خیلی خوشحال هستیم سرمربی الجزیره فوتبال ایران جزو بهترین هاست

«الجزیره» زیر گیوتینتقریباً ۲۰ سال پیش بود که من با شبکه ای به نام الجزیره آشنا شدم. یادم می آید در رو مه جامعه بودیم و ی که معلوم نشد که بود نواری را از یکی از برنامه های این شبکه به دبیر گروه بین الملل رو مه داد تا پیاده و چاپ کنند. این نوار کاست شرح گفت وگوهای داغ دو نفر بر سر مذاکرات صلح فلسطین در کپنهاک بود. نام یکی از این دو نفر را یادم رفته اما دیگری علی عقله عرسان، نویسنده و تحلیلگر معروف سوری طرفدار نظام اسد، بود. عرسان به شدت با برگزاری چنین گفت وگوهایی مخالفت می کرد و درمقابل طرف دیگر او را متهم به تروریسم می کرد و می گفت با صلح و سازش در ستیز است. نوار درواقع، یکی از برنامه های «الاتجاه المعا » یا به تعبیر فارسی «جهت مخالف» بود؛ برنامه ای جنجالی و داغ که آن را فیصل قاسم اداره می کرد و هر هفته دو نفر کاملاً مخالف را از یک کشور یا یک منطقه برمی گزید تا با هم بر سر یک موضوع مشخص بحث کرده و تا حد دعوا و بزن بزن پیش بروند. آن نوار پیاده و در رو مه جامعه به صورت چند شماره منتشر شد. از همان زمان دیگر من شبکه الجزیره را از دست نداده ام و هنوز هم تقریباً روزی نیست که به این شبکه یا سایت اینترنتی آن مراجعه نکنم. این شبکه هم اکنون ۲۱ سال دارد؛ شبکه ای که همواره مانند خاری در چشم نظام های دیکتاتوری منطقه بود و هم اینک نیز چهار کشور مصر، عربستان، امارات و بحرین همه فشار خود را بر ت قطر آورده اند تا این شبکه را تعطیل کند؛ اتفاقی که حتی اگر به تعطیلی این شبکه نینجامد به تعدیل آن خواهد انجامید و ممکن است دیگر شاهد شبکه ای مانند گذشته نباشیم. در این سال ها الجزیره در بطن خود ویژگی هایی داشت که دیگران نداشتند و مثل آهنربا مخاطب را به سمت خود جذب می کرد. الجزیره شبکه ای بود که خیلی از کشورها و سازمان ها آرزوی داشتنش را داشتند اما نتوانستند به آن دست یابند. جالب اینکه ت قطر شبکه های تلویزیونی مخصوص به خودش را دارد. ازاین رو الجزیره اصلاً یک شبکه قطری تلقی نمی شد و در آن کمتر خبر یا گزارشی دربارهٔ این کشور مشاهده می شد. الجزیره درواقع شبکه ای بود مربوط به کل جهان عرب و فراتر از آن کل خاورمیانه؛ شبکه ای منحصربه فرد که با برنامه هایش توانست موجی از آگاهی های جدید را پدیدآورده و یک قدرت رسانه ای شگفت انگیز و کاملاً مدرن را در منطقه ای سنتی و عقب مانده به نمایش بگذارد. الجزیره مانند هیچ تلویزیون دیگری نبود. هیچ شباهتی به تلویزیون های تی عرب که از همان ابتدا خبرهای مربوط به دربار و پادشاهان را روایت می کنند و شیوه ای کاملاً بسته و سانسورشده دارند، نداشت. ساعت های پخش برنامه هایش با گرینویچ تنظیم می شد و تکیه اصلی شبکه بر پیشتازی در خبررسانی، طرح دیدگاه های مختلف و متضاد، کاویدن کارشناسانه تحولات و درنهایت تأثیرگذاری بر مخاطب بود. الجزیره به گفته توماس ف ن، یکی از «آزادترین و فراگیرترین شبکه های تلویزیونی قابل مشاهده در جهان عرب» بود؛ شبکه ای که گفته می شد بین ۷۰ تا ۸۰ میلیون (روایت های دیگر تا ۵۰ میلیون) بیننده دارد. عجیب اینکه الجزیره به لحاظ تنوع برنامه ها کیفیت بسیاری از شبکه های مشابه را نداشت. همه بخش های آن در چند برنامه خاص خلاصه می شد. محور اصلی همه این برنامه ها نیز سیاست و تاریخ معاصر جهان عرب در کنار خبرهای روز جهان بود که مجریانی ورزیده، خوش سیما و خوش لهجه آن را به سمع ونظر مخاطب می رساندند. یکی از برنامه های مسئله ساز الجزیره «الشریعه و الحیاه = دین و زندگی» بود که به تریبونی شخصی برای یوسف القرضاوی، تندرو اخوانی، تبدیل شده بود و الجزیره مدام به خاطر همین برنامه در معرض انتقاد قرار می گرفت. گرایش عمده گردانندگان و مجریان الجزیره نیز به «اخوان المسلمین» نزدیک بود که در ادامه بیشتر خواهد آمد. توجه به ملیت های دست اندرکاران الجزیره نیز نشان می دهد این شبکه به جزیره ای برای بسیاری از فعالان رسانه ای جهان عرب تبدیل شده بود تا در آن نسبت به کشورهایشان روشنگری کنند.نحوه اوج گیری
می گویند الجزیره کار خود را با دریافت سرمایه ای معادل ۱۵۰ میلیون دلار از قطر آغاز کرد (برخی منابع می گویند این شبکه با سرمایه ای معادل ۱۳ میلیون دلار راه اندازی شد). ابتدا طوری برنامه ریزی شده بود که این شبکه بتواند تا سال ۲۰۰۱ به خودکفایی برسد، اما زمانی که در رسیدن به این هدف ناکام ماند، قطر مجبور شد به کمک های خود به این شبکه ادامه دهد. الجزیره بخشی از هزینه های خود را از طریق پخش آگهی، هزینه های اشتراک، پخش معاملات بین شرکت های دیگر و فروش تولیدات خود تأمین می کند. زمانی ۴۰ درصد درآمدهای این ایستگاه تلویزیونی را پخش آگهی ها تشکیل می داد. همچنین گفته می شد بودجه سالانه این شبکه حدود ۶۰ میلیون دلار است. این شبکه به صورت رسمی پخش برنامه های خود را از اوا سال ۱۹۹۶ آغاز کرد. در آوریل همان سال، شبکه تلویزیونی سرویس جهانی به زبان عربی به دلیل فشارهای عربستان سعودی پس از دو سال فعالیت تعطیل شد. ازهمین رو تعدادی از کارکنان این شبکه به دوحه رفته و الجزیره را تشکیل دادند.
بالاترین مقام الجزیره، حمدبن ثامر آل ثانی، یکی از عموزاده های دور قطر حمدبن خلیفه آل ثانی بود. نخستین مدیر این شبکه جاسم العلی، رو مه نگار سرشناس عرب، بود که دوره هایی را در زمینه ارتباطات در ژاپن، فرانسه و گذرانده بود. گفته می شود بعدها بر اثر فشار یی ها که او را متهم به داشتن ارتباط با صدام حسین دیکتاتور عراق د، در سال ۲۰۰۳ از کار برکنار شد. پس از او عدنان الشریف، رو مه نگار کهنه کار عرب، جانشین وی شد اما دوران او طولی نکشید تا اینکه وضاح خنفر به عنوان مدیرعامل این شبکه منصوب شد. خنفر یک رو مه نگار فلسطینی بود که بین سال های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ مدیریت شبکه الجزیره را برعهده داشت. مجله فوربس در سال ۲۰۰۹ او را «تأثیرگذارترین شخصیت در جهان عرب» معرفی کرد. به دنبال کنارگذاشتن خنفر که سروصداهای زیادی به پا کرد، احمد بن جاسم بن محمد آل ثانی جانشین او شد. خنفر ابتدا ی و بعد فلسفه خوانده بود و پیش از آنکه رئیس الجزیره شود به عنوان خبرنگار این شبکه در آفریقا فعالیت می کرد. هم او بود که جنگ افغانستان را برای شبکه پوشش داد. خنفر به لحاظ متهم به هواداری از اخوان المسلمین و حماس بود و موقع استعفا با نوشتن نامه ای گفت: «مطمئن است با رفتن او سیاست شبکه الجزیره تغییری پیدا نخواهد کرد زیرا این شبکه براساس معیارها شکل گرفته است نه اشخاص». بعضی منابع می گویند دلیل برکناری وضاح خنفر اسناد ویکی لی بود که در آن نشان داده می شد او با سازمان های اطلاعاتی در ارتباط بوده است. رئیس کنونی این شبکه یاسر ابوهلاله است که او هم از طرفداران جدی گروه اخوان المسلمین به شمار می رود.منحصربه فرد
نخستین بارقه های یک شبکه خبری متفاوت با نمایش صحنه هایی از انتفاضه فلسطینی ها در شبکه الجزیره کلید خورد؛ صحنه هایی که جهان عرب را تکان داد و افکار عمومی منطقه را به شدت علیه حاکم آن وقت برآشفت. گفته می شود یک بار عبدالله، پادشاه سعودی، در دوران ولیعهدی اش ویدئویی از حوادث فلسطین را که شبکه الجزیره پخش کرده بود به کاخ سفید برد و به جورج بوش نشان داد. او در آنجا گریان و ملتمسانه از جورج بوش خواست برای دفع ظلم بر فلسطینی ها «کاری د». عبدالله بعدها خودش طرح صلح عربی را ارائه داد که در کنفرانس سران عرب در بیروت (۲۰۰۲) به تصویب رسید و به دلیل عدم پذیرش همان زمان بایگانی شد.
شبکه الجزیره با تحولات مربوط به جنگ افغانستان به شهرتی جهانی رسید. خبرنگاران این شبکه با دقت و جسارت بی نظیری خبرهای مربوط به این جنگ را پوشش می دادند. مصاحبه های این شبکه با اسامه بن لادن، الجزیره را در ردیف مهم ترین شبکه های خبری نشاند. پخش سخنرانی بن لادن یکی از شا ارهای خبری این شبکه بود که جهان را با حیرت مواجه کرد. گفته می شود این شبکه برای فروش هر دقیقه سخنرانی بن لادن ۲۰ هزار دلار دریافت می کرد. گفت وگوهای این شبکه با شخصیت های مهم جهان یکی از امتیازات بزرگ الجزیره بود که هنوز هم آن را حفظ کرده است. می گویند هنگامی که هوگو چاوز پس از کودتایی نافرجام به کاخ ریاست جمهوری ونزوئلا برگشت ترجیح داد برای پخش سخنانش به الجزیره رجوع کند یا باری دیگر در یک اقدام نادر صدام حسین با الجزیره مصاحبه کرد. کم نیستند مقامات ارشد کشورهای جهان که همچنان در آرزوی حضور در این شبکه هستند.
یکی از ابتکارهای بزرگ این شبکه تابوشکنی از مقامات ی بود. الجزیره برای نخستین بار در جهان عرب تصمیم گرفت به صورت مستقیم با مقامات ی گفت وگو کند. این در حالی بود که هیچ شبکه عربی حاضر نبود با به گفته خودشان «دشمن»، گفت وگو کند. الجزیره معتقد بود ی ها و فلسطینی ها هر دو در حوادث جاری فلسطین نقش داشته و باید حرف هر دو طرف شنیده شود. هرچند می دانیم جهت گیری کلی شبکه همیشه حمایت از فلسطین و انتفاضه بوده است. خبرنگاران الجزیره اعتقاد داشتند «اعراب ده ها سال مسائل شان را پنهان کرده اند و حالا وقت آن است که این مسائل بیرون ریخته شود. ابتدا آنها حرف هایشان را مثل گلوله به سوی هم پرتاب می کنند اما به مرور آرام خواهند گرفت» به همین دلیل الجزیره در مواقع زیادی به میدان جنگ طرف های درگیر تبدیل می شد و همین از الجزیره یک شبکه زنده، پویا و به شدت تأثیرگذار می ساخت. الجزیره جنگ های لبنان سال های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲ را به خوبی پوشش داد. در جریان جنگ ۳۰روزه (۲۰۰۶) خبرنگاران این شبکه لحظه به لحظه این جنگ را روایت د. در عراق این شبکه تحولاتش را از ۱۹۹۹ تاکنون پیوسته پوشش داده است. سرنگونی نظام صدام حسین در سال ۲۰۰۳ را می شد به صورت مستقیم و نفس گیر از شبکه الجزیره به تماشا نشست. در ماجرای ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ الجزیره سنگ تمام گذاشت. قبل از آن ت از الجزیره به دلیل کار حرفه ای و مستقلش به شدت ستایش می کرد؛ اما بعد از این اتفاق، با پخش نوارهای ویدئویی اسامه بن لادن و سلیمان ابوغیث که از حمله به برج های دوقلو دفاع می د، جنجال بزرگی را در علیه این شبکه به راه انداخت. روز ۱۳ نوامبر ۲۰۰۱ بود که دفتر این شبکه در کابل هدف یک موشک یی قرار گرفت و منهدم شد.
یکی دیگر از قله های فعالیت رسانه ای الجزیره را باید پوشش خبری دادن به تحولات موسوم به بهار عربی در سال های ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ دانست. این شبکه به شدت از قیام های مردمی در کشورهای عرب حمایت می کرد و دیکتاتوری های حاکم را مورد انتقاد قرار می داد. تا جایی که این شبکه به «تریبونی» برای تمام این ها تبدیل شده بود و برخی کارشناسان غربی اساساً الجزیره را مبدع و موجد این جریان ها معرفی می د. در جریان این حوادث بود که الجزیره یک شبکه تمام وقت به نام «الجزیره مباشر» را تأسیس کرد؛ شبکه ای که به صورت مستقیم حوادث کشورهای عرب را به صورت شبانه روزی در اختیار بینندگان می گذاشت. با دیدن این شبکه گویی شما در خانه نشسته و از همان جا برای مثال میدان حریر مصر را می دیدید که مردم جمع شده و علیه رژیم مبارک شعار می دهند. الجزیره انقلاب های تونس، مصر، یمن، لیبی و را با وجود مخالفت های شدید ت ها موبه مو روایت کرد. با این حال نحوه پوشش خبری الجزیره از اعتراضات مردمی در بحرین - کشور همسایه قطر - متفاوت بود و با انتقادات بسیاری همراه شد. به گونه ای که حتی در درون نیروهای این شبکه شکافی را به وجود آورد و برای مثال غسان بن جدو، خبرنگار معروف این شبکه، از آن جدا شد. بن جدو بعدها در لبنان شبکه المیادین را تأسیس کرد؛ شبکه ای که از سوی ایران، حزب الله لبنان و ت حمایت می شود.رمز موفقیت
در اثبات موفقیت شبکه الجزیره همین بس که تاکنون چندین شبکه به تقلید از آن در کشورهای مسلمان و عربی دایر شده است. شبکه الحره در عراق، العربیه در امارات (دوبی)، العالم در ایران، المیادین و المنار در لبنان و… ازجمله شبکه هایی هستند که می توان هریک را به نوعی کپی برداری از شبکه الجزیره تلقی کرد. بااین حال هیچ یک از شبکه های یادشده نتوانستند گوی سبقت را از الجزیره ربوده یا مخاطبان این شبکه را به خود جلب کنند. رمز موفقیت الجزیره در یک کلمه «عدم سانسور» بود. یکی از مسئولان شبکه گفته بود: «راز موفقیت ما بیان است. ما شرایط مشخصی برای این یا آن کشور در نظر نداریم. فقط به هر می گوییم نظراتش را بگوید». یک بار نیز غسان بن جدو دربارهٔ نحوه کار در الجزیره گفت: «شکل کار در الجزیره به گونه ای است که افراد و جریان های مختلف در هر کشور می توانند به طور آزادانه نظرشان را بیان کنند. ما می بینیم بن لادن یک طرف دعوا و طرف دیگر آن است و نظرات هر دو در شبکه پخش می شود». نباید فراموش کرد که شعار اصلی این شبکه «الرأی و الرأی الا » یعنی «دیدگاه و دیدگاه دیگری» بود و الجزیره تابه حال به این شعار خود پایبند بوده است.
گواه دیگر بر موفقیت شبکه الجزیره، شاخ وشانه کشیدن های ممتد ان کشورهای مهم جهان از گرفته تا کشورهای منطقه برای این شبکه است. سال ۲۰۰۸ جورج بوش قطر را صرفاً به خاطر نفرتی که از شبکه الجزیره داشت به کنفرانس ۲۰ در دعوت نکرد. تا به حال بارها اتفاق افتاده است که خبرنگار شبکه الجزیره از فلان کشور ا اج یا دفترش در فلان شهر یا کشور بسته شود. دراین باره می توان سیاهه بلندبالایی ارائه کرد. برای مثال سال ۲۰۰۲ اطلاعات بحرین دستور ممنوعیت تهیه گزارش از مسائل داخلی این کشور ازسوی خبرنگاران الجزیره را صادر کرد و گفت این شبکه به تمایل دارد. سال ۲۰۰۴ ت الجزایر فعالیت های گزارشگر این شبکه را به ح تعلیق درآورد. این اقدام در واکنش به پخش یک گفت وگوی جنجالی راجع به وضعیت این کشور بود. حتی ت الجزایر طبق یک برنامه حساب شده چندین بار هم زمان با پخش یکی از برنامه های الجزیره برق تعدادی از ا را قطع می کرد تا مانع مشاهده برنامه های این شبکه شود.
عجیب اینکه مقامات ی و فلسطینی ( ت خودگردان) به طور ی ان از شبکه الجزیره ابراز ن یتی می د. همین چند هفته پیش بود که آویگدور لیبرمن، خارجه این رژیم، الجزیره را «ابزار تبلیغاتی نازی ها» توصیف کرد. ت ایران در سال ۱۳۸۴ و در اعتراض به محتوای سلسله گزارش های الجزیره از مناطق عرب نشین خوزستان، دفتر این شبکه را در تهران تعطیل و عباس ناصر، خبرنگار لبنانی اش را ا اج کرد. با این حال تیرماه ۱۳۸۵ فعالیت الجزیره در تهران ازسر گرفته شد و این شبکه پذیرفت مشی ملایم تری نسبت به ایران داشته باشد. در عراق تاکنون بارها خبرنگاران الجزیره ا اج و دفاتر این شبکه بسته و بعد از مدتی دوباره باز شده است. همین چندی پیش بود که اعلام شد دفتر شبکه الجزیره در عربستان پلمب شده است.
سال ۲۰۰۳ عربستان سعودی به قصد مهار الجزیره و خنثی فعالیت های رسانه ای آن تصمیم گرفت شبکه العربیه را تأسیس کند. شبکه العربیه – به عنوان بزرگ ترین رقیب الجزیره – با سرمایه ای حدود ۳۰۰ میلیون دلار و با سرمایه گذاری گروه حریری در لبنان، ت های عربستان سعودی، کویت و چند کشور دیگر اطراف خلیج فارس تأسیس شد. این شبکه هرچند تلاش می کرد با ارائه کار حرفه ای از تنش آفرینی های الجزیره پرهیز کرده و مخاطبان این شبکه را به خود جلب کند اما به دلیل وابستگی شدید این شبکه به عربستان سعودی، هرگز نتوانست الجزیره را به حاشیه براند. شبکه الجزیره در مصر از زمان روی کارآمدن دوباره نظامیان تاکنون تحریم و تعطیل است. در امارات این شبکه قادر به فعالیت نیست. ت شبکه الجزیره را حامی گروه های تروریستی می داند و…. خلاصه آنکه تی در جهان عرب نیست که از دست شبکه الجزیره دل پرخونی نداشته باشد.در ترازوی نقد
شبکه الجزیره به دلیل کار حرفه ای خود تاکنون جوایز متعددی دریافت کرده است؛ ازجمله در سال ۱۹۹۹، صندوق ابن رشد برای شه در برلین جایزه خود را به الجزیره اعطا کرد. در سال ۲۰۰۴، به عنوان یکی از پنج وب سایت بهتر جهان در کنار نیوز، نشنال جئوگرافیک و… معرفی شد و در سال ۲۰۰۴، از سوی خوانندگان خود به عنوان پنجمین نشان تجاری اثرگذار پس از اپل و گوگل مورد قبول اعلام شد. در سال ۲۰۰۵، به دلیل «شهامت در غلبه بر سانسور و کمک به تبادل آزاد اطلاعات در جهان عرب» جایزه مجله بایگانی سانسور را دریافت کرد. برنامه های الجزیره به دلیل بکر و تولیدی بودن بارها از سوی سایر شبکه های تلویزیونی بازپخش شده است. برای مثال تاکنون بارها مصاحبه های اختصاصی الجزیره از کانال های و سی ان ان بازپخش شده است. پخش برنامه های الجزیره هم اکنون در سراسر دنیا از طریق سیستم های مختلف ای و تلویزیونی قابل دسترسی است. سرویس انگلیسی الجزیره به طور رسمی کار خود را از سال ۲۰۰۶ آغاز کرد و با بهره بردن از شخصیت های حرفه ای و اثرگذاری مانند دیوید فراست، مجری کهنه کار بریتانیایی، توانست به موفقیت چشمگیری دست یابد. علاوه بر دو کانال عربی و انگلیسی، الجزیره دارای زیرمجموعه های گسترده ای از شبکه های تلویزیونی و مراکز رسانه ای است. کانال های مستند، ورزشی، الجزیره مباشر، الجزیره ک ن، کانال های الجزیره به زبان اردو و ترکی و از همه اینها مهم تر دو مرکز مطالعات و مرکز آموزش های رسانه ای الجزیره که از کشورهای گوناگون دانشجو گرفته و به آنها آموزش می دهد، از مهم ترین بخش های کاری الجزیره است. گفته می شود این شبکه در نظر دارد در آینده کانالی را برای موسیقی و نیز یک رو مه بین المللی راه اندازی کند. همه اینها توسعه روزافزون این شبکه در سال های گذشته را نشان می دهد. الجزیره در کار حرفه ای خود تاکنون در معرض نقدهای بی رحمانه ای نیز قرار گرفته است. یکی از انتقادهای گسترده به این شبکه آن بود که ویدئوهایی را از تروریست ها در هنگام سرب قربانیان غربی به نمایش می گذاشت. بخش دیگری از انتقادها نسبت به الجزیره این بود که به رسانه ای برای گروه های تروریستی ازجمله القاعده و تبدیل شده است. حتی در سال ۲۰۰۳ تیسیر علونی، گزارشگر این شبکه در اسپانیا، به اتهام پشتیبانی از اعضای القاعده دستگیر و زندانی شد و بعدها برای او هفت سال زندان ب د. رویکرد الجزیره دربارهٔ نیز به همین سبک وسیاق بود و دیدیم ت قطر به در کشورش دفتر مخصوص داد.
همچنین از این شبکه انتقاد شد که بیشتر بر گروه های به حاشیه رانده شده، اقلیت های قومی و مذهبی تمرکز می کند و درمجموع پرداختن به چنین مسائلی موجب ایجاد شکاف در جوامع و تحریک اقلیت ها می شود. یکی دیگر از انتقادهای مهم این بود که چرا الجزیره از امارت نشین قطر هیچ انتقادی نمی کند و ساختار قبایلی این کشور را مورد نقد قرار نمی دهد. دیگری اینکه الجزیره در موارد متعددی بی طرفی خود را رعایت نکرده است. برای مثال در پوشش خبرهای مربوط به فلسطین، این شبکه جانب حماس را می گرفت. یا هنوز با وجود گذشت چهار سال الجزیره محمد مرسی را رئیس جمهور قانونی مصر می داند. این شبکه همچنین از ترکیه انتقاد نمی کند و اگر خبری را از این کشور پخش کند به شدت محافظه کارانه عمل می کند. اینها شبکه الجزیره را از یک شبکه مستقل و حرفه ای به شبکه ای بسته و ایدئولوژیک تبدیل می کند. گاه در نقد این شبکه به درستی گفته می شود هرچه از عمر آن می گذرد از تند و تیزی انتقادهایش کاسته می شود و به چاقویی می ماند که روزبه روز کندتر می شود. برای همین بعضی کارشناسان تخمین می زنند از مخاطبان این شبکه کاسته شده باشد.سرانجام الجزیره
اکنون شبکه الجزیره با همه افت وخیزهایی که داشته در معرض یک خطر بزرگ قرار گرفته است. چهار کشور مصر، بحرین، امارات و عربستان سعودی به دنبال قطع ارتباط با قطر ۱۳ شرط را برای عادی سازی روابط با این کشور پیشنهاد داده اند که یکی از برجسته ترین آنها تعطیلی شبکه الجزیره است. یاسر ابوهلاله، مدیر فعلی این شبکه، در واکنش به چنین درخواستی می گوید: «هدف از تعطیلی الجزیره ت رسانه ای آزاد در منطقه است». رابرت کلوفیل، کمیسر عالی سازمان ملل متحد، نیز در واکنش به چنین درخواستی گفت: «شبکه دوزبانه الجزیره قانونی است و میلیون ها مخاطب دارد در نتیجه درخواست برای تعطیلی فوری این شبکه از نظر ما یک حمله علیه حق بیان است و قابل قبول نخواهد بود». ت قطر تاکنون به این درخواست ها پاسخی نداده است. فراموش نباید کرد که الجزیره برای قطر فقط یک شبکه نبوده، بلکه همواره یک پرستیژ جهانی بوده است. ازاین رو آبروی قطر به بقای این شبکه گره خورده است و هرگونه کوتاه آمدن می تواند به حیثیت بین المللی این کشور لطمه بزند. بااین حال تجربه نشان داده که ت قطر کمتر مواضع ثابت و روشنی در عرصه بین المللی داشته است. بی تردید اگر فشارها زیاد باشد ت تمیم بن خلیفه بن آل ثانی کوتاه خواهد آمد و در این میان به ناچار سیاست هایش دربارهٔ الجزیره نیز تعدیل خواهد شد. این فشارها را اگر در کنار تحولات شتابان فناوری جهان در حوزه رسانه های مجازی و نیز رشد قارچ گونه ده ها شبکه های تلویزیونی ای بگذاریم که هرروزه بر تعداد و رقابت هایشان افزوده می شود، می توان یک نتیجه ساده گرفت و آن اینکه الجزیره دیگر آن الجزیره سابق نخواهد بود. هرچند در پایان باید صادقانه اعتراف کرد که تاریخ معاصر خاورمیانه نیز هرگز خاطره شبکه ای به نام الجزیره را از یاد نخواهد برد.
-محمدعلی عسگری
آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتآ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره اماراتتصاویر آ ین تمرین پرسپولیس در تهران قبل بازی با الجزیره امارات-----------------------------------------------------------------------------
تذکر:کاربر محترم؛ انتشار مطالب دیگر رسانه ها از سوی هشدار نیوز وما به معنای صحت و تایید محتوای آنها نیست و صرفا جهت اطلاع کاربران از فضای رسانه ای بازنشر می شود. در ضمن شما می توانید اخبار و مطالب وزین خود را که تا کنون در هیچ رسانه ای منتشر نشده است از طریق بخش "تماس با ما" برای ما ارسال نمایید تا در صورت دارا بودن مولفه های لازم، در بخش ویژه منتشر گردد.i_like_it+ 0i_dont_like_it- 0
منبع: https://www.mehrnews.com/p o/4287538/آ ین-تمرین-پرسپولیس-در-تهران-قبل-بازی-با-الجزیره-امارات
خلاصه, خلاصه بازی, خلاصه بازی پرسپولیس, خلاصه بازی پرسپولیس الجزیره, خلاصه بازی دیروز پرسپولیس, خلاصه بازی دیروز پرسپولیس الجزیره, خلاصه پرسپولیس الجزیره, بازی دیروز پرسپولیس, بازی پرسپولیس الجزیره, بازی پرسپولیس الجزیره, نتیجه بازی پرسپولیس الجزیره, الجزیره, خلاصه پرسپولیس الجزیره, خلاصه پرسپولیس الجزیره دیروز, خلاصه پرسپولیس نفت تهران, پرسپولیس الجزیره امارات, خلاصه پرسپولیس الجزیره امارات, خلاصه بازی پرسپولیس الجزیره امارات, پرسپولیس الجزیره دیروز, بازی دیروز پرسپولیس, بازی دیروز پرسپولیس الجزیره امارات, بازی دیروز پرسپولیس الجزیره, صعود پرسپولیس, صعود پرسپولیس, صعود پرسپولیس به یک چهارم نهایی,خلاصه بازی امروز پرسپولیس الجزیره | بازی امروز پرسپولیس ایران در برابر الجزیره امارات با نتیجه 2-1 به سود پرسپولیس به پایان رسید تا بازیکنان برانکو به مرحله یک چهارم نهایی لیگ قهرمانان آسیا صعود کنند. گل اول پرسپولیس را احمد نوراللهی در دقیقه 65 به ثمر رساند و رومارینیو مهاجم الجزیره 4 دقیقه بعد بازی را به تساوی کشاند. در دقیقه 89 سید جلال حسینی گل برتری و صعود پرسپولیس را به ثمر رساند. خلاصه بازی امروز پرسپولیس الجزیره را در ادامه ببینید... خلاصه بازی پرسپولیس الجزیره
خلاصه بازی امروز پرسپولیس الجزیره | پرسپولیس 2 - الجزیره 1 | صعود پرسپولیسخلاصه بازی امروز پرسپولیس الجزیره | بازی امروز پرسپولیس ایران در برابر الجزیره امارات با نتیجه 2-1 به سود پرسپولیس به پایان رسید تا بازیکنان برانکو به مرحله یک چهارم نهایی لیگ قهرمانان آسیا صعود کنند. گل اول پرسپولیس را احمد نوراللهی در دقیقه 65 به ثمر رساند و رومارینیو مهاجم الجزیره 4 دقیقه بعد بازی را به تساوی کشاند. در دقیقه 89 سید جلال حسینی گل برتری و صعود پرسپولیس را به ثمر رساند. خلاصه بازی امروز پرسپولیس الجزیره را در ادامه ببینید...update required to play the media you will need to either update your browser to a recent version or update your flash plugin.
گل های بازی پرسپولیس الجزیره
پرسپولیس 1 الجزیره 0 :( دقیقه 63، احمد نوراللهی): توپ بی هدف پشت محوطه جریمه با حرکت فوق العاده احمد نوراللهی و ضربه دیدنی این بازیکن علی خسیف را در نقش مانکن تماشاگر این صحنه کرد تا تور دروازه الجزیره به لرزه در بیاید.
پرسپولیس 1 الجزیره 1: (دقیقه 69، رومارینیو): مهاجم برزیلی الجزیره برای پنجمین بازی پیاپی برای این تیم موفق به گ نی شد. او با شوتی زمینی و دور از دستان بیرانوند، گلر پرسپولیس را تسلیم کرد تا یوم در سکوت فرو برود.
پرسپولیس 2 الجزیره امارات 1: ( دقیقه 89، سیدجلال حسینی): کاپیتان پیش تاخته پرسپولیس روی ریباند دیدنی و حضوری به موقع در شش قدم با ضربه تمام کننده خود به داستان الجزیره و وقت تلف های این تیم پایان داد و گل برتری را به ثمر رساند.
گزارش بازی پرسپولیس الجزیره
پرسپولیس در شرایطی که حمایت بیش از 80 هزار هوادار را در کنار خود می دید در نیمه اول جدالش مقابل الجزیره نتوانست خطری جدی روی دروازه علی خسیف شکل دهد و در نهایت با تساوی بدون گل راهی رختکن شد.
شاگردان برانکو ایوانکوویچ که با ش ت 3 بر 2 در یوم محمد بن زاید نیاز به پیروزی خانگی برای صعود دارند، با حملات پردامنه خود به دنبال دستی به این هدف بودند اما آنطور که باید نتوانستند حریف را در نیمه اول تحت فشار قرار دهند و موقعیتی جدی روی دروازه حریف خلق ن د. جدی ترین موقعیت این تیم توسط وحید ی برای فرشاد احمدزاده شکل گرفت که این بازیکن از شش قدمی دروازه علی خسیف توپش را راهی اوت کرد.
الجزیره که بارها با قطع جریان بازی و اتلاف وقت به دنبال کند حملات پرسپولیس بود مورد انتقاد هواداران قرار گرفت.
دقیقه 3: سانتر نوراللهی از روی کرنر سمت راست زمین بعد از برخورد به بدن احمدزاده و در ادامه محمد جمال، به تیرک دروازه الجزیره اصابت کرد ولی با بدشانسی پرسپولیسی ها تبدیل به گل نشد.
دقیقه 20: ارسال خطرناک ی از روی ضربه آزاد سمت راست زمین را خصیف دفع کرد.
دقیقه 21: پرتاب اوت بلند ماهینی، ضربه سر حسینی و در ادامه خلیل زاده به راحتی در دستان خصیف قرار گرفت.
دقیقه 22: احمدزاده بعد از یک- دو با نعمتی وارد محوطه جریمه الجزیره شد ولی برخورد او با م ع تیم اماراتی و سرنگون شدنش روی زمین را داور چینی مسابقه خطا تشخیص نداد.
دقیقه 27: ضربه ایستگاهی از فاصله 30 متری برای پرسپولیس با ارسال وحید ی به سادگی در اختیار الجزیره ای ها قرار گرفت تا آنها توپ را از منطقه خطر دور کنند.
دقیقه 34: ارسال زمینی وحید ی با عبور از م عان الجزیره نصیب فرشاد احمدزاده شد ولی این بازیکن این فرصت ایده آل را به بیرون زد.
دقیقه 44: پاس اشتباه در میانه میدان و از دست رفتن توپ باعث شد تا حسین ماهینی برای قطع ضدحمله حریف متوسل به خطا شود و یک کارت زرد دریافت کرد.
دقیقه 47: شوت زمینی و دقیق احمد نوراللهی توسط دروازه بان الجزیره راهی اوت شد اما داور اعتقادی به این مساله نداشت تا اعتراض فرشاد احمدزاده یک کارت زرد برای او در پی داشته باشد.
دقیقه 51: حرکت سیامک نمعتی به داخل محوطه جریمه و ضربه این بازیکن در شرایطی که به نظر می رسید با برخورد به دست م ع سرنگون شده الجزیره همراه شده با اعتقاد بازی به ادامه بازی همراه شد.
دقیقه 68: ضربه نرم و زمینی علی علیپور از پشت محوطه جریمه با کمترین اختلاف ممکن راهی اوت شد.
دقیقه 82: ارسال از سمت چپ پرسپولیس با ضربه سر گادوین منشا در آستانه ورود به دروازه توسط سخیف در دو مرحله مهار شد. احمدزاده اعتقاد داشت دروازه بان الجزیره توپ را داخل گل مهار کرده است.
دقیقه 84: بازیکن الجزیره درون شش قدم این تیم روی زمین افتاد. الجزیره ای ها اعتقاد داشتند پرسپولیس باید بازی جوانمردانه را اجرا کند اما توپ در موقعیتی ایده آل نصیب احمدزاده شد و این بازیکن در دودلی برای ضربه به چارچوب آن را نزد که در ادامه درگیری بین بازیکنان دو تیم شکل گرفت.
دقیقه 86: ارسال دیدنی نوراللهی با ضربه سر شایان مصلح زیر تیرک روازه توسط گلر الجزیره دفع و تبدیل به یک کرنر شد.
ویژگی های بازی پرسپولیس الجزیره
محسن ربیع خواه و کمال کامی نیا در این بازی به دلیل مصدومیت در ترکیب پرسپولیس حضور ندارند. کامی نیا البته در لیست این تیم حاضر است و شاید برای دقایقی فرصت بازی به او برسد.
سیدجلال حسینی بعد از پشت سر گذاشتن یک جلسه محرومیت، در این بازی در ترکیب سرخپوشان حاضر شده است.
بیرانوند در هفت دیداری که در این فصل در ترکیب پرسپولیس به میدان رفته، تنها در دو بازی دروازه اش باز شده اما دریافت شش گل در این دو بازی آمار 5 کلین شیت او را تحت شعاع قرار داده است.
در بازی قبلی علی علیپور و گادوین منشا زننده گل های پرسپولیس بودند. برای پرسپولیس در این فصل لیگ قهرمانان، شجاع خلیل زاده، علی علیپور (4 گل)، گادوین منشا (2 گل) فرشاد احمدزاده، مرتضی پورعلی گنجی (بازیکن حریف – گل به خودی) و سیامک نعمتی گل زده اند.
الجزیره امارات در سه بازی اخیر خود در ایران موفق به پیروزی نشده است. دو تساوی و یک ش ت حاصل حضور آنها در ایران بوده است.
حریف اماراتی امروز پرسپولیس در این فصل از رقابت های لیگ قهرمانان سه بار برابر نمایندگان ایران بازی کرده که حاصل آن دو تساوی مقابل تراکتورسازی و یک پیروزی برابر پرسپولیس بوده است.
پرسپولیس در این فصل لیگ قهرمانان آسیا سه بار در مقابل حریفانش به میدان رفته که حاصل آن سه پیروزی و بدون گل خورده برای شاگردان برانکو بوده است.
مانیگ، داور چینی بازی امروز، تاکنون دو بار قضاوت دیدارهای پرسپولیس را برعهده داشته که سرخپوشان در هر دو بازی به برتری دست یافته اند. بازی برگشت مقابل الاهلی عربستان در فصل گذشته و پیروزی مقابل الوصل امارات در این فصل.
رومارینیو در 4 بازی اخیر الجزیره موفق به گ نی برای این تیم شده و خطرناک ترین بازیکن حریف محسوب می شود که سابقه گ نی به رئال مادرید را نیز در جام باشگاه های جهان در کارنامه دارد.
حواشی بازی امشب پرسپولیس
برانکو ایوانکوویچ ساعاتی پیش از این بازی قراردادش را به مدت دو فصل دیگر با پرسپولیس تمدید کرد.
شجاع خلیل زاده، م ع شمالی پرسپولیس صبح امروز در اردوی این تیم جشن تولد خود را در کنار دیگر اعضای تیم برگزار کرد.
بلیت طبقه دوم این بازی با هماهنگی صورت گرفته رایگان شده تا هواداران این تیم بدون مشکل تماشاگر بازی پایان فصل این تیم باشند.
