبت دوستان مجلس رایزنی د. از جهت قانونی اعضای شورای نگهبان معتقدند اصل ۹۹ در برگیرنده انتخابات شورای ی شهر و روستا نیست. بنابراین آنجا حصری بوده و این نیامده امکان ورود از جهت قانونی نیست و از جهت اجرایی هم برای ما سخت است. اگر بخواهیم شوراها را نظارت کنیم باید جمعیتی بیش از آنچه الان برای انتخابات مجلس یا ریاست جمهوری داریم تجهیز کنیم.همین دوره نزدیک ۳۰۰ هزار نفر در انتخابات شوراها ثبت نام د. این تعداد را چطور رصد و نظارت کنیم؟ با این امکاناتی که داریم، نمی توانیم. در مجلس الان نگاه دوگانه ای است و عده ای معتقدند به شورا بیاید و عده ای معتقدند نیاید. باز هم منتظر می مانیم بیاید و بعد شورای نگهبان اعلام نظر کند اما پیشنهاد من به دوستان مجلس این است که اگر سازمان ثابت برای نظارت بر انتخابات شوراها داشته باشیم و مجلس تصویب کند دربرگیرنده همه قوا کشور هم باشد بهتر می تواند نیازهای انتخاباتی شوراها را برطرف کند.سوال: سازمانی متشکل از چه بخشهایی؟کدخ : می تواند از سه قوا باشد و دائمی باشد و سازوکار دائمی برای نظارت داشته باشد. این می تواند مشابه شورای نگهبان در حوزه انتخابات شورای ی شهر و روستا باشد. مجلس می تواند این را تصویب کند و این اختیار را دارد.سوال: بار مالی ندارد؟کدخ : در قالب لایحه بیاید؛ مشکلی نیست. یا منبع مالی را تامین کنند.سوال: نقدهایی را دارند که می گویند برخی نمایندگان مجلس تند موضع گیری می کنند که در زمینه حصر و در زمینه های دیگر هم موضع گیری می کنند و در نهایت تائید صلاحیت می شوند. بخاطر رابطه است که این اتفاق می افتد؟کدخ : خیر. واقعیت این است که در نهایت همان رای گیری (اعضای شورا) است؛ حالا به هر دلیلی که آقایان رای می دهند. البته انتخابات مجلس جدید را من نبودم ولی به هر دلیلی رای دادند و تائید شده است. ممکن است ان دیگری اگر می بودند صلاحیت ها جور دیگری تفسیر و عمل می شد. راه دیگری ندارد. شورای نگهبان همان طور که اگر ی صلاحیتش احراز نشود نمی تواند آن را اعلام کند، ی که صلاحیتش احراز می شود را هم نمی تواند اعلام نکند.سوال: شما عضو شورای عالی حل اختلاف قوا هستید. ظاهرا روابط حسنه است و ارجاعی ندارید.کدخ : بخشی از آن کارها است. چون تنظیم روابط قوای سه گانه هم در بند ۱۱۰ آمده است، جلسات تشکیل می شود. باید را ارهایی را دنبال کنیم که اصطکاک ها کمتر شود. مشکلاتی که ممکن است در قانون اساسی وجود داشته باشد، اختلاف برداشت هایی که وجود دارد را مطالعه می کنیم و نظر کارشناسی را به ی می دهیم.سوال: مجلسی ها معتقدند برنامه ششم اجرا نمی شود. ت می گوید اجرا می شود. در هیات بررسی نکردید؟کدخ : هنوز نیامده است. این به طرح دعوا از طرف یکی از سران قوا موکول می شود. هنوز چیزی اعلام نشده است. قطعا اگر یک وقت مجلس از ی تقاضا کند ارجاع می شود و بررسی می شود.سوال: طبق قانون الان آقای لاریجانی ابلاغ کرده است؟کدخ : بله. آن قانون است و آقای رئیس جمهور هم ابلاغ د. باید اجرا شود و در عمل، نمایندگان معتقدند اجرا نمی شود.سوال: با دوربین ما به یکی از این محله ها بروید. یا بین ک ن کار، یا آسایشگاه جانبازان یا یکی از محله های محروم تهران بروید.کدخ : هر سه را حاضریم برویم. آسایشگاه جانبازان را به خاطر قولی که زمانی دادم، انجام می دهم.سوال: برنامه با «دستخط» شما تمام می شود.