کمال کامی نیا، صادق محرمی، محسن مسلمان، فرشاد احمدزاده و وحید ی 5 بازیکنی هستند که قراردادشان در پایان این بازی به اتمام می رسد و باشگاه در صدد تمدید آن با ستاره هایش است.
دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلنددیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلندتصاویر دیدار تیم های فوتبال الجزیره امارات ، اولند سیتی نیوزلند-----------------------------------------------------------------------------
تذکر:کاربر محترم؛ انتشار مطالب دیگر رسانه ها از سوی هشدار نیوز وما به معنای صحت و تایید محتوای آنها نیست و صرفا جهت اطلاع کاربران از فضای رسانه ای بازنشر می شود. در ضمن شما می توانید اخبار و مطالب وزین خود را که تا کنون در هیچ رسانه ای منتشر نشده است از طریق بخش "تماس با ما" برای ما ارسال نمایید تا در صورت دارا بودن مولفه های لازم، در بخش ویژه منتشر گردد.موافقم+ 0مخالفم- 0
منبع: https://www.mehrnews.com/p o/4165334/دیدار-تیم-های-فوتبال-الجزیره-امارات-اولند-سیتی-نیوزلند
نسخه قابل چاپارسال به دوستانذخیره کد خبر: 137809 زمان انتشار: 18 تیر 1396 12:02:00 دروازه بانان فوتبال از کلیدی ترین بازیکنان در زمین محسوب می شوند ، بازیکنانی که نامشان در تاریخ ثبت خواهد شد.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع به گزارش فوتبال آنلایندر یک تیم 11 نفره فوتبال، دروازه بان یکی از کلیدی ترین مهره ها محسوب می شود.باشگاه های فوتبال ایران و گاهی تیم ملی بارها تاثیرات دروازه بانان خوب و بد را حس کرده اند و شاید اشتباهات دروازه بانان، لطمه های جبران ناپذیری را به آنها وارد کرده است اما داشتن یک دروازه بان خوب گاهی می تواند یک تیم را به موفقیت برساند.در ذیل گزارشی از بهترین گلرهای ایران و جهان که تاثیر زیادی در موفقیت های ملی و باشگاهی داشته اند را مرور خواهیم کرد.بهترین سنگربانان بازنشسته ایران و جهان *چیلاورت خوزه لوئیس فلی چیلاورت گونزالس، زاده ی 27 ژوئیه 1965 است. این دروازه بان بازنشسته پاراگوئه ای، 3 بار از سوی فدراسیون بین المللی تاریخ و آمار فوتبال در سال های 1995، 1997 و 1998 ، بهترین دروازه بان جهان شناخته شده است.مهارت چیلاورت در ضربات آزاد بسیار معروف بود و معمولا پن ی زن تیمش بود. اگر وی پست مهاجم را انتخاب می کرد، شاید خیلی بیشتر از این در دنیای فوتبال می درخشید!وی در دوران بازی حرفه ای خود 62 گل به ثمر رساند که 8 تای آن در بازی های ملی بود.چهار گل ملی او در مقدماتی جام جهانی 2002 به ثمر رسید.وی در جام جهانی 1998 در بازی با بلغارستان با دویدن به پشت محوطه جریمه حریف برای زدن ضربه ایستگاهی، تماشاگران را حیرت زده کرد و نخستین دروازه بان در تاریخ جام جهانی شد که ضربه آزاد و مستقیم به توپ زده است. او در سال 1996 بازیکن سال آرژانتین و فوتبالیست سال ی جنوبی شد.
چیلاورت در سال 1999 نخستین دروازه بان تاریخ فوتبال شد که در یک بازی هت تریک کرده است.وی همچنین یک گل به یاد ماندنی با ضربه ایستگاهی از نیمه زمین خودی به تیم "ریور پلاته" دارد.چیلاورت در سال های 1984 تا 1988 عضو تیم "سن لورنزو" آرژانتین بود که با پیراهن این تیم 341 بازی انجام داده و 48 گل به ثمر رسانده است!شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *کوپکهآندریاس کوپکه متولد 12 مارس 1962 در کیل، دروازه بان ملی پوش سابق اهل آلمان است که از سال 2004 تاکنون به عنوان مربی دروازه بانان در تیم ملی فوتبال آلمان مشغول به کار است. او به همراه تیم ملی آلمان موفق به ب مقام قهرمانی در جام جهانی 1990 و جام ملت های اروپا 1996 شد. وی در سال 1996 توسط فدراسیون بین المللی تاریخ و آمار فوتبال، به عنوان بهترین دروازه بان دنیا انتخاب شد.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *شوما هارالد آنتون شوما در جریان فعالیت ورزشی تقریبا 2 دهه ای خود، به جایگاه یکی از بهترین دروازه بانان فوتبال آلمان و جهان دست یافت. وی 76 بازی ملی در کارنامه خود دارد از جمله: جام جهانی 1982 و 1986. وی افتخارات زیادی برای خود ثبت کرد. ازجمله:سال 1973: نایب قهرمان بوندس لیگا و فینالیست جام حذفی آلمانسال 1977: قهرمان جام حذفی آلمانسال 1978: قهرمان بوندس لیگا و قهرمان جام حذفی آلمانسال 1980: قهرمان اروپا و فینالیست جام حذفی آلمانسال 1982: نایب قهرمان جهان و نایب قهرمان بوندس لیگاسال 1983: قهرمان جام حذفی آلمانسال 1984: فوتبالیست سال آلمانسال 1986: نایب قهرمان جهان، فوتبالیست سال آلمان، فینالیست جام یوفا و قهرمان لیگ ترکیهسال 1996: قهرمان بوندس لیگاشوما پس از دوران بازیگری اش، به مربی گری روی آورد و مربی دروازه بان تیم هایی چون شالکه 04، بایرن مونیخ، دورتموند، اس سی فورتوناکلن بایر 04 لورکوزن شد.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *سپ مایرسپ مایر زاده ی 28 فوریه 1944، بازیکن فوتبال آلمانی است که سال ها محافظ دروازه تیم ملی فوتبال آلمان و باشگاه بایرن مونیخ بود، وی در دوره شانزده ساله فعالیت ورزشی حرفه ای خود، به تمامی افتخارهایی که یک بازیکن فوتبال می تواند به آن ها دست یابد، رسید.وی 95 دیدار ملی و 536 بازی با پیراهن بایرن مونیخ (بزرگسالان) در کارنامه خود دارد.سپ مایر همراه تیم بایرن مونیخ افتخارات زیر را به دست آورد:جام حذفی آلمان: قهرمان 1967 – 1969 – 1971لیگ قهرمانان اروپا: قهرمان 1974 – 1975 – 1976بوندس لیگا: قهرمان 1969 – 1972 – 1973 – 1974 – 1980 – 1981جام برندگان اروپا: قهرمان 1976جام باشگاه های جهان: قهرمان 1976همچنین وی با تیم ملی آلمان غربی قهرمان جام جهانی 1974 و قهرمان جام ملت های اروپا 1972 شده است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *الیور کانالیور رالف کان، متولد پانزدهم ژوئن 1969 در شهر "کارلسروهه" در جنوب آلمان و در شهر "اشتوتگارت"، کاپیتان و بازیکن پیشین تیم ملی آلمان و باشگاه فوتبال بایرن مونیخ است."کان" تنها دروازه بانی است که عنوان بهترین بازیکن جام جهانی را از آن خود کرده است.وی دارای افتخارات متعددی می باشد. او همراه تیم بایرن مونیخ به مقام های زیر دست یافت: بوندس لیگا: قهرمانی در سال های 1997 – 1999 – 2000- 2001 – 2003 – 2005 – 2006 – 2008جام حذفی فوتبال آلمان: قهرمانی در سال های 1998 – 2000 – 2003 – 2005 – 2006 – 2008لیگا پوکال: قهرمانی در سال های 1997 – 1998 – 2000 – 2004 – 2007 جام یوفا: قهرمان 1996لیگ قهرمانان اروپا: قهرمان سال 2001جام بین قاره ای: قهرمان سال 2001همچنین، الیورکان همراه تیم ملی آلمان، قهرمانی در جام ملت های اروپا 1996 را در کارنامه خود دارد و عنوان نایب قهرمانی در جام جهانی 2002 و سومی جام جهانی 2006 را یدک می کشد.وی افتخارات شخصی بسیاری دارد از جمله:_ بهترین بازیکن برای عملکرد فوق العاده در دیدار فینال لیگ قهرمانان اروپا در سال 2001_ بهترین دروازه بان جهان از سوی فدراسیون بین المللی تاریخ و آمار فوتبال در سال های 1999 – 2001 – 2002_ مقام دوم بهترین دروازه بان جهان از سوی فدراسیون بین المللی تاریخ و آمار فوتبال در سال 2000_ مقام سوم بهترین دروازه بان جهان از سوی فدراسیون بین المللی تاریخ و آمار فوتبال در سال 2003_ مقام چهارم بهترین دروازه بان جهان از سوی فدراسیون بین المللی تاریخ و آمار فوتبال در سال 2004_ بهترین دروازه بان اروپا در سال های 1999- 2000 -2001 – 2002_ مرد سال فوتبال آلمان در سال های 2000 و 2001_ مقام دوم مرد سال فوتبال جهان در سال 2002_ بهترین دروازه بان بوندس لیگا در سال های 1994 – 1997 – 1998 – 1999 – 2001_ ب توپ طلای جام جهانی در سال 2002_ بهترین دروازه بان جام جهانی 2002_ جایزه بازی جوانمردانه یوفا در سال 2001_ جایزه ورزشی نشریه بیلد در سال 2006شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *ایلگنربودو ایلگنر زاده ی 7 آوریل 1967 در "کوبلنتس" بازیکن فوتبال و دروازه بان آلمانی است که نقش بسزایی در قهرمانی آلمان در جام جهانی 1990 داشت.وی اولین دروازه بان تاریخ فوتبال بود که در فینال جام جهانی گلی دریافت نکرد. ایلگنر به دفع و مهار شوت معروف بود.در موقعیت های تک به تک تقریبا ش ت ناپذیر بود و روی سانتر ها و شوت های از راه دور فوق العاده نشان می داد.وی به همراه رئال مادرید افتخارات خوبی به دست آورد که می توان به دو قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا در سال های 1998 و 2000 اشاره کرد.ایلگنر 326 بازی با پیراهن تیم فوتبال کلن آلمان انجام داد و همچنین 91 بازی به عنوان گلر رئال مادرید از سال 1996 تا سال 2001 دارد.بودو ایلگنر 91 دیدار ملی در کارنامه خود دارد.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *دینوزوفدینوزوف زاده ی 28 فوریه 1942 در ایتالیا است و در دوران بازیگری اش در تیم های اودینزه، مونتووا ، ناپولی و یوونتوس بازی کرده است و 112 بازی ملی هم برای تیم ملی فوتبال ایتالیا انجام داده است. همچنین به عنوان مربی در تیم های یوونتوس، تیم ملی فوتبال ایتالیا، لاتزیو و فیورنتینا فعالیت کرده است. دینورزوف افتخارات زیادی را در کارنامه خود دارد. او با تیم یوونتوس به مقام های زیر دست یافت:سری آ: قهرمانی در فصل های 1973 – 1972 ، 1975 – 1974، 1977 – 1976، 1978-1977، 1981 – 1980، 1982 – 1981کوپا ایتالیا: قهرمانی در فصل های 1979 – 1978، 1983 – 1982جام یوفا: قهرمان فصل 1977 – 1976دینورزوف به همراه تیم ملی ایتالیا قهرمانی در جام جهانی 1982 و جام ملت های اروپا 1968 را ب کرده است. وی همچنین، در دوران مربی گری اش نایل به ب مقام شده است که از آن جمله است:قهرمانی به همراه تیم یوونتوس در کوپا ایتالیا و جام یوفا در فصل 1990 – 1989 و نایب قهرمانی تیم ملی ایتالیا در جام ملت های اروپا 2000.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *و ر زن ر زنگا متولد 28 آوریل 1960 در میلان، فوتبالیست بازنشسته و مربی کنونی اهل ایتالیاست. او مدت ها دروازه بان تیم ملی ایتالیا و تیم اینتر میلان بوده است.وی 58 بازی ملی برای تیم ملی ایتالیا انجام داده است.و ر زنگا به همراه تیم فوتبال اینتر میلان قهرمانی در فصل 1989 – 1988 سری آ، قهرمانی در جام ایتالیا در سال 1989 و دوبار قهرمانی لیگ اروپا در سال های 1991 و 1994 را تجربه کرده است.همچنین وی به عناوین زیر نایل آمده است:_ بهترین دروازه بان جهان از سوی فدراسیون بین المللی تاریخ و آمار فوتبال در سال های 1989 – 1990 – 1991_ دروازه بان سال یوفا در سال 1990_ بازیکن سال سری آ در سال 1987و ر زنگا 58 بازی ملی در کارنامه خود دارد. او در تیم هایی چون سالرنیتانا، ساونا، سامبندتزه، اینتر میلان، سمپدوریا، پادوا و نیوانگلند رولوشن عضویت داشت و در مجموع 530 بازی برای این تیم ها انجام داده است. پس از پایان دوران بازیگری اش نتوانست از دنیای فوتبال دور شود و به مربی گری روی آورد. وی مربی تیم های نیوانگلند رولوشن، بدرا، ناسیونال بخارست، استوا بخارست، ستاره سرخ بلگراد، گازیانتسپور، العین امارات، دینامو بخارست، کاتانیا، پالرمو، النصر ریاض، النصر دوبی، الجزیره امارات و سمپدوریا بود و توانست به همراه تیم استوا بخارست در لیگ دسته اول رومانی قهرمان فصل 2005 – 2004 بشود و همچنین قهرمانی در لیگ و جام حذفی صربستان را همراه تیم فوتبال ستاره سرخ بلگراد در فصل 2006 – 2005 تجربه کند.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *پیتر اشمایکلپیتر اشمایکل متولد 18 نوامبر 1963 در گلادسا دانمارک است که در دهه ی نود یکی از بهترین دروازه بان های جهان محسوب می شد. اشمایکل به همراه تیم فوتبال منچستر یونایتد روزهایی طلایی را پشت سر گذاشت و یکی از مهره های تأثیر گذار در موفقیت های این تیم انگلیسی محسوب می شد.وی قهرمانی در لیگ برتر انگلیس در سال های 1993 ، 1994 ، 1996 ، 1997 و 1999 - قهرمانی در جام حذفی انگلیس در سال های 1994 ، 1996 و 1999 - و قهرمانی در جام باشگاه های اروپا را به همراه تیم منچستر یونایتد تجربه کرده است.پیتر اشمایکل در قهرمانی تیم فوتبال اسپورتینگ لیسبون پرتغال در لیگ پرتغال (سال 2000) نقش مهمی را ایفا کرد و یکی از مهر ه های کلیدی این تیم بود.اشمایکل که به همراه تیم دانمارک، قهرمان جام ملت های اروپا شد، توانست عنوان برترین دروازه بان این تورنمنت را به نام خود کند. همچنین در تیم های استون ویلا و منچستر سیتی سنگربان بوده است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *پیتر شیلتونپیتر شیلتون دروازه بان اهل کشور انگلستان، متولد 18 سپتامبر 1949 است. وی 1005 بازی باشگاهی در تیم های مختلف انجام داده است! تیم هایی همچون: لسترسیتی، استوک سیتی، ناتینگهام فارست، ساوتهمپتون، دربی کانتی، پلیموث آرگیل، وبمبلدون، بولتون واندررز، کاونتری سیتی، وستهام یونایتد و لیتون اوربنت. همچنین، 125 بازی ملی برای تیم انگلستان در کارنامه دارد.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *گوردون بن یکی دیگر از دورازه بان های خوب دنیا که با جایگیری های تیزبینانه و واکنش های سریع همه را غافلگیر می کرد، گوردون بن بود. وی زاده ی 30 دسامبر 1937 و اهل کشور انگلستان بود که سابقه ی بازی در تیم ملی فوتبال انگلستان را در کارنامه خود دارد. او در تاریخ 6 آوریل 1963 نخستین بازی خود را مقابل تیم ملی اسکاتلند انجام داد و با حضور در 73 بازی ملی، در تاریخ 27 مه 1972 واپسین بازی ملی اش را در برابر تیم ملی فوتبال اسکاتلند برگزار کرد. وی همچنین در تیم هایی مثل لسترسیتی و استوک سیتی عضویت داشته است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *تافارل کلودیو آندره مرگن تافارل زاده ی 8 می 1966، گلر پیشین تیم ملی فوتبال برزیل بود. وی در باشگاه هایی مانند پارما، گالاتاسرای، اینتر ناسیونال و امپولی بازی کرده است. تافارل با شیرجه های شگفت انگیز و پرش های تماشایی خود نقش مهمی در قهرمانی برزیل در جام جهانی 1994 و نایب قهرمانی آن در جام جهانی 1998 ایفا کرد.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *ژان – ماری فافژان – ماری فاف زاده ی 4 دسامبر 1953 در لبکه، دروازه بان پیشین فوتبال اهل بلژیک است.پله، اسطوره ی فوتبال برزیلی، ژان ماری فاف را در مارس 2004 از جمله فوتبالیست های برتر جهان نام برد.ژان – ماری فاف هم اکنون یکی از ستاره های تلویزیونی در بلژیک است و در برنامه ای به نام فاف ها، که زندگی او و خانواده اش را نشان می دهد، شرکت می کند. وی 64 بازی ملی در کارنامه خود دارد. ژان – ماری فاف ( از سال 1972 تا 1982 ، 305 بازی برای باشگاه بورن ) - ( از سال 1982 تا 1988 ، 156 بازی برای تیم بایرن مونیخ ) - ( در فصل 1989 – 1988 ، 23 بازی در باشگاه لیژر ) و ( در فصل 1989-1990 ، 22 بازی در تیم ترابوزان اسپور ) انجام داده است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *لو یاشینلو ایوانوویچ یاشین ( که در ایران با نام لئویاشین شناخته می شود ) زاده ی 22 اکتبر 1929 است که در تاریخ 20 مارس 1990 نیز در گذشت. وی دروازه بان نامدار تیم ملی فوتبال شوروی بود که اغلب او را بهترین دروازه بان تاریخ فوتبال می دانند. یاشین به دفع ضربات پن ی معروف بود و در دوران بازیگری اش بیش از 150 پن ی مهار کرد و نیز اولین دروازه بانی بود که عنوان فوتبالیست سال اروپا را ب کرد.وی بین سال های 1954 تا 1967 اولین انتخاب برای ایستادن در دروازه اتحاد جماهیر شوروی بود. در این مدت او با تیم ملی کشورش در سه دوره جام جهانی یعنی سال های 1958 ، 1962 و 1966 شرکت کرد. بازی های فوق العاده او در جام آ باعث شد تا اتحاد جماهیر شوروی در سال 1966 به نیمه نهایی راه یابد. همچنین در قهرمانی تیم اتحاد جماهیر شوروی در سال 1956 در بازی های المپیک ملبورن سهم بسزایی داشت. یاشین چهار سال بعد به همراه تیمش فاتح جام ملت های اروپا شد.از مهمترین موفقیت های او این بود که در سال 1963 به عنوان بهترین بازیکن اروپا شناخته شد. ( عنوانی که تنها یک بار به یک دروازه بان تعلق گرفته است.)
وی تنها گلری است که این افتخار نصیبش شده است. در المپیک 1956 ملبورن، به لطف درخشش یاشین، تیم شوروی به مدال طلای فوتبال دست یافت و دو سال بعد در جام جهانی 1958 حضور پیدا کرد. اوج موفقیت های شوروی در این سال ها، اولین دوره جام ملت های اروپا به سال 1960 بود که با هنرنمایی یاشین، با فتح جام به پایان رسید.در جام جهانی 1966 انگلیس، تیم شوروی با ی دروازه بان خود تا مرحله ی نیمه نهایی پیش رفت و در نهایت به مقام چهارم رسید. لویاشین در ژانویه 1971، پس از انجام 812 بازی باشگاهی و ملی از دنیای فوتبال خداحافظی کرد. این دروازه بان در 207 مسابقه از 438 دیدار رسمی خود گلی دریافت نکرد که رکوردی جالب توجه است!!!پس از مرگ وی در مارچ 1990، فیفا به احترام او از جام جهانی 1998 جایزه ای را تحت نام یاشین به بهترین دروازه بان هر جام جهانی اهدا می کند.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *رینات داسایفرینات فیض رحمانوویچ داسایف زاده ی 13 ژوئن 1957 در آستاراخان، دروازه بان سابق اهل شوروی بود. او در 3 جام جهانی فوتبال 1982، 1986 و 1990 برای تیم ملی شوروی بازی کرد و پس از لویاشین بهترین دروازه بان تاریخ فوتبال این کشور و به واسطه ی حرکات ناگهانی و غیر قابل پیش بینی اش از بهترین گلر های دهه ی 1980 دنیا محسوب می شود.داسایف در سال 1982 بهترین فوتبالیست سال شوروی شد، در سال 1980 مدال برنز المپیک مسکو را به همراه تیم ملی شوروی به دست آورد، در نایب قهرمانی تیم ملی شوروی در یورو 88 شریک بود، همراه تیم اسپارتاک مسکو قهرمان شوروی در سال های 1979 و 1987 شد و در سال 1988 بهترین دروازه بان جهان به انتخاب فدراسیون بین المللی تاریخ و آمار فوتبال اعلام شد.وی در مجموع 91 بازی ملی برای شوروی انجام داد و دومین بازیکن از نظر تعداد بازی ملی برای شوروی است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *ادوین فن درسارادوین فن درسار زاده ی 29 اکتبر 1970، بازیکن فوتبال بازنشسته هلندی است که در دوران بازی اش در فوتبال حرفه ای در تیم های آژا ، یوونتوس، فولهام و منچستر یونایتد بازی کرد.او از معدود بازیکنانی است که با دو تیم مختلف در لیگ قهرمانان اروپا به مقام قهرمانی دست یافته است: همراه تیم آژا در سال 1996 و با تیم منچستر یونایتد در سال 2008. همچنین فن درسار در سال 1992، همراه آژا در جام یوفا قهرمان شد.وی در طول دوران حرفه ای طولانی اش، با پرش های شگفت انگیز و حرکات دلیرانه اش، به رکوردها و موفقیت های زیادی رسید. او در سال 1995 و 2009، عنوان بهترین دروازه بان اروپا را به دست آورد. به گفته منتقدان و هم بازی هایش، فن درسار یکی از بهترین دروازبانان تاریخ فوتبال است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *ف ان بارتزف ان بارتز متولد 28 ژوئن 1971، دروازه بان بازنشسته تیم ملی فوتبال فرانسه است. بارتز در جام جهانی 1998 نقش اساسی در قهرمانی تیم فرانسه داشت که در طی هفت بازی تنها دو گل از تیم مخالف دریافت کرد.وی 87 بازی ملی در کارنامه ی خود دارد و در تیم هایی چون تولوز، المپیک مارسی، موناکو، منچستر یونایتد و نانت بازی کرده است. بارتز بعد از زین الدین زیدان دومین فوتبالیست مورد علاقه مردم فرانسه است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *خورخه کامپوسخورخه فرانسیکو کامپوس ناوارته زاده ی 15 اکتبر 1966 در آکاپولکو بود. وی یکی از بهترین بازیکنان فوتبال اهل مکزیک در دهه ی 1990 بود و در مجموع، 130 بازی ملی برای تیم ملی فوتبال مکزیک انجام داد.پست اصلی کامپوس دروازه بانی بود اما در تیم های باشگاهی، گاهی در پست مهاجم بازی می کرد و حتی در برخی بازی ها ابتدا به عنوان دروازه بان در زمین قرار داشت و در ادامه ی بازی جای خود را با یکی از بایکنان داخل زمین عوض می کرد.کامپوس یکی از معدود بازیکنان تاریخ فوتبال است که در سطح حرفه ای در دو پست دروازه بان و مهاجم بازی کرده است و همچنین یکی از کوتاه قدترین گلرهای سطح اول دنیا به شمار می آید. او به جهت حرکات آکروباتیک در دروازه، بازی با توپ در محوطه جریمه و لباس ها و دستکش هایی که خودش طراحی می کرد، معروف شده بود. مهارت بالای او در شیرجه زدن باعث شده بود تا قد نسبتا کوتاهش برای این پست جبران شود.
شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *دیوید سیمندیوید سیمن دروازه بان سابق تیم ملی انگلیس است. سیمن عمده افتخارات دوران ورزشی خود را همراه باشگاه آرسنال ب کرد. به عبارت دیگر، طرفداران توپچی های لندن در ورزشگاه هایبوری، هر یکشنبه منتظر درخشش و ی تیمشان توسط این مرد بلند قد بودند. از جمله افتخارات سیمن، ب دو جام لیگ برتر همراه آرسنال بود. واکنش های بی نظیر وی، همواره در یاد و خاطره علاقه مندانش باقی خواهد ماند اما دیوید سیمن از دو حضور در جام های جهانی به سال های 1998 فرانسه و 2002 کره و ژاپن، نتوانست به افتخاری با تیم ملی کشورش دست یابد به خصوص در جام جهانی 2002 و در مرحله یک چهام نهایی مسابقات، در بازی حساس و تعیین کننده مقابل برزیل، با اشتباه در جایگیری، یک گل باد آورده را تقدیم طلایی پوشان و البته رونالدینیو کرد که تا مدت ها نقل محافل فوتبال جزیره بود. وی فصل 1982-1981 در تیم جوانان باشگاه فوتبال لیدزیونایتد عضو بود و از سال 1982 تا 1984 در تیم فوتبال پیتر بورو یونایتد بازی می کرد. سپس از سال 1982 تا 1986 ، دروازه بان باشگاه بیرمنگام سیتی بود و از سال 1986 تا 1990 در تیم فوتبال کویینز پارک رنجز عضویت داشت. اوج درخشش سیمن از سال 1990 تا 2003 در آرسنال بود که 405 بازی برای این تیم انجام داد. او فصل 2004-2003 درون دروازه منجستر سیتی قرار داشت.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *عزیز اصلی منشعزیز اصلی منش در 15 فروردین 1316 در تبریز چشم به جهان گشود . وی در تیم هایی همچون دارایی تهران، شاهین تهران و پرسپولیس عضویت داشت. عزیز اصلی منش به دلیل پرش های خوبش به عزیز فنر معروف بود. وی در سال 1347 (1968) همراه تیم ملی فوتبال ایران به قهرمانی آسیا رسید و در همان سال، کفش هایش را برای همیشه به دیوار آویخت.او در المپیک 1964 ( که فوتبال ایران برای اولین بار به المپیک راه یافت) و بازی های آسیایی 1963 و 1966 همراه تیم ملی ایران بود و 24 بازی ملی در کارنامه خود دارد. وی یکی از بزرگترین دروازه بان های تاریخ فوتبال ایران بود. " اصلی" در 3 اردیبهشت 1394 دار فانی را وداع گفت.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *ناصرحجازیناصر حجازی زاده ی 23 آذر 1328 در تهران است. وی دروازه بان اول تیم ملی فوتبال ایران در دهه ی 1350 بود و دو قهرمانی در جام ملت های آسیا، یک قهرمانی در بازی های آسیایی و شرکت در المپیک و جام جهانی فوتبال را در کارنامه دارد. همچنین همراه تیم تاج چندین دوره قهرمانی در لیگ کشور، قهرمانی در جام تخت جمشید، جام باشگاه های تهران، جام حذفی ایران و جام باشگاه های آسیا را جشن گرفت. فدراسیون بین المللی تاریخ و آمار فوتبال، حجازی را دومین دروازه بان برتر قرن بیستم قاره آسیا پس از محمد الدعایه عربستانی معرفی کرده است. ضمن آن، حجازی به عنوان چهل و یکمین دروازه بان برتر قرن بیستم جهان از نگاه فدراسیون آمار و تاریخ فوتبال جهان و همچنین برگزیده ی رو مه ی نیونیشن چاپ سنگاپور به عنوان یکی از 10 دروازه بان برتر جهان در تاریخ 27 فوریه 1980 معرفی شده است. ناصر حجازی دارای رتبه ی 134 جهان و رتبه ی دوم ایران با رکورد 837 دقیقه بسته نگاه داشتن دروازه از نگاه فدراسیون آمار و تاریخ فوتبال جهان است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع *احمدرضا عابدزادهاحمدرضا عابدزاده زاده ی 4 داد 1345 در آبادان، دروازه بان سابق تیم ملی فوتبال ایران است. اوج شهرت عابدزاده در باز ی های آسیایی 1990 پکن اتفاق افتاد که با وجود آسیب دیدگی از ناحیه انگشتان دست، با مهار دو پن ی در فینال مسابقات برابر کره شمالی، ایران را به قهرمانی آسیا رساند. وی در طول این مسابقات جمعا دو گل دریافت کرد که هر دو گل از روی نقطه ی پن ی بود!او با تیم فوتبال استقلال در بهمن 1370 به بزرگترین افتخار باشگاهی اش یعنی قهرمانی جام باشگاه های آسیا دست پیدا کرد و ک دای برترین دروازه بان آسیا و آفریقا شد.احمدرضا در تیر ماه 1376 بعد از بازی خاطره انگیز ایران – استرالیا همراه تیم ملی به جام جهانی 98 فرانسه صعود کرد و در مسابقه ی به یادماندنی ایران – نیز در این جام حضور موثری داشت.عابدزاده به دلیل واکنش های سریع و پرش های شگفت انگیزش در بین مردم ایران از محبوبیت والایی برخوردار است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان+ع بهترین سنگربانان حال حاضر ایران و جهان *مانوئل نویرمانوئل پتر نویر، زاده ی 27 مارس 1986 در گ ن شن آلمان، دروازه بان فوتبال آلمانی است. او در تیم ملی فوتبال جمهوری فدرال آلمان و باشگاه بایرن مونیخ عضویت دارد. نویر ابتدا مهاجم تیم نوجوانان شالکه بود و دروازه بانی را پس از یک بازی درون دروازه به علت مصدومیت دروازه بان و کشف استعداد خود تیم شالکه 04 پی گرفت. پس از سه سال حضور مستمر در تیم جوانان باشگاه شالکه موفق شد در سال 2005، به تیم نخست شالکه راه یابد، زمانی که فرانک روست سنگربان پیشین شالکه به تیم هامبورگ پیوست. در تاریخ 5 مارس سال 2008 وی در مرحله نخست حذفی رقابت های لیگ قهرمانان اروپا در دیدار برگشت مقابل پورتو با مهار دو ضربه پن ی و صعود شالکه به دور بعدی بازی ها یکی از بهترین نمایش های خود را ارائه داد. مانوئل نویر یکی از سه بازیکن در فصل 2008-2007 بوندس لیگا بود که در تمامی دقایق آن فصل برای تیمش به میدان رفته بود. وی در ژوئیه 2011 از سوی نشریه ورزشی کیکر بالاتر از ماریو گومز و نوری شاهین به عنوان بهترین بازیکن بوندس لیگا فصل 2011-2010 انتخاب شد. نویر در سال 2011 به تیم فوتبال بایرن مونیخ پیوست و در لباس این تیم درخشش داشت. وی در دیدار نیمه نهایی لیگ قهرمانان اروپا 2012، در بازی بایرن مونیخ و رئال مادرید ، با مهار پن ی های کریستیانو رونالدو و کاکا نقش ارزنده ای در صعود بایرن مونیخ به فینال ایفا کرد. او به همراه بایرن مونیخ در سال 2013، موفق به ب سه گانه شد و در بوندس لیگا، جام حذفی فوتبال آلمان و لیگ قهرمانان اروپا به قهرمانی رسید. نویر پس از این موفقیت به عنوان برترین دروازه بان جهان در سال 2013 انتخاب شد. او در جام جهانی 2010 دروازه بان ثابت تیم ملی فوتبال آلمان بود و با این تیم به رتبه سوم جهان دست یافت. مانوئل نویر با درخشش در تیم ملی، جام جهانی 2014 را فتح کرد و به عنوان بهترین دروازه بان جام جهانی نایل گشت.افتخارات شخصی_ بهترین دروازه بان بوندس لیگا: 2007_ بهترین دروازه بان لیگ قهرمانان اروپا: 2008_ بهترین دروازه بان رقابت های قهرمانی زیر 21 سال اروپا: 2009_ بهترین بازیکن بوندس لیگا در فصل 2011-2010_ بهترین دروازه بان جهان در سال های 2013، 2014، 2015 و 2016_ بهترین دروازه بان جام جهانی: 2014 _ جایزه بهترین ورزشکار سال اروپا: 2014_ جایزه بهترین ورزشکار سال جهان: 2014_ بازیکن برتر سال آلمان در سال های 2011 و 2014_ بهترین دروازه بان اروپایی در سال های 2011، 2013، 2014، 2015 و 2016 افتخارات باشگاهیهمراه تیم شالکه:_ قهرمانی در جام اتحادیه آلمان 2005_ راهی به نیمه نهایی لیگ قهرمانان اروپا: 2011_ قهرمان جام حذفی آلمان 2011همراه تیم بایرن مونیخ:_ لیگ قهرمانان اروپا: قهرمان 2013. نایب قهرمان 2012. نیمه نهایی : 2014، 2015 و 2016 ._ قهرمان کاپ اروپا 2013_ قهرمان جام باشگاه های جهان 2013_ قهرمان بوندس لیگا: 2013، 2014، 2015 و 2016_ قهرمان جام حذفی آلمان: 2013، 2014 و 2016_ قهرمان کاپ آلمان: 2012 و 2016افتخارات ملی_ قهرمان رقابت های زیر 21 سال اروپا 2009_ جام حهانی فوتبال 2010: سوم حهان_ جام ملت های اروپا 2012: نیمه نهایی_ جام ملت های اروپا 2016: نیمه نهایی_ جام حهانی فوتبال 2014: قهرمانشناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *دخیادیوید دخیا کینتانا، متولد 17 نوامبر 1990، بازیکن حرفه ای فوتبال اهل اسپانیا است که هم اکنون به عنوان دروازه بان در باشگاه منچستر یونایتد و تیم ملی فوتبال اسپاتیا بازی می کند. او در مادرید اسپانیا به دنیا آمد و در سیزده سالگی به باشگاه فوتبال اتلتیکو مادرید پیوست. وی در سال 2009 نخستین بازی رسمی اش را برای تیم اتلتیکو مادرید انجام داد و به دروازه بان اول تیم تبدیل شد. او همراه اتلتیکو مادرید، در سال 2010، قهرمان لیگ اروپا و جام اروپا شد و توجه منچستر یونایتد را به خود جلب کرد. در ژوئن 2011، وی با قراردادی به ارزش 17.8 میلیون پوند رکورد انتقال یک دروازه بان در بریتانیا را ش ت و به منچستر یونایتد پیوست. از زمان پیوستنش به یونایتد، در بیش از 150 بازی برای این تیم به میدان رفته است. در سال 2013، او به همراه این تیم قهرمان لیگ برتر شد. از وی به عنوان یکی از بهترین دروازه بانان حال حاضر دنیا یاد می شود. دخیا با تیم ملی زیر 21 سال اسپانیا در سال های 2011 و 2013 قهرمان اروپا شد و در بازی های المپیک تابستانی 2012 نیز شرکت کرد. در سال 2014، اولین بازی اش را برای تیم بزرگسالان انجام داد و در جام جهانی 2014 در فهرست نفرات انتخ این تیم بود. از وی به عنوان جانشین بلند مدت ایکر کاسیاس یاد می شود.افتخارات باشگاهیهمراه تیم اتلتیکو مادرید:_ قهرمان لیگ اروپا در فصل 2010-2009_ قهرمان جام اروپا در سال 2010همراه تیم منچستر یوتایتد:_ قهرمان لیگ برتر انگلستان در فصل 2013-2012_ قهرمان جام حذفی انگستان در فصل 2016-2015_ قهرمان جام اتحادیه انگلستان در فصل 2017-2016_ ب مقام سوم در جام خیریه انگلستان در سال های 2011 ، 2013 و 2016افتخارات ملی_ قهرمان یوفا زیر 17 سال اروپا در سال 2007_ قهرمان یوفا زیر 21 سال اروپا در سال 2011افتخارات فردی_ عضو تیم منتخب جام یوفا زیر 21 سال اروپا در سال های 2011 و 2013_ عضو تیم منتخب سال لیگ برتر انگلستان در فصل های 2013-2012، 2015-2014، 2016-2015، 2017-2016_ بازیکن سال از نگاه بازیکنان تیم منچستر یونایتد در فصل های 2014-2013 و 2015- 2014شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *کورتوآتیبو کورتوآ، زاده ی 11 مه 1992، یک بازیکن فوتبال اهل بلژیک و عضو باشگاه فوتبال چلسی است. او از سال 1999 تا 2011، عضو تیم فوتبال خنک بلژیک بود و از آن جا در سال 2011 به تیم چلسی پیوست اما در همان سال به صورت قرضی به تیم اتلتیکو مادرید رفت و توانست 111 بازی برای این تیم انجام دهد. وی پس از پایان قصل 2014-2013 دوباره به چلسی بازگشت. کورتوآ از سال 2011، 48 بار پیراهن تیم ملی کشورش را به تن کرده است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *بوفونجانلوئیجی بوفون، زاده ی 28 ژانویه 1978 در کارارا، دروازه بان و کاپیتان تیم ملی فوتبال ایتالیا و باشگاه فوتبال یوونتوس است. بوفون در سن 12 سالگی به تیم بوناسکولا و در 13 سالگی به تیم پارما پیوست. او در سن 13 سالگی در خط حمله به عنوان یک مهاجم بازی می کرد و یک سال در همین پست باقی ماند. در 14 سالگی هر دو دروازه بان تیم وی مصدوم شدند و او مجبور شد تا از دروازه دفاع کند و دو هفته در پست دروازه بانی ماند. پس از آن بود که کار خود را به صورت رسمی در پست دروازه بانی شروع کرد. جانلوئیجی بوفون از توماس ان و کامرونی به عنوان الگوی خود یاد کرده است و سرانجام در سال 1995 برای اولین بار مقابل تیم میلان در رقابت های ایتالیا سری آ حاضر شد. وی هم اکنون به عنوان دروازه بان با پیراهن شماره 1 در ترکیب یوونتوس قرار دارد. لورنزو بوفون، دروازه بان ایتالیا در جام جهانی 1962 از اقوام وی بوده استافتخارات باشگاهیهمراه تیم پارما:_ حضور در فینال لیگ اروپا در سال 1999_ قهرمان جام حذفی ایتالیا در سال 1999-1998_ حضور در فینال جام حذفی در فصل 2001-2000_ قهرمان جام ایتالیا در سال 1999همراه تیم یوونتوس _ هفت بار قهرمانی در سری آ در فصل های : 2002-2001، 2003-2002، 2005-2004، 2006-2005، 2012-2011، 2013-2012، 2014-2013، 2015-2014، 2016-2015_ نایب قهرمان سری آ در فصل 2009-2008_ دو بار قهرمانی در جام حذفی فوتبال ایتالیا در فصل های: 2015-2014 و 2016- 2015_ سه بار حضور در فینال جام حذفی در فصل های: 2002-2001، 2004-2003، 2012-2011_ چهار بار قهرمانی در جام فوتبال ایتالیا در سال های: 2002، 2003، 2012 و 2013_ سه بار نایب قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا در فصل های 2003-2002، 2015-2014، 2017-2016افتخارات ملی_ قهرمان جام جهانی فوتبال 2006_ نایب قهرمان جام ملت های اروپا 2012_ مقام سوم جام کنفدراسیون ها 2013_ قهرمان جام یوفا زیر 21 سال اروپا 1996_ قهرمان بازی های مدیترانه 1997افتخارات شخصی_ ب جایزه براوو در سال 1999_ بهترین دروازه بان اروپا در سال 2003_ بهترین بازیکن سال یوفا در فصل 2003-2002_ عضو فیفا 100_ بهترین های جام جهانی فوتبال 2006_ بهترین دروازه بان سال سری آ در سال های: 1999، 2001، 2002، 2003، 2005، 2006، 2008 ، 2012 و 2014_ ب جایزه فدراسیون بین المللی فوتبال حرفه ای در سال های 2006 و 2007_ بهترین دروازه بان جهان از سوی فدراسیون بین المللی تاریخ و آمار فوتبال در سال های: 2003، 2004، 2006 و 2007_ بهترین دروازه بان دهه 2000 تا 2010 از سوی فدراسون بین المللی تاریخ و آمار فوتبال_ بهترین دروازه بان 25 سال اخیر در سال 2010 از سوی فدراسیون بین المللی تاریخ و آمار فوتبال_ بهترین دروازه بان قرن 21 از سوی فدراسیون بین المللی تاریخ و آمار فوتبالشناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *براووکلودیو براوو، زاده ی 13 آوریل 1983، یک دروازه بان اهل شیلی است. براوو از سال 2002 تا 2006 عضو تیم کولو-کولو شیلی بوده است و از آن جا به تیم رئال سوسیداد اسپانیا پیوست. وی از سال 2014 تا 2016 درون دروازه بارسلونا قرار داشت که پس از 26 بازی برای این تیم، در فصل 2016-2015 به باشگاه فوتبال منچستر سیتی رفت. او از سال 2004 تاکنون، 115 بار پیراهن تیم ملی کشورش را را به تن کرده است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *پیتر چکپیتر چک، زاده ی 20 مه 1982 در پ ن، دروازه بان اهل جمهوری چک است. پیتر از سال 2002 تا 2004 عضو تیم رن فرانسه بود. وی از سال 2004 درون دروازه چلسی قرار داشت و در سال 2015 به آرسنال پیوست. او 124 بار محافظ دروازه تیم ملی کشورش بود. وی پس از جام ملت های اروپا 2016 از فوتبال ملی خداحافظی کرد .افتخارات باشگاهیهمراه تیم چلسی: _ قهرمانی در لیگ جزیره در فصل های : 2005-2004، 2006-2005، 2010-2009، 2015-2014_ قهرمانی در جام حذفی انگلیس در سال های: 2007، 2009 و 2010_ قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا 2012افتخارات ملی_ قهرمانی در جام ملت های زیر 21 سال اروپا 2002افتخارات شخصی _ بهترین دروازه بان لیگ فرانسه در فصل 2004-2003_ بهترین دروازه بان از نگاه یوفا در سال های 2005، 2007 و 2008_ بهترین بازیکن سال کشور جمهوری چک در سال های 2002، 2005، 2007 و 2009_ بهترین دروازه بان ملی اروپا در سال های 2005، 2007 و 2008_ بهتری دروازه بان باشگاهی اروپا در سال های 2003، 2005، 2007 و 2009شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *تراشتگنمارک آندره تراشتگن دروازه بان آلمانی باشگاه فوتبال بارسلونا است که الگوی خود را الیور کان قرار داده است. وی سابقه بازی در تیم ملی آلمان را نیز در کارنامه خود دارد. تراشتگن پس از چهار فصل بازی در باشگاه فوتبال مونشن گلادباخ در بوندس لی آلمان، با قراردادی 12 میلیون یورویی به باشگاه فوتبال بارسلونا پیوست. وی در سطوح مختلف فوتبال آلمان بازی کرده است و نخستین حضور بین المللی خود را در سال 2012 تجربه کرده است. او همچنین اولین جام باشگاهی خود را در اروپا، همراه بارسلونا در فصل 2015-2014 با قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا که به عنوان دروازه بان ثابت در این لیگ حضور داشت، به دست آورد.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *تراپکوین تراپ، زاده ی 8 ژوئیه 1990، یک بازیکن فوتبال اهل آلمان است که در پست دروازه بان برای باشگاه فوتبال پاری سن ژرمن در لیگ 1 فرانسه بازی می کند. از باشگاه هایی که در آن بازی کرده است می توان به اینتراخت فرانکفورت، پاری سن ژرمن و کایزرسلاوترن اشاره کرد. وی از سال 2010 تا 2013، 11 بازی برای تیم ملی زیر 21 سال آلمان انجام داده است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *هاندانوویچسمیر هاندانوویچ، زاده ی 14 ژوئیه 1984، دروازه بان اهل اسلوونی است. او از سال 2012، 162 بازی برای باشگاه اینتر میلان انجام داده است. وی همچنین برای تیم ملی فوتبال اسلوونی، 81 بار به میدان رفته است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *کاسیاسایکر کاسیاس فرناندز، زاده ی 20 مه سال 1981 در شهر مادرید اسپانیا است. او موفق شده همراه تیم ملی فوتبال اسپانیا قهرمان جام جهانی فوتبال 2010 شود. وی عضو تیم ملی فوتبال اسپانیا و باشگاه پورتو پرتغال است. او با بازوبند کاپیتانی، تیم ملی کشورش را به سوی قهرمانی در جام ملت های اروپا رهنمود کرد تا تیم ملی اسپانیا، بعد از 44 سال بتواند قهرمان این رقابت ها شود. وی همچنین با 143 بازی برای اسپانیا رکوردار بیشترین بازی ملی برای کشورش است. او پنج بار در پنج سال پیاپی بهترین دروازه بان جهان از نگاه فدراسیون بین المللی تاریخ و آمار فوتبال شده است. وی تاکنون دوبار نامزد بهترین بازیکن سال اروپا شده است. در پایان سال 2009 نیز، برای سومین بار در تیم منتخب سال اروپا قرار گرفت. از ژوئیه سال 2010، ایکر به جمع بازیکنانی پیوسته است که توانسته تمام افتخارات ملی و باشگاهی را ب کند. در جام جهانی 2010 نیز، کاسیاس به عنوان بهترین دروازه بان جام انتخاب شد. در 21 ژانویه 2014، وی توانست دسنکش طلایی برترین دروازه بان قرن 21 را تصاحب کند. با قهرمان شدن رئال مادرید در جام باشگاه های جهان در دسامبر 2014، ایکر کاسیاس به یک رکورد منحصر به فرد دست یافت. کاسیاس در هفتصدمین بازی خود با پیراهن رئال مادرید، به یک افتخار دیگر نایل شد و با بالای سر بردن جام جهانی باشگاه ها، به اولین بازیکنی در تاریخ بدل شد که به عنوان کاپیتان به تمام افتخارات موجود در سطح باشگاهی و ملی دست یافته است. کاسیاس با رئال فاتح لیگ قهرمانان، لالیگا، کوبا دل ری، جام بین قاره ای، جام اروپا و سوپو جام اسپانیا شده است و با تیم ملی اسپانیا نیز جام جهانی و جام ملت های اروپا را فتح کرده است .شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *هارتچار جوزف جان هارت، متولد 19 آوریل 1987 در انگلستان، دروازه بان فوتبال است که عضو باشگاه های بیرمنگام، بلک پول، منچستر سیتی بوده است و هم اکنون در تیم تورینو ایتالیا بازی می کند. او همچنین تاکنون 70 بازی ملی برای تیم فوتبال انگلستان انجام داده است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *والدزویکتور والدز رو آریباس در چهاردهم ژانویه 1982 میلادی در منطقه لامینای شهر بارسلون از ای کاتالونیا اسپانیا زاده شد. فوتبال را ازسن 10 سالگی در مدرسه فوتبال تیم بارسلونا آغاز کرد. او هم اکنون عضو باشگاه مید بورو انگلستان است. ویکتور تا قبل از مید بورو، در بارسلونا و منچستر یونایتد نیز فعالیت داشته است البته فصلی کاملاغم انگیز در جمع شیاطین سرخ داشت و ناچار بود با تیم دوم منچستر یونایتد تمرین کند. وی همچنین از سال 2010 تا 2014 ، 21 بازی برای تیم ملی کشورش انجام داده است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *ناواسکیلور آنتونیو ناواس، متولد 15 دسامبر 1986، فوتبالیست حرفه ای کشور کاستاریکا است که در حال حاضر برای رئال مادرید و تیم ملی کشورش بازی می کند. ناواس از سال 2008 تا به حال بیش از 70 بازی برای تیم ملی کاستاریکا انجام داده است. وی در دو حضور خود برای تیم ملی کشورش، یکی در مسابقات کاکاف و دیگری در جام جهانی 2014 برزیل، حضور بسیار موثری داشت و با درخشش خود، باعث صعود کاستاریکا تا مرحله یک چهارم نهایی شد. پس از جام جهانی، عملکرد خیره کننده او، مدیران رئال مادرید را مجاب کرد تا وی را به خدمت بگیرند. او در سال 2014 با قیمت 10 میلیون یورو به رئال مادرید پیوست و هم اکنون عضو ثابت این تیم است.شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *اوبلاکیان اوبلاک یک بازیکن فوتبال اهل اسلوونی است. وی همچنین در تیم ملی فوتبال اسلوونی بازی کرده است. انتقال وی از باشگاه فوتبال بنفیکا پرتغال به اتلتیکو مادرید که در سال 2014 انجام شد، پنجمین انتقال گران قیمت تاریخ فوتبال در بین دروازه بان ها شد. شناسنامه بهترین دروازه بانان ایران و جهان + ع *علیرضا بیرانوند
علیرضا بیرانوند متولد 30 شهریور 1371، بازیکن فوتبال اهل م آباد است که اکنون در تیم ملی فوتبال ایران حضور دارد. وی عضو تیم ملی زیر 20 سال ایران در سال 2010 در رقابت های تیم های جوانان آسیا بوده است. او توسط علیرضا منصوریان به تیم ملی زیر 22 سال ایران در سال 2013، برای رقابت های جام ملت های آسیا (انتخ المپیک) دعوت شد.از ویژگی های دروازه بانی بیرانوند می توان به پرتاب دست های فوق العاده ی او در شروع مجددها اشاره کرد که بارها باعث به ثمر رسیدن گل ?
تیم های استقلال و پرسپولیس تاکنون ۸۵ بار با یکدیگر دیدار کرده اند و سهم آبی ها ۲۴ برد و سهم سرخ پوشان ۲۳ برد بوده است. تیم های استقلال و پرسپولیس تاکنون ۸۵ بار به مصاف یکدیگر رفته اند که آبی ها ۲۴ بار و سرخ ها ۲۳ بار پیروز شده اند و ۳۸ بازی نیز مساوی شده است. تاریخچه کامل داربی های پایتخت به شرح زیر است:دیدار نخست، ۱۶ فروردین ۱۳۴۷استقلال صفر - پرسپولیس صفرترکیب استقلال: حسین قاضی شعار، علی محمد کاردان، مهدی لواسانی، احمد رحیمی، اونیک کاراپتیان، احمد زاده، کامبیز جمالی ( کاپیتان)، علی جباری، حسین فرزامی، داریوش مصطفوی، مرتضی شرکا.سرمربی: علی دانایی فرترکیب پرسپولیس: هادی طاووسی، ابراهیم آشتیانی، حمید جاسمیان، جعفر کاشانی، رضا وطن خواه، عزت الله وطنخواه، کاظم رحیمی، همایون بهزادی (کاپیتان)، بهمن نوروزی، ناظم گنجاپور، حسین کلانی، اصغر ادیبی.سرمربی: پرویز دهداریداور: عبدالرضا موزون===========================دیدار دوم، ۲۰ دی ماه ۱۳۴۷پرسپولیس صفر - صفر استقل رکیب پرسپولیس: عزیز اصلی، ابراهیم آشتیانی، حمید جاسمیان ( کاپیتان )، عزت الله وطنخواه، مهراب شاهرخی، جعفر کاشانی، فریدون معینی، کاظم رحیمی، حبیب علیزاده، همایون بهزادی، رضا وطن خواه.ترکیب استقلال: مهدی کشاورز، منصور پورحیدری، پرویز قلیچ خانی، مهدی لواسانی، اونیک کاراپتیان، حسین فرامرزی، کاروحق وردیان، جلال طالبی ) کاپیتان)، اکبر افتخاری، داریوش مصطفوی.داور: بهادر خان ( پا تان (===========================دیدار سوم، ۳۱ مرداد ماه ۱۳۴۸استقلال ۳ - ۱ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: مهدی عسکر خانی، ابراهیم آشتیانی، حمید جاسمیان ) کاپیتان )، رضا وطنخواه، فریدون معینی، اصغر ادیبی، کاظم رحیمی، حبیب علیزاده، حسین کلانی، ناظم گنجاپور، فریدون ممبینی.ترکیب استقلال: حسین قاضی شعار، منصو ور حیدری، پرویز قلیچ خانی ) کاپیتان )، مهدی لواسانی، عزت الله جان ملکی، احمد زاده، کارو حق وردیان، علی جباری، غلام حسین فرزامی، داریوش مصطفوی، اکبر افتخاری.داور: ابوالقاسم حاج ابوالحسنگل ها: احمد زاده در دقیقه ۸، علی جباری در دقیقه ۴۳ و کارو حق وردیان دردقیقه ۸۹ برای استقلال و ناظم گنجاپور در دقیقه ۷۲ برای پرسپولیس.===========================دیدار چهارم ۱۷ بهمن ۱۳۴۸استقلال ۱ - صفر پرسپولیس- تا دقیقه ۸۲ (در نهایت استقلال ۳- صفر پرسپولیس)ترکیب پرسپولیس: عزیز اصلی، اکبر محمدی، مجتبی ضر ، رضا اکبری، علی قاضی شعار، سعید کامیاب، رضا تقدسی، محمود خوردبین، عباس رجبی فرد، بهمن رحمت شاهی، مهدی تهرانی، نیا، احمد حسن زاده، علی سلیمی.سرمربی: رجبعلی فرامرزیاستقلال: حسین قاضی شعار، پرویز قلیچ خانی ( کاپیتان )، اکبر کارگرجم، منصور پورحیدری، گودرز حبیبی، کارو حق وردیان، احمد زاده، مهدی حاج محمد، غلامحسین مظلومی، اکبر افتخاری، علی جباری.سرمربی: علی دانایی فردداور: ابوالقاسم حاج ابوالحسنا اج: عزیز اصلیاین بازی تا دقیقه ۸۲ با تک گل غلامحسین مظلومی به سود استقلال بود اما به دلیل سیلی عزیز اصلی به صورت داور مسابقه، این دیدار از دقیقه ۸۲ نیمه کاره ماند و در نهایت ۳ بر صفر به سود استقلال اعلام شد.===========================دیدار پنجم، سوم مهر سال ۱۳۴۹/ دیدار دوستانهپرسپولیس ۲ - ۳ استقلالگل ‏ها: جواب قراب ۷۳، کارو حق وردیان ۸۷، عباس مژدهی ۸۸ برای استقلال و علی پروین ۷ و حسین کلانی ۲۳ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: هادی طاووسی (منصور رشیدی)، اکبر محمدی، فریدون معینی، ابراهیم آشتیانی، حسین کلانی، جعفر کاشانی، مهراب شاهرخی، علی پروین، همایون بهزادی (کاپیتان - صفر ایرانپاک)، داریوش مصطفوی (محمود خوردبین(، اصغر ادیبی.سرمربی: حسین فکریترکیب استقلال: ناصر حجازی، اکبر کارگر جم، مسعود معینی (عزت جانملکی)، پرویز قلیچ خانی (کاپیتان)، منصور پورحیدری، نصرالله عبداللهی، حسین فرزامی، علیرضا حاج قاسم (غلامحسین مظلومی)، کارو حق وردیان، عباس مژدهی (جواد قراب)، مهدی حاج محمد (عباس مژدهی(سرمربی: رایکوفداور: ارتو طغرل دیلک (ترکی)===========================دیدار ششم، ۲۷ دی ماه ۱۳۴۹استقلال ۱ - ۱ پرسپولیس - تا دقیقه ۸۰گل ها: عباس مژدهی در دقیقه ۷۵ برای استقلال و حسین کلانی در دقیقه ۲ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: عزیز اصلی، ابراهیم آشتیانی، اکبر محمدی، جعفر کاشانی، مهراب شاهرخی، اصغر ادیبی، فریدون معینی، علی پروین، حسین کلانی، همایون بهزادی ( کاپیتان )، رضاوطن خواه.سرمربی: حسین فکریترکیب استقلال: فرهنگ بادکوبه، نصرالله عبدالهی، پرویز قلیچ خانی ) کاپیتان )، مهدی لواسانی، اکبر کارگر جم، جلال طالبی، کارو حق وردیان، علی جباری، جواد قراب ( عباس مژدهی )، غلامحسین مظلومی، مهدی حاج محمد.سرمربی: رایکوفداور: ارشد برازندها اج: همایون بهزادی مهدی لواسانی حسین کلانیاین دیدار به دلیل اعتراض ترکیب پرسپولیس به داور و درگیری فیزیکی عزیز اصلی با داور نیمه کاره ماند و در نهایت ۳ بر صفر به سود استقلال اعلام شد.===========================دیدار هفتم، ۲۸ داد ۱۳۵۰پرسپولیس ۱ - ۱ استقلالگل ها: غلامحسین مظلومی در دقیقه ۳۱ و صفر ایرانپاک دردقیقه ۹۰ترکیب پرسپولیس: عزیز اصلی، اکبر محمدی، فریدون معینی، ابراهیم آشتیانی، داریوش مصطفوی، جعفر کاشانی، صفر ایرانپاک، علی پروین، همایون بهزادی (کاپیتان - اسماعیل حاج رحیمی پور) محمود خوردبین، رضا وطنخواه، اصغر ادیبی.سرمربی: حسین فکریترکیب استقلال: ناصر حجازی، اکبر کارگر جم، مسعود معینی (منصور پورحیدری)، پرویز قلیچ خانی (کاپیتان)، علی جباری، نصرالله عبداللهی، عزت جانملکی (عباس مژدهی)، غلامحسین مظلومی، کارو حق وردیان، جواد قراب، علیرضا حاج قاسم.سرمربی: رایکوفداور: بهرام اف (شوروی(علی جباری===========================دیدار هشتم، ۱۵ بهمن ۱۳۵۰استقلال ۱ - ۴ پرسپولیسگل ها: علی جباری در دقیقه ۷۵ برای استقلال و حسین کلانی در دقایق ۴۳و۹۰، صفر ایرانپاک در دقیقه ۵۶ و محمود خوردبین در دقیقه ۷۵ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: هادی طاووسی، مهراب شاهرخی، فریدون معینی، ابراهیم آشتیانی، عزت الله وطنخواه، جعفر کاشانی، صفر ایرانپاک، علی پروین، همایون بهزادی (کاپیتان محمود خوردبین)، حسین کلانی، اصغر ادیبی.سرمربی: آلن راجرزترکیب استقلال: ناصر حجازی (منصور رشیدی)، اکبر کارگر جم، مسعود معینی، منصور پورحیدری، علی جباری (کاپیتان)، نصرالله عبداللهی (مسعود مژدهی)، عزت جانملکی، غلامحسین مظلومی، کارو حق وردیان، جواد قراب، علیرضا حاج قاسم (مهدی حاج محمد.(سرمربی: رایکوفداور: داود حیدری===========================دیدار نهم، سوم فروردین ۱۳۵۱پرسپولیس ۲ - ۰ استقلالگل ها: صفر ایرانپاک در دقیقه ۵۰ و حسین کلانی در دقیقه ۸۹ترکیب پرسپولیس: هادی طاوسی، مهراب شاهرخی، فریدون معینی، ابراهیم آشتیانی، عزت الله وطنخواه، جعفر کاشانی، صفر ایرانپاک، علی پروین، همایون بهزادی (کاپیتان محمود خوردبین)، حسین کلانی، اصغر ادیبی (ایرج سلیمانی.(سرمربی: آلن راجرزترکیب استقلال: ناصر حجازی، علیرضا حاج قاسم، مسعود معینی، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، نصرالله عبداللهی، عزت جانملکی، غلامحسین مظلومی )مهدی حاج محمد) منصو ورحیدری، کارو حق وردیان، جواد قراب، مسعود مژدهی.سرمربی: رایکوفداور: پاپا واسیلی (یونان(===========================دیدار دهم، ۱۱ اسفند ۱۳۵۱پرسپولیس ۰ - ۲ استقلالگل ها: علی جباری در دقایق ۸۷ و۴۰ترکیب پرسپولیس: مهدی عسکرخانی، کاظم رحیمی، فریدون معینی، ایرج سلیمانی )حسین بهاریان)، عزت الله وطنخواه (کاپیتان)، مجید تشرفی، اسماعیل حاج رحیمی پور، مهراب شاهرخی، محمود خوردبین، اکبر افتخاری، اصغر ادیبی.سرمربی: آلن راجرزترکیب استقلال: منصور رشیدی، محمدرضا عادلخانی (غلامحسین مظلومی)، منصور پورحیدری، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، نصرالله عبداللهی، عزت جانملکی، حسن روشن، کارو حق وردیان (عباس نوین روزگار)، جواد قراب، مسعود مژدهی.سرمربی: رایکوفداور: داود نصیری===========================دیدار یازدهم، ۲۵ داد ۱۳۵۲استقلال ۱ - ۰ پرسپولیسگل: رضا عادلخانی در دقیقه سومترکیب پرسپولیس: بهرام مودت، ابراهیم آشتیانی، فریدون معینی، مهراب شاهرخی، عزت الله وطنخواه، جعفر کاشانی، اسماعیل حاج رحیمی پور، علی پروین، حسین کلانی، همایون بهزادی (کاپیتان)، اصغر ادیبی (ایرج سلیمانی.(سرمربی: آلن راجرزترکیب استقلال: ناصر حجازی، محمدرضا عادلخانی، حسن نگارش (منصور پورحیدری)، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، عباس نوین روزگار، عزت جانملکی، حسن روشن، جواد الله وردی، جواد قراب، غلامحسین مظلومی (پرویز مظلومی).سرمربی: رایکوف===========================دیدار دوازدهم، ۱۶ شهریور ۱۳۵۲پرسپولیس ۶ - ۰ استقلالگل ها: همایون بهزادی در دقایق ۵۰، ۹۰ ، ۸۶ ، ایرج سلیمانی در دقایق ۴۵ و ۵۶ ، حسین کلانی در دقیقه ۳۲.ترکیب پرسپولیس: بهرام مودت، ابراهیم آشتیانی، نیا، رضا وطنخواه، جعفر کاشانی، اسماعیل حاج رحیمی پور، علی پروین، حسین کلانی، همایون بهزادی (کاپیتان)، اصغر ادیبی، ایرج سلیمانی.سرمربی: آلن راجرزترکیب استقلال: منصور رشیدی (ناصر حجازی)، محمدرضا عادلخانی، نصرالله عبداللهی، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، کارو حق وردیان، عزت جانملکی، حسن روشن (هادی نراقی)، جواد الله وردی، جواد قراب، غلامحسین مظلومی (مسعود مژدهی)سرمربی: رایکوفداور: نیکولای پتری چیانو (رومانی(===========================دیدار سیزدهم، ۱۸ آذر ۱۳۵۲استقلال ۱ - ۱ پرسپولیسگل ها: علی جباری در دقیقه۷۰ برای استقلال و همایون بهزادی در دقیقه ۴۶ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: هادی طاووسی، ابراهیم آشتیانی، نیا، رضا وطنخواه، جعفر کاشانی، اسماعیل حاج رحیمی پور، علی پروین، حسین کلانی، همایون بهزادی (کاپیتان صفر ایرانپاک)، مهراب شاهرخی، ایرج سلیمانی )محمدرضا خلعتبری).سرمربی: آلن راجرزترکیب استقلال: ناصر حجازی، محمدرضا عادلخانی، منصور پورحیدری، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، کارو حق وردیان، عزت جانملکی، مسعود مژدهی، عباس نوین روزگار، جواد قراب، غلامحسین مظلومی (حسن روشن).سرمربی: رایکوفداور: رودلف شرر (سوئیس)===========================دیدار چهاردهم، چهارم داد ۱۳۵۳پرسپولیس ۰ - ۱ استقلالگل: حسن روشن در دقیقه ۸۸.ترکیب پرسپولیس: بهرام مودت، ابراهیم آشتیانی، نیا، رضا وطنخواه، جعفر کاشانی (کاپیتان)، اسماعیل حاج رحیمی پور، علی پروین، حسین کلانی، محمد دستجردی، محمود خوردبین (صفر ایرانپاک)، ایرج سلیمانی.سرمربی: همایون بهزادیترکیب استقلال: ناصر حجازی، محمدرضا عادلخانی (هادی نراقی)، منصور پورحیدری، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، کارو حق وردیان، عزت جانملکی، مسعود مژدهی (غلامحسین مظلومی)، عباس نوین روزگار، جواد قراب، حسن روشن.سرمربی: رایکوفداور: رودلف شرر (سوئیس)===========================دیدار پانزدهم، ۲۷ آذر ۱۳۵۳استقلال ۱ - ۲ پرسپولیسگل ها: غلامحسین مظلومی در دقیقه ۶۰ برای استقلال و صفر ایرانپاک در دقیقه ۵۰ و اسماعیل حاج رحیمی پور در دقیقه۷۰.ترکیب پرسپولیس: بهرام مودت، جواد الله وردی، فریدون معینی، رضا وطنخواه، جعفر کاشانی (کاپیتان)، اسماعیل حاج رحیمی پور، علی پروین، حسین کلانی (محمدرضا خلعتبری)، اصغر ادیبی، صفر ایرانپاک، ایرج سلیمانی (محمد دستجردی).سرمربی: آلن راجرزترکیب استقلال: ناصر حجازی، سعید باغوردانی، منصور پورحیدری (عباس نوین روزگار)، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، کارو حق وردیان، حسن نگارش، غلامحسین مظلومی، هادی نراقی (مهرداد زمان زاده)، آندرانیک اسکندریان، حسن روشن.سرمربی: رایکوف===========================دیدار شانزدهم، ۱۵ اردیبهشت ۱۳۵۴پرسپولیس ۱ - ۳ استقلالگل ها: غلامحسین مظلومی در دقایق ۱۱ و ۶۲ و مسعود مژدهی در دقیقه ۴۷ برای استقلال و صفر ایرانپاک در دقیقه ۵۳ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: بهرام مودت، بیژن ذوالفقارنسب، ابراهیم آشتیانی (کاپیتان)، محمد دستجردی، جهانگیر فتاحی، اسماعیل حاج رحیمی پور، علی پروین، محمد دادکان، اصغر ادیبی (محمد زادمهر)، صفر ایرانپاک، ایرج سلیمانی.سرمربی: همایون بهزادیترکیب استقلال: ناصر حجازی، سعید باغوردانی (عباس نوین روزگار)، عزت جانملکی، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، کارو حق وردیان، حسن ابراهیمی، غلامحسین مظلومی (هادی نراقی)، محمدرضا عادلخانی، آندرانیک اسکندریان، مسعود مژدهی سرمربی: رایکوفداور: هاشم حکیم (هندوستان)===========================دیدار هفدهم، ۲۵ مهر ۱۳۵۴استقلال ۰ - ۲ پرسپولیسگل ها: جهانگیر فتاحی در دقیقه ۲۲ و اسماعیل حاج رحیمی پور دردقیقه ۳۸.ترکیب پرسپولیس: حسین قره خانلو، بیژن ذوالفقارنسب، ابراهیم آشتیانی (کاپیتان)، جواد الله وردی، جهانگیر فتاحی، اسماعیل حاج رحیمی پور، علیپروین، رضا وطنخواه، اصغر ادیبی، صفر ایرانپاک، ایرج سلیمانی.سرمربی: بیوک وطن خواهترکیب استقلال: ناصر حجازی، سعید باغوردانی، حسن نظری، اکبر کارگر جم، علیجباری (کاپیتان عباس نوین روزگار)، کارو حق وردیان، جواد قراب، غلامحسینمظلومی (محمدرضا عادلخانی)، حسن روشن، آندرانیک اسکندریان، مسعود مژدهی.سرمربی: رایکوفداور: پیت آندرسون (مجارستان)===========================دیدار هجدهم، ۲۷ اسفند ۱۳۵۴پرسپولیس ۱ - ۱ استقلالگل ها: مسعود مژدهی در دقیقه۲۰ برای استقلال و محمود خوردبین در دقیقه ۸۵ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: بهرام مودت، بیژن ذوالفقارنسب، ابراهیم آشتیانی (کاپیتان)، جواد الله وردی، جهانگیر فتاحی، محمد رضا خلعتبری (اسماعیل حاج رحیمی پور)، علی پروین، رضا وطنخواه (فریدون معینی)، علیرضا عزیزی، محمد دستجردی، محمودخوردبین.سرمربی: بیوک وطن خواهترکیب استقلال: منصور رشیدی، حسن ابراهیمی، حسن نظری، اکبر کارگر جم (کاپیتان)، عزت جانملکی، کارو حق وردیان، جواد قراب، جهانگیر کوثری (هادینراقی)، حسن روشن، آندرانیک اسکندریان، مسعود مژدهی.سرمربی: رایکوفداور: محمد صالحیا اج: مسعود مژدهی (استقلال)===========================دیدار نوزدهم، ۲ مهر ۱۳۵۵استقلال ۱ - ۱ پرسپولیسگل ها: هادی نراقی در دقیقه ۲۶ برای استقلال و علی پروین در دقیقه ۴۰ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: بهرام مودت، بیژن ذوالفقارنسب، محمد دادکان، جواد اللهوردی، یعقوب فاطمی مقدم، محمد رضا خلعتبری، علی پروین (کاپیتان(، صفرایرانپاک، علیرضا عزیزی، اصغر ادیبی (محمد دستجردی)، اسماعیل حاج رحیمی پور.سرمربی: وفترکیب استقلال: حجت خا ار تهرانی (منصور رشیدی)، هادی نراقی، حسن نظری، مصطفی مسلمی، عزت جانملکی (کاپیتان)، عباس نوین روزگار، جواد قراب، جهانگیر کوثری، حسن روشن، آندرانیک اسکندریان، مسعود مژدهی.سرمربی: رایکوفداور: جک تیلور (انگلستان)===========================دیدار بیستم، ۱۸ اردیبهشت ۱۳۵۶پرسپولیس ۰ - ۳ استقلالگل ها: محرم عاشری در دقیقه ۴۵ ، حسن روشن در دقیقه ۸۳ و سعید مراغه چیان در دقیقه ۸۸ .ترکیب پرسپولیس: حسین قره خانلو، بیژن ذوالفقارنسب، محمد دادکان، جمشیدرشیدی، یعقوب فاطمی مقدم، پرویز قلیچ خانی، علی پروین (کاپیتان)، محمدمایلی کهن (حسن شفیع نیا)، علیرضا عزیزی، محمود خوردبین (محمد زادمهر)، اسماعیل حاج رحیمی پور.سرمربی: منصور آصفیترکیب استقلال: حجت خا ار تهرانی، هادی نراقی، حسن نظری، مصطفی مسلمی )هوشنگ زرین کمر محرم عاشری)، ایرج دانایی فرد، عباس نوین روزگار، اصغر حاجیلو، شاهرخ مطیعی، حسن روشن (کاپیتان)، آندرانیک اسکندریان، سعید مراغه چیان.سرمربی: جگیچداور: شوایلر (آلمان)===========================دیدار بیستم ویکم، ۱۸ آذر ۱۳۵۶استقلال ۱ - ۲ پرسپولیسگل ها: حسن روشن در دقیقه ۸۵ برای استقلال و صفر ایرانپاک در دقایق ۱۵ و۳۴ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: وازگن صفریان، بیژن ذوالفقارنسب، محمد دادکان، جوادالله وردی، آلن ویتل، صفر ایرانپاک، علی پروین (کاپیتان)، محمد مایلی کهن، علیرضا عزیزی، محمود خوردبین، اسماعیل حاج رحیمی پور.سرمربی: مهراب شاهرخیترکیب استقلال: حمید ملک احمدی، هادی نراقی (رضا نعلچگر)، حسن نظری، مصطفی مسلمی، ایرج دانایی فرد، جهانگیر کوثری، اصغر حاجیلو، شاهرخ مطیعی، (محرم عاشری)، حسن روشن (کاپیتان)، آندرانیک اسکندریان، سعید مراغه چیان.