کدخ : بسم الله الرحمن الرحیم… افوض امری الی الله ان الله بصیر باالعباد. توفیق نصیب بنده حقیر شد تا ساعاتی چند به بیان سوابق و خاطرات پرداخته شود. نمی دانم چه ارزشی دارد این گفتن ها، انچه می ماند فعل درست است و گفتار صحیح! زمان ها می گذرند و رنگ موی به سپیدی سوق می یابد و اینها نشانه ای برای رفتن است که یت همه انسان ها است. ماندن در مقابل رفتن! اختصاص به او دارد که هوالباقی. زنگ ها همیشه به صدا در امده اند اما چه گوش هایی که شنوا نیستند. اگر از مبدا خبری نداریم مقصد را می شناسیم پس باید خود را آماده سازیم. اگر نمی دانیم آمدن مان بهر چه بود اما رفتن را خوب می دانیم و مقصد را نیک می شناسیم و چه خوش بود آنگاه که در مقصد استقبال خوبی به عمل آید.آنگاه که کوچک و بزرگ و زن و مرد و پیر و جوان با کارنامه عمل ارزی می شوند و امید ان که کارنامه ای سفید و مثبت در اختیار باشد تا نزد نین آن دیار خج زده و شرمسار نگردیم».تسنیمانتهای متن/*
اخبار شنبه، ۲۸ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۳۷فریده اولادقبا در موافقت با پیشنهادی کشور گفت:
▪️وزارت کشور حافظ نظم، هماهنگ کننده سازمانهای تی و محلی در سطح محلی و استانی و اجرا کننده سیاست های عملی ت و یت هایش از تنوع زیادی برخوردار است. به همین دلیل نیازمند ی است که ضمن آگاهی از این چالش ها باید از حوزه کاری خود نیز اشراف داشته باشد.
▪️رحمانی فضلی دارای نگرش سیستمی در تحلیل پدیده ها است و ابعاد و اقتصادی را هم مورد توجه قرار میدهد. کلیت نظام را بر سلایق فردی ترجیح میدهد. در معاونت صدا و سیما و ... اعتقاد دارد باید با رویکرد توسعه محوری از تمام رویکردها بهره برد.
▪️برگزاری انتخابات در فضایی سالم و با مشارکت حداکثری شکل گرفت. همچنین افزایش مشارکت در پنجمین دوره شوراهای شهر و روستا، انتخابات مکانیزه در بسیاری از ا، برگزاری انتخابات دهمین دوره مجلس، پنجمین دوره خبرگان ی و تامین امنیت عمومی در فضای مجازی و تبلیغات در دوره انتخابات از اقدامات ایشان بود.
▪️ایشان با اعتقاد به کثرت گرایی با تمهیدات قانونمندی را برای برای برخی احزاب را صادر د. راه اندازی خانه احزاب ایرا،. میانگین 30 مورد کنگره احزاب در کشور و تقویت مشارکت اقوام در سمت هایی مثل استاندار و.. و به کارگیری اهل سنت قابل توجه است.
▪️در دوره ایشان ثمن ها رشد 70 درصدی داشت. 75درصد برنامه های او منطبق و همسو با احزاب بالادستی است. توجه به ن، سند امنیت ن و ک ن، به کارگیری 151 نفر از ن در وزارت کشور نشان از توجه ایشان به موضوع ن است.
مخالف رحمانی فضلی: چرا اتباع خارجی در شرایطی که به کشور حمله می کند شناسنامه ندارند و شناسایی نمی شوند
علی اسماعیلی، مخالف عبدالرضا رحمانی فضلی، پیشنهادی کشور:
▪️آقای رحمانی فضلی را نیرویی انقل و زحمتکش می دانم و مخالفتم با برنامه های ایشان مخالفت با خودشان نیست. انتقادم از عملکرد ایشان جنبه اصلاحی دارد.
▪️تا چه اندازه توانسته اید به اقتصاد مقاومتی جنبه عمل بپوشانید. مجلس طرح سواحل و عمران دریا را تصویب و به ت الحاق کرد. چرا از آن زمان تا کنون اجرا نشده است. مسئولیت غرق شدن انسان های بی گناه در دریای خزر بر عهده کیست؟
▪️تهدید زباله که دیر زمانی است با شیوه مدیریت پسماند به فرصت تبدیل شده در استان های شمالی کشور بلای جان مردم شده است. این بحران اخیرا به بحران زیست محیطی تبدیل شده است.