سرمربی: جگیچداور: آ ف پورکاپ (آلمان)===========================دیدار بیستم ودوم، ۲۵ آبان ۱۳۵۸پرسپولیس ۰ - ۱ استقلالگل: غلامرضا فتح آبادی در دقیقه ۴۲.این بازی در دقیقه ۷۵ به دلیل هجوم تماشاگران به داخل زمین نیمه تمام ماند ( این دیدار دوستانه به مناسبت بزرگداشت مرحوم علی دانایی فر برگزار شد)ترکیب پرسپولیس: وازگن صفریان، محمد پنجعلی، محمد دادکان، ابراهیم طهماسبی، حسین کاشی نژاد، حمید درخشان، علی پروین (کاپیتان)، محمد مایلی کهن، علیرضا حیدری (محمود خوردبین)، جواد حسن زاده (مجید درزی)، عباس کارگر.سرمربی: مهراب شاهرخیترکیب استقلال: حجت الله خا ار تهرانی، رضا فروزانی، اکبر میثاقیان، غلامرضا فتح آبادی، غلامرضا برهان زاده، شاهین بیانی، اصغر حاجیلو، رضانعلچگر، شاهرخ بیانی (مجید سلیم پور)، محمد خضرایی، سعید مراغه چیان (کاپیتان)سرمربی: عباس رضویداور: هروس باغومیان===========================دیدار بیستم و سوم، ۱۳ تیر ۱۳۵۹استقلال صفر - صفر پرسپولیسترکیب پرسپولیس: بهرام مودت (وازگن صفریان)، جعفر کاشانی ( خانی)، رضا وطنخواه (جواد الله وردی)، ابراهیم کیان طهماسبی، حسین کاشی نژاد، حمید درخشان، ناصر نورایی، محمود خوردبین (مجید سبزی)، علیرضا عزیزی (عباس کارگر)، صفر ایرانپاک (کاپیتان غلامرضا فتح آبادی)، مهدی شاهمرادی.سرمربی: مهراب شاهرخیترکیب استقلال: ناصر حجازی، حسین فرزامی (عبدالعلی چنگیز)، اکبر کارگر جم (پرویز مظلومی)، مصطفی مسلمی، کارو حق وردیان (شاهرخ بیانی)، شاهین بیانی، اصغر حاجیلو، رضا نعلچگر، علی جباری (کاپیتان غلامرضا برهان زاده)، ایرج دانایی فرد، سعید مراغه چیان.سرمربی: منصور پورحیدریداور: محمد صالحی===========================دیدار بیستم و چهارم، ۱۶ مهر ۱۳۶۰پرسپولیس صفر - صفر استقل رکیب پرسپولیس: وحید قلیچ، محمد پنجعلی، روح الله عبادزاده، ضیاعربشاهی، حسین کاشی نژاد، حمید درخشان، ابراهیم کیان طهماسبی، علی پروین (کاپیتان)، محمد مایلی کهن، غلامرضا فتح آبادی، عباس کارگر.سرمربی: مهراب شاهرخیترکیب استقلال: ناصر حجازی (کاپیتان)، بهتاش فریبا، عزیز دسترس، شاهرخ بیانی (رضا احدی)، رضا رجبی، شاهین بیانی، اصغر حاجیلو، رضا نعلچگر، غلامرضا برهان زاده (پرویز مظلومی)، عبدالعلی چنگیز، سعید مراغه چیان.سرمربی: حسن عضدیداور: محمد صالحی===========================دیدار بیستم و پنجم، ۱۷ دی ۱۳۶۱استقلال ۱ - ۱ پرسپولیسگل ها: غلامرضا فتح آبادی در دقیقه ۱۰ برای پرسپولیس و بهتاش فریبا در دقیقه ۸۷ برای استقلال.ترکیب پرسپولیس: بهروز سلطانی، محمد پنجعلی، روح الله عبادزاده، محمددادکان (جواد حسن زاده)، کاظم سید علیخانی، محمد مایلی کهن، علی پروین (کاپیتان)، ضیا عربشاهی، حمید درخشان (مجید سبزی)، غلامرضا فتح آبادی، ناصرمحمدخانی (عباس کارگر)سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: ناصر حجازی (کاپیتان)، رضا رجبی، اصغر حاجیلو، شاهین بیانی، سعید مراغه چیان (حمید فرد علی نیا)، بهتاش فریبا، شاهرخ بیانی، احمد حیدرخان (غلامرضا برهان زاده)، پرویز مظلومی (حسن روشن)، رضا احدی، عبدالعلی چنگیز.سرمربی: ناصر حجازیداور: محمد صالحی===========================دیدار بیستم و ششم، ۱۵ مهر ۱۳۶۲پرسپولیس ۰ - ۱ استقلالگل: پرویز مظلومی در دقیقه ۵۹.ترکیب پرسپولیس: بهروز سلطانی، محمد پنجعلی، روح الله عبادزاده، حسین کاشی نژاد، کاظم سید علیخانی، محمد مایلی کهن (مجید سبزی)، علی پروین (کاپیتان)، ضیا عربشاهی، حمید درخشان (عباس کارگر)، غلامرضا فتح آبادی، ناصر محمدخانی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: ناصر حجازی (کاپیتان)، رضا رجبی، اصغر حاجیلو، شاهین بیانی، سعید مراغه چیان، رضا نعلچگر، شاهرخ بیانی (عبدالعلی چنگیز)، حمید فرزام نیا، پرویز مظلومی (بیژن طاهری)، رضا احدی، جعفر مختاری فر.سرمربی: منصور پورحیدریداور: حمید خوشخوان===========================دیدار بیستم و هفتم، ۲۵ داد ۱۳۶۵استقلال ۰ - ۳ پرسپولیسگل ها: شاهرخ بیانی در دقایق ۱۲ (پن ی) و۵۲ و ناصر محمد خانی در دقیقه ۶۲.ترکیب پرسپولیس: وحید قلیچ (بهروز سلطانی)، محمد پنجعلی، مرتضی فنونی زاده، شاهرخ بیانی، کاظم سید علیخانی، محمد مایلی کهن (کاپیتان رحیم یوسفی)، محمد حسن انصاری فرد، ضیا عربشاهی، حمید درخشان، فرشاد پیوس (عباس کارگر)، ناصر محمدخانی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: ناصر حجازی (کاپیتان)، رضا رجبی، عبدالعلی چنگیز، شاهین بیانی، سعید مراغه چیان (بیژن طاهری)، بهتاش فریبا (پرویز مظلومی)، مجید نامجومطلق، رسول غنی زاده، غلامرضا فتح آبادی، رضا احدی، جعفر مختاری فر.سرمربی: عباس رضویداور: منوچهر نظری===========================دیدار بیستم و هشتم، ۷ فروردین ۱۳۶۶پرسپولیس صفر - صفر استقل رکیب پرسپولیس: بهروز سلطانی، سعید نعیم آبادی، مرتضی فنونی زاده، غلام برزگر (ابراهیم کیان طهماسبی)، کاظم سید علیخانی، محمد مایلی کهن (کاپیتان)، عباس کارگر، ضیا عربشاهی، رحیم یوسفی، فرشاد پیوس، کورش لرستانی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: مجید رضایی، سعید جانفدا، حمید فرزام نیا، محمدرضا شکورزاده، اصغر حاجیلو (کاپیتان)، بهتاش فریبا، مجید نامجو مطلق، صادق ورمزیار، علی شوری (پرویز مظلومی)، بیژن طاهری، جعفر مختاری فر.سرمربی: منصور پورحیدریداور: بهمن بهلولی===========================دیدار بیستم و نهم، ۱۸ شهریور ۱۳۶۷استقلال ۱ - ۱ پرسپولیسگل ها: جعفر مختاری فر در دقیقه ۶۰ برای استقلال و فرشاد پیوس در دقیقه ۴۶ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: وحید قلیچ، سعید نعیم آبادی، مرتضی فنونی زاده، مرتضی کرمانی مقام، کاظم سید علیخانی (کاپیتان)، منوچهر شفقتیان، محسن عاشوری (فریبرز مرادی)، ضیا عربشاهی، رحیم یوسفی (محمد مایلی کهن)، فرشاد پیوس، محمد حسن انصاری فرد.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: مجید رضایی، مصطفی اردستانی، حمید فرزام نیا، محمدرضاشکورزاده، جواد زرینچه، هاشمی مقدم، مجید نامجو مطلق، صادق ورمزیار، محسن گروسی (محمود کلهر)، رضا جلولی، جعفر مختاری فر (کاپیتان)سرمربی: غلامحسین مظلومیداور: محمد صالحی===========================دیدار سی ام، نوزدهم اسفند ۱۳۶۷پرسپولیس ۴ - استقلال ۲ (وقت معمول صفر - صفر(گل های استقلال ( پن ی): جعفرمختاری فر، رضاحسن زاده.گلهای پرسپولیس ( پن ی): مجتبی محرمی، رحیم یوسفی، محسن آشوری، مرتضی کرمانی مقدم این دیدار در چارچوب جام حذفی باشگاه های کشور برگزار شد.ترکیب پرسپولیس: وحید قلیچ، سعید نعیم آبادی، مرتضی فنونی زاده، مرتضی کرمانی مقام، کاظم سید علیخانی (کاپیتان)، منوچهر شفقتیان، محسن عاشوری، ضیا عربشاهی (محمد مایلی کهن)، رحیم یوسفی، فریبرز مرادی (مجتبی محرمی)، محمد حسن انصاری فرد (کریم باوی)سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: سعید عزیزیان، مصطفی اردستانی، رضا حسن زاده، محمدرضاشکورزاده، جواد زرینچه، هاشمی مقدم، مجید نامجو مطلق، صادق ورمزیار، محسن گروسی (فرشاد فلاحت زاده)، قلعه نویی، جعفر مختاری فر (کاپیتان)سرمربی: غلامحسین مظلومیداور: هادی دزفولی===========================دیدار سی و یکم، ۱۷ آذر ۱۳۶۸استقلال ۰ - ۱ پرسپولیسگل: رضا عابدیان در دقیقه ۱۸.ترکیب پرسپولیس: وحید قلیچ (بهروز سلطانی)، سعید نعیم آبادی، مرتضی فنونی زاده، محمد پنجعلی (کاپیتان)، کریم باوی، رضا عابدیان، مجتبی محرمی، ضیاعربشاهی، رحیم یوسفی، فریبرز مرادی، محمد حسن انصاری فرد (حسین عبدی)سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: سعید عزیزیان، مصطفی اردستانی، رضا حسن زاده، شاهرخ بیانی، جواد زرینچه، عبدالصمد مرفاوی ( هاشمی مقدم)، مجید نامجو مطلق، صادق ورمزیار، محسن گروسی، قلعه نویی (مرتضی یکه)، رضا احدی )کاپیتان)سرمربی: منصور پورحیدریداور: حمید خوشخوان===========================دیدار سی و دوم، ۴ داد ۱۳۶۹پرسپولیس ۱ - ۲ استقل رکیب پرسپولیس: وحید قلیچ، سعید نعیم آبادی، مرتضی فنونی زاده، محمدپنجعلی (کاپیتان)، کریم باوی (رضا عابدیان)، نادر میراحمدیان، مجتبی محرمی، ضیا عربشاهی، رحیم یوسفی، محسن عاشوری، فرشاد پیوس.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: احمد رضا عابدزاده، شاهین بیانی، رضا حسن زاده، شاهرخ بیانی (کاپیتان)، جواد زرینچه، عبدالصمد مرفاوی، رضا احدی، صادق ورمزیار، محسن گروسی، قلعه نویی (فرشاد فلاحت زاده)، هاشمی مقدم (عباس سرخاب).سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: نادر میراحمدیان در دقیقه ۱۲ برای پرسپولیس و عباس سرخاب در دقیقه ۴۶ و عبدالصمد مرفاوی در دقیقه ۷۲ برای استقلال.داور: منوچهر نظری===========================دیدار سی و سوم، ۲۸ دی ۱۳۶۹استقلال ۱ - ۱ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: سعید عزیزیان، ناصر محمدخانی، مرتضی فنونی زاده، محمدپنجعلی (کاپیتان)، نادر محمدخانی، فریبرز مرادی، مجتبی محرمی، حسین عبدی (محمد حسن انصاری فرد)، رحیم یوسفی (رضا عابدیان)، محسن عاشوری، فرشاد پیوس.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: احمد رضا عابدزاده، شاهین بیانی، رضا حسن زاده، شاهرخ بیانی (کاپیتان صادق ورمزیار)، جواد زرینچه، عبدالصمد مرفاوی، رضا احدی، عباس سرخاب (عبدالعلی چنگیز)، مهدی فنونی زاده، قلعه نویی، فرشاد فلاحت زاده.سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: فرشاد پیوس در دقیقه ۷۵ برای پرسپولیس و شاهرخ بیانی در دقیقه ۶۲(پن ی) برای استقلال.داور: هادی دزفولی===========================دیدار سی و چهارم، ۴ بهمن ۱۳۷۰پرسپولیس صفر - صفر استقل رکیب پرسپولیس: وحید قلیچ، ناصر محمدخانی، مرتضی فنونی زاده، محمد پنجعلی (کاپیتان)، سعید نعیم آبادی، حسن شیر محمدی، مجتبی محرمی، محمد حسن انصاری> فرد، منوچهر عبدالله نژاد، محسن عاشوری، فرشاد پیوس.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: احمد رضا عابدزاده، شاهین بیانی (کاپیتان)، رضا حسن زاده، شاهرخ بیانی، مهدی فنونی زاده، عبدالصمد مرفاوی، نیا، عباس سرخاب، هاشمی مقدم (عبدالعلی چنگیز)، صادق ورمزیار (مسعود غفوری اصل)، فرشاد فلاحت زاده.سرمربی: منصور پورحیدریداور: محسن زمانی===========================دیدار سی و پنجم، ۱۵ اسفند ۱۳۷۰استقلال ۲ - صفر پرسپولیسترکیب پرسپولیس: وحید قلیچ (کاپیتان)، ناصر محمدخانی، مرتضی فنونی زاده، مصطفی قنب ور، فریبرز مرادی، حسن شیر محمدی، مجتبی محرمی، محمد حسن انصاری فرد، منوچهر عبدالله نژاد، حسین عبدی، فرشاد پیوس.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: احمد رضا عابدزاده، شاهین بیانی (کاپیتان)، رضا حسن زاده، شاهرخ بیانی، مهدی فنونی زاده، عبدالصمد مرفاوی، نیا، عباس سرخاب (جعفر مختاری فر)، می رشاد ماجدی ( هاشمی مقدم)، صادق ورمزیار، مسعود غفوری اصل.سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: عبدالصمد مرفاوی دردقیقه ۸ و صادق ورمزیار در دقیقه ۱۵.داور: احمد ابهران===========================دیدار سی و ششم، ۸ داد ۱۳۷۱پرسپولیس صفر - ۱ استقل رکیب پرسپولیس: وحید قلیچ، ناصر محمدخانی (کاپیتان)، مرتضی فنونی زاده، رحیم یوسفی (منوچهر عبدالله نژاد)، محسن عاشوری، حسن شیر محمدی، مجتبی محرمی، محمد حسن انصاری فرد، سعید نعیم آبادی، حسین عبدی، فرشاد پیوس.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: حمید بابازاده، شاهین بیانی، رضا حسن زاده، شاهرخ بیانی (کاپیتان)، مهدی فنونی زاده، عبدالصمد مرفاوی ( هاشمی مقدم)، خسرو پارسا ( نیا)، عباس سرخاب (مسعود غفوری اصل)، جعفر مختاری فر، صادق ورمزیار، فرشاد فلاحت زاده.سرمربی: منصور پورحیدریگل: عبدالصمد مرفاوی در دقیقه ۴۸داور: مهدی اخوان===========================دیدار سی و هفتم، ۱۱ دی ۱۳۷۱استقلال صفر - صفر پرسپولیسترکیب پرسپولیس: نادر باقری، ناصر محمدخانی، محمد خاکپور، نیا، محمد پنجعلی (کاپیتان)، حسن شیر محمدی، حمید استیلی، حمید روزبهانی، سعید نعیم آبادی (محمود کلهر)، حسین عبدی، بهزاد داداش زاده.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: احمدرضا عابدزاده، شاهین بیانی (کاپیتان)، عادل حردانی (می رشاد ماجدی قلعه نویی)، مسعود غفوری اصل، مهدی پاشازاده، عبدالصمد مرفاوی، کورش بختیاری زاده (ایمان عالمی)، عباس سرخاب، محمود صالح آبادی، صادق ورمزیار، فرشاد فلاحت زاده.سرمربی: بیژن ذوالفقارنسبداور: حسین خوشخوان===========================دیدار سی و هشتم، ۳۰ دی ۱۳۷۳پرسپولیس ۲ - ۲ استقلال (۰-۳) تا دقیقه ۹۰ترکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده، افشین پیروانی، مجتبی محرمی، رضا شاهرودی، بهروز ی فرد، حسن شیر محمدی، محسن عاشوری، علی ، فرشاد پیوس (کاپیتان)، حسین عبدی، بهزاد داداش زاده.سرمربی: حمید درخشانترکیب استقلال: بهزاد غلامپور، جواد زرینچه، محمود فکری، مسعود غفوری اصل، مهدی پاشازاده، محمد نوری، قلعه نویی (کاپیتان)، محمد تقوی (علی حاج اکبری)، ایمان عالمی (علی اکبریان)، صادق ورمزیار، ادموند اختر.سرمربی: نصرالله عبداللهیگل ها: فرشاد پیوس در دقیقه ۵۲ (پن ی) و بهزاد داداش زاده در دقیقه ۵۶ برای پرسپولیس و صادق ورمزیار در دقیقه ۸۰ (پن ی) و ادموند اختر در دقیقه ۸۷ برای استقلال گ نی د.داور: احمد ابهرانا اج: رضا شاهرودی، مجتبی محرمی (پرسپولیس) قلعه نویی (استقلال)این بازی تا دقیقه ۸۸ دو بر دو مساوی بود، اما به دلیل درگیری ترکیب دوتیم و هجوم تماشاگران به داخل زمین نیمه تمام ماند و در پایان، با رأی فدراسیون تیم استقلال سه بر صفر برنده شد.===========================دیدار سی ونهم: ۷ بهمن۱۳۷۳استقلال صفر - صفر پرسپولیسترکیب پرسپولیس: نیما نکیسا، افشین پیروانی، نیا، منوچهر عبدالله نژاد، بهروز ی فرد، حسن شیر محمدی، محسن عاشوری (کاپیتان)، علی ، محمود کلهر، حسین عبدی، محمدرضا پیرهادی.سرمربی: حمید درخشانترکیب استقلال: بهزاد غلامپور، جواد زرینچه (کاپیتان)، علی اکبریان، هاشم سلطانی، مهدی پاشازاده، محمد نوری، قاسم سیانکی (کورش تشت زر)، علی حاج اکبری، محمد جمال ن ی (ایمان عالمی)، محمدرضا مهرانپور، ادموند اختر.سرمربی: نصرالله عبداللهیداور: مهدی اخوان===========================دیدار چهلم، ۶ مرداد ۱۳۷۴پرسپولیس ۱ - ۳ استقل رکیب پرسپولیس: نیما نکیسا، افشین پیروانی، قاسم عطایی، فرشاد پیوس (کاپیتان)، بهروز ی فرد (مجید نامجو مطلق)، حسن شیر محمدی، داود محبوب، علی ، شهرام براتپوری (مرتضی کرمانی مقام)، محمود شافعی (حسین عبدی)، بهزاد داداش زاده.سرمربی: یورگن گدهترکیب استقلال: بهزاد غلامپور، جواد زرینچه، محمد مگاه، علیرضا منصوریان، مهدی پاشازاده، محمود فکری (داود مهابادی)، قلعه نویی (کاپیتان کورش تشت زر)، بهروز پرورش خواه (علی حاج اکبری)، صادق ورمزیار، محمد تقوی، ادموند اختر.سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: مرتضی کرمانی مقام در دقیقه ۴۹ برای پرسپولیس و ادموند اختر در دقیقه ۷، صادق ورمزیار در دقیقه ۱۶ (پن ی) و محمدتقوی در دقیقه ۳۶ برای استقلال.داور: ساندرو پل (مجارستان)===========================دیدار چهل و یکم: هشتم دی ۱۳۷۴پرسپولیس صفر - استقلال صفرترکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده، افشین پیروانی، نعیم سعداوی، فرشاد پیوس (کاپیتان)، بهروز ی فرد، یحیی گل محمدی (داود محبوب)، حسین عبدی، رضا شاهرودی، مرتضی کرمانی مقام (علی )، مجید نامجو مطلق (محمود شافعی)، بهزاد داداش زاده.سرمربی: استانکو پابلوکویچترکیب استقلال: بهزاد غلامپور، جواد زرینچه، محمد مگاه، محمد نوری، مهدی پاشازاده، محمود فکری، قلعه نویی (کاپیتان)، بهروز پرورش خواه، صادق ورمزیار، علی اکبریان، ادموند اختر.سرمربی: منصور پورحیدریداور: معان کیالی (سوری)===========================دیدار چهل و دوم، ۲۷ مهر ۱۳۷۵پرسپولیس ۱ - ۰ استقل رکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده، مجتبی محرمی (کاپیتان داود محبوب)، نعیم سعداوی، مهدی مهدوی کیا، بهروز ی فرد، یحیی گل محمدی، کریم باقری، رضا شاهرودی، ادموند بزیک، مهرداد میناوند، رضا تر ان.سرمربی: استانکوترکیب استقلال: بهزاد غلامپور، جواد زرینچه، محمد مگاه، محمد نوری، مهدی پاشازاده، عبدالصمد مرفاوی، محمد تقوی، بهروز پرورش خواه، صادق ورمزیار (کاپیتان)، علیرضا منصوریان، ادموند اختر ( قلعه نویی)سرمربی: منصور پورحیدریگل: ادموند بزیک در دقیقه ۸۷ برای پرسپولیس.داور: جمال شریف ( ) ورزشگاه: ===========================دیدار چهل و سوم، ۲۰ تیر ۱۳۷۶استقلال ۰ - ۳ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده، افشین پیروانی، محسن رنجبران، مهدی مهدوی کیا، بهروز ی فرد، یحیی گل محمدی (سید مهدی هاشمی نسب)، اسماعیل حلالی، رضا شاهرودی، فرشاد پیوس (کاپیتان ادموند بزیک بهنام طاهرزاده)، مهرداد میناوند (مجید نامجو مطلق)، حسین عبدی.سرمربی: حمید درخشانترکیب استقلال: بهزاد غلامپور، رضا حسن زاده، محمد مگاه، محمد رضا مهرانپور، مهدی پاشازاده، فرهاد مجیدی (امین راستی)، محمد تقوی، عبدالصمد مرفاوی، صادق ورمزیار (کاپیتان)، علیرضا اکب ور (علی اکبریان)، محسن گروسی (ادموند اختر)سرمربی: ناصر حجازیگل ها: ادموند بزیک در دقیقه ۳۰، مهدی مهدوی کیا در دقیقه ۷۱ و بهنام طاهرزاده در دقیقه ۸۷.داور: جمال شریف ( )===========================دیدار چهل و چهارم، ۲۲ آبان ۱۳۷۷پرسپولیس ۱ - ۰ استقل رکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده (کاپیتان)، افشین پیروانی (اسماعیل حلالی)، حمید استیلی، مهدی مهدوی کیا (علیرضا ی فر)، بهروز ی فرد، سید مهدی هاشمی نسب، نادر محمدخانی، رضا شاهرودی، نعیم سعداوی، ادموند بزیک (بهنام سراج)، علی کریمی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: پرویز برومند، رضا حسن زاده، جواد زرینچه (کاپیتان)، سهراب بختیاری زاده، داریوش یزدانی، محمد نوازی، محمد تقوی، سید علی ، علیرضا منصوریان (سیروس دین محمدی)، فرهاد مجیدی (علیرضا اکب ور)، محسن گروسی (محمد مومنی)سرمربی: ناصر حجازیگل: مهدی هاشمی نسب در دقیقه ۴۵.داور: محمود الرفاعی ( )===========================دیدار چهل و پنجم، ۲۰ فروردین ۱۳۷۸استقلال ۱ - ۱ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده، افشین پیروانی، حمید استیلی، حسین عبدی (کاپیتان اسماعیل حلالی)، بهروز ی فرد، سید مهدی هاشمی نسب، نادر محمدخانی، علیرضا ی فر، نعیم سعداوی، ادموند بزیک (هادی مهدوی کیا)، بهنام سراج (علی باغمیشه)سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: پرویز برومند، رضا حسن زاده، جواد زرینچه (کاپیتان)، سهراب بختیاری زاده، محمود فکری، محمد نوازی، محمد تقوی، فرد ملکیان (سید علی )، سیروس دین محمدی، فرهاد مجیدی (کاظم محمودی)، هاشم حیدری (محمد مگاه)سرمربی: ناصر حجازیگل ها: مهدی هاشمی نسب در دقیقه ۴ و فرد ملکیان در دقیقه۴۴ برای استقلال.داور: عبدالرحمن زید (عربستان)===========================دیدار چهل و ششم، ۲۰ تیر ۱۳۷۸پرسپولیس ۲ - ۱ استقل رکیب پرسپولیس: داود فنائی، افشین پیروانی، حمید استیلی (محمد برزگر)، حسین عبدی (کاپیتان)، بهروز ی فرد، سید مهدی هاشمی نسب، علی انصاریان، هادی مهدوی کیا، اسماعیل حلالی، ادموند بزیک، پایان رأفت.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: پرویز برومند، رضا حسن زاده، جواد زرینچه (کاپیتان)، سهراب بختیاری زاده، کاظم محمودی، افشین حاجی پور، محمد تقوی، فرد ملکیان، سیروس دین محمدی، فرهاد مجیدی، هاشم حیدری (علی لطیفی)سرمربی: سکو موروخوفگل ها: سید مهدی هاشمی نسب در دقیقه ۱۱(پن ی) و افشین پیروانی در دقیقه ۸۵ برای پرسپولیس و سهراب بختیاری زاده دردقیقه ۵۰ برای استقلال.داور: محمد ا ( )===========================دیدار چهل و هفتم، ۲ مهر ۱۳۷۸استقلال صفر - صفر پرسپولیسترکیب پرسپولیس: داود فنائی، افشین پیروانی (کاپیتان)، نادر محمدخانی، حمید استیلی (حامد کاویانپور)، بهروز ی فرد، سید مهدی هاشمی نسب، علیرضا ی فر، هادی مهدوی کیا، اسماعیل حلالی، ادموند بزیک (مهدی تاتار)، پایان رأفت (بهنام سراج)سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: سیدهادی طباطبایی، رضا حسن زاده (محمد رضا مهدوی)، جواد زرینچه (کاپیتان)، سهراب بختیاری زاده، محمد نوازی (علیرضا اکب ور)، ستارهمدانی، بهزاد داداش زاده، علی لطیفی (فرد ملکیان)، علیرضا واحدی نیکبخت، فرهاد مجیدی، احمد مومن زاده.سرمربی: سکو موروخوفداور: عمر المهنا (عربستان)ا اج: نادر محمدخانی، اسماعیل حلالی (پرسپولیس)===========================دیدار چهل و هشتم، ۸ اسفند ۱۳۷۸پرسپولیس ۲ - ۰ استقل رکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده (کاپیتان)، افشین پیروانی، علی انصاریان، حمید استیلی، حامد کاویانپور، سید مهدی هاشمی نسب، علیرضا ی فر، هادی مهدوی کیا، علی کریمی (اسماعیل حلالی)، ادموند بزیک (علی باغمیشه)، پایان رافت.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: سیدهادی طباطبایی، کاظم محمودی، ستار همدانی، سهراب بختیاری زاده، محمد نوازی، علیرضا اکب ور (افشین حاجی پور)، بهزاد داداش زاده، محمود فکری (کاپیتان)، علیرضا واحدی نیکبخت، داریوش یزدانی، احمد مومن زاده (محمد رضا نیک سیرت)سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: سید مهدی هاشمی نسب در دقیقه ۸ و پایان رافت در دقیقه ۸۰.داور: مار مرک (آلمان)===========================دیدار چهل و نهم، ۹ دی ۱۳۷۹استقلال ۲ - ۲ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده (کاپیتان)، افشین پیروانی، علیانصاریان، حمید استیلی، حامد کاویانپور، بهروز ی فرد، مهدی تاتار (حسن خان محمدی)، رضا شاهرودی، علی کریمی، اسماعیل حلالی، پایان رافت.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: پرویز برومند، جواد زرینچه (کاپیتان)، ستار همدانی، > یدالله اکبری، محمد نوازی، فرزاد مجیدی، سیروس دین محمدی، محمود فکری، علیرضا واحدی نیکبخت، علی سامره (مسعود قاسمی)، سید مهدی هاشمی نسب (احمد مومن زاده)سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: بهروز ی فرد در دقیقه ۵۸ (پن ی) و علی کریمی در دقیقه ۸۷ برای پرسپولیس و محمد نوازی در دقیقه ۶۸ و مهدی هاشمی نسب در دقیقه ۸۵ برای استقلال.داور: یانگ جو کیم (کره جنوبی(===========================دیدار پنجاهم، ۵ اسفند ۱۳۷۹پرسپولیس ۰ - ۱ استقل رکیب پرسپولیس: داود فنائی، یونس باهنر، علی انصاریان، افشین پیروانی، حامد کاویانپور، هادی مهدوی کیا، رضا جباری (ادموند بزیک)، رضا شاهرودی (کاپیتان)، علی کریمی، اسماعیل حلالی، پایان رافت.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: هادی طباطبایی، جواد زرینچه (کاپیتان)، ستار همدانی (علی )، یدالله اکبری، مجاهد خذیراوی، فرزاد مجیدی (علیرضا اکب ور)، سیروس دین محمدی، محمود فکری، علیرضا واحدی نیکبخت، علی سامره (ارسطو محمدی)، سید مهدی هاشمی نسب.سرمربی: منصور پورحیدریگل: علیرضا اکب ور در دقیقه ۷۴.داور: پاسکواله رودومونتی (ایتالیا)===========================دیدار پنجاه و یکم، ۲۸ دی ۱۳۸۰استقلال ۱ - ۱ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: داود فنائی، بهروز ی فرد، علی انصاریان، افشین پیروانی (کاپیتان)، حامد کاویانپور، حمید استیلی، رضا جباری (یونس باهنر)، بهنام ابوالقاسم پور ( حسین اصلانیان)، حسن خان محمدی، اسماعیل حلالی، پژمان جمشیدی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: پرویز برومند، محمد مگاه، سهراب بختیاری زاده، علیرضا اکب ور (یدالله اکبری)، مجاهد خذیراوی، محمد نوازی، سیروس دین محمدی، محمود فکری (کاپیتان)، علیرضا واحدی نیکبخت، احمد مومن زاده، سید مهدی هاشمی نسب.سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: رضا جباری در دقیقه ۲۵ برای پرسپولیس و محمد نوازی در دقیقه ۳۵ (پن ی) برای استقلال.داور: پاسکواله رودومونتی (ایتالیا)===========================دیدار پنجاه و دوم، ۱۹ اردیبهشت ۱۳۸۱پرسپولیس صفر - صفر استقل رکیب پرسپولیس: داود فنائی، بهروز ی فرد، علی انصاریان، افشین پیروانی (کاپیتان)، حامد کاویانپور، یونس باهنر، رضا جباری (سهراب انتظاری)، بهنام ابوالقاسم پور ( حسین اصلانیان)، حسن خان محمدی (ابراهیم اسدی)، اسماعیل حلالی، پژمان جمشیدی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: هادی طباطبایی، محمد مگاه، سهراب بختیاری زاده، یدالله اکبری (علیرضا اکب ور)، مهدی پاشازاده (کاپیتان)، محمد نوازی (داود سید عباسی)، سیروس دین محمدی، محمود فکری، علیرضا واحدی نیکبخت، احمد مومن زاده، مهدی هاشمی نسب (فراز فاطمی)سرمربی: منصور پورحیدریداور: پائولو گومز کاستا (پرتغال)===========================دیدار پنجاه و سوم، ۲۰ دی ۱۳۸۱استقلال ۱ - ۱ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: داود فنائی، بهروز ی فرد، علی انصاریان، افشین پیروانی (کاپیتان)، یحیی گل محمدی، عارف محمدوند (یونس باهنر)، رضا جباری، پایان رافت (سهراب انتظاری حسین اصلانیان)، ابراهیم اسدی، حمید استیلی، پژمان جمشیدی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: هادی طباطبایی، محمد مگاه، فرزاد مجیدی، یدالله اکبری، مهدی پاشازاده (کاپیتان)، علی سامره، علیرضا اکب ور (سیروس دین محمدی)، محمود فکری، علیرضا واحدی نیکبخت (احمد فیض کریملو)، احمد مومن زاده، سید مهدی هاشمی نسب.سرمربی: رولند کخگلها: علی انصاریان در دقیقه ۷۰ (پن ی) برای پرسپولیس و علی سامره در دقیقه یکم بازی برای استقلال.داور: روبرتو روزتی (ایتالیا)===========================دیدار پنجاه و چهارم، ۲۳ داد ۱۳۸۲پرسپولیس ۲ - ۱ استقل رکیب پرسپولیس: فرشید کریمی، حسن خان محمدی (مهدی تاتار)، علی انصاریان، افشین پیروانی (کاپیتان)، یحیی گل محمدی، کریم باقری، رضا جباری (سهراب انتظاری)، بهنام ابوالقاسم پور، ابراهیم اسدی (مهرداد میانوند)، حمید استیلی، پژمان جمشیدی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: هادی طباطبایی، سیروس دین محمدی (علیرضا منصوریان)، فرزاد مجیدی، یدالله اکبری، سهراب بختیاری زاده، احمد فیض کریملو (علی سامره)، علیرضا اکب ور، محمود فکری (کاپیتان)، علیرضا واحدی نیکبخت، احمد مومن زاده، سید مهدی هاشمی نسب.سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: بهنام ابوالقاسم پور در دقیقه ۵۰ و یحیی گل محمدی در دقیقه ۷۰ برای پرسپولیس و علیرضا اکب ور در دقیقه ۶۰ برای استقلال.داور: ولادیمیر ریناک (اسلوواکی)===========================دیدار پنجاه و پنجم: ۲۵ مهر ۱۳۸۲استقلال ۲ - ۱ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: ساشا ایلیچ، علی (علی سلمانی)، جواد کاظمیان، افشین پیروانی (کاپیتان)، یحیی گل محمدی، کریم باقری (یونس باهنر)، رضا جباری، حامد کاویانپور، مهرداد میانوند، عیسی ترائوره، پژمان جمشیدی (حسن خان محمدی)سرمربی: وینگو بگوویچترکیب استقلال: پرویز برومند، پیروز قربانی، فرزاد مجیدی، حسین صادقی، ستار همدانی، محمد نوازی، سید داود سید عباسی، محمود فکری (کاپیتان)، علیرضا واحدی نیکبخت (داریوش یزدانی)، علی سامره (علیرضا منصوریان)، رضا عنایتی ( فابریتسیو)سرمربی: قلعه نوییگل ها: علی سامره در دقیقه ۸ و محمود فکری در دقیقه ۵۵ برای استقلال و عیسی ترائوره در دقیقه ۶۹ برای پرسپولیس.داور: پائولو گومز کاستا (پرتغال)===========================دیدار پنجاه و ششم، ۱۳ بهمن ۱۳۸۲پرسپولیس ۱ - ۱ استقل رکیب پرسپولیس: ساشا ایلیچ، علی ، حسن خانمحمدی (جواد کاظمیان، (افشین پیروانی (کاپیتان)، یحیی گل محمدی (مجتبی شیری)، کریم باقری، پژمان جمشیدی، حامد کاویانپور، سهراب انتظاری، عیسی ترائوره، یونس باهنر.سرمربی: وینگو بگوویچترکیب استقلال: پرویز برومند، پیروز قربانی، یدالله اکبری، حسین صادقی، محمد مگاه، محمد نوازی، سید داود سید عباسی، محمود فکری (کاپیتان) ، علیرضا واحدی نیکبخت، علی سامره (فراز فاطمی)، رضا عنایتی.سرمربی: قلعه نوییگل ها: داوود سید عباسی در دقیقه ۳ برای استقلال و حامد کاویانپور در دقیقه ۱۹.داور: مصطفی گوجلو (ترکیه)===========================دیدار پنجاه و هفت، ۳ آبان ۱۳۸۳استقلال صفر - صفر پرسپولیسترکیب پرسپولیس: محمدی، بهروز ی فر، علی انصاریان، یحیی گل محمدی، پژمان جمشیدی، محمد رضا مهدوی، کریم باقری، اسدی، عارف محمدوند، سهراب انتظاری (اولادی ) و رضا جباری (جوچی )سرمربی: علی پرویناستقلال: توپولوویچ، داود حق دوست، پیروز قربانی، صادقی، آگوستین گیلا اوری، محمود فکری، علی رضا واحدی نیکبخت، علی سامره (سیاوش اکب ور)، علی منصوریان (حسین کاظمی)، رضا عنایتی و فرزاد مجیدی (مهدی آبادی )سرمربی: قلعه نویی===========================دیدار پنجاه و هشتم، ۷ اسفند ۱۳۸۳پرسپولیس ۲ - ۳ استقلالگل ها: رضا عنایتی در دقیقه ۶۸، محمود فکری در دقیقه ۸۳ و پیروز قربانی در دقیقه ۹۰ برای استقلال ?