▪️در مواد 26 و 27 برنامه ششم توسعه در راستای جلوگیری از مهاجرت روستاییان به ا تاکید فراوان شده است. در حال حاضر دهیارانی که در سراسر کشور فعالیت می کنند در شرایط سخت معیشتی قرار دارند. برای رفع نگرانی دهیاران در روستاها چه گام هایی برداشته اید؟
▪️در طول چهار سال گذشته فعالیت های غیر قانونی موسسه های مالی مثل ثامن الحجج، میزان و فرشتگان، همچنین پروژه ش ز به کشور آسیب جدی وارد کرده است. وزارت کشور چه کرده است و برای اینکه دوباره با این تخلفات مواجه نشویم چه تمهیداتی شیده شده است؟
▪️بودجه ماده 10 و 12 قانون مدیریت بحران برای استان های بحران زده چرا با عد توزیع نمی شود؟
▪️پرسنل خدوم و زحمتکش نیروی انتظامی تلاش خالصانه ای دارند. آنها از حداقل امکانات بی بهره اند. یت هایشان بسیار اما امکاناتشان حداقل است. چرا برای توانمند سازی پرسنل نیروی انتظامی اقدامی نمی شود؟
▪️یکی از یت های وزارت کشور ساماندهی اتباع غیرمجاز است. آنها از همه خدمات استفاده می کنند اما هیچ پرداختی به ت ندارند در صورتیکه برای کارگران زحمتکش ایرانی 30 درصد حق بیمه پرداخت می شود چرا باید در شرایطی که به کشور حمله می کند هویت آنها شناسایی نشود و شناسنامه نداشته باشند.
▪️در برنامه شما کنترل و کاهش آسیب های اجتماعی چون طلاق، اعتیاد ناهنجاری و حاشیه نشینی است. آیا توانستید این آسیب ها را کاهش بدهید؟
▪️در برنامه اعلام شده به هیچ تمرکز ز اشاره نشده است. امروز اگر بحرانی استان شما را تهدیدکند و به طنخواه نیاز داشته باشد وزرات کشور یک ریال پول ندارد.
▪️مشکل مردم در کشور ما کمبود منابع مادی و نیروی انسانی نیست بلکه مشکل ما فقدان مدیریت جهادی است.
گودرزی (موافق پیشنهادی کشور):
????رحمانی فضلی روحیه تعاملی ارزشمندی با دستگاههای نظارتی دارد
????وزارت کشور در اوج تعطیلات برای برگزاری انتخابات فعالیت کرد و در هر دو انتخابات ریاست جمهوری و شوراها، حتی یک رای و صندوق باطل نشد.
????در دوره رحمانی فضلی، به درخواست های همه جناحها و تفکرات ، پاسخ داده شد.
????در این دوره با ساماندهی مرزها، اقتصاد مرزنشینان ساماندهی شد.
????امروز کوله بران با عزت فعالیت خواهند کرد و دلالان نمی توانند حق آن ها را ضایع کنند.
????در حوزه مسائل اقتصادی، بعد از ابلاغ کلیات سیاست های اقتصاد مقاومتی، وزارت کشور در اندک زمانی کارها را به خوبی انجام داد.در الف بخوانید به اشتراک بگذارید
سلام دوستان در این بخش با ابزاری ساده و کاربردی در لینو کالی در خدمت شما دوستان هستم که با استفاده از آن می توانید که یک دامین خاص از قابلیت load-balancing در ح http و dns استفاده می کند یا خیر، وجی این برنامه را خط فرمان لینو کالی مشاهده می کنید: [email protected]:~# lbd lbd - load balancing detector 0.1 - checks i iven domain uses load-balancing. written by stefan behte (http://ge.mine.nu) proof-of-concept! might give false positives. usage: /usr/bin/lbd [domain] در مثالی روش استفاده از این فرمان را مشاهده می کنید: [email protected]:~# lbd example.com lbd - load balancing detector 0.1 - checks i iven domain uses load-balancing. written by stefan behte (http://ge.mine.nu) proof-of-concept! might give false positives. checking for dns-loadbalancing: not found checking for http-loadbalancing [server]: ecs (sea/55ed) ecs (sea/1c15) found وب سایت تولید کنندهلینک دریافت