تیم های استقلال و پرسپولیس تاکنون ۸۵ بار به مصاف یکدیگر رفته اند که آبی ها ۲۴ بار و سرخ ها ۲۳ بار پیروز شده اند و ۳۸ بازی نیز مساوی شده است.به گزارش ایسنا، تاریخچه کامل داربی های پایتخت به شرح زیر است:دیدار نخست، ۱۶ فروردین ۱۳۴۷استقلال صفر – پرسپولیس صفرترکیب استقلال: حسین قاضی شعار، علی محمد کاردان، مهدی لواسانی، احمد رحیمی، اونیک کاراپتیان، احمد زاده، کامبیز جمالی ( کاپیتان)، علی جباری، حسین فرزامی، داریوش مصطفوی، مرتضی شرکا.سرمربی: علی دانایی فرترکیب پرسپولیس: هادی طاووسی، ابراهیم آشتیانی، حمید جاسمیان، جعفر کاشانی، رضا وطن خواه، عزت الله وطنخواه، کاظم رحیمی، همایون بهزادی (کاپیتان)، بهمن نوروزی، ناظم گنجاپور، حسین کلانی، اصغر ادیبی.سرمربی: پرویز دهداریداور: عبدالرضا موزون===========================دیدار دوم، ۲۰ دی ماه ۱۳۴۷پرسپولیس صفر – صفر استقل رکیب پرسپولیس: عزیز اصلی، ابراهیم آشتیانی، حمید جاسمیان ( کاپیتان )، عزت الله وطنخواه، مهراب شاهرخی، جعفر کاشانی، فریدون معینی، کاظم رحیمی، حبیب علیزاده، همایون بهزادی، رضا وطن خواه.ترکیب استقلال: مهدی کشاورز، منصور پورحیدری، پرویز قلیچ خانی، مهدی لواسانی، اونیک کاراپتیان، حسین فرامرزی، کاروحق وردیان، جلال طالبی ) کاپیتان)، اکبر افتخاری، داریوش مصطفوی.داور: بهادر خان ( پا تان (===========================دیدار سوم، ۳۱ مرداد ماه ۱۳۴۸استقلال ۳ – ۱ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: مهدی عسکر خانی، ابراهیم آشتیانی، حمید جاسمیان ) کاپیتان )، رضا وطنخواه، فریدون معینی، اصغر ادیبی، کاظم رحیمی، حبیب علیزاده، حسین کلانی، ناظم گنجاپور، فریدون ممبینی.ترکیب استقلال: حسین قاضی شعار، منصو ور حیدری، پرویز قلیچ خانی ) کاپیتان )، مهدی لواسانی، عزت الله جان ملکی، احمد زاده، کارو حق وردیان، علی جباری، غلام حسین فرزامی، داریوش مصطفوی، اکبر افتخاری.داور: ابوالقاسم حاج ابوالحسنگل ها: احمد زاده در دقیقه ۸، علی جباری در دقیقه ۴۳ و کارو حق وردیان دردقیقه ۸۹ برای استقلال و ناظم گنجاپور در دقیقه ۷۲ برای پرسپولیس.===========================دیدار چهارم ۱۷ بهمن ۱۳۴۸استقلال ۱ – صفر پرسپولیس- تا دقیقه ۸۲ (در نهایت استقلال ۳- صفر پرسپولیس)ترکیب پرسپولیس: عزیز اصلی، اکبر محمدی، مجتبی ضر ، رضا اکبری، علی قاضی شعار، سعید کامیاب، رضا تقدسی، محمود خوردبین، عباس رجبی فرد، بهمن رحمت شاهی، مهدی تهرانی، نیا، احمد حسن زاده، علی سلیمی.سرمربی: رجبعلی فرامرزیاستقلال: حسین قاضی شعار، پرویز قلیچ خانی ( کاپیتان )، اکبر کارگرجم، منصور پورحیدری، گودرز حبیبی، کارو حق وردیان، احمد زاده، مهدی حاج محمد، غلامحسین مظلومی، اکبر افتخاری، علی جباری.سرمربی: علی دانایی فردداور: ابوالقاسم حاج ابوالحسنا اج: عزیز اصلیاین بازی تا دقیقه ۸۲ با تک گل غلامحسین مظلومی به سود استقلال بود اما به دلیل سیلی عزیز اصلی به صورت داور مسابقه، این دیدار از دقیقه ۸۲ نیمه کاره ماند و در نهایت ۳ بر صفر به سود استقلال اعلام شد.===========================دیدار پنجم، سوم مهر سال ۱۳۴۹/ دیدار دوستانهپرسپولیس ۲ – ۳ استقلالگل ‏ها: جواب قراب ۷۳، کارو حق وردیان ۸۷، عباس مژدهی ۸۸ برای استقلال و علی پروین ۷ و حسین کلانی ۲۳ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: هادی طاووسی (منصور رشیدی)، اکبر محمدی، فریدون معینی، ابراهیم آشتیانی، حسین کلانی، جعفر کاشانی، مهراب شاهرخی، علی پروین، همایون بهزادی (کاپیتان – صفر ایرانپاک)، داریوش مصطفوی (محمود خوردبین(، اصغر ادیبی.سرمربی: حسین فکریترکیب استقلال: ناصر حجازی، اکبر کارگر جم، مسعود معینی (عزت جانملکی)، پرویز قلیچ خانی (کاپیتان)، منصور پورحیدری، نصرالله عبداللهی، حسین فرزامی، علیرضا حاج قاسم (غلامحسین مظلومی)، کارو حق وردیان، عباس مژدهی (جواد قراب)، مهدی حاج محمد (عباس مژدهی(سرمربی: رایکوفداور: ارتو طغرل دیلک (ترکی)===========================دیدار ششم، ۲۷ دی ماه ۱۳۴۹استقلال ۱ – ۱ پرسپولیس – تا دقیقه ۸۰گل ها: عباس مژدهی در دقیقه ۷۵ برای استقلال و حسین کلانی در دقیقه ۲ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: عزیز اصلی، ابراهیم آشتیانی، اکبر محمدی، جعفر کاشانی، مهراب شاهرخی، اصغر ادیبی، فریدون معینی، علی پروین، حسین کلانی، همایون بهزادی ( کاپیتان )، رضاوطن خواه.سرمربی: حسین فکریترکیب استقلال: فرهنگ بادکوبه، نصرالله عبدالهی، پرویز قلیچ خانی ) کاپیتان )، مهدی لواسانی، اکبر کارگر جم، جلال طالبی، کارو حق وردیان، علی جباری، جواد قراب ( عباس مژدهی )، غلامحسین مظلومی، مهدی حاج محمد.سرمربی: رایکوفداور: ارشد برازندها اج: همایون بهزادی مهدی لواسانی حسین کلانیاین دیدار به دلیل اعتراض ترکیب پرسپولیس به داور و درگیری فیزیکی عزیز اصلی با داور نیمه کاره ماند و در نهایت ۳ بر صفر به سود استقلال اعلام شد.===========================دیدار هفتم، ۲۸ داد ۱۳۵۰پرسپولیس ۱ – ۱ استقلالگل ها: غلامحسین مظلومی در دقیقه ۳۱ و صفر ایرانپاک دردقیقه ۹۰ترکیب پرسپولیس: عزیز اصلی، اکبر محمدی، فریدون معینی، ابراهیم آشتیانی، داریوش مصطفوی، جعفر کاشانی، صفر ایرانپاک، علی پروین، همایون بهزادی (کاپیتان – اسماعیل حاج رحیمی پور) محمود خوردبین، رضا وطنخواه، اصغر ادیبی.سرمربی: حسین فکریترکیب استقلال: ناصر حجازی، اکبر کارگر جم، مسعود معینی (منصور پورحیدری)، پرویز قلیچ خانی (کاپیتان)، علی جباری، نصرالله عبداللهی، عزت جانملکی (عباس مژدهی)، غلامحسین مظلومی، کارو حق وردیان، جواد قراب، علیرضا حاج قاسم.سرمربی: رایکوفداور: بهرام اف (شوروی(علی جباری===========================دیدار هشتم، ۱۵ بهمن ۱۳۵۰استقلال ۱ – ۴ پرسپولیسگل ها: علی جباری در دقیقه ۷۵ برای استقلال و حسین کلانی در دقایق ۴۳و۹۰، صفر ایرانپاک در دقیقه ۵۶ و محمود خوردبین در دقیقه ۷۵ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: هادی طاووسی، مهراب شاهرخی، فریدون معینی، ابراهیم آشتیانی، عزت الله وطنخواه، جعفر کاشانی، صفر ایرانپاک، علی پروین، همایون بهزادی (کاپیتان محمود خوردبین)، حسین کلانی، اصغر ادیبی.سرمربی: آلن راجرزترکیب استقلال: ناصر حجازی (منصور رشیدی)، اکبر کارگر جم، مسعود معینی، منصور پورحیدری، علی جباری (کاپیتان)، نصرالله عبداللهی (مسعود مژدهی)، عزت جانملکی، غلامحسین مظلومی، کارو حق وردیان، جواد قراب، علیرضا حاج قاسم (مهدی حاج محمد.(سرمربی: رایکوفداور: داود حیدری===========================دیدار نهم، سوم فروردین ۱۳۵۱پرسپولیس ۲ – ۰ استقلالگل ها: صفر ایرانپاک در دقیقه ۵۰ و حسین کلانی در دقیقه ۸۹ترکیب پرسپولیس: هادی طاوسی، مهراب شاهرخی، فریدون معینی، ابراهیم آشتیانی، عزت الله وطنخواه، جعفر کاشانی، صفر ایرانپاک، علی پروین، همایون بهزادی (کاپیتان محمود خوردبین)، حسین کلانی، اصغر ادیبی (ایرج سلیمانی.(سرمربی: آلن راجرزترکیب استقلال: ناصر حجازی، علیرضا حاج قاسم، مسعود معینی، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، نصرالله عبداللهی، عزت جانملکی، غلامحسین مظلومی )مهدی حاج محمد) منصو ورحیدری، کارو حق وردیان، جواد قراب، مسعود مژدهی.سرمربی: رایکوفداور: پاپا واسیلی (یونان(===========================دیدار دهم، ۱۱ اسفند ۱۳۵۱پرسپولیس ۰ – ۲ استقلالگل ها: علی جباری در دقایق ۸۷ و۴۰ترکیب پرسپولیس: مهدی عسکرخانی، کاظم رحیمی، فریدون معینی، ایرج سلیمانی )حسین بهاریان)، عزت الله وطنخواه (کاپیتان)، مجید تشرفی، اسماعیل حاج رحیمی پور، مهراب شاهرخی، محمود خوردبین، اکبر افتخاری، اصغر ادیبی.سرمربی: آلن راجرزترکیب استقلال: منصور رشیدی، محمدرضا عادلخانی (غلامحسین مظلومی)، منصور پورحیدری، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، نصرالله عبداللهی، عزت جانملکی، حسن روشن، کارو حق وردیان (عباس نوین روزگار)، جواد قراب، مسعود مژدهی.سرمربی: رایکوفداور: داود نصیری===========================دیدار یازدهم، ۲۵ داد ۱۳۵۲استقلال ۱ – ۰ پرسپولیسگل: رضا عادلخانی در دقیقه سومترکیب پرسپولیس: بهرام مودت، ابراهیم آشتیانی، فریدون معینی، مهراب شاهرخی، عزت الله وطنخواه، جعفر کاشانی، اسماعیل حاج رحیمی پور، علی پروین، حسین کلانی، همایون بهزادی (کاپیتان)، اصغر ادیبی (ایرج سلیمانی.(سرمربی: آلن راجرزترکیب استقلال: ناصر حجازی، محمدرضا عادلخانی، حسن نگارش (منصور پورحیدری)، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، عباس نوین روزگار، عزت جانملکی، حسن روشن، جواد الله وردی، جواد قراب، غلامحسین مظلومی (پرویز مظلومی).سرمربی: رایکوف===========================دیدار دوازدهم، ۱۶ شهریور ۱۳۵۲پرسپولیس ۶ – ۰ استقلالگل ها: همایون بهزادی در دقایق ۵۰، ۹۰ ، ۸۶ ، ایرج سلیمانی در دقایق ۴۵ و ۵۶ ، حسین کلانی در دقیقه ۳۲.ترکیب پرسپولیس: بهرام مودت، ابراهیم آشتیانی، نیا، رضا وطنخواه، جعفر کاشانی، اسماعیل حاج رحیمی پور، علی پروین، حسین کلانی، همایون بهزادی (کاپیتان)، اصغر ادیبی، ایرج سلیمانی.سرمربی: آلن راجرزترکیب استقلال: منصور رشیدی (ناصر حجازی)، محمدرضا عادلخانی، نصرالله عبداللهی، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، کارو حق وردیان، عزت جانملکی، حسن روشن (هادی نراقی)، جواد الله وردی، جواد قراب، غلامحسین مظلومی (مسعود مژدهی)سرمربی: رایکوفداور: نیکولای پتری چیانو (رومانی(===========================دیدار سیزدهم، ۱۸ آذر ۱۳۵۲استقلال ۱ – ۱ پرسپولیسگل ها: علی جباری در دقیقه۷۰ برای استقلال و همایون بهزادی در دقیقه ۴۶ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: هادی طاووسی، ابراهیم آشتیانی، نیا، رضا وطنخواه، جعفر کاشانی، اسماعیل حاج رحیمی پور، علی پروین، حسین کلانی، همایون بهزادی (کاپیتان صفر ایرانپاک)، مهراب شاهرخی، ایرج سلیمانی )محمدرضا خلعتبری).سرمربی: آلن راجرزترکیب استقلال: ناصر حجازی، محمدرضا عادلخانی، منصور پورحیدری، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، کارو حق وردیان، عزت جانملکی، مسعود مژدهی، عباس نوین روزگار، جواد قراب، غلامحسین مظلومی (حسن روشن).سرمربی: رایکوفداور: رودلف شرر (سوئیس)===========================دیدار چهاردهم، چهارم داد ۱۳۵۳پرسپولیس ۰ – ۱ استقلالگل: حسن روشن در دقیقه ۸۸.ترکیب پرسپولیس: بهرام مودت، ابراهیم آشتیانی، نیا، رضا وطنخواه، جعفر کاشانی (کاپیتان)، اسماعیل حاج رحیمی پور، علی پروین، حسین کلانی، محمد دستجردی، محمود خوردبین (صفر ایرانپاک)، ایرج سلیمانی.سرمربی: همایون بهزادیترکیب استقلال: ناصر حجازی، محمدرضا عادلخانی (هادی نراقی)، منصور پورحیدری، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، کارو حق وردیان، عزت جانملکی، مسعود مژدهی (غلامحسین مظلومی)، عباس نوین روزگار، جواد قراب، حسن روشن.سرمربی: رایکوفداور: رودلف شرر (سوئیس)===========================دیدار پانزدهم، ۲۷ آذر ۱۳۵۳استقلال ۱ – ۲ پرسپولیسگل ها: غلامحسین مظلومی در دقیقه ۶۰ برای استقلال و صفر ایرانپاک در دقیقه ۵۰ و اسماعیل حاج رحیمی پور در دقیقه۷۰.ترکیب پرسپولیس: بهرام مودت، جواد الله وردی، فریدون معینی، رضا وطنخواه، جعفر کاشانی (کاپیتان)، اسماعیل حاج رحیمی پور، علی پروین، حسین کلانی (محمدرضا خلعتبری)، اصغر ادیبی، صفر ایرانپاک، ایرج سلیمانی (محمد دستجردی).سرمربی: آلن راجرزترکیب استقلال: ناصر حجازی، سعید باغوردانی، منصور پورحیدری (عباس نوین روزگار)، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، کارو حق وردیان، حسن نگارش، غلامحسین مظلومی، هادی نراقی (مهرداد زمان زاده)، آندرانیک اسکندریان، حسن روشن.سرمربی: رایکوف===========================دیدار شانزدهم، ۱۵ اردیبهشت ۱۳۵۴پرسپولیس ۱ – ۳ استقلالگل ها: غلامحسین مظلومی در دقایق ۱۱ و ۶۲ و مسعود مژدهی در دقیقه ۴۷ برای استقلال و صفر ایرانپاک در دقیقه ۵۳ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: بهرام مودت، بیژن ذوالفقارنسب، ابراهیم آشتیانی (کاپیتان)، محمد دستجردی، جهانگیر فتاحی، اسماعیل حاج رحیمی پور، علی پروین، محمد دادکان، اصغر ادیبی (محمد زادمهر)، صفر ایرانپاک، ایرج سلیمانی.سرمربی: همایون بهزادیترکیب استقلال: ناصر حجازی، سعید باغوردانی (عباس نوین روزگار)، عزت جانملکی، اکبر کارگر جم، علی جباری (کاپیتان)، کارو حق وردیان، حسن ابراهیمی، غلامحسین مظلومی (هادی نراقی)، محمدرضا عادلخانی، آندرانیک اسکندریان، مسعود مژدهی سرمربی: رایکوفداور: هاشم حکیم (هندوستان)===========================دیدار هفدهم، ۲۵ مهر ۱۳۵۴استقلال ۰ – ۲ پرسپولیسگل ها: جهانگیر فتاحی در دقیقه ۲۲ و اسماعیل حاج رحیمی پور دردقیقه ۳۸.ترکیب پرسپولیس: حسین قره خانلو، بیژن ذوالفقارنسب، ابراهیم آشتیانی (کاپیتان)، جواد الله وردی، جهانگیر فتاحی، اسماعیل حاج رحیمی پور، علیپروین، رضا وطنخواه، اصغر ادیبی، صفر ایرانپاک، ایرج سلیمانی.سرمربی: بیوک وطن خواهترکیب استقلال: ناصر حجازی، سعید باغوردانی، حسن نظری، اکبر کارگر جم، علیجباری (کاپیتان عباس نوین روزگار)، کارو حق وردیان، جواد قراب، غلامحسینمظلومی (محمدرضا عادلخانی)، حسن روشن، آندرانیک اسکندریان، مسعود مژدهی.سرمربی: رایکوفداور: پیت آندرسون (مجارستان)===========================دیدار هجدهم، ۲۷ اسفند ۱۳۵۴پرسپولیس ۱ – ۱ استقلالگل ها: مسعود مژدهی در دقیقه۲۰ برای استقلال و محمود خوردبین در دقیقه ۸۵ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: بهرام مودت، بیژن ذوالفقارنسب، ابراهیم آشتیانی (کاپیتان)، جواد الله وردی، جهانگیر فتاحی، محمد رضا خلعتبری (اسماعیل حاج رحیمی پور)، علی پروین، رضا وطنخواه (فریدون معینی)، علیرضا عزیزی، محمد دستجردی، محمودخوردبین.سرمربی: بیوک وطن خواهترکیب استقلال: منصور رشیدی، حسن ابراهیمی، حسن نظری، اکبر کارگر جم (کاپیتان)، عزت جانملکی، کارو حق وردیان، جواد قراب، جهانگیر کوثری (هادینراقی)، حسن روشن، آندرانیک اسکندریان، مسعود مژدهی.سرمربی: رایکوفداور: محمد صالحیا اج: مسعود مژدهی (استقلال)===========================دیدار نوزدهم، ۲ مهر ۱۳۵۵استقلال ۱ – ۱ پرسپولیسگل ها: هادی نراقی در دقیقه ۲۶ برای استقلال و علی پروین در دقیقه ۴۰ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: بهرام مودت، بیژن ذوالفقارنسب، محمد دادکان، جواد اللهوردی، یعقوب فاطمی مقدم، محمد رضا خلعتبری، علی پروین (کاپیتان(، صفرایرانپاک، علیرضا عزیزی، اصغر ادیبی (محمد دستجردی)، اسماعیل حاج رحیمی پور.سرمربی: وفترکیب استقلال: حجت خا ار تهرانی (منصور رشیدی)، هادی نراقی، حسن نظری، مصطفی مسلمی، عزت جانملکی (کاپیتان)، عباس نوین روزگار، جواد قراب، جهانگیر کوثری، حسن روشن، آندرانیک اسکندریان، مسعود مژدهی.سرمربی: رایکوفداور: جک تیلور (انگلستان)===========================دیدار بیستم، ۱۸ اردیبهشت ۱۳۵۶پرسپولیس ۰ – ۳ استقلالگل ها: محرم عاشری در دقیقه ۴۵ ، حسن روشن در دقیقه ۸۳ و سعید مراغه چیان در دقیقه ۸۸ .ترکیب پرسپولیس: حسین قره خانلو، بیژن ذوالفقارنسب، محمد دادکان، جمشیدرشیدی، یعقوب فاطمی مقدم، پرویز قلیچ خانی، علی پروین (کاپیتان)، محمدمایلی کهن (حسن شفیع نیا)، علیرضا عزیزی، محمود خوردبین (محمد زادمهر)، اسماعیل حاج رحیمی پور.سرمربی: منصور آصفیترکیب استقلال: حجت خا ار تهرانی، هادی نراقی، حسن نظری، مصطفی مسلمی )هوشنگ زرین کمر محرم عاشری)، ایرج دانایی فرد، عباس نوین روزگار، اصغر حاجیلو، شاهرخ مطیعی، حسن روشن (کاپیتان)، آندرانیک اسکندریان، سعید مراغه چیان.سرمربی: جگیچداور: شوایلر (آلمان)===========================دیدار بیستم ویکم، ۱۸ آذر ۱۳۵۶استقلال ۱ – ۲ پرسپولیسگل ها: حسن روشن در دقیقه ۸۵ برای استقلال و صفر ایرانپاک در دقایق ۱۵ و۳۴ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: وازگن صفریان، بیژن ذوالفقارنسب، محمد دادکان، جوادالله وردی، آلن ویتل، صفر ایرانپاک، علی پروین (کاپیتان)، محمد مایلی کهن، علیرضا عزیزی، محمود خوردبین، اسماعیل حاج رحیمی پور.سرمربی: مهراب شاهرخیترکیب استقلال: حمید ملک احمدی، هادی نراقی (رضا نعلچگر)، حسن نظری، مصطفی مسلمی، ایرج دانایی فرد، جهانگیر کوثری، اصغر حاجیلو، شاهرخ مطیعی، (محرم عاشری)، حسن روشن (کاپیتان)، آندرانیک اسکندریان، سعید مراغه چیان.سرمربی: جگیچداور: آ ف پورکاپ (آلمان)===========================دیدار بیستم ودوم، ۲۵ آبان ۱۳۵۸پرسپولیس ۰ – ۱ استقلالگل: غلامرضا فتح آبادی در دقیقه ۴۲.این بازی در دقیقه ۷۵ به دلیل هجوم تماشاگران به داخل زمین نیمه تمام ماند ( این دیدار دوستانه به مناسبت بزرگداشت مرحوم علی دانایی فر برگزار شد)ترکیب پرسپولیس: وازگن صفریان، محمد پنجعلی، محمد دادکان، ابراهیم طهماسبی، حسین کاشی نژاد، حمید درخشان، علی پروین (کاپیتان)، محمد مایلی کهن، علیرضا حیدری (محمود خوردبین)، جواد حسن زاده (مجید درزی)، عباس کارگر.سرمربی: مهراب شاهرخیترکیب استقلال: حجت الله خا ار تهرانی، رضا فروزانی، اکبر میثاقیان، غلامرضا فتح آبادی، غلامرضا برهان زاده، شاهین بیانی، اصغر حاجیلو، رضانعلچگر، شاهرخ بیانی (مجید سلیم پور)، محمد خضرایی، سعید مراغه چیان (کاپیتان)سرمربی: عباس رضویداور: هروس باغومیان===========================دیدار بیستم و سوم، ۱۳ تیر ۱۳۵۹استقلال صفر – صفر پرسپولیسترکیب پرسپولیس: بهرام مودت (وازگن صفریان)، جعفر کاشانی ( خانی)، رضا وطنخواه (جواد الله وردی)، ابراهیم کیان طهماسبی، حسین کاشی نژاد، حمید درخشان، ناصر نورایی، محمود خوردبین (مجید سبزی)، علیرضا عزیزی (عباس کارگر)، صفر ایرانپاک (کاپیتان غلامرضا فتح آبادی)، مهدی شاهمرادی.سرمربی: مهراب شاهرخیترکیب استقلال: ناصر حجازی، حسین فرزامی (عبدالعلی چنگیز)، اکبر کارگر جم (پرویز مظلومی)، مصطفی مسلمی، کارو حق وردیان (شاهرخ بیانی)، شاهین بیانی، اصغر حاجیلو، رضا نعلچگر، علی جباری (کاپیتان غلامرضا برهان زاده)، ایرج دانایی فرد، سعید مراغه چیان.سرمربی: منصور پورحیدریداور: محمد صالحی===========================دیدار بیستم و چهارم، ۱۶ مهر ۱۳۶۰پرسپولیس صفر – صفر استقل رکیب پرسپولیس: وحید قلیچ، محمد پنجعلی، روح الله عبادزاده، ضیاعربشاهی، حسین کاشی نژاد، حمید درخشان، ابراهیم کیان طهماسبی، علی پروین (کاپیتان)، محمد مایلی کهن، غلامرضا فتح آبادی، عباس کارگر.سرمربی: مهراب شاهرخیترکیب استقلال: ناصر حجازی (کاپیتان)، بهتاش فریبا، عزیز دسترس، شاهرخ بیانی (رضا احدی)، رضا رجبی، شاهین بیانی، اصغر حاجیلو، رضا نعلچگر، غلامرضا برهان زاده (پرویز مظلومی)، عبدالعلی چنگیز، سعید مراغه چیان.سرمربی: حسن عضدیداور: محمد صالحی===========================دیدار بیستم و پنجم، ۱۷ دی ۱۳۶۱استقلال ۱ – ۱ پرسپولیسگل ها: غلامرضا فتح آبادی در دقیقه ۱۰ برای پرسپولیس و بهتاش فریبا در دقیقه ۸۷ برای استقلال.ترکیب پرسپولیس: بهروز سلطانی، محمد پنجعلی، روح الله عبادزاده، محمددادکان (جواد حسن زاده)، کاظم سید علیخانی، محمد مایلی کهن، علی پروین (کاپیتان)، ضیا عربشاهی، حمید درخشان (مجید سبزی)، غلامرضا فتح آبادی، ناصرمحمدخانی (عباس کارگر)سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: ناصر حجازی (کاپیتان)، رضا رجبی، اصغر حاجیلو، شاهین بیانی، سعید مراغه چیان (حمید فرد علی نیا)، بهتاش فریبا، شاهرخ بیانی، احمد حیدرخان (غلامرضا برهان زاده)، پرویز مظلومی (حسن روشن)، رضا احدی، عبدالعلی چنگیز.سرمربی: ناصر حجازیداور: محمد صالحی===========================دیدار بیستم و ششم، ۱۵ مهر ۱۳۶۲پرسپولیس ۰ – ۱ استقلالگل: پرویز مظلومی در دقیقه ۵۹.ترکیب پرسپولیس: بهروز سلطانی، محمد پنجعلی، روح الله عبادزاده، حسین کاشی نژاد، کاظم سید علیخانی، محمد مایلی کهن (مجید سبزی)، علی پروین (کاپیتان)، ضیا عربشاهی، حمید درخشان (عباس کارگر)، غلامرضا فتح آبادی، ناصر محمدخانی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: ناصر حجازی (کاپیتان)، رضا رجبی، اصغر حاجیلو، شاهین بیانی، سعید مراغه چیان، رضا نعلچگر، شاهرخ بیانی (عبدالعلی چنگیز)، حمید فرزام نیا، پرویز مظلومی (بیژن طاهری)، رضا احدی، جعفر مختاری فر.سرمربی: منصور پورحیدریداور: حمید خوشخوان===========================دیدار بیستم و هفتم، ۲۵ داد ۱۳۶۵استقلال ۰ – ۳ پرسپولیسگل ها: شاهرخ بیانی در دقایق ۱۲ (پن ی) و۵۲ و ناصر محمد خانی در دقیقه ۶۲.ترکیب پرسپولیس: وحید قلیچ (بهروز سلطانی)، محمد پنجعلی، مرتضی فنونی زاده، شاهرخ بیانی، کاظم سید علیخانی، محمد مایلی کهن (کاپیتان رحیم یوسفی)، محمد حسن انصاری فرد، ضیا عربشاهی، حمید درخشان، فرشاد پیوس (عباس کارگر)، ناصر محمدخانی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: ناصر حجازی (کاپیتان)، رضا رجبی، عبدالعلی چنگیز، شاهین بیانی، سعید مراغه چیان (بیژن طاهری)، بهتاش فریبا (پرویز مظلومی)، مجید نامجومطلق، رسول غنی زاده، غلامرضا فتح آبادی، رضا احدی، جعفر مختاری فر.سرمربی: عباس رضویداور: منوچهر نظری===========================دیدار بیستم و هشتم، ۷ فروردین ۱۳۶۶پرسپولیس صفر – صفر استقل رکیب پرسپولیس: بهروز سلطانی، سعید نعیم آبادی، مرتضی فنونی زاده، غلام برزگر (ابراهیم کیان طهماسبی)، کاظم سید علیخانی، محمد مایلی کهن (کاپیتان)، عباس کارگر، ضیا عربشاهی، رحیم یوسفی، فرشاد پیوس، کورش لرستانی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: مجید رضایی، سعید جانفدا، حمید فرزام نیا، محمدرضا شکورزاده، اصغر حاجیلو (کاپیتان)، بهتاش فریبا، مجید نامجو مطلق، صادق ورمزیار، علی شوری (پرویز مظلومی)، بیژن طاهری، جعفر مختاری فر.سرمربی: منصور پورحیدریداور: بهمن بهلولی===========================دیدار بیستم و نهم، ۱۸ شهریور ۱۳۶۷استقلال ۱ – ۱ پرسپولیسگل ها: جعفر مختاری فر در دقیقه ۶۰ برای استقلال و فرشاد پیوس در دقیقه ۴۶ برای پرسپولیس.ترکیب پرسپولیس: وحید قلیچ، سعید نعیم آبادی، مرتضی فنونی زاده، مرتضی کرمانی مقام، کاظم سید علیخانی (کاپیتان)، منوچهر شفقتیان، محسن عاشوری (فریبرز مرادی)، ضیا عربشاهی، رحیم یوسفی (محمد مایلی کهن)، فرشاد پیوس، محمد حسن انصاری فرد.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: مجید رضایی، مصطفی اردستانی، حمید فرزام نیا، محمدرضاشکورزاده، جواد زرینچه، هاشمی مقدم، مجید نامجو مطلق، صادق ورمزیار، محسن گروسی (محمود کلهر)، رضا جلولی، جعفر مختاری فر (کاپیتان)سرمربی: غلامحسین مظلومیداور: محمد صالحی===========================دیدار سی ام، نوزدهم اسفند ۱۳۶۷پرسپولیس ۴ – استقلال ۲ (وقت معمول صفر – صفر(گل های استقلال ( پن ی): جعفرمختاری فر، رضاحسن زاده.گلهای پرسپولیس ( پن ی): مجتبی محرمی، رحیم یوسفی، محسن آشوری، مرتضی کرمانی مقدم این دیدار در چارچوب جام حذفی باشگاه های کشور برگزار شد.ترکیب پرسپولیس: وحید قلیچ، سعید نعیم آبادی، مرتضی فنونی زاده، مرتضی کرمانی مقام، کاظم سید علیخانی (کاپیتان)، منوچهر شفقتیان، محسن عاشوری، ضیا عربشاهی (محمد مایلی کهن)، رحیم یوسفی، فریبرز مرادی (مجتبی محرمی)، محمد حسن انصاری فرد (کریم باوی)سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: سعید عزیزیان، مصطفی اردستانی، رضا حسن زاده، محمدرضاشکورزاده، جواد زرینچه، هاشمی مقدم، مجید نامجو مطلق، صادق ورمزیار، محسن گروسی (فرشاد فلاحت زاده)، قلعه نویی، جعفر مختاری فر (کاپیتان)سرمربی: غلامحسین مظلومیداور: هادی دزفولی===========================دیدار سی و یکم، ۱۷ آذر ۱۳۶۸استقلال ۰ – ۱ پرسپولیسگل: رضا عابدیان در دقیقه ۱۸.ترکیب پرسپولیس: وحید قلیچ (بهروز سلطانی)، سعید نعیم آبادی، مرتضی فنونی زاده، محمد پنجعلی (کاپیتان)، کریم باوی، رضا عابدیان، مجتبی محرمی، ضیاعربشاهی، رحیم یوسفی، فریبرز مرادی، محمد حسن انصاری فرد (حسین عبدی)سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: سعید عزیزیان، مصطفی اردستانی، رضا حسن زاده، شاهرخ بیانی، جواد زرینچه، عبدالصمد مرفاوی ( هاشمی مقدم)، مجید نامجو مطلق، صادق ورمزیار، محسن گروسی، قلعه نویی (مرتضی یکه)، رضا احدی )کاپیتان)سرمربی: منصور پورحیدریداور: حمید خوشخوان===========================دیدار سی و دوم، ۴ داد ۱۳۶۹پرسپولیس ۱ – ۲ استقل رکیب پرسپولیس: وحید قلیچ، سعید نعیم آبادی، مرتضی فنونی زاده، محمدپنجعلی (کاپیتان)، کریم باوی (رضا عابدیان)، نادر میراحمدیان، مجتبی محرمی، ضیا عربشاهی، رحیم یوسفی، محسن عاشوری، فرشاد پیوس.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: احمد رضا عابدزاده، شاهین بیانی، رضا حسن زاده، شاهرخ بیانی (کاپیتان)، جواد زرینچه، عبدالصمد مرفاوی، رضا احدی، صادق ورمزیار، محسن گروسی، قلعه نویی (فرشاد فلاحت زاده)، هاشمی مقدم (عباس سرخاب).سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: نادر میراحمدیان در دقیقه ۱۲ برای پرسپولیس و عباس سرخاب در دقیقه ۴۶ و عبدالصمد مرفاوی در دقیقه ۷۲ برای استقلال.داور: منوچهر نظری===========================دیدار سی و سوم، ۲۸ دی ۱۳۶۹استقلال ۱ – ۱ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: سعید عزیزیان، ناصر محمدخانی، مرتضی فنونی زاده، محمدپنجعلی (کاپیتان)، نادر محمدخانی، فریبرز مرادی، مجتبی محرمی، حسین عبدی (محمد حسن انصاری فرد)، رحیم یوسفی (رضا عابدیان)، محسن عاشوری، فرشاد پیوس.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: احمد رضا عابدزاده، شاهین بیانی، رضا حسن زاده، شاهرخ بیانی (کاپیتان صادق ورمزیار)، جواد زرینچه، عبدالصمد مرفاوی، رضا احدی، عباس سرخاب (عبدالعلی چنگیز)، مهدی فنونی زاده، قلعه نویی، فرشاد فلاحت زاده.سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: فرشاد پیوس در دقیقه ۷۵ برای پرسپولیس و شاهرخ بیانی در دقیقه ۶۲(پن ی) برای استقلال.داور: هادی دزفولی===========================دیدار سی و چهارم، ۴ بهمن ۱۳۷۰پرسپولیس صفر – صفر استقل رکیب پرسپولیس: وحید قلیچ، ناصر محمدخانی، مرتضی فنونی زاده، محمد پنجعلی (کاپیتان)، سعید نعیم آبادی، حسن شیر محمدی، مجتبی محرمی، محمد حسن انصاری> فرد، منوچهر عبدالله نژاد، محسن عاشوری، فرشاد پیوس.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: احمد رضا عابدزاده، شاهین بیانی (کاپیتان)، رضا حسن زاده، شاهرخ بیانی، مهدی فنونی زاده، عبدالصمد مرفاوی، نیا، عباس سرخاب، هاشمی مقدم (عبدالعلی چنگیز)، صادق ورمزیار (مسعود غفوری اصل)، فرشاد فلاحت زاده.سرمربی: منصور پورحیدریداور: محسن زمانی===========================دیدار سی و پنجم، ۱۵ اسفند ۱۳۷۰استقلال ۲ – صفر پرسپولیسترکیب پرسپولیس: وحید قلیچ (کاپیتان)، ناصر محمدخانی، مرتضی فنونی زاده، مصطفی قنب ور، فریبرز مرادی، حسن شیر محمدی، مجتبی محرمی، محمد حسن انصاری فرد، منوچهر عبدالله نژاد، حسین عبدی، فرشاد پیوس.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: احمد رضا عابدزاده، شاهین بیانی (کاپیتان)، رضا حسن زاده، شاهرخ بیانی، مهدی فنونی زاده، عبدالصمد مرفاوی، نیا، عباس سرخاب (جعفر مختاری فر)، می رشاد ماجدی ( هاشمی مقدم)، صادق ورمزیار، مسعود غفوری اصل.سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: عبدالصمد مرفاوی دردقیقه ۸ و صادق ورمزیار در دقیقه ۱۵.داور: احمد ابهران===========================دیدار سی و ششم، ۸ داد ۱۳۷۱پرسپولیس صفر – ۱ استقل رکیب پرسپولیس: وحید قلیچ، ناصر محمدخانی (کاپیتان)، مرتضی فنونی زاده، رحیم یوسفی (منوچهر عبدالله نژاد)، محسن عاشوری، حسن شیر محمدی، مجتبی محرمی، محمد حسن انصاری فرد، سعید نعیم آبادی، حسین عبدی، فرشاد پیوس.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: حمید بابازاده، شاهین بیانی، رضا حسن زاده، شاهرخ بیانی (کاپیتان)، مهدی فنونی زاده، عبدالصمد مرفاوی ( هاشمی مقدم)، خسرو پارسا ( نیا)، عباس سرخاب (مسعود غفوری اصل)، جعفر مختاری فر، صادق ورمزیار، فرشاد فلاحت زاده.سرمربی: منصور پورحیدریگل: عبدالصمد مرفاوی در دقیقه ۴۸داور: مهدی اخوان===========================دیدار سی و هفتم، ۱۱ دی ۱۳۷۱استقلال صفر – صفر پرسپولیسترکیب پرسپولیس: نادر باقری، ناصر محمدخانی، محمد خاکپور، نیا، محمد پنجعلی (کاپیتان)، حسن شیر محمدی، حمید استیلی، حمید روزبهانی، سعید نعیم آبادی (محمود کلهر)، حسین عبدی، بهزاد داداش زاده.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: احمدرضا عابدزاده، شاهین بیانی (کاپیتان)، عادل حردانی (می رشاد ماجدی قلعه نویی)، مسعود غفوری اصل، مهدی پاشازاده، عبدالصمد مرفاوی، کورش بختیاری زاده (ایمان عالمی)، عباس سرخاب، محمود صالح آبادی، صادق ورمزیار، فرشاد فلاحت زاده.سرمربی: بیژن ذوالفقارنسبداور: حسین خوشخوان===========================دیدار سی و هشتم، ۳۰ دی ۱۳۷۳پرسپولیس ۲ – ۲ استقلال (۰-۳) تا دقیقه ۹۰ترکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده، افشین پیروانی، مجتبی محرمی، رضا شاهرودی، بهروز ی فرد، حسن شیر محمدی، محسن عاشوری، علی ، فرشاد پیوس (کاپیتان)، حسین عبدی، بهزاد داداش زاده.سرمربی: حمید درخشانترکیب استقلال: بهزاد غلامپور، جواد زرینچه، محمود فکری، مسعود غفوری اصل، مهدی پاشازاده، محمد نوری، قلعه نویی (کاپیتان)، محمد تقوی (علی حاج اکبری)، ایمان عالمی (علی اکبریان)، صادق ورمزیار، ادموند اختر.سرمربی: نصرالله عبداللهیگل ها: فرشاد پیوس در دقیقه ۵۲ (پن ی) و بهزاد داداش زاده در دقیقه ۵۶ برای پرسپولیس و صادق ورمزیار در دقیقه ۸۰ (پن ی) و ادموند اختر در دقیقه ۸۷ برای استقلال گ نی د.داور: احمد ابهرانا اج: رضا شاهرودی، مجتبی محرمی (پرسپولیس) قلعه نویی (استقلال)این بازی تا دقیقه ۸۸ دو بر دو مساوی بود، اما به دلیل درگیری ترکیب دوتیم و هجوم تماشاگران به داخل زمین نیمه تمام ماند و در پایان، با رأی فدراسیون تیم استقلال سه بر صفر برنده شد.===========================دیدار سی ونهم: ۷ بهمن۱۳۷۳استقلال صفر – صفر پرسپولیسترکیب پرسپولیس: نیما نکیسا، افشین پیروانی، نیا، منوچهر عبدالله نژاد، بهروز ی فرد، حسن شیر محمدی، محسن عاشوری (کاپیتان)، علی ، محمود کلهر، حسین عبدی، محمدرضا پیرهادی.سرمربی: حمید درخشانترکیب استقلال: بهزاد غلامپور، جواد زرینچه (کاپیتان)، علی اکبریان، هاشم سلطانی، مهدی پاشازاده، محمد نوری، قاسم سیانکی (کورش تشت زر)، علی حاج اکبری، محمد جمال ن ی (ایمان عالمی)، محمدرضا مهرانپور، ادموند اختر.سرمربی: نصرالله عبداللهیداور: مهدی اخوان===========================دیدار چهلم، ۶ مرداد ۱۳۷۴پرسپولیس ۱ – ۳ استقل رکیب پرسپولیس: نیما نکیسا، افشین پیروانی، قاسم عطایی، فرشاد پیوس (کاپیتان)، بهروز ی فرد (مجید نامجو مطلق)، حسن شیر محمدی، داود محبوب، علی ، شهرام براتپوری (مرتضی کرمانی مقام)، محمود شافعی (حسین عبدی)، بهزاد داداش زاده.سرمربی: یورگن گدهترکیب استقلال: بهزاد غلامپور، جواد زرینچه، محمد مگاه، علیرضا منصوریان، مهدی پاشازاده، محمود فکری (داود مهابادی)، قلعه نویی (کاپیتان کورش تشت زر)، بهروز پرورش خواه (علی حاج اکبری)، صادق ورمزیار، محمد تقوی، ادموند اختر.سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: مرتضی کرمانی مقام در دقیقه ۴۹ برای پرسپولیس و ادموند اختر در دقیقه ۷، صادق ورمزیار در دقیقه ۱۶ (پن ی) و محمدتقوی در دقیقه ۳۶ برای استقلال.داور: ساندرو پل (مجارستان)===========================دیدار چهل و یکم: هشتم دی ۱۳۷۴پرسپولیس صفر – استقلال صفرترکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده، افشین پیروانی، نعیم سعداوی، فرشاد پیوس (کاپیتان)، بهروز ی فرد، یحیی گل محمدی (داود محبوب)، حسین عبدی، رضا شاهرودی، مرتضی کرمانی مقام (علی )، مجید نامجو مطلق (محمود شافعی)، بهزاد داداش زاده.سرمربی: استانکو پابلوکویچترکیب استقلال: بهزاد غلامپور، جواد زرینچه، محمد مگاه، محمد نوری، مهدی پاشازاده، محمود فکری، قلعه نویی (کاپیتان)، بهروز پرورش خواه، صادق ورمزیار، علی اکبریان، ادموند اختر.سرمربی: منصور پورحیدریداور: معان کیالی (سوری)===========================دیدار چهل و دوم، ۲۷ مهر ۱۳۷۵پرسپولیس ۱ – ۰ استقل رکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده، مجتبی محرمی (کاپیتان داود محبوب)، نعیم سعداوی، مهدی مهدوی کیا، بهروز ی فرد، یحیی گل محمدی، کریم باقری، رضا شاهرودی، ادموند بزیک، مهرداد میناوند، رضا تر ان.سرمربی: استانکوترکیب استقلال: بهزاد غلامپور، جواد زرینچه، محمد مگاه، محمد نوری، مهدی پاشازاده، عبدالصمد مرفاوی، محمد تقوی، بهروز پرورش خواه، صادق ورمزیار (کاپیتان)، علیرضا منصوریان، ادموند اختر ( قلعه نویی)سرمربی: منصور پورحیدریگل: ادموند بزیک در دقیقه ۸۷ برای پرسپولیس.داور: جمال شریف ( ) ورزشگاه: ===========================دیدار چهل و سوم، ۲۰ تیر ۱۳۷۶استقلال ۰ – ۳ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده، افشین پیروانی، محسن رنجبران، مهدی مهدوی کیا، بهروز ی فرد، یحیی گل محمدی (سید مهدی هاشمی نسب)، اسماعیل حلالی، رضا شاهرودی، فرشاد پیوس (کاپیتان ادموند بزیک بهنام طاهرزاده)، مهرداد میناوند (مجید نامجو مطلق)، حسین عبدی.سرمربی: حمید درخشانترکیب استقلال: بهزاد غلامپور، رضا حسن زاده، محمد مگاه، محمد رضا مهرانپور، مهدی پاشازاده، فرهاد مجیدی (امین راستی)، محمد تقوی، عبدالصمد مرفاوی، صادق ورمزیار (کاپیتان)، علیرضا اکب ور (علی اکبریان)، محسن گروسی (ادموند اختر)سرمربی: ناصر حجازیگل ها: ادموند بزیک در دقیقه ۳۰، مهدی مهدوی کیا در دقیقه ۷۱ و بهنام طاهرزاده در دقیقه ۸۷.داور: جمال شریف ( )===========================دیدار چهل و چهارم، ۲۲ آبان ۱۳۷۷پرسپولیس ۱ – ۰ استقل رکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده (کاپیتان)، افشین پیروانی (اسماعیل حلالی)، حمید استیلی، مهدی مهدوی کیا (علیرضا ی فر)، بهروز ی فرد، سید مهدی هاشمی نسب، نادر محمدخانی، رضا شاهرودی، نعیم سعداوی، ادموند بزیک (بهنام سراج)، علی کریمی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: پرویز برومند، رضا حسن زاده، جواد زرینچه (کاپیتان)، سهراب بختیاری زاده، داریوش یزدانی، محمد نوازی، محمد تقوی، سید علی ، علیرضا منصوریان (سیروس دین محمدی)، فرهاد مجیدی (علیرضا اکب ور)، محسن گروسی (محمد مومنی)سرمربی: ناصر حجازیگل: مهدی هاشمی نسب در دقیقه ۴۵.داور: محمود الرفاعی ( )===========================دیدار چهل و پنجم، ۲۰ فروردین ۱۳۷۸استقلال ۱ – ۱ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده، افشین پیروانی، حمید استیلی، حسین عبدی (کاپیتان اسماعیل حلالی)، بهروز ی فرد، سید مهدی هاشمی نسب، نادر محمدخانی، علیرضا ی فر، نعیم سعداوی، ادموند بزیک (هادی مهدوی کیا)، بهنام سراج (علی باغمیشه)سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: پرویز برومند، رضا حسن زاده، جواد زرینچه (کاپیتان)، سهراب بختیاری زاده، محمود فکری، محمد نوازی، محمد تقوی، فرد ملکیان (سید علی )، سیروس دین محمدی، فرهاد مجیدی (کاظم محمودی)، هاشم حیدری (محمد مگاه)سرمربی: ناصر حجازیگل ها: مهدی هاشمی نسب در دقیقه ۴ و فرد ملکیان در دقیقه۴۴ برای استقلال.داور: عبدالرحمن زید (عربستان)===========================دیدار چهل و ششم، ۲۰ تیر ۱۳۷۸پرسپولیس ۲ – ۱ استقل رکیب پرسپولیس: داود فنائی، افشین پیروانی، حمید استیلی (محمد برزگر)، حسین عبدی (کاپیتان)، بهروز ی فرد، سید مهدی هاشمی نسب، علی انصاریان، هادی مهدوی کیا، اسماعیل حلالی، ادموند بزیک، پایان رأفت.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: پرویز برومند، رضا حسن زاده، جواد زرینچه (کاپیتان)، سهراب بختیاری زاده، کاظم محمودی، افشین حاجی پور، محمد تقوی، فرد ملکیان، سیروس دین محمدی، فرهاد مجیدی، هاشم حیدری (علی لطیفی)سرمربی: سکو موروخوفگل ها: سید مهدی هاشمی نسب در دقیقه ۱۱(پن ی) و افشین پیروانی در دقیقه ۸۵ برای پرسپولیس و سهراب بختیاری زاده دردقیقه ۵۰ برای استقلال.داور: محمد ا ( )===========================دیدار چهل و هفتم، ۲ مهر ۱۳۷۸استقلال صفر – صفر پرسپولیسترکیب پرسپولیس: داود فنائی، افشین پیروانی (کاپیتان)، نادر محمدخانی، حمید استیلی (حامد کاویانپور)، بهروز ی فرد، سید مهدی هاشمی نسب، علیرضا ی فر، هادی مهدوی کیا، اسماعیل حلالی، ادموند بزیک (مهدی تاتار)، پایان رأفت (بهنام سراج)سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: سیدهادی طباطبایی، رضا حسن زاده (محمد رضا مهدوی)، جواد زرینچه (کاپیتان)، سهراب بختیاری زاده، محمد نوازی (علیرضا اکب ور)، ستارهمدانی، بهزاد داداش زاده، علی لطیفی (فرد ملکیان)، علیرضا واحدی نیکبخت، فرهاد مجیدی، احمد مومن زاده.سرمربی: سکو موروخوفداور: عمر المهنا (عربستان)ا اج: نادر محمدخانی، اسماعیل حلالی (پرسپولیس)===========================دیدار چهل و هشتم، ۸ اسفند ۱۳۷۸پرسپولیس ۲ – ۰ استقل رکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده (کاپیتان)، افشین پیروانی، علی انصاریان، حمید استیلی، حامد کاویانپور، سید مهدی هاشمی نسب، علیرضا ی فر، هادی مهدوی کیا، علی کریمی (اسماعیل حلالی)، ادموند بزیک (علی باغمیشه)، پایان رافت.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: سیدهادی طباطبایی، کاظم محمودی، ستار همدانی، سهراب بختیاری زاده، محمد نوازی، علیرضا اکب ور (افشین حاجی پور)، بهزاد داداش زاده، محمود فکری (کاپیتان)، علیرضا واحدی نیکبخت، داریوش یزدانی، احمد مومن زاده (محمد رضا نیک سیرت)سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: سید مهدی هاشمی نسب در دقیقه ۸ و پایان رافت در دقیقه ۸۰.داور: مار مرک (آلمان)===========================دیدار چهل و نهم، ۹ دی ۱۳۷۹استقلال ۲ – ۲ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: احمد رضا عابدزاده (کاپیتان)، افشین پیروانی، علیانصاریان، حمید استیلی، حامد کاویانپور، بهروز ی فرد، مهدی تاتار (حسن خان محمدی)، رضا شاهرودی، علی کریمی، اسماعیل حلالی، پایان رافت.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: پرویز برومند، جواد زرینچه (کاپیتان)، ستار همدانی، > یدالله اکبری، محمد نوازی، فرزاد مجیدی، سیروس دین محمدی، محمود فکری، علیرضا واحدی نیکبخت، علی سامره (مسعود قاسمی)، سید مهدی هاشمی نسب (احمد مومن زاده)سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: بهروز ی فرد در دقیقه ۵۸ (پن ی) و علی کریمی در دقیقه ۸۷ برای پرسپولیس و محمد نوازی در دقیقه ۶۸ و مهدی هاشمی نسب در دقیقه ۸۵ برای استقلال.داور: یانگ جو کیم (کره جنوبی(===========================دیدار پنجاهم، ۵ اسفند ۱۳۷۹پرسپولیس ۰ – ۱ استقل رکیب پرسپولیس: داود فنائی، یونس باهنر، علی انصاریان، افشین پیروانی، حامد کاویانپور، هادی مهدوی کیا، رضا جباری (ادموند بزیک)، رضا شاهرودی (کاپیتان)، علی کریمی، اسماعیل حلالی، پایان رافت.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: هادی طباطبایی، جواد زرینچه (کاپیتان)، ستار همدانی (علی )، یدالله اکبری، مجاهد خذیراوی، فرزاد مجیدی (علیرضا اکب ور)، سیروس دین محمدی، محمود فکری، علیرضا واحدی نیکبخت، علی سامره (ارسطو محمدی)، سید مهدی هاشمی نسب.سرمربی: منصور پورحیدریگل: علیرضا اکب ور در دقیقه ۷۴.داور: پاسکواله رودومونتی (ایتالیا)===========================دیدار پنجاه و یکم، ۲۸ دی ۱۳۸۰استقلال ۱ – ۱ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: داود فنائی، بهروز ی فرد، علی انصاریان، افشین پیروانی (کاپیتان)، حامد کاویانپور، حمید استیلی، رضا جباری (یونس باهنر)، بهنام ابوالقاسم پور ( حسین اصلانیان)، حسن خان محمدی، اسماعیل حلالی، پژمان جمشیدی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: پرویز برومند، محمد مگاه، سهراب بختیاری زاده، علیرضا اکب ور (یدالله اکبری)، مجاهد خذیراوی، محمد نوازی، سیروس دین محمدی، محمود فکری (کاپیتان)، علیرضا واحدی نیکبخت، احمد مومن زاده، سید مهدی هاشمی نسب.سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: رضا جباری در دقیقه ۲۵ برای پرسپولیس و محمد نوازی در دقیقه ۳۵ (پن ی) برای استقلال.داور: پاسکواله رودومونتی (ایتالیا)===========================دیدار پنجاه و دوم، ۱۹ اردیبهشت ۱۳۸۱پرسپولیس صفر – صفر استقل رکیب پرسپولیس: داود فنائی، بهروز ی فرد، علی انصاریان، افشین پیروانی (کاپیتان)، حامد کاویانپور، یونس باهنر، رضا جباری (سهراب انتظاری)، بهنام ابوالقاسم پور ( حسین اصلانیان)، حسن خان محمدی (ابراهیم اسدی)، اسماعیل حلالی، پژمان جمشیدی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: هادی طباطبایی، محمد مگاه، سهراب بختیاری زاده، یدالله اکبری (علیرضا اکب ور)، مهدی پاشازاده (کاپیتان)، محمد نوازی (داود سید عباسی)، سیروس دین محمدی، محمود فکری، علیرضا واحدی نیکبخت، احمد مومن زاده، مهدی هاشمی نسب (فراز فاطمی)سرمربی: منصور پورحیدریداور: پائولو گومز کاستا (پرتغال)===========================دیدار پنجاه و سوم، ۲۰ دی ۱۳۸۱استقلال ۱ – ۱ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: داود فنائی، بهروز ی فرد، علی انصاریان، افشین پیروانی (کاپیتان)، یحیی گل محمدی، عارف محمدوند (یونس باهنر)، رضا جباری، پایان رافت (سهراب انتظاری حسین اصلانیان)، ابراهیم اسدی، حمید استیلی، پژمان جمشیدی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: هادی طباطبایی، محمد مگاه، فرزاد مجیدی، یدالله اکبری، مهدی پاشازاده (کاپیتان)، علی سامره، علیرضا اکب ور (سیروس دین محمدی)، محمود فکری، علیرضا واحدی نیکبخت (احمد فیض کریملو)، احمد مومن زاده، سید مهدی هاشمی نسب.سرمربی: رولند کخگلها: علی انصاریان در دقیقه ۷۰ (پن ی) برای پرسپولیس و علی سامره در دقیقه یکم بازی برای استقلال.داور: روبرتو روزتی (ایتالیا)===========================دیدار پنجاه و چهارم، ۲۳ داد ۱۳۸۲پرسپولیس ۲ – ۱ استقل رکیب پرسپولیس: فرشید کریمی، حسن خان محمدی (مهدی تاتار)، علی انصاریان، افشین پیروانی (کاپیتان)، یحیی گل محمدی، کریم باقری، رضا جباری (سهراب انتظاری)، بهنام ابوالقاسم پور، ابراهیم اسدی (مهرداد میانوند)، حمید استیلی، پژمان جمشیدی.سرمربی: علی پروینترکیب استقلال: هادی طباطبایی، سیروس دین محمدی (علیرضا منصوریان)، فرزاد مجیدی، یدالله اکبری، سهراب بختیاری زاده، احمد فیض کریملو (علی سامره)، علیرضا اکب ور، محمود فکری (کاپیتان)، علیرضا واحدی نیکبخت، احمد مومن زاده، سید مهدی هاشمی نسب.سرمربی: منصور پورحیدریگل ها: بهنام ابوالقاسم پور در دقیقه ۵۰ و یحیی گل محمدی در دقیقه ۷۰ برای پرسپولیس و علیرضا اکب ور در دقیقه ۶۰ برای استقلال.داور: ولادیمیر ریناک (اسلوواکی)===========================دیدار پنجاه و پنجم: ۲۵ مهر ۱۳۸۲استقلال ۲ – ۱ پرسپولیسترکیب پرسپولیس: ساشا ایلیچ، علی (علی سلمانی)، جواد کاظمیان، افشین پیروانی (کاپیتان)، یحیی گل محمدی، کریم باقری (یونس باهنر)، رضا جباری، حامد کاویانپور، مهرداد میانوند، عیسی ترائوره، پژمان جمشیدی (حسن خان محمدی)سرمربی: وینگو بگوویچترکیب استقلال: پرویز برومند، پیروز قربانی، فرزاد مجیدی، حسین صادقی، ستار همدانی، محمد نوازی، سید داود سید عباسی، محمود فکری (کاپیتان)، علیرضا واحدی نیکبخت (داریوش یزدانی)، علی سامره (علیرضا منصوریان)، رضا عنایتی ( فابریتسیو)سرمربی: قلعه نوییگل ها: علی سامره در دقیقه ۸ و محمود فکری در دقیقه ۵۵ برای استقلال و عیسی ترائوره در دقیقه ۶۹ برای پرسپولیس.داور: پائولو گومز کاستا (پرتغال)===========================دیدار پنجاه و ششم، ۱۳ بهمن ۱۳۸۲پرسپولیس ۱ – ۱ استقل رکیب پرسپولیس: ساشا ایلیچ، علی ، حسن خانمحمدی (جواد کاظمیان، (افشین پیروانی (کاپیتان)، یحیی گل محمدی (مجتبی شیری)، کریم باقری، پژمان جمشیدی، حامد کاویانپور، سهراب انتظاری، عیسی ترائوره، یونس باهنر.سرمربی: وینگو بگوویچترکیب استقلال: پرویز برومند، پیروز قربانی، یدالله اکبری، حسین صادقی، محمد مگاه، محمد نوازی، سید داود سید عباسی، محمود فکری (کاپیتان) ، علیرضا واحدی نیکبخت، علی سامره (فراز فاطمی)، رضا عنایتی.سرمربی: قلعه نوییگل ها: داوود سید عباسی در دقیقه ۳ برای استقلال و حامد کاویانپور در دقیقه ۱۹.داور: مصطفی گوجلو (ترکیه)===========================دیدار پنجاه و هفت، ۳ آبان ۱۳۸۳استقلال صفر – صفر پرسپولیسترکیب پرسپولیس: محمدی، بهروز ی فر، علی انصاریان، یحیی گل محمدی، پژمان جمشیدی، محمد رضا مهدوی، کریم باقری، اسدی، عارف محمدوند، سهراب انتظاری (اولادی ) و رضا جباری (جوچی )سرمربی: علی پرویناستقلال: توپولوویچ، داود حق دوست، پیروز قربانی، صادقی، آگوستین گیلا اوری، محمود فکری، علی رضا واحدی نیکبخت، علی سامره (سیاوش اکب ور)، علی منصوریان (حسین کاظمی)، رضا عنایتی و فرزاد مجیدی (مهدی آبادی )سرمربی: قلعه نویی===========================دیدار پنجاه و هشتم، ۷ اسفند ۱۳۸۳پرسپولیس ۲ – ۳ استقلالگل ها: رضا عنایتی در دقیقه ۶۸، محمود فکری در دقیقه ۸۳ و پیروز قربانی در دقیقه ۹۰ برای استقلال و سهراب انتظاری در دقیقه ۷۷ و شیث
به گزارش «تابناک» به نقل از اعتماد، مدیر دفتر شبکه الجزیره در تهران در گفتگویی پیرامون بحران قطر و مسائل و حاشیه های به وجود آمده از پی آن توضیحاتی ارائه کرده است.متن گفتگوی عبدالقادر فایر با اعتماد به شرح زیر است:
حدود یک ماه از بحران کشورهای عربی و قطر گذشته، انتظار داشتید بحران تا این مدت بدون اینکه را اری واقعی برای آن مطرح باشد، طول بکشد؟از همان لحظه اول مشخص بود که بحران کشورهای عربی به دلایلی که مربوط به کشورهای محاصره کننده است امکان دارد طولانی شود. بیانیه ها و مطالبات و شروط این کشورها نشان داده بود که آنها به دنبال را ار میانه ای نیستند و می خواهند مطالبات شان به وسیله قطر اجرایی شود. این بحران فصل های متعددی دارد بعد از اینکه بحران بُعد منطقه ای پیدا کرد واضح بود که قرار است بُعد بین المللی هم پیدا کند یعنی مشخص است که امریکا و اتحادیه اروپا هم وارد خط بحران شده اند به همین دلیل ناظران و دوایر تصمیم گیری در قطر این چشم انداز را داشتند که بحران ممکن است ادامه پیدا کند و به راحتی قابل حل نباشد زیرا کشورهای محاصره کننده می گویند یا کاری که ما می گوییم را انجام می دهید یا این بحران را اری نخواهد داشت.مطالباتی که در فهرست کشورهای عربی برای قطر آمده به اعتقاد برخی با هدف ناتوان ساختن این کشور و نقض حاکمیت دوحه مطرح شده؛ به نظر شما کشورهای عربی می خواهند قطر را تحریک کنند یا وادار کنند تا از حاکمیت ملی خود دست بکشد؟ اتفاق نظر بین المللی وجود دارد که شرط ها یا مطالبات کشورهای عربی از قطر با هدف ناتوان ساختن این کشور است. کشوری که حاکمیت مستقلی دارد این شروط را نمی پذیرد، حتی یک کشوری که در جنگ ش ت خورده هم نمی تواند چنین شروطی را بپذیرد اگر این مطالبات به آلمان یا ژاپن در پایان جنگ جهانی دوم عرضه شده بود شاید قبول نمی د. به همین دلیل می توان گفت با استناد به این شروط آنچه در درجه اول مورد هدف قرار گرفته فقط قطر نیست بلکه نقش منطقه ای و طرح های قطر است که مورد هدف قرار گرفته، درست است که قطر از لحاظ جغرافیایی کشوری کوچک و کم جمعیت است اما نقش منطقه ای اش در خاورمیانه ای که همواره نقش ها و طرح های مختلف در حال تقابل با یکدیگر قرار دارد، روشن است. به طور خلاصه عربستان که امارات، مصر و در کنار آنها بحرین می خواهند قطر را به دوران قبل از سال ١٩٩٦ بازگردانند، قطر یک کشور منطقه ای کوچک و غیر تاثیرگذار باشد که از عربستان دستور می گیرد همانطور که در حال حاضر برخی کشورهای منطقه مثل بحرین در این وضعیت قرار دارند؟ نمی خواهم البته حاکمیت کشوری را تحقیر کنم اما تصمیم گیری نهایی در ت بحرین صد در صد بحرینی نیست. از قطر می خواهند به عقب و به قبل از سال ١٩٩٦ بازگردد کشوری بدون تاثیر؛ بدون نقش، بدون بعد منطقه ای و بدون بعد بین المللی به همین دلیل همانطور که گفتم هدف از این محاصره نقش منطقه ای حاصل از سیاست خارجه قطر در این سال هاست... تو حق نداری که سیاست خارجه مستقلی داشته باشی، به عنوان مثال شبکه الجزیره بازوی رسانه ای و پروژه موفق ت قطر و نخستین پروژه رسانه ای مسلمانان و جهان عرب به شمار می رود. مردم جهان عرب و را در خصوص بسیاری مسائل بیدار کرده و حالا کشورهای عربی احساس خطر کرده و معتقدند که این پروژه باید بسته شود. علاوه بر آن سیاست خارجه قطر موفق شده میان تناقض ها پل ایجاد کند که هم با ایران و ترکیه رابطه خوبی دارد هم با کشورهای عربی، قطر توانسته رویکرد غیرمعمولی در سیاست خارجه ایجاد کند که بر خلاف رویکرد معمول است که یا با شماییم یا علیه شما. سیاست خارجه قطر بر این اساس استوار نشده که به عنوان مثال چون ما عرب هستیم باید باهم ائتلاف کنیم و طرف مقابل چون فارس است باید علیه او اعلام جنگ کنیم یااینکه ما سنی هستیم طرف مقابل شیعه هستند. این اصطلاح ها به طور کلی چارچوب سیاست خارجه قطر را تشکیل نمی دهد به همین دلیل در حال حاضر تمام این مسائل که نقاط مثبت قطر به شمار می رود با اتهام حمایت دوحه از تروریسم مورد هدف قرار گرفته است. اتهام حمایت قطر از تروریسم هم از پشتیبانی دوحه از اخوان المسلمین که محرک اصلی بهار عربی در مصر و لیبی و تونس و دیگر کشورها به شمار می رود شکل گرفته است. اما انقلاب های مع امارات و عربستان علیه انقلاب های واقعی مردم باعث شد پروژه بهار عربی ش ت بخورد و بار دیگر ژنرال ها و نظامی ها روی کار آمدند. در مصر السیسی با حمایت عربستان و امارات روی کار آمده، نسخه مشابه او در لیبی خلیفه حفتر است و در یمن و فلسطین نیز همین موضوع صادق است، نمی خواهم ی را نام ببرم اما برخی از ان فلسطین در امارات حضور دارند و نقش منفی در پرونده فلسطین بازی کرده و تلاش می کنند منطق غیر دقیق امارات و عربستان را در این خصوص پیاده کنند. قطری ها سیاست مختلفی را در پیش گرفته اند به اجماع عربی متعهد هستند اما سیاست خارجه خاص به خود را دارند به عنوان مثال زمانی که عربستان و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس تصمیم گرفتند روابط خود را با ایران قطع کنند یا سطح روابط را کاهش دهند قطر هم سطح روابط خود با ایران را از سفیر به کاردار کاهش داد اما آیا روابط دوجانبه قطر و ایران قرار است از بیرون از دوحه مدیریت شود؟ قطر چنین چیزی را نمی پذیرد. علاوه بر هدف قرار دادن این رویکرد قطر پروژه های دیگری نیز وجود دارد که معتقدم اگر محاصره موفقیت آمیز باشد و قطر تضعیف بشود طرح های دیگر کشورهای عربی در منطقه قابل اجرا خواهد بود طرح هایی که از حاشیه خلیج فارس شروع می شود و به مساله پرونده فلسطین، رابطه با اسراییل و ت یب دستاوردهای بهار عربی خواهد رسید.به اعتقاد شما مساله عادی سازی روابط با اسراییل جدی است؟بعد از محاصره قطر و تغییر در رأس هرم قدرت در عربستان و روی کار آمدن محمد بن سلمان به عنوان ولیعهد، رسانه های عربستان و تحلیلگران در فضای مجازی این کشور به صورت آشکار به سوی ایجاد رابطه با اسراییل گام بر می دارند.پیش از عربستان، قطر هم به صورت آشکار با اسراییل رابطه داشت؟بله قطر یک دفتر برای ایجاد روابط اقتصادی با اسراییل در دوحه تاسیس کرد اما بعد از مدتی متوجه شد که این رابطه مفید نیست و حالا دیگر آن دفتر تعطیل شده اما در حال حاضر بحث بر سر روابط دیپلماتیک با اسراییل است، وقتی کشور بزرگی مانند عربستان از روابط دیپلماتیک با اسراییل سخن می گوید شما در برابر یک چشم انداز در جهان و عربی قرار گرفته اید. برخی کارشناسان و تحلیلگران معتقدند عادی سازی روابط با اسراییل از سوی عربستان باقی کشورهای عربی و مسلمانان را با خود نیز به همین سو هدایت خواهد کرد و بر اساس طرز تفکری که فعلا در منطقه وجود دارد این یعنی ما می توانیم در پرونده فلسطین به نتیجه ای برسیم. وقتی از عربستان که یک کشور بزرگ که دارای نقش منطقه ای است سخن می گوییم بدون شک کشورهای دیگری هم به تبعیت از ریاض با اسراییل رابطه برقرار خواهند کرد. اما سوال مهمی که در این مرحله مطرح می شود این است که این عادی سازی روابط به چه قیمتی قرار است ایجاد شود؟ به قیمت تشکیل یک ت فلسطینی واقعی با حاکمیت مستقل، مرزهای تعیین شده، ملی، سرود ملی و پرچم و واحد پول ملی؟ یا یک کشور فلسطینی بدون حاکمیت که در کرانه باختری و غزه حضور داشته باشد. به همین دلیل در این مرحله سخن گفتن از اخوان المسلمین و حماس اهمیت پیدا می کند برای اجرای این پروژه که در آن حماس در نوار غزه جایی ندارد، باید این گروه کاملا حذف شود و قطر که از حماس و اخوان المسلمین حمایت می کند مورد هدف قرار می گیرد. اخوان المسلمینی که عربستان آن را گروهی تروریستی می داند در حالی که اتحادیه اروپا و سازمان ملل و امریکا این گروه را تروریستی نمی داند بلکه فقط امارات، مصر، عربستان و چند کشور دیگر عربی اخوان را تروریست می دانند. قطر می گوید مطالبات کشورهای عربی را اجرا می کند به شرط اینکه جامعه جهانی این مطالبات و خواسته ها را تایید کند... درخواستی به سازمان ملل ارایه دهید و بگویید که اخوان یک گروه تروریستی است و قطر نخستین کشور خواهد بود که تصمیمات سازمان ملل را اجرا خواهد کرد اما قرار نیست از بیرون از کشور دستور بگیرد.محمد بن عبدالرحمن، خارجه قطر گفته بود کشورهای عربی باید ابتدا اتهامات موجود در مطالبات خود را ثابت کنند به این ترتیب آیا قطر فهرست ١٣ گانه کشورهای عربی با ویرایش فعلی را رد می کند؟هیچ دلیل و سند واقعی مبنی بر حمایت قطر از تروریسم یا اقدام قطر علیه امنیت ملی اعراب وجود ندارد که به دوحه یا دیگر کشورها ارایه شده باشد، اینها فقط اتهام است من هم می توانم بدون هیچ دلیلی هر فردی را متهم کنم. آیا اسناد مالی در اختیار دارید که نشان دهد ت قطر از تروریسم در منطقه حمایت کرده است؟ یا اینکه دنبال ضربه زدن به امنیت ملی اعراب بوده؟ اگر اسنادی دارید که قطر روابط پنهانی با ایران داشته و از طرح این کشور در خاورمیانه حمایت می کند اسنادتان را ارایه کنید. نه قطر می تواند شروط کشورهای عربی را بپذیرد نه آنها می توانند دلایلی دال بر واقعی بودن این اتهام ها ارایه کنند. بنابر این گام بعدی احتمالا افزایش تنش اقتصادی و افزایش تنش علیه قطر در منطقه خواهد بود به همین دلیل بحران طولانی تر خواهد شد.اخیرا سفیر امارات در روسیه گفته بود که تحریم های جدیدی در انتظار قطر است که ممکن است به حد ا اج قطر از شورای همکاری خلیج فارس هم برسد به این ترتیب در صورت مخالفت عمان و کویت با سیاست های عربستان و امارات در منطقه، چه آینده ای برای شورای همکاری خلیج فارس متصور هستید؟اگر به تاریخ تاسیس شورای همکاری خلیج فارس نگاه کنیم این سازمان در ١٩٨١ و بعد از پیروزی انقلاب ی در ایران به پیشنهاد کویت برای مقابله با تغییری که در منطقه ایجاد شده بود تشکیل شد.یعنی هدف از تشکیل این سازمان از همان ابتدا مقابله با ایران بود. بله دلیل اصلی پایه گذاری شورای همکاری خلیج فارس مقابله با نفوذ انقلاب ی ایران بود، در طول این سال ها عربستان ریاست و ی این مجلس را به عهده داشته. در طول ٥ سال گذشته عربستان تلاش کرده با نفوذ ایران در منطقه مقابله کند، شماری از کشورهای عربی و ی را گرد خود جمع کرده و بسیاری از شهروندان کشورهای عربی به این اقدام عربستان پیوسته اند زیرا انتقادهایی نسبت به ایران دارند، فرصت برای عربستان فراهم شده بود تا نقش بزرگی در منطقه بازی کند اما تصمیم های ریاض در منطقه و علیه قطر مفهوم شورای همکاری خلیج فارس را برهم زد. در حال حاضر این سازمان به غیر از بررسی مسائل داخلی کشورهای عضو مانند مسائل اقتصادی و شاید مسائل امنیتی و دیگر نقش واقعی ندارد و به سازمان صوری تبدیل شده است، هیچ کاری از عهده این سازمان برای مقابله با ایران بر نمی آید و نمی تواند در مورد مسائل بزرگ منطقه مانند پرونده فلسطین، مبارزه با تروریسم، بازگرداندن اعتماد به ملت های عرب در مرحله بعد از انقلاب های عربی و بازگرداندن این کشورها به عرصه بین المللی و منطقه ای نقش آفرینی کند، به همین دلیل من معتقدم قبل از محاصره قطر هرگز مانند بعد از محاصره قطر نخواهد بود. در مورد کویت و عمان، مسقط به صورت واضح خارج از چارچوب شورای همکاری خلیج فارس تصمیم گیری می کند. زمانی که بعد از حادثه سفارت عربستان در تهران از کشورهای عضو شورا خواسته شد سطح روابط خود را با ایران کاهش دهند، عمان چنین چیزی را رد کرد. کویت هم محاصره قطر را نپذیرفت و حالا نقش میانجیگر را بازی می کند به همین دلیل معتقدم که شورای همکاری خلیج فارس یک سازمان ظاهری است که کارایی واقعی اجرایی ندارد. حتی نیروهای نظامی این سازمان که سپر جزیره نامیده می شود و برخی آن را ناتوی عربی می نامند این نیروها هم از زمان تاسیس تا به امروز هیچ اقدامی به جز ورود به بحرین نداشته است. در واقع هیچ اقدام واقعی از این نهاد نظامی در راستای منافع عربی شاهد نبوده ایم به همین دلیل معتقدم پیامدهای اقدامات عربستان و امارات علیه قطر به معنای ضربه ای واقعی به شورای همکاری خلیج فارس و نقش آن است. این کشورها در برابر ایران شعارهای زیادی را سر می دهند اما در واقعیت ابزار لازم برای مقابله با ایران را در دست ندارند و به نظر هم نمی رسد که بخواهند اعراب را علیه ایران و در این مسیر متحد کنند.چرا؟آیا محاصره قطر بخشی از مقابله با ایران است؟ آیا رابطه با اسراییل بخشی از مقابله با ایران است؟ آیا کشورهای عربی باید همین طور پرونده های عربی را بدون را ار در ، یمن، لیبی و عراق رها کنند آن هم برای مقابله با ایران... نمی توان از اقدامات کشورهای عربی برداشت کرد که به دنبال مقابله با ایران هستند اگر هم با این روش می خواهند با ایران مقابله کنند روش ک نه ای را انتخاب کرده اند که نتیجه بخش نخواهد بود. قطر معتقد است که اختلاف های حقیقی با ایران در چند زمینه از جمله پرونده دارد اما در عین حال معتقد است که می توان این اختلاف ها را پای میز مذاکره و بدون استفاده از سلاح علیه یکدیگر حل کرد این همان سیاست خارجی است که به نظر می رسد دیگر کشورهای عربی علاقه ای به آن ندارند. در نهایت شخصا معتقدم که همه فشارهایی که به قطر وارد می شود این هدف را دنبال می کند که قطر تحت امر عربستان باشد تا ریاض و ابوظبی پروژه خود در منطقه را پیش ببرند. به اعتقاد من پروژه ای در منطقه وجود دارد که در حل پرونده فلسطین به عنوان موضوع اصلی جهان عرب و کنار گذاشتن اسراییل به عنوان دشمن از معادله و در نهایت تبدیل شدن ایران فارسی و شیعه به دشمن اول اعراب در منطقه خلاصه می شود و با وجود دشمنی با اسراییل نمی توان این معادله را اجرایی کرد.این طرح عربستان است؟بله به نظر می رسد این طرح برخی کشورهای عربی مانند امارات و عربستان باشد... قطر را به داشتن رابطه پنهانی با ایران متهم می کنند و می خواهند دوحه روابطش را با تهران قطع کند چرا از عمان چنین درخواستی ندارند، ٩٠ درصد از حجم تجارت ایران با کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس بر اساس آمار رسمی متعلق به امارات است بنابر این اگر ایران دشمن است اولویت با خودشان است تا روابط خود را با ایران قطع کنند. چرا قطر مورد حمله قرار می گیرد؟ زیرا من معتقدم قطر سیاست خارجه واقعی، عقلانی و صبورانه ای دارد که می تواند نقش مثبتی در معادله منطقه ای در کنار ایران، عربستان، مصر و ترکیه داشته باشد و در جامعه جهانی از لبنان و سودان گرفته تا جیبوتی قطر ثابت کرده که می تواند وارد این پرونده ها شود و به عقیده من هدف از محاصره قطر این است که به صورت کامل از مرحله بهار عربی عبور کرد و وارد مرحله جدیدی شد که عنوان اساسی آن حل بحران فلسطین، عادی سازی رابطه با اسراییل و معرفی ایران به عنوان دشمن اول کشورهای عربی است.بگذارید درباره الجزیره صحبت کنیم به نظر شما چرا کشورهای عربی خواستار تعطیلی شبکه الجزیره یا دیگر شبکه های مرتبط با قطر هستند؟به سال ١٩٩٦ که بازگردیم زمانی که قطر شاهد تغییری در حاکمیت بود و قدرت به حمد بن خلیفه آل ثانی رسید. قطر در آن سال سه اقدام اساسی انجام داد یک اینکه با توافق با امریکایی ها مهم ترین پایگاه نظامی این کشور را در دوحه تاسیس کرد، این پایگاه را قطر برای حمایت خود از دیگر کشورهای منطقه و در رأس آن برخی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس از جمله عربستان تاسیس کرد. بعد از آن در زمینه ساخت شبکه الجزیره سرمایه گذاری کرد و در مرحله سوم نیز سیاست خارجه جدیدی را در پیش گرفت. اگر دقت کنید همه مطالبات کشورهای عربی حول محور همین سه مساله شکل گرفته. الجزیره سرمایه گذاری حقیقی و واقعی قطر است که توانست از طریق آن بر آگاهی و بیداری عربی سرمایه گذاری کند. پیش از الجزیره شهروندان عربی فقط شبکه های محلی خود را پیگیری می د که در آنها فقط تعریف و تمجید از حاکمان و سلطه آن کشور بود اما با آمدن الجزیره این معادله ش ته شد و جهان عرب متوجه شدند که روی دیگری برای همه موضوعات وجود دارد. در موضوعات مهم جهانی مانند حمله امریکایی ها به عراق بعد از وقایع ١١ سپتامبر و هجمه ای که واشنگتن علیه جهان ایجاد کرده بود تنها الجزیره بود که در رسانه ها با امریکا مقابله کرد. الجزیره ٤ خبرنگار شهید در عراق دارد. این شبکه یک پروژه رسانه ای عربی و روشنگر است که به دنبال بیدار بینش و دیدگاه های عربی و اعتماد به جوانان است که در نهایت هم دیدیم که جوان های عربی به خیابان ها آمدند و بهار عربی را تشکیل دادند آیا الجزیره نقشی در این موضوع داشته؟ بله نقشی اساسی داشته و ذهن مردم را بیدار کرد. حالا کشورهای دیگر مانند عربستان و امارات چند سال بعد از قطر در زمینه رسانه سرمایه گذاری د و تنها ٤ سال بعد از تاسیس الجزیره، عربستان شبکه العربیه را تاسیس کرد تا نقشی در این میان داشته باشد. دلیل موفقیت الجزیره این است که این شبکه جدی و استوار است و از نیروهای غیر بهره می گیرد. به عنوان مثال من شخصا به برخی سیاست های عربی و از جمله سیاست های قطر انتقادهایی دارم اما این موضوع اصلا اهمیتی ندارد. برای الجزیره قابلیت حرفه ای خبرنگار مهم است. این چیزی نیست که در رسانه های عربی وجود داشته باشد، در رسانه های عربی یا با ما هستید یاعلیه ما. به همین دلیل می خواهند تنها صدای قطری در بخش منطقه ای و بین المللی را از بین ببرند و می دانند که الجزیره تلاش خواهد کرد تا جایی که ممکن است مواضعی نزدیک به مردم داشته باشد و از زمان تاسیس تاکنون مسوولیت رسانه ای مساله فلسطین را بر عهده گرفته است. به عنوان مثال چند روز پیش غزه مورد حمله موشکی قرار گرفت، این خبر در شرایطی که بحران قطر در جریان است به صورت فوری در الجزیره پوشش داده می شود اما در دیگر رسانه ها خبری از آن نبود. الجزیره رسانه ای است که اجازه می دهد منتقدان الجزیره و سیاست های قطر هم برای اظهارنظر بتوانند در برنامه های این شبکه حضور داشته باشند همین کار را ما در دفتر الجزیره در تهران انجام می دهیم فرصت می دهیم تا تحلیلگران ایرانی از طریق شبکه الجزیره از سیاست های قطر و الجزیره انتقاد کنند.انتقادهایی به عملکرد الجزیره درباره بحران وارد است. بله، برخی از رویکرد الجزیره در پوشش انقلاب های عربی انتقاد می کنند چه در چه در لیبی و چه در یمن.به ویژه در مورد ؟شما اگر به یمن هم بروید برخی به سیاست الجزیره در این کشور انتقادهایی وارد می کنند. اینکه بگوییم این شبکه بدون ایراد و اشکال است درست نیست... الجزیره شبکه بزرگ و وسیعی است که در کشورهای مختلف جهان فعالیت کرده و افرادی که این فعالیت ها را مدیریت می کنند معصوم از خطا نیستند ما با اینکه ی بیاید و بگوید الجزیره در اشتباه کرده مشکلی نداریم با او به بحث می نشینیم. ما می گوییم اشتباه نکردیم اما اگر ی بخواهد دلیل بیاورد با او بحث می کنیم. برخی از خود کارکنان الجزیره هم نسبت به این شبکه و برخی اقداماتش انتقاداتی دارند. الجزیره می گوید به من فرصت بدهید تا خبر را پوشش دهم اگر بعد از آن اشتباه مرا مواخذه کنید ما در کشورهای عربی قدرت تحمل پایینی داریم به عنوان مثال در و یمن و لیبی و عراق دفتر الجزیره بسته شد. الجزیره مجبور شد از خارج از این کشورها به پوشش خبری بپردازد و هنگامی که شما اخبار یک کشور را از بیرون از مرزهای آن پوشش می دهید یا باید بر خبرگزاری های رسمی بزرگ تکیه کنید که ل بر خط خبری آنها سوار خواهید شد یا اینکه از شهروند خبرنگارهای بی تجربه ای که در آن کشور وجود دارند و حرفه ای نیستند؛ به این ترتیب اشتباه رخ می دهد. به عنوان مثال رابطه ایران و الجزیره در طول ٥ یا ٦ سال گذشته با مشکلات متعددی همراه شده و با وجود اینکه انتقادهای زیادی از سوی رسانه های ایرانی به الجزیره وارد شد اما ایران دفتر الجزیره را تعطیل نکرد و به این ترتیب ایران این مساله را تضمین کرد که حداقل اخباری که از داخل ایران از طریق این شبکه مخابره می شود مستدل باشد. تصور کنید اگر الجزیره بسته شده بود اخباری که در خصوص ایران از این شبکه منتشر می شد از منابع خارجی بود و منابع خارجی به طور کلی دقیق نیست و برخی تلاش می کنند چهره این کشور را مخدوش کنند، مسوولان رسانه ای در ایران این معادله را درک می کنند؛ این بینش در میان دیگر کشورها وجود ندارد.در عربستان همزمان با بحران قطر، محمد بن سلمان به عنوان جانشین ولیعهد انتخاب شده؛ فکر می کنید این تغییرات بر روند بحران کشورهای عربی تاثیرگذار خواهد بود؟از زمانی که جنگ در یمن شروع شد کاملا واضح بود که محمد بن سلمان نقشی اساسی در عربستان دارد او تئوریسین اصلی توفان قاطعیت در یمن است و مشخص شد که بخش عظیمی از تصمیم گیری ها در این کشور به او باز می گردد، او دیدگاه های امنیتی، نظامی، و اقتصادی دارد. کاملا روشن است انتخاب او به عنوان ولیعهد گامی در راستای تبدیل او به شاه بعدی عربستان است. بن سلمان بدون شک در موضوعی است که با محاصره قطر ایجاد شد.بحرانی که علیه قطر ایجاد شده تا حد زیادی مشابه اقدام کشورهای عربی علیه ایران است ممکن است بن سلمان بازیگر اصلی در اقدامات ضد ایرانی باشد؟احتمال دارد... در شرایط فعلی او از حامیان محاصره قطر است و به همین دلیل معتقدم که ولیعهد شدن او قرار نیست تغییر زیادی در بحران ایجاد کند بلکه ممکن است مسیر بحران به سویی برود که طولانی تر شود. به عنوان مثال سخن از این است که چرا ترکیه می خواهد در قطر یک پایگاه نظامی تاسیس کند و اگر آنکارا از این اقدام عقب نشینی نکند یک پایگاه نظامی مصری در بحرین و با حمایت عربستان و امارات تاسیس خواهد شد که بر اساس آن بخش اقتصادی را امارات و عربستان تامین خواهند کرد، زمین را بحرین مهیا می کند و نیروهای نظامی از مصر برای مقابله با ترکیه اعزام خواهند شد. عربستان از حدود ٦ سال گذشته تاکنون نتوانسته از ثمره بهار عربی چیزی به سود خود برداشت کند، شعار مقابله با ایران و نفوذ ایران را سر داد که با نفوذ ایران هم نتوانسته مقابله کند، شعار نزدیک شدن به ترکیه و کشاندن آنکارا به ریاض را سر داد که بعد از ماه عسلی یک ماهه این مساله تمام شد به همین دلیل عربستان در طول ٦ سال گذشته تلاش کرده نقش کشور عربی اصلی در منطقه را بازی کند اما در واقعیت توان انجام چنین کاری را نداشته در شرایط فعلی ممکن است با روی کار آمدن بن سلمان تغییراتی در این زمینه ایجاد شود.او علاوه بر تلاش برای تغییر در مفاهیم اجتماعی در عربستان، سعی می کند چهره ای از این کشور در منطقه ایجاد کند که عربستان اگر تهدید کند تهدید های خود را عملی می کند و مثال این مساله اقدام علیه قطر است. او می خواهد که مساله های بزرگ اعراب مثل پرونده فلسطین از دروازه عربستان حل شود و ایدئولوژی مقاومت از بین برود و قطر با این مساله مخالف است. اگر اجماعی عربی علیه برخی اقدامات ایران تشکیل شود قطر مشکلی با همسویی با این اجماع ندارد اما زمانی که ترامپ به خاورمیانه آمد و نشست ریاض با عنوان مقابله با ایران ایجاد شد دوحه احساس کرد معادله جدیدی ایجاد شده که بر اساس آن قرار است ترامپ با ایران به وسیله اعراب و دارایی های شان بجنگد که قطر چنین چیزی را نپذیرفت به همین دلیل مشکل ایجاد شد تا قطر محاصره شود. با توجه به اینکه نقش کشورهای عربی مانند مصر و عراق و در تصمیم گیری ها از بین رفته، تصمیم گیری در منطقه به شورای همکاری خلیج فارس موکول می شود و زمانی که قطر حذف شود سیاستگذاری از سوی عربستان صورت خواهد گرفت.در مورد نقش امریکا دوگانگی واضحی در این زمینه وجود دارد در حالی که خارجه خواستار کاهش محاصره قطر است رییس جمهور این کشور قطر را به حمایت از تروریسم متهم می کند. آیا دوحه امیدوار است امریکایی ها این بحران را حل کنند؟ ت امریکا چندین موسسه دارد و دوحه از همین طریق وارد عمل می شود. بدون شک عربستان و امارات از طریق کاخ سفید اطمینان خاطر پیدا کرده اند که ترامپ قرار نیست به سود قطر وارد عمل شود و در مقابل ریاض و ابوظبی می دانند خط قرمز امریکا اقدام نظامی علیه قطر است.دوحه درک می کند پنتاگون و سیا مواضع دیگری دارند و پنتاگون نمی خواهد در سایه بحران منطقه عملیات نظامی این نهاد در خاورمیانه که از طریق پایگاه هوایی امریکا در قطر اجرا می شود تحت الشعاع قرار بگیرد و قطری ها می دانند که در شرایط فعلی امریکا در مدت زمان کوتاهی در این بحران دخ نخواهد کرد. کاخ سفید تلاش می کند همان گونه که نیکی هیلی، امریکا در سازمان ملل گفته با اعمال فشار بر عربستان و قطر سودی عاید واشنگتن شود. با این وجود بدون دخ امریکایی ها حل بحران دور از انتظار است از طرفی امریکایی ها در مدت زمان فعلی اقدامی برای حل بحران نخواهند کرد مگر اینکه موضع امریکا با اعمال فشار موسسه های دیگری مانند پنتاگون و سیا تغییر کند. در شرایطی که در حال حاضر اتحادیه اروپا، روسیه، چین، ایران و ترکیه موضعی مثبت در قبال قطر دارند اما هیچکدام نمی خواهند با عربستان رو در رو شوند و قطر این مساله را درک می کند به همین دلیل من معتقدم در برابر مرحله جدیدی از بحران هستیم که بعد از پایان مهلت ١٠ روزه کشورهای عربی ایجاد خواهد شد.در بند اول مطالبات کشورهای عربی از قطر خواسته شده رابطه پنهانی خود را با ایران قطع کند؛ ایران و قطر چه روابط غیرعادی دارند که باید قطع شود؟ایران و قطر دو کشور همسایه هستند که همواره رابطه خوبی باهم داشته اند به این ترتیب که هیچ وقت اختلاف بزرگی میان ایران و قطر در یک پرونده دوجانبه وجود نداشته است و دوحه معتقد است از این مساله می توان در حل اختلاف های کشورهای عربی و از جمله قطر در سطح منطقه ای استفاده کرد.در سطح منطقه ای قطر انتقادهایی نسبت به سیاست های ایران دارد و اگر اجماعی عربی در این زمینه باشد از آن پیروی می کند اما در این سطح اجماعی وجود ندارد یعنی همه کشورهای عربی در دو زمینه مخالفت یا موافق بودن با ایران به اتحاد نرسیده اند. همه اتهام هایی که به قطر درباره داشتن رابطه اطلاعاتی با ایران و این کشور وارد شده واقعیت ندارد و آنچه کشورهای عربی را عصبانی کرده این است که سیاست خارجی قطر از سوی کشورهای منطقه جدی گرفته شده است. برای نتیجه گیری بگویم که قطر به دنبال لجبازی نیست بلکه تلاش می کند را ار میانه ای در این بحران پیدا کند زیرا از یک طرف وجود داشتن در محیط کشورهای عربی در منطقه برای قطر مهم است به همین دلیل ممکن است قطر با برخی مطالبات کشورهای عربی موافقت کند اما قرار نیست دوحه روابط خود را به صورت کامل با ایران برهم زده، شبکه الجزیره را تعطیل کند یا اخوان المسلمین را از کشور خود خارج کند بلکه آماده است تا را ار میانه ای برای حفظ وحدت کشورهای عربی را بپذیرد؛ باید این را بگویم که قرار است تغییراتی در منطقه از طریق امارات و عربستان ایجاد شود؛ اجرای این تغییرات در خاورمیانه با حضور قطر و سیاست های خارجی مستقل آن امکان پذیر نیست به همین دلیل این بحران ایجاد شد. به نظر من عربستان اشتباه بزرگی مرتکب شد زیرا دیگر از امروز به بعد ی حرف عربستان برای مقابله با ایران را جدی نخواهد گرفت. دوران قبل از بحران هرگز مانند دوران پس از بحران نخواهد بود؛ ممکن است قطری ها و عربستانی ها و اماراتی ها پای میز مذاکره بنشینند و اختلافات خود را حل کنند اما این مساله درباره مردم قطر و جهان عرب صادق نیست. در تاریخ نوشته شد که قطر در سال ٢٠١٧ از سوی کشور همسایه خود یعنی عربستان مورد محاصره قرار گرفت و خطر اصلی همین است. اشتباه استراتژیک عربستان اینجا بود که مردم را نادیده گرفت و رفع این اشتباه نیازمند زمان طولانی و نیت پاکی است که به اعتقاد من همه این عوامل وجود ندارد.
سینماپرس: سیدرضا منتظری/ جشنواره فجر مهمترین اتفاق سینمایی کشور است که در آن سرنوشت یک سال سینما مشخص می شود؛ جشنواره ای که اینک در آستانه ۳۶ سالگی اش قرار دارد. برای شناخت هرچه بهتر فراز و نشیب های این جشنواره به مرور ۳۵ دوره برگزاری آن پرداخته شده است. جشنواره فجر مهمترین رویداد سینمایی کشور است که در آن سرنوشت یک سال سینما مشخص می شود؛ جشنواره ای که اینک در آستانه ۳۶ سالگی اش قرار دارد و کمتر ی می توانست در سال ۱۳۶۱ پیش بینی کند رویدادی که احتمالاً بیشتر به شکل مناسبتی و برای پربارتر شدن جشن های دهه فجر، یا دست بالا برنامه ای برای جایگزین جشنواره ای به جای جشنواره «سپاس»، یا «جشنواره جهانی تهران» تدارک دیده شد، نه تنها چند دهه دوام بیاورد، بلکه به مهمترین رویداد سالانه سینمای ایران بدل شود! اما واقعیت این است که جشنواره فجر در طول تمام این سال ها علیرغم مشکلات متعددی که بر سر راه خود داشته به حیات خود ادامه داده و همواره برای سینماگران حائز اهمیت بوده است؛ در مجموعه مقالات پیش رو سعی شده تا نگاهی اجمالی به ۳۵ دوره برگزاری این رویداد سینمایی داشته باشیم.در بخش های اول و دوم این مقاله با عناوین: از تولد و تردید تا غنی شدن و امید و عبور از غبار برای رسیدن به تکامل و شه حضور در عرصه سینمای جهان؛ مروری بر دوره های اول تا شانزدهم جشنواره فجر داشتیم و در مقاله پیش رو نیز این جشنواره را تا دوره بیست و چهارم مرور خواهیم کرد.هفدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۷ -دبیر: زنده یاد سیف الله داد(سینما تریبونی برای انتقاد) دبیری این دوره از جشنواره را هم برای دومین سال متوالی سیف الله داد معاون سینمایی وقت وزارت فرهنگ و ارشاد ی بر عهده داشت. با توجه به سیاست های تازه ای که بعد از روی کار آمدن ت سیدمحمد خاتمی در سینما به وجود آمده بود و معاونت سینمایی وقت از ساخت های اجتماعی و انتقادی حمایت می کرد، به همین جهت اغلب سازان به سمت و سوی ساخت آثاری با گرایش های و اجتماعی رفتند.پوستر این دوره از جشنواره هم با الهام از گل و مرغ پوستری کاملاً ایرانی بود و به غیر از نماد نگاتیو، کلاکت که نماد دیگری از سینما است در پوستر دیده می شد؛ از سوی دیگر پتانسیل بالای مضمون هایی همچون عشق و جوانان که به گونه ای در سال های قبل در سینمای ایران کمرنگ شده بود با ساخت هایی مانند «مصائب شیرین» و «دختری با کفش های کتانی» رسماً نمودار شد هرچند که «دختری با کفش های کتانی» به دلیل طولانی شدن بخش فنی به این دوره از جشنواره نرسید و در جشنواره هجدهم به نمایش درآمد؛ در این سال برای اولین بار تاریخ برگزاری جشنواره فجر به زوج جنجالی «قرمز» به کارگردانی فریدون جیرانی جایزه بهترین بازیگر زن و مرد اعطا شد که به نحوی به تأیید حضور ستاره های جوان در سینمای ایران پرداخت.در این دوره از جشنواره ۲۰ در بخش مسابقه با هم به رقابت پرداختند که از میان آنها می توان به «دوزن» ساخته تهمینه میلانی، «روبان قرمز» ساخته ابراهیم حاتمی کیا، «رنگ خدا» ساخته مجید مجیدی، «زشت و زیبا» ساخته احمدرضا معتمدی، «شیدا» ساخته کمال تبریزی، «فریاد» ساخته مسعود کیمیایی، «قرمز» ساخته فریدون جیرانی، «طوطیا» ساخته زنده یاد ایرج قادری، «مردی از جنس بلور» ساخته سعید سهیلی، «مصائب شرین» ساخته علیرضا داوود نژاد و «هیوا» ساخته زنده یاد رسول ملاقلی پور اشاره کرد. در بخش خارج از مسابقه هم دو مهم «کمیته مجازات» ساخته زنده یاد علی حاتمی و «ایران سرای من است» ساخته پرویز کیمیاوی به نمایش در آمد. همچنین دراین جشنواره بزرگداشت رسول ملاقلی پور، مجید مجیدی، هارون یشایایی و مرتضی شایسته برگزار شد.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از مسابقه سینمای ایران، مسابقه بین المللی، های مهمان، جشنواره جشنواره ها، نمایش های ویژه، مردی برای تمام فصول؛ خسرو شکیبایی، آینه های روبرو؛ روبر برسون، مارسل کارنه، برتران تاورنیه، چشم انداز سینمای معاصر آلمان، بهترین های سینمای ایران بعد از انقلاب ی.؛ داوران بخش سینمای این دوره از جشنواره را افرادی همچون احمدرضا درویش، یدالله صمدی، کیانوش عیاری، فرهاد مهرانفر، داوود میرباقری تشکیل می داند و داوران بین الملل نیز افرادی همچون شیام بنگال، وانگ ژونژنگ، کیوشی کوروساوا، محمد مخلص، داریوش مهرجویی بودند.برگزیدگان این دوره از جشنواره به شرح زیر بودند:سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه به علی فداکار و بهناز نازی برای «هیوا»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به مسعود ولدبیگی برای «زشت و زیبا»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به بهمن اردلان برای «هیوا»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به محمدرضا دلپاک برای «رنگ خدا»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به محمدرضا شرف الدین برای «پرواز خاموش»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به احترام السادات حبیبیان برای «مصائب شیرین»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به حسین محجوب برای «رنگ خدا»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به هدیه تهرانی برای «قرمز»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به جمشید هاشم پور برای «هیوا»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به محمدرضا فروتن برای «قرمز»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به صفی یاری برای «روبان قرمز»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به حسین علیزاده برای «زشت و زیبا»دیپلم افتخار بهترین نامه به حمید جبلی برای «پسر مریم»سیمرغ بلورین بهترین نامه به تهمینه میلانی برای «دو زن»دیپلم افتخار بهترین برداری به حسن پویا برای «روبان قرمز»سیمرغ بلورین بهترین برداری به بهرام بدخشانی برای «هیوا»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به رسول ملاقلی پور برای «هیوا»جایزه ویژه هیأت داوران به علیرضا داوود نژاد برای «مصائب شیرین»سیمرغ بلورین بهترین به رسول ملاقلی پور برای «هیوا»جوایز بین الملل:سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن به آزیتا حاجیان برای «روبان قرمز»دیپلم افتخار بهترین نامه به کریشتف زانوسی برای «برادر الهی ما» و دارجان بایف برای «آدمکش»سیمرغ بلورین بهترین نامه به فنگ شیائوشینگ برای «دره رود سرخ»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به ابراهیم حاتمی کیا برای «روبان قرمز»سیمرغ بلورین بهترین به مجید مجیدی برای «رنگ خدا»جایزه ویژه هیأت داوران به آدمیر کنوویتی برای «دایره کامل»هجدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۸- دبیر: زنده یاد سیف الله داد(از لغو بزرگداشت نیکی کریمی تا سیاست زدگی شدید در جشنواره)دبیری این دوره از جشنواره فجر را برای سومین سال متوالی سیف الله داد بر عهده داشت. اگر این دوره از جشنواره را ترین دوره جشنواره فجر بنامیم اشتباه نخواهد بود چرا که جشنواره هجدهم رسماً جشنواره ای بود که در تب و تاب سیاست و رو مه های عمل می کرد و از همین رو بسیاری از های در این دوره از جشنواره به نمایش درآمد. یکی دیگر از نکات جالب این دوره از جشنواره این بود که قرار بود برای نیکی کریمی مراسم بزرگداشتی برگزار شود که به درخواست خودش این بزرگداشت لغو شد و دیگر تا به امروز هیچ یک از دبیران جشنواره فجر تصمیمی برای ب ایی بزگداشت برای این بازیگر نگرفتند!؛ البته این که اصولا برای بازیگری با سن و سال نیکی کریمی بزرگداشت برگزار شود یکی از عجایب آن روزگار بود!پوستر هجدهمین دوره جشنواره هم انتزاعی بود و تصویر گویای کاسه ای از هنر ایرانی است که دستانی آن را در برگرفته؛ هنر ایرانی در تصویر تشابهی به آتش دارد که می توان این برداشت را داشت که طراح هنر ایرانی را مانند آتش گرم و پر حرارت دانسته است اما ضعف این طراحی آنجاست که هیچ نشانه ای از هنر و صنعت سینما در پوستر نمایان نمی شود و به راحتی می توان این پوستر را در یک جشنواره تجسمی مثلا خطاطی استفاده کرد!در این دوره ۱۹ در بخش اصلی به نمایش درآمد که از میان آنان می توان به «اعتراض» ساخته مسعود کیمیایی، «مرد بارانی» ساخته ابوالحسن داودی، «بلوغ» ساخته مسعود جعفری جوزانی، «بوی کافور، عطر یاس» ساخته بهمن فرمان آرا، «دستهای آلوده» ساخته سیروس الوند، «صنم» ساخته رفیع پیتز، «عروس آتش» ساخته خسرو سینایی، «کودک و سرباز» ساخته سیدرضا میرکریمی، «متولد ماه مهر» ساخته احمدرضا درویش، «مومیایی۳» ساخته محمدرضا هنرمند، «می » ساخته داریوش مهرجویی، «نجوا» ساخته پرویز شهبازی و «نیمه گمشده» ساخته محمدعلی باشه آهنگر اشاره کرد و در بخش خارج از مسابقه هم دو مهم «اصحاف کهف» ساخته زنده یاد فرج الله سلحشور و «تهران روزگار نو» ساخته زنده یاد علی حاتمی به نمایش درآمد؛ نکته جالب توجه اینکه در این دوره جشنواره خبری از «مسابقه های اول و دوم» و همچنین بخش مهمان نبود.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از مسابقه سینمای ایران، مسابقه بین المللی، جشنواره جشنواره ها، نمایش های ویژه منظر سینمای عرب، برشت و سینما، مرور آثار فرانچسکو روزی، کنستانتین گوستا راس، عباس کیارستمی، رهاورد اصفهان، سینمای آینده؛ داوران بخش سینمای این دوره افرادی همچون شهرام اسدی، محمدرضا بزرگ نیا، امین تارخ، کمال تبریزی و نعمت حقیقی بودند و برسی آدلون، ایو بواسه، مشیل خلیفی، پل کا ، مجید مجیدی بخش بین الملل را داوری می د.برگزیدگان این دوره از جشنواره به این شرح بودند:سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه به ژیلا مهرجویی برای «بوی کافور عطر یاس»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به مهرداد شکر برای «بوی کافور عطر یاس»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به جهانگیر میرشکاری برای «متولد ماه مهر»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به اسحاق خانزادی برای «اعتراض»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به محمدجواد شریفی راد برای «متولد ماه مهر»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل زن به سلیمه رنگزن برای «عروس آتش»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به رویا نونهالی برای «بوی کافور عطر یاس»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به حمید فرخ نژاد برای «عروس آتش»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به میترا حجار برای «متولد ماه مهر»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به حسین یاری برای «بلوغ»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به فرامرز قریبیان برای «مرد بارانی»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به روح الله ی برای «بلوغ»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به احمد پژمان برای «بوی کافور عطر یاس»سیمرغ بلورین بهترین نامه به خسرو سینایی و حمید فرخ نژاد برای «عروس آتش»دیپلم افتخار بهترین برداری به علی الهیاری برای «دست های آلوده»سیمرغ بلورین بهترین رداری به محمود کلاری برای «بوی کافور عطر یاس»دیپلم افتخار بهترین کارگردانی به سیدرضا میرکریمی برای «کودک و سرباز»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به بهمن فرمان آرا برای «بوی کافور عطر یاس»سیمرغ بلورین بهترین به بهمن فرمان آرا برای «بوی کافور عطر یاس»جایزه ویژه هیأت داوران به مسعود جعفری جوزانی برای «بلوغ»جوایز بخش بین الملل:دیپلم افتخار بهترین بازیگر به یوشیکو میازاکی و آ ا ترائو برای «پس از باران» و یولی دلارمه برای «سیمون شعبده باز»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر به ریچارد فارنزورت برای «داستان سر راست»سیمرغ بلورین بهترین نامه به بهمن فرمان آرا برای «بوی کافور عطر یاس»سیمرغ بلورین بهترین به چن کایگه برای «امپراتور و آدمکش»جایزه ویژه هیأت داوران به دای سیجی برای «یازدهمین فرزند»نوزدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۹- دبیر: زنده یاد سیف الله داد(از مرور آثار روبرتو روسلنی، کن لوچ و رخشان بنی اعتماد تا خداحافظی زنده یاد سیف الله داد از جشنواره)دبیری این دوره از جشنواره را هم سیف الله داد (معاونت سینمایی وقت) بر عهده داشت؛ این جشنواره اگرچه نه به اندازه جشنواره پیشین اما جشنواره ای سیاست زده بود چرا که در این دوره از جشنواره هم سینماگران سعی د سیاست را سرمشق تولید آثارشان نمایند از همین رو دو به تماما «نیمه پنهان» ساخته تهمینه میلانی و «پارتی» ساخته سامان مقدم در این دوره از جشنواره به نمایش درآمدند. میلانی آنقدر بود و آنقدر سر و صدا به پا کرد که منجر به بازداشت و زندانی شدن او به مدت چند روز شد و مخاطبان طی روزهای جشنواره از سامان مقدم نیز استقبال شایسته ای به عمل آوردند. اما جریان سیاست زدگی سازان به همین جا ختم نمی شود، چرا که تعداد زیادی از سازان دیگر این دوره از جشنواره هم هایی با رنگ و لعاب ساخته اند. «موج مرده»، «سگ کشی» و «رنگ شب» نیز به نوعی وارد فضای شده بودند اما نسبت به ۲ سامان مقدم و تهمینه میلانی ی به حساب نمی آمدند.در طراحی پوستر این دوره از جشنواره از نشان «انار» به عنوان یک میوه سنتی ایرانی که نشانی از شاعرانگی هم داشت استفاده شده بود. اما با کمال تعجب پوستر این دوره از جشنواره هیچ نشانی از سینما با خود نداشت به نحوی که می شد آن را در هر جشن و جشنواره دیگری نیز استفاده کرد!در این دوره از جشنواره هایی چون «آب و آتش» فریدون جیرانی، «آ بازی» همایون اسعدیان، «از کنار هم می گذریم» ایرج کریمی، «باران» مجید مجیدی، «بچه های نفت» ابراهیم فروزش، «بهشت از آن تو» علیرضا داوودنژاد، «پارتی» سامان مقدم، «ترکش های صلح» علی شاه حاتمی، «تو » محمدعلی طالبی، «رنگ شب» محمدعلی سجادی، «زیر نور ماه » سیدرضا میرکریمی، «سفره ایرانی» کیانوش عیاری، «سگ کشی» بهرام بیضایی، «قطعه ناتمام» مازیار میری، «مریم مقدس (س)» شهریار بحرانی، «مسافر ری» داوود میرباقری، «موج مرده» ابراهیم حاتمی کیا، «نیمه پنهان» تهمینه میلانی و «هفت » فرزاد موتمن با هم رقابت د.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از مسابقه سینمای ایران، مسابقه بین المللی، جشنواره جشنوراه ها، نمایش های ویژه، سینمای انگلستان، مرور آثار روبرتو روسلینی، کن لوچ و رخشان بنی اعتماد، از پنج قاره و سینمای آینده؛ داوران بخش سینمای ایران این دوره از جشنواره هم افرادی همچون مجتبی راعی، جواد طوسی، فرامرز قریبیان، رسول ملاقلی پور، تورج منصوری، سید ضیا هاشمی، محمدرضا هنرمند بودند و در بخش بین الملل نیز دیمیتری اپیدس، رخشان بنی اعتماد، بلا تار، جاناتان رزنبام، راک دمرس، محمدعلی طالبی و امیکو واد ها را داوری می د.برگزیدگان این دوره از جشنواره به این شرح بودند:سیمرغ بلورین بهترین طراحی دکور و لباس: عبدالحمید قدیریان برای «مریم مقدس (س)»سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه و صحنه آرایی به ایرج رامین فر برای «سگ کشی »سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به یدالله برای «باران»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به محمدرضا دلپاک برای «باران»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به ماهایا پطروسیان برای «هفت »دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به محمود نظرعلیان برای «زیر نور ماه»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به داریوش ارجمند برای «سگ کشی»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به ثریا قاسمی برای «مارال»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به پرویز پورحسینی برای «مریم مقدس (س)»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به حسین عابدینی برای «باران»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به محمدرضا مویینی برای «پارتی»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به احمد پژمان برای «باران»سیمرغ بلورین بهترین نامه به بهرام بیضایی برای «سگ کشی»دیپلم افتخار بهترین برداری به حمید خضوعی انه برای «زیر نور ماه»سیمرغ بلورین بهترین برداری به اصغر رفیعی جم برای «سگ کشی»دیپلم افتخار بهترین کارگردانی به همایون اسعدیان برای «آ بازی»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به مجید مجیدی برای «باران»سیمرغ بلورین بهترین به مجید مجیدی برای «باران»جایزه ویژه هیأت داوران به سیدرضا میرکریمی برای «زیر نور ماه»جوایز بخش بین الملل: دیپلم افتخار بهترین بازیگر به لی بینگ بینگ برای «هفده سال»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر به مژده شمسایی برای «سگ کشی»سیمرغ بلورین بهترین نامه به یوهوا نینگ دای ژو ون برای «هفده سال»دیپلم افتخار بهترین برداری به آنیس گدار برای «اثر خوب»دیپلم افتخار بهترین کارگردانی به مازیار میری برای «قطعه گمشده»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به مجید مجیدی برای «باران»دیپلم افتخار بهترین به ویتالی ملینکوف برای «باغی پر از ماه»سیمرغ بلورین بهترین به ژانگ بیمو برای «به سوی خانه»بیستمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۸۰- دبیر: محمدمهدی عسگ ور(حضور پررنگ سازان همه نسل ها در جشنواره)دبیری این دوره از جشنواره فجر را محمدمهدی عسگ ور بر عهده داشت. یکی از نکات جالب این دوره از جشنواره حضور تمامی کارگردانان شاخص سینمای ایران از همه نسل ها است. بهمن فرمان آرا بلافاصله بعد از توفیق «بوی کافور عطر یاس» با «خانه ای روی آب» به جشنواره می آید و نشان می دهد که بسیار راغب است در سینمای ایران فعالیت کند. ناصر تقوایی نیز پس از سال ها دوری و سکوت به سینمای ایران باز می گردد و داریوش مهرجویی نیز در این دوره از جشنواره حاضر است. از سوی دیگر ابراهیم حاتمی کیا، زنده یاد رسول ملاقلی پور، رسول صدر عاملی و... هم در این دوره از جشنواره به عنوان نسل میانی سینمای ایران حاضرند.پوستر این دوره از جشنواره به دلیل وجود فریم نوار به نسبت طرح پوستر گذشته کمی به یک پوستر سینمایی شبیه شده است؛ از های حاضر در خش مسابقه می توان «ارتفاع پست» ابراهیم حاتمی کیا، «ایستگاه متروک» علیرضا رئیسیان، «بمانی» داریوش مهرجویی، «خانه ای روی آب» بهمن فرمان آرا، «خواب سفید» حمید جبلی، «شام آ » فریدون جیرانی، «قارچ سمی» زنده یاد رسول ملاقلی پور، «کاغذ بی خط» ناصر تقوایی، «مربای شیرین» مرضیه برومند، «مزاحم» سیروس الوند، «من ترانه ۱۵ سال دارم» رسول صدرعاملی و «نان و عشق و موتور هزار» ابوالحسن داوودی، اشاره کرد.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از مسابقه سینمای ایران، مسابقه سینمای بین الملل، جشنواره جشنوراه ها، طراحان صحنه، دورتر از قاب سینمای اینده، نمایش های ویژه؛ داوران بخش مسابقه سینمای ایران را افرادی همچون هارون یشایایی، مجید مجیدی، نعمت حقیقی، کیومرث پوراحمد، پرویز پرستویی، بابک بیات و جمشید ارجمند تشکیل می دادند و در بخش بین الملل نیز بنگت فورسلوند، خالد صدیق، موریتس دوهادلن، سیف الله داد و داریوش خنجی ها را داوری می د.در این دوره جوایزی به شرح زیر به برگزیدگان اهدا گردید:سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به محمدرضا شرف الدین برای «قارچ سمی»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به علی عابدینی برای «من ترانه پانزده سال دارم»سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه به ژیلا مهرجویی برای «خانه ای روی آب»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به زنده یاد یدالله و ناصر شکوهی نیا برای «امتحان»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به محمدرضا دلپاک برای «سفر به فردا»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل زن به مهتاب نصی ور برای «من ترانه پانزده سال دارم»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به حسین شی برای «آرزوهای زمین»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به عزت الله انتظامی برای «خانه ای روی آب»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول زن به گوهر خیر ش برای «ارتفاع پست»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به ترانه علیدوستی برای «من ترانه پانزده سال دارم»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به حمید جبلی برای «خواب سفید»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به رضا کیانیان برای «خانه ای روی آب»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به بهرام دهقانی برای «قارچ سمی»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به ناصر چشم آذر برای «قارچ سمی»سیمرغ بلورین بهترین برداری به محمد آلادپوش برای «ایستگاه متروک»سیمرغ بلورین بهترین نامه به کامبوزیا پرتوی و رسول صدرعاملی برای «من ترانه پانزده سال دارم»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به رسول صدرعاملی برای «من ترانه پانزده سال دارم»جایزه ویژه هیأت داوران به ناصر رفایی برای «امتحان»جوایز بخش بین الملل:سیمرغ بلورین بهترین بازیگر به جک نیکلسون برای «قول»سیمرغ بلورین بهترین نامه به دنیس تانویچ برای «سرزمین هیچ »سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به تاکاشی کیتانو برای «برادر»دیپلم افتخار بهترین به «دوچرخه پکنی» و «خانه ای روی آب»جایزه ویژه هیأت داوران به «منطقه امنیتی مشترک»سیمرغ بلورین بهترین به ژان لوک گدار برای «در ستایش عشق»بیست و یکمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۸۱ - دبیر: محمدمهدی عسگ ور(از بیانیه رسمی هیأت داوران بر ضد صنعت دیجیتال در سینما تا حضور بسیار کمرنگ سازان شاخص و پیش وت)دبیری این دوره از جشنواره فجر را هم برای دومین سال متوالی محمدمهدی عسگ ور بر عهده داشت. یکی از شاخص ترین نکات در مورد این دوره از جشنواره غیاب اکثریت سازان شاخص سینمای ایران بود. البته دوستداران سینمای ایران طی این سال های اخیر به غیبت کارگردانان شاخص سینمای ایران عادت کرده اند و در حالی که هم اکنون در آستانه برگزاری سی و ششمین جشنواره فجر قرار داریم نیز اکثریت قریب به اتفاق سازان شاخص سینمای ایران جایشان در این دوره از جشنواره خالی به نظر می رسد. البته هرچند که در این دوره جای سازان بزرگ و نامی سینمای ایران بسیار خالی به نظر می رسید، اما با حضور جوانان سازی که در این دوره با های دیجیتال پای به جشنواره گذاشته بودند این دوره توانست رونق خود را کم ش حفظ نماید. اما بیم و امیدها در مورد این صنعت نوین و استفاده زیاد آن باعث شده بود تا بسیاری از دلسوزان سینمای ایران نگران آینده سینمای ایران شوند و به همین منظور هیأت داوران این دوره از جشنواره در بیانیه ای رسمی نگرانی خود را از ورود صنعت دیجیتال به سینمای ایران نشان داد و گفت: «این صنعت نگرانی هایی را همچون کاهش کیفیت فنی تصویر، ساده انگاری در تولید و سوء تفاهم در معادلات صنعت سینما در پی خواهد داشت.»پوستر این دوره از جشنواره هم فضایی انتزاعی داشت و در زمانه خود چندان مورد اقبال قرار نگرفت. یکی دیگر از نکات مهم این دوره ترکیب هیأت انتخاب آثار مسابقه سینمای ایران بود که در آن بر خلاف دوره های پیشین که هنرمندان مسئولیت انتخاب آثار را بر عهده داشتند این وظیفه بر عهده مدیران وقت سینمای ایران س شده بود که همین امر باعث حذف تعدادی از های مهم سال سینمای ایران شد و قهر تعدادی از دست اندرکاران تولید در سینمای ایران را در پی داشت.در این دوره از جشنواره ۲۲ در بخش بین الملل و سینمای ایران با هم به رقابت پرداختند و چندین نیز در بخش های های اول و مهمان حضور داشتند؛ در بخش مسابقه سینمای ایران این دوره از جشنواره هایی همچون: «اینجا چراغی روشن است» به کارگردانی سیدرضا میرکریمی، «دیوانه ای از قفس پرید» به کارگردانی احمدرضا معتمدی، « در غبار» به کارگردانی اصغر فرهادی، « روشن» به کارگردانی فرزاد موتمن، «صنوبر» به کارگردانی مجتبی راعی، «فرش باد» و «گاهی به آسمان نگاه کن» به کارگردانی کمال تبریزی، «نفس عمیق» به کارگردانی پرویز شهبازی، «صورتی» به کارگردانی فریدون جیرانی و «واکنش پنجم» تهمینه میلانی به نمایش درآمدند.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از: مسابقه سینمای ایران، مسابقه سینمای بین الملل، مسابقه های اول، مسابقه های کوتاه، مسابقه مستند، جشنواره جشنواره ها، ده ساز بزرگ قرن، زنگ سینما و نکوداشت؛ داوران بخش مسابقه سینمای ایران این دوره از جشنواره هم به شرح زیر بودند: مهرداد فرید، محمدرضا جعفری جلوه، کامبوزیا پرتوی، مهرداد فخیمی و رسول صدرعاملی؛ همچنین در بخش بین الملل داورانی همچون داریوش مهرجویی، سدومیر کولار، تاد سولاندز، کریشتف زانوسی، رولند جافه حضور داشتند. و مهوش شیخ ال ی، محمدرضا اصلانی، فرهاد مهرانفر، بهمن قبادی، کیانوش عیاری و حمید جبلی های اول و مستند و کوتاه را داوری می د.برگزیدگان این دوره به شرح زیر بودند:سیمرغ بلورین بهترین مستند به سودابه باباگپ برای «کشتی نوح»لوح افتخار بهترین مستند به سید مانی میرصادقی برای «جان مرجان»سیمرغ بلورین بهترین اول به محمد رسول اف برای «گاگومان»سیمرغ بلورین بهترین کوتاه به شهرام شاه حسینی برای به «طعم خاک»سیمرغ بلورین بهترین دستاوردهای فنی و هنری به حمید خضوعی انه برای «اینجا چراغی روشن است»سیمرغ بلورین بهترین دستاورد فنی و هنری موسیقی به مجید انتظامی برای «دیوانه ای از قفس پرید»سیمرغ بلورین بهترین اثر هنر و تجربه به علیرضا امینی برای «نامه های باد»سیمرغ بلورین بهترین نامه به پرویز شهبازی برای «نفس عمیق»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد به حبیب رضایی برای «اینجا چراغی روشن است»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن به نیکی کریمی برای «واکنش پنجم»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به رضا میرکریمی برای «اینجا چراغی روشن است»سیمرغ بلورین بهترین به محمدرضا تخت کشیان برای «دیوانه ای از قفس پرید»جایزه ویژه هیأت داوران به کمال تبریزی برای «فرش باد»همچنین جوایز بخش بین الملل این دوره از جشنواره بدین شرح به برگزیدگان اهدا شد:سیمرغ بلورین بهترین کوتاه به هانا هیلبورن، داوید ارنویچ و ماتس یوهانسن برای «در خفا»دیپلم افتخار بهترین به الیا سلیمان برای «مشیت الهی»دیپلم افتخار بهترین به مایکل مور برای «بولینگ برای کلمباین»سیمرغ بلورین بهترین دستاورد هنری یا تکنیکی به برتران تاورنیه برای «مجوز عبور»سیمرغ بلورین بهترین بازیگری به اولیویه گورنه برای «پسر»سیمرغ بلورین بهترین نامه به آکی کوریسماکی برای «مردی بدون گذشته»سیمرغ بلورین بهترین کارگردان به ال مرادف برای «بادبادک»سیمرغ بلورین هیأت داوری به اصغر فرهادی برای « در غبار»سیمرغ بلورین بهترین به برادران داردن برای «پسر»بیست و دومین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۸۲- دبیر: علیرضا رضاداد(ملی شدن جشنواره فجر با برگزاری اش در ۶ استان کشور)یکی از نکات مهم این دوره از جشنواره که به نحوی نقطه عطفی در تاریخ برگزاری سی سال جشنواره فجر که به عنوان ملی ترین جشنواره ایران ی از آن نام برده می شود ب ایی جشنواره در ۶ مرکز استان بود به نحوی که تمامی های مهم جشنواره برای اولین بار نه تنها در شهر تهران که برای دوستداران سینما در ۶ مرکز استان نیز به نمایش درآمد که یکی از دلایل بزرگ این مهم همزمانی برگزاری این دوره از جشنواره با جشن های ربع قرن پیروزی انقلاب ی بود. جدا از این امر مهم یکی دیگر از نکات کلیدی و مهم این دوره از جشنواره حذف بخش هایی همچون: مرور آثار، بزرگداشت ها و غیره بود و در عوض آن رضاداد چندین رشته مختلف را به رشته های جایزه بگیر این دوره از جشنواره اضافه نمود. همچنین در این دوره از جشنواره بسیاری از نام آوران و قدیمی های سینمای ایران نیز بعد از سال ها دوری حضور داشتند. مسعود کیمیایی ساز مؤلف سینمای ایران بعد از گذشت بیش از ۵ سال از ساخت آ ین اش با عنوان «سربازهای » و داریوش مهرجویی نیز پس از مدت ها فترت، یک کمدی شبیه «اجاره نشین ها» با عنوان «مهمان مامان» در جشنواره حاضر بودند.یکی دیگر از نکات مهم این دوره از جشنواره فجر حضور تعداد کثیری های سینمای جنگ بود به نحوی که پس از سال ها بی توجهی به این گونه، در سینمای جنگی کشور سازان زیادی به سمت و سوی تولید هایی با محوریت جنگ و هشت سال دفاع مقدس رفته بودند.اما پوستر این دوره از جشنواره هم کمال تعجب دور از فضای سینما طراحی شده و هیچ نشانی از هنر سینما نداشت و بعد از سال ها اگر در جایی آن را مخاطبین ببینند اصلا نمی توانند حدس بزنند که این طراحی برای یک جشنواره بوده است!حضور «مارمولک» به کارگردانی کمال تبریزی در این دوره از جشنواره یکی از مهم ترین و کلیدی ترین نکات بود که تا نزدیک به دو سال بعد یکی از جنجالی ترین، حاشیه ساز ترین و پرطرفدار ترین های جشنواره محسوب می شد و مردم برای دیدن آن ساعت های متمادی پشت در سینماها صف می کشیدند و بلیت های این با قیمت های بسیار گزافی حتی تا ۵۰ هزار تومان (که با احتساب تورم امروز رقمی بسیار گزاف محسوب می شود) در بازار سیاه ید و فروش می شد. «مارمولک» بعد از سال ها توانست رونق دوباره را به جشنواره فجر باز گرداند و باعث ایجاد سانس های متمادی فوق العاده در تمامی سینماهای نمایش دهنده های جشنواره شود.در این دوره بیش از ۳۰ در بخش مسابقه سینمای ایران با هم به رقابت می پرداختند که از میان آن ها می شود به هایی همچون: «اشک سرما» به کارگردانی عزیزالله حمیدنژاد، «باج خور» به کارگردانی فرزاد موتمن، « عشق» به کارگردانی جمال شورجه، «دوئل» به کارگردانی احمدرضا درویش، «رسم عاشق کشی» به کارگردانی خسرو معصومی، «روایت سه گانه» به کارگردانی گروهی، «سربازهای » به کارگردانی مسعود کیمیایی، «شمعی در باد» به کارگردانی پوران درخشنده، «شهر زیبا» به کارگردانی اصغر فرهادی،«قدمگاه» به کارگردانی محمدمهدی عسگ ور، « خونی» به کارگردانی بهروز افخمی، «مارمولک» به کارگردانی کمال تبریزی، «مزرعه پدری» به کارگردانی زنده یاد رسول ملاقلی پور و «هم نفس» به کارگردانی مهدی فخیم زاده اشاره کرد.همچنین هیأت داوران این دوره از جشنواره شامل افرادی همچون محمد بزرگ نیا، ابوالحسن داوودی، محمد داودی، مجتبی راعی، سید مهدی شجاعی، مینو فرشچی و علی نصیریان بودند. در بخش بین الملل نیز داوران به شرح زیر بودند: یان تروئل، الیا سلیمان، شارل تسون، هلما ساندرز، عادل حسنی، مجید مجیدی، علیرضا شجاع نوری؛ همچنین های اول و دوم را افرادی همچون سعید حاجی میری، کمال تبریزی، فرهاد توحیدی، احمدرضا معتمدی، مسعود فراستی داوری می د و در بخش مستند نیز افرادی همچون مصطفی رزاق کریمی، فرهاد مهرانفر، فرشاد فرشته حکمت داوری آثار را بر عهده داشتند.برگزیدگان این دوره از جشنواره به شرح زیر بودند:لوح تقدیر دبیر جشنواره برگزیده مهمان به علی عبدالعلی زاده برای «سیزده گربه روی شیروانی»بهترین کوتاه داستانی به شهرام مکری برای «طوفان سنجاقک»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به محسن روزبهانی برای «دوئل»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به حسن زاهدی برای «شهر زیبا»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به مسعود بهنام و حمید نقیبی برای «»دوئلسیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به مهرداد میرکیانی برای های «روایت سه گانه» و «قدمگاه»سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه و لباس به اثباتی برای «دوئل»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به مصطفی قه پوش برای «دوئل»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به محمدرضا علیقلی برای «»قدمگاهسیمرغ بلورین بهترین برداری به بهرام بدخشانی برای «دوئل»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل به مریلا زارعی برای «سربازهای »سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به کامبیز دیرباز برای «»دوئلسیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به گوهر خیر ش برای «رسم عاشق کشی»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به بهرام رادان برای «شمعی در باد»سیمرغ بلورین بهترین نامه به پیمان قاسم خانی برای «مارمولک»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به احمدرضا درویش برای «دوئل»سیمرغ بلورین بهترین به داریوش مهرجویی برای «مهمان مامان»جایزه ویژه هیأت داوران به رخشان بنی اعتماد برای «گیلانه»جایزه ویژه هیأت داوران به پرویز پرستویی برای «مارمولک»سیمرغ بلورین بهترین برگزیده تماشاگران به کمال تبریزی برای «مارمولک»در بخش بین الملل این دوره از جشنواره نیز جوایزی بدین شرح به برگزیدگان اهدا گردید:دیپلم افتخار به مایکل وینترباتم برای «در این دنیا»سیمرغ بلورین بهترین کوتاه به شهرام مکری برای «طوفان سنجاقک»سیمرغ بلورین بهترین دستاورد فنی و هنری به سیبانوشی تاکاهیده برای «آینده درخشان»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر به عزت الله انتظامی برای «» خونیسیمرغ بلورین بهترین نامه به کریستوفر همپتن و رابرت شنکان برای « یی آرام»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به کوروساواکی یوشی برای «آینده درخشان»سیمرغ بلورین بهترین به آندری زویاگینتسف برای «بازگشت»جایزه ویژه هیأت داوران به بهروز افخمی برای « خونی»جایزه ویژه هیأت داوران بین الادیان به کمال تبریزی برای «مارمولک»بیست و سومین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۸۳- دبیر: علیرضا رضاداد(توجه به آثار معناگرا)دبیری این دوره از جشنواره فجر را هم علیرضا رضاداد مدیر کل وقت بنیاد سینمایی فار بر عهده داشت.در این دوره از جشنواره فجر نیز به جرأت می توان گفت که هیچیک از سازان مطرح و پیش وت سینمای ایران حضور نداشتند و تنها نسل میانی و نسل سوم سازان آثاری را در این دوره از جشنواره فجر به نمایش درآورده بودند. در این دوره از جشنواره فجر های معناگرا حضور چشمگیری دارند و این ژانر نوپا در سینمای ایران به سبب حمایت های عدیده تی بخش بزرگی از های حاضر در جشنواره را به خود اختصاص می دهد. اما سازانی که در این دوره از جشنواره های اجتماعی ساخته بودند هیچیک آنگونه که باید نتوانستند نظرات را به سوی خود جلب نمایند، «زن زیادی» به کارگردانی تهمینه میلانی و یا «سالاد فصل» به کارگردانی فریدون جیرانی هیچکدام در این دوره نتوانستند نگاه ها را به سوی خود جلب کنند و در این میانه تنها هایی چون: «کافه ترانزیت» به کارکردانی کامبوزیا پرتوی توانست نظرات مثبت منتقدان را به سوی خود جلب نماید.جدا از این ها یکی دیگر از نکات مهم این دوره از جشنواره جداسازی مراسم اختتامیه بخش بین الملل از بخش اختتامیه سینمای ایران است. از همین سو جنبه «بین المللی» شدن جشنواره فجر کمی بیشتر نمودار می شود و گویی خود را برای دوران تازه ای در عرصه بین الملل آماده می سازد. جداسازی این مراسم باعث می شود که جوایز زیادی به هر دو بخش اضافه شوند که به خودی خود به دلیل کثرت موضوعی این دوره از جشنواره از جمله برگزاری جشنواره های معناگرا و یا سینمای آسیا این امر کاری پسندیده محسوب می شود.در این دوره از جشنواره فجر ۲۴ در بخش مسابقه سینمای ایران به نمایش درآمدند که از میان آن ها می توان به هایی چون: «باغ های کندلوس» به کارگردانی زنده یاد ایرج کریمی، «بشارت منجی» به کارگردانی نادر طالب زاده، «بیدارشو آرزو» به کارگردانی کیانوش عیاری، «بید مجنون» به کارگردانی مجید مجیدی، « مه» به کارگردانی پرویز شیخ طادی، «جایی برای زندگی» به کارگردانی محمدرضا بزرگ نیا، «خیلی دور خیلی نزدیک» به کارگردانی سیدرضا میرکریمی، « ب باباتو دیدم آیدا» به کارگردانی رسول صدرعاملی، «رستگاری در هشت و ۲۰ دقیقه» به کارگردانی سیروس الوند، «زن زیادی» به کارگردانی تهمینه میلانی، «سالاد فصل» به کارگردانی فریدون جیرانی، «کافه ترانزیت» به کارگردانی کامبوزیا پرتوی، «ما همه خوبیم» به کارگردانی بیژن میرباقری، «ماهی ها عاشق می شوند» به کارگردانی علی رفیعی، «یک تکه نان» به کارگردانی کمال تبریزی و... اشاره کرد.همچنین در این دوره جشنواره ۱۵ در بخش های اول و دوم با هم به رقابت پرداختند و در بخش بزرگداشت نیز به به عبدالله اسکندری و فرامرز قریبیان پرداخته شد. بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودن از: مسابقه سینمای ایران (بلند و کوتاه)، مسابقه سینمای بین المللی (بلند و کوتاه)، مسابقه های اول و دوم سینمای ایران، مسابقه آثار مستند (چشم واقعیت)، جشنواره جشنواره ها، نمایش های ویژه، مسابقه سینمای معناگرا، سینما و سیاست، جلوه های ویژه بصری سینمای جهان و سینمای صامتداوران بخش مسابقه سینمای ایران این دوره از جشنواره را نیز افرادی همچون حمید دهقان پور، عزیز ساعتی، فرامرز قریبیان، حسین کرمی، منوچهر محمدی، داریوش مهرجویی و محمدعلی تشکیل می دادند. داوری بخش بین الملل را نیز افرادی همچون: احمدرضا درویش، آتیلا دورسای، کارن شاه نظرف، علیرضا شجاع نوری، جمشید عثمانف، تام لودی، کولت نوفال بر عهده داشتند. در بخش مسابقه های اول و دوم نیز افرادی همچون علیرضا رئیسیان، علیرضا سجادپور، محمدرضا هنرمند به قضاوت آثار می پرداختند و داوران بخش مستند نیز افرادی همچون محمد تهامی نژاد، منوچهر طیاب، مجتبی مشیری بودند.پوستر بیست و سومین دوره، کمی مفهومی تر و البته مرتبط تر با سینما شده است. در تصویر شاهد یک پرنده هستیم مانند بسیاری از پوسترهای قبلی اما با این تفاوت که این پرنده کار دست انسان است و می توان حدس زد که جنس آن از ف برنج است. این پرنده روی یک نوار نگاتیو نشسته است.برگزیدگان این دوره از جشنواره به شرح زیر بودند:جایزه بین المذاهب به کامبوزیا پرتوی برای «کافه ترانزیت»دیپلم افتخار بهترین کوتاه به حشتمی برای «تنها صداست»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به نجف فتاحی برای «جایی برای زندگی»سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه و لباس به اثباتی برای «خیلی دور خیلی نزدیک»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به زنده یاد یدالله برای «بید مجنون»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به بهمن اردلان برای «خیلی دور خیلی نزدیک»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به محمد قومی برای «خیلی دور خیلی نزدیک»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به سعید شاهسواری برای «ما همه خوبیم»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی به محمدرضا علیقلی برای «خیلی دور خیلی نزدیک»سیمرغ بلورین بهترین برداری به حمید خضوعی انه برای «خیلی دور خیلی نزدیک»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به لیلا زارع برای «ما همه خوبیم»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد علیرضا شیخ ال ی برای « مه»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به خسرو شکیبایی برای «سالاد فصل»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به فرشته صدرعرفایی برای «کافه ترانزیت»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به پرویز پرستویی برای «بید مجنون»سیمرغ بلورین بهترین اثر هنر و تجربه به کیانوش عیاری برای «بیدارشو آرزو»سیمرغ بلورین بهترین نامه به کامبوزیا پرتوی برای «»کافه ترانزیتسیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به مجید مجیدی برای «بید مجنون»جایزه ویژه هیأت داوران به محمد بزرگ نیا برای «جایی برای زندگی»جایزه ویژه هیأت داوران به کمال تبرزی برای «یک تکه نان»سیمرغ بلورین بهترین به سیدرضا میرکریمی برای «خیلی دور خیلی نزدیک»سیمرغ بلورین بهترین ایرانی برگزیده تماشاگران به مجید مجیدی برای «بید مجنون»جوایز بخش مستند:دیپلم افتخار بهترین به مهرداد اسکویی برای «از پس برقع»دیپلم افتخار بهترین تحقیق و پژوهش به ارد عطا ور و وحید باقرزاده برای «منم داریوش»سیمرغ بلورین بهترین به ماجد نیسی برای «مردم زنگ زده»جوایز بخش اول و دوم:دیپلم افتخار بهترین به بیژن میرباقری برای «ما همه خوبیم»سیمرغ بلورین بهترین به رضا اعظمیان برای «برای زندگی»جوایز بخش بین الملل:سیمرغ بلورین بهترین کوتاه به کورالی فارگی برای «تلگراف»سیمرغ بلورین بهترین دستاورد فنی و هنری به کیانوش عیاری برای «بیدارشو آرزو»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر به اورلیش ماتیس برای «روز نهم»سیمرغ بلورین بهترین نامه به دنیس گانسل و مگی پرن برای «ناپولا»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به فولکر اشلوندورف برای «روز نهم»سیمرغ بلورین بهترین بلند به یورگن هاسه برای «روز نهم»سیمرغ جایزه ویژه هیأت داوران به کیانوش عیاری برای «بیدار شو آرزو»بیست و چهارمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۸۴- دبیر: علیرضا رضاداد(از پدیده شدن «چهارشنبه سوری» و «عصر » تا بزرگداشت خسرو سینایی، گلاب آدینه و مجید انتظامی)دبیری این دوره از جشنواره کماکان بر عهده علیرضا رضاداد بود. پوستر این دوره از جشنواره شکل و شمایلی ایرانی داشت که در نوع خود قابل ستایش و تحسین بود.در این دوره از جشنواره ۲۴ در بخش اصلی با هم به رقابت پرداختند که در میان آنها آثاری چون: «باغ فردوس ۵ بعدازظهر» به کارگردانی سیامک شایقی، «به نام پدر» به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا، «به آهستگی» به کارگردانی مازیار میری، «پرونده هاوانا» به کارگردانی علیرضا رئیسیان، «تقاطع» به کارگردانی ابوالحسن داودی، «چهارشنبه سوری» به کارگردانی اصغرفرهادی، «زاگرس» به کارگردانی محمدعلی ، «زمستان است» به کارگردانی رفیع پیتز، «ستاره می شود» به کارگردانی فریدون جیرانی، «سفر به هیدالو» به کارگردانی مجتبی راعی، «شهر آشوب» به کارگردانی یدالله صمدی، «عصر » به کارگردانی مونا زندی حقیقی، «کافه ستاره» به کارگردانی سامان مقدم، «هوو» به کارگردانی علیرضا داوود نژاد و «وقتی همه خواب بودند» به کارگردانی فریدون حسن پور حضور داشتند. در این میان های «چهارشنبه سوری» و «عصر » توانستند به عنوان پدیده های این دوره از جشنواره معرفی شدند.داوران این دوره شامل پرویز پورحسینی، احمدرضا درویش، سید مهدی شجاعی، فرهاد صبا، رسول صدرعاملی، مجید مجیدی و اکبر نبوی بودند. همچنین در این دوره از جشنواره بزرگداشت خسرو سینایی، گلاب آدینه و مجید انتظامی برگزار شد.برگزیدگان این دوره از جشنواره به شرح زیر بودند:سیمرغ بلورین بهترین :به ابراهیم حاتمی کیا برای «به نام پدر»جایزه ویژه هیأت داوران به مونا زندی حقیقی برای «عصر »جایزه ویژه هیأت داوران به شاهد احمدلو برای «چند میگری گریه کنی؟»سیمرغ بلورین بهترین هنر و تجربه به مجتبی راعی برای «سفر به هیدالو»سیمرغ بلورین به
سینماپرس: جشنواره فجر مهمترین اتفاق سینمایی کشور است که در آن سرنوشت یک سال سینما مشخص می شود؛ جشنواره ای که اینک در آستانه ۳۶ سالگی اش قرار دارد. برای شناخت هرچه بهتر فراز و نشیب های این جشنواره به مرور ۳۵ دوره برگزاری آن پرداخته شده است. سیدرضا منتظری/ جشنواره فجر مهمترین رویداد سینمایی کشور است که در آن سرنوشت یک سال سینما مشخص می شود؛ جشنواره ای که اینک در آستانه ۳۶ سالگی اش قرار دارد و کمتر ی می توانست در سال ۱۳۶۱ پیش بینی کند رویدادی که احتمالاً بیشتر به شکل مناسبتی و برای پربارتر شدن جشن های دهه فجر، یا دست بالا برنامه ای برای جایگزین جشنواره ای به جای جشنواره «سپاس»، یا «جشنواره جهانی تهران» تدارک دیده شد، نه تنها چند دهه دوام بیاورد، بلکه به مهمترین رویداد سالانه سینمای ایران بدل شود! اما واقعیت این است که جشنواره فجر در طول تمام این سال ها علیرغم مشکلات متعددی که بر سر راه خود داشته به حیات خود ادامه داده و همواره برای سینماگران حائز اهمیت بوده است؛ در مجموعه مقالات پیش رو سعی شده تا نگاهی اجمالی به ۳۵ دوره برگزاری این رویداد سینمایی داشته باشیم. در بخش نخست این مقاله با عنوان از تولد و تردید تا غنی شدن و امید، مروری بر دوره های اول تا هشتم جشنواره فجر داشتیم و اینک به مرور ۸ دوره دیگر این رویداد مهم سینمایی خواهیم پرداخت.نهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۶۹- دبیر: سیدمحمد بهشتی(از انتقاد نسبت به سیاست گذاری های کلان سینما تا حضور پررنگ سیمرغ در پوستر جشنواره) دوره نهم جشنواره فجر که دبیری آن را سید محمد بهشتی بر عهده داشت دوره ای پر از ابهام و تردید است. دوره ای که آوازه هایش از سینما فراتر رفت و سینما در بخش کلان سیاست گذاری هایش دچار دردسر شد. این دوره به لحاظ حضور «نوبت عاشقی» به کارگردانی محسن مخملباف بسیار جنجالی شد و دامنه بحث درباره این دوره از جشنواره به مجلس شورای ی هم رسید.معترضان به مخملباف در آن زمان کلیت جشنواره فجر را زیر سوال بردند و به دلیل وجود فلسفه «عشق» در این ، سینمای ایران را سینمایی کثیف برشمردند. اتفاقی که سال ها بعد از جشنواره نهم و در سی و یکمین جشنواره فجر هم شاهد آن بودیم به نحوی که در آن دوره برخی از ها نظیر: «زندگی خصوصی» به کارگردانی حسین فرحبخش و «گشت ارشاد» به کارگردانی سعید سهیلی نیز با چنین مشکلاتی مواجه شدند و در اکران های سال ۱۳۹۱ نیز برخی دیگر از ها از جمله: «من مادر هستم» به کارگردانی فریدون جیرانی نیز با مشکلی مشابه روبرو شدند.پوستر این دوره از جشنواره نسبت به دوره های گذشته تغییرات چشمگیری کرده بود. سیمرغ در این پوستر برای اولین بار به صورت پررنگ خودنمایی می کرد که از نماد نگاتیو برای طراحی آن استفاده شده بود؛ همچنین در این دوره از جشنواره اضافه شدن بخش مهمی همچون «سینما و ادبیات» به جشنواره فجر هم نقطه عطفی در تاریخ برگزاری ۳۵ دوره برگزاری جشنواره فجر قلمداد می شود.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از: مسابقه سینمای ایران، مسابقه های اول و دوم، مرور یک سال سینمای ایران، مسابقه مواد تبلیغی ها، مسابقه بین المللی های اول و دوم، جشنواره جشنواره ها، نمایش های ویژه، سینمای سازان زن، ادبیات و سینمای فرانسه و گنجینه های خانه ای که باز هم زنده یاد احمد جورقانیان آرشیودار قدیمی سینمای کشور نقش بسیار مهمی برای های به نمایش درآمده در این رویداد داشت.در این دوره ۱۲ بلند در بخش سینمایی با هم به رقابت پرداختند که در میان آنها افرادی چون یدالله صمدی با «آپارتمان شماره ۱۳»، احمدرضا درویش با «ابلیس»، واروژ کریم ی با « آ »، کمال تبریزی با در «مسلخ عشق»، داریوش فرهنگ با «دو با یک بلیت»، محسن مخملباف با «نوبت عاشقی»، بهروز افخمی با «عروس» و محمدرضا اعلامی با «عشق و مرگ» حضور داشتند و ۱۰ هم در بخش خارج از مسابقه به نمایش درآمدند.در بخش مسابقه های اول و دوم هم هایی چون: «افسانه آه» به کارگردانی تهمینه میلانی، «سفر جادویی» به کارگردانی ابوالحسن داوودی و «علی و غول جنگل» به کارگردانی مشترک مسعود رسام و بیژن بیرنگ حضور داشتند.داوران مسابقه سینمای ایران این دوره از جشنواره عبارت بودند از: ابراهیم حاتمی کیا، علیرضا شجاع نوری، فرهاد صبا، منوچهر عسگری نسب و محمدعلی ؛ همچنین در بخش مسابقه های اول و دوم افرادی همچون: رخشان بنی اعتماد، علیرضا رئیسیان، کیانوش عیاری، پروانه معصومی و رسول ملاقلی پور داوری را بر عهده داشتند.محمد احصایی، محمدمهدی دادگو و محمود کلاری نیز داوری بخش مسابقه مواد تبلیغی ها ربر عهده داشتند. در بخش بین الملل مسابقه های اول و دوم نیز داورانی همچون: دیوید اشترایف، مانوئل پرزپاردس، پل کا ، کیوشیرو اکابه، داریوش مهرجویی و آرونا واسودف حضور داشتند.برگزیدگان این دوره از جشنواره عبارت بودند از:سیمرغ بلورین بهترین صحنه آرایی به حسن فارسی برای « آ »سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به مسعود ولدبیگی و مژده شمسایی برای « آ »سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به ایرج تقی پور برای «سایه خیال»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به پرویز آبنار برای « آ »سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به محسن روشن برای «چشم شیشه ای»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به نیکو دمند برای « آ »سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به سعید پورصمیمی برای « آ »سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به فریماه فرجامی برای « آ »دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به حسین پناهی برای «سایه خیال»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به مهدی هاشمی برای «دو با یک بلیت»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به محمدرضا مویینی برای «عروس»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به بابک بیات برای «عروس»سیمرغ بلورین بهترین برداری به اصغر رفیعی جم برای « آ »سیمرغ بلورین بهترین نامه به یدالله صمدی برای «آپارتمان شماره ۱۳»دیپلم افتخار بهترین کارگردانی به بهروز افخمی برای «عروس»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به واروژ کریم ی برای « آ »دیپلم افتخار بهترین به داریوش فرهنگ برای «دو با یک بلیت»سیمرغ بلورین بهترین به یدالله صمدی برای «آپارتمان شماره ۱۳»جایزه ویژه هیأت داوران به شهریار پارسی پور برای «نقش عشق»دیپلم افتخار بهترین اول و دوم به محمدابراهیم سلطانی فر برای «تویی که نمی شناختمت» و رجب محمدین برای «به خاطر همه چیز» و واروژ کریم ی برای « آ »سیمرغ بلورین بهترین اول و دوم به حسین دلیر برای «سایه خیال»جایزه ویژه هیأت داوران به داریوش فرهنگ برای «دو با یک بلیت»سیمرغ بلورین بهترین پوستر به مرتضی ممیز برای «ای ایران» و «مهاجر»سیمرغ بلورین بهترین ع به حسین ملکی برای «ریحانه»سیمرغ بلورین بهترین نمونه به ایرج گل افشان برای «هامون»سیمرغ بلورین بهترین بین المللی اول و دوم به شاجی کارون از کشور هند برای «تولد»جایزه ویژه هیآت داوران به فروزان و گولسون کارا مصطفی از کشور ترکیه برای «سینماهای من»دیپلم افتخار بهترین کارگردانی به شهریار پارسی پور برای «نقش عشق» و سریک آپریموف از شوروی برای «آ ین ایستگاه»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی اول و دوم به گیوگوس کاریپدس از کشور یونان برای «زیر سایه ترس»دهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۰ – دبیر: سیدمحمد بهشتی(رویارویی ۲ نسل سینمای ایران و تکامل جشنواره در آستانه دهه دوم حیات)این جشنواره به نوعی محل رویارویی دو نسل سینمای ایران بود. از یک طرف سازان نامدار و پر ادعایی چون بهرام بیضایی و داریوش مهرجویی حضور داشتند و از سوی دیگر سازانی همچون علیرضا داوود نژاد و مهدی صباغ زاده وارد عرصه رقابت با آن ها شده بودند.پوستر این دوره از جشنواره مانند دوره قبل از سیمرغ به عنوان نماد اصلی پوستر استفاده کرده بود اما این بار طراحی های ایرانی پوستر را با رنگ و لعاب هنر ایرانی به تصویر کشیده بود. نقش و نگارهای ایرانی شاید می توانست در آن دوره در بخش بین الملل کمک ویژه ای به شناخته شدن این جشنواره و یا ماندن در ذهن مخاطبان بین المللی داشته باشد؛ اما ذکر این نکته ضروری است که بخش بین المللی این دوره از جشنواره با اینکه وارد دومین دهه فعالیت خود شده بود آنچنان که باید شکل نگرفته بود و تنها های زیادی در بخش مرور آثار به نمایش در می آمدند.بخش های این دوره از جشنواره شامل مسابقه سینمای ایران، مسابقه های اول و دوم، سینمای ایران در یک سکانس، مسابقه نمونه (آنونس)، جشنواره جشنواره ها، نمایش های ویژه، سینمای فلسطین، جلوه های مقاومت، مروری بر آثار آ ا کوروساوا، اینگمار برگمان، ان خاموش سینمای فرانسه، ادبیات و سینمای شوروری، ره آورد اصفهان و سفیران خنده بود.۲۴ در بخش مسابقه این دوره جشنواره حضور داشتند که در میان آنها هایی چون «آقای بخشدار» به کارگردانی خسرو معصومی، «اوینار» به کارگردانی شهرام اسدی، «بانو» به کارگردانی داریوش مهرجویی، «برخورد» به کارگردانی سیروس الوند، «خانه خلوت» به کارگردانی مهدی صباغ زاده، «دادستان» به کارگردانی بزرگمهر رفیعا، «دلشدگان» به کارگردانی زنده یاد علی حاتمی، «دونفر و نصفی» به کارگردانی یدالله صمدی، «دو نیمه سیب» به کارگردانی کیانوش عیاری، «دیگه چه خبر؟» به کارگردانی تهمینه میلانی، « خاک» به کارگردانی ابوالفضل جلیلی، «زندگی و دیگر هیچ» به کارگردانی عباس کیارستمی، «قربانی» به کارگردانی رسول صدرعاملی، «مسافران» به کارگردانی بهرام بیضایی، «نرگس» به کارگردانی رخشان بنی اعتماد، «نیاز» به کارگردانی علیرضا داوودنژاد، «وصل نیکان» به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا و «هور در آتش» به کارگردانی عزیزالله حمیدنژاد به چشم می خورند. در بخش های اول و دوم هم های مانند «بدوک» به کارگردانی مجید مجیدی، «پوتین» به کارگردانی عبدالله باکیده، «خمره» به کارگردانی ابراهیم فروزش و «مرغ وحشی» به کارگردانی مسعود کرامتی حضور داشتند.داوران مسابقه سینمای ایران این دوره از جشنواره شامل بهروز افخمی، خسرو سینایی، فرهاد صبا، رسول ملاقلی پور و پرویز مقدم بودند. در بخش های اول و دوم نیز افرادی همچون: محمود ارجمند، جهانگیر الماسی، ابراهیم حاتمی کیا، عطاالله حیاتی و یدالله صمدی حضور داشتند.برگزیدگان این دوره از جشنواره به این شرح بودند:سیمرغ بلورین بهترین نمونه به ایرج گل افشان برای «تعقیب سایه ها»سیمرغ بلورین بهترین صحنه آرایی به حسن فارسی برای «ناصر الدین شاه آکتور سینما»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به عبدالله اسکندری برای «ناصرالدین شاه آکتور سینما»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به محمود سماک باشی برای «مسافران»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به روبیک منصوری برای «پوتین»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه میدانی به محمدرضا شرف الدین برای «هور در آتش»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه تصویری به ایرج تقی پور برای «ناصر الدین شاه آکتور سینما»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به فاطمه معتمدآریا برای «مسافران»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به جمیله شیخی برای «مسافران»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به فرامرز صدیقی برای «دادستان»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به محسن مخملباف و داوود یوسفیان برای «ناصرالدین شاه آکتور سینما»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به محمدرضا علیقلی برای «نرگس»سیمرغ بلورین بهترین برداری به مهرداد فخیمی برای «مسافران»دیپلم افتخار بهترین نامه به سید مهدی شجاعی و مجید مجیدی برای «بدوک» و مهدی فخیم زاده برای «شتاب زده»سیمرغ بلورین بهترین نامه به اصغر عبدالهی و حسن قلی زاده برای «خانه خلوت»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به رخشان بنی اعتماد برای «نرگس»سیمرغ بلورین بهترین به علیرضا داوود نژاد برای «نیاز»جایزه ویژه هیأت داوران به بهرام بیضایی برای «مسافران»دیپلم افتخار بهترین نامه اول و دوم به انسیه شاه حسینی و شهرام اسدی برای «اوینار» و بزرگمهر رفیعا برای «دادستان» و سید مهدی شجاعی و مجید مجیدی برای «بدوک»سیمرغ بلورین بهترین اول به مجید مجیدی برای «بدوک»سیمرغ بلورین بهترین دوم به ابراهیم فروزش برای «خمره»سیمرغ بلورین ویژه هیأت داوران به عزیزالله حمید نژاد برای «هور در آتش»یازدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۱- دبیر: سیدمحمد بهشتی(از حضور پرشور سینماگران انقل تا توجه ویژه به سینمای اجتماعی)این دوره از جشنواره فجر هم کماکان به دبیری سیدمحمد بهشتی برگزار شد. طراحی پوستر این دوره شکل آوانگارد به خود گرفت؛ در این پوستر چهره های سینمایی در حالی که یک نوار (نگاتیو) بالای سر خود گرفته اند دیده می شوند که حضور اصغر فرهادی سینماگر جوان آن دوران که هنوز به حیطه حرفه ای سینما وارد نشده بود یکی از نکات قابل تأمل است.اما مهمترین نکته این دوره از جشنواره این بود که سید مصطفی میرسلیم، پس از استعفای سید محمد خاتمی به عنوان فرهنگ و ارشاد ی جدید منصوب شده بود. بنابراین حال و هوای های جشنواره یازدهم تا حد زیادی متفاوت با دوره قبل به نظر می رسید و بسیاری از سازان انقل و ارزشی از جمله: ابراهیم حاتمی کای، جمال شورجه و... حضوری پرشور در جشنواره داشتند.یکی دیگر از نکات مهم این دوره از جشنواره حضور «رد پای گرگ» به کارگردانی مسعود کیمیایی بود که تا به امروز یکی از بهترین های این کارگردان مؤلف سینمای ایران محسوب می شود اما با تعجب کامل این نظر هیأت داوران را به سوی خود جلب نکرد و در این جشنواره تنها مهدی رجاییان سیمرغ بلورین بهترین تدوین را به خاطر این از آن خود می کند. گرایش اغلب سازان به نکات مهم اجتماعی در این دوره از جشنواره یکی دیگر از نکات مهم است به گونه ای که بسیاری از آنان از جمله مهدی صباغ زاده، محسن مخملباف، رسول ملاقلی پور، سیروس الوند و غیره به سمت تولید آثاری با درونمایه و محتوای اجتماعی و اغلب تلخ و گزنده می روند.همچنین در این دوره از جشنواره برای اولین بار رسماً بخش مرور آثار سازان مطرح جهان که اتفاقاً یکی از مهم ترین و پرطرفدار ترین بخش های جشنواره بود حدف می شود و به جای آن نمایش های ویژه ای از جمله چشم انداز سینمای نوین چین، سازان خاموش سینمای ایتالیا و غیره به این دوره افزوده می شوند این در حالی است که پیش از این در دوره های پیشین جشنواره مرور آثار سازان مهمی همچون آندره تارکوفسکی، یاسوجیرو ازو، آندره وایدا، سرگئی پاراجانف، آ ا کوروساوا، روبر برسون، و غیره جزو بخش های اصلی جشنواره بود که با استقبال خوبی از سوی مخاطبان روبرو می شد.یکی دیگر از نکات مهم این دوره از جشنواره عدم اهدای سیمرغ بلورین در بخش مواد تبلیغی بود که این روند از جشنواره دهم راه اندازی شده بود. بخش مهمی که در دوره های بعدی جشنواره به ویژه طی دوره های پایانی برگزاری جشنواره و از جشنواره بیست و هشتم به بعد به شکل ویژه تر و با شکوه بیشتری برگزار گردید.در این دوره از جشنواره هایی چون «آبادانی ها» ساخته کیانوش عیاری، «آذرخش» ساخته احمدرضا درویش، «از کرخه تا راین» ساخته ابراهیم حاتمی کیا، «افعی» ساخته محمدرضا اعلامی، «بازی بزرگان» ساخته کامبوزیا پرتوی، «بندر مه آلود» ساخته قویدل، «خسوف» ساخته رسول ملاقلی پور، «رد پای گرگ» ساخته مسعود کیمیایی، «سارا» ساخته داریوش مهرجویی، «شرم» و «صبح روز بعد» ساخته کیومرث پوراحمد، «لبه تیغ» ساخته جمال شورجه، «مردی در آینه» ساخته ساموئل خاچیکیان، «یک بار برای همیشه» ساخته سیروس الوند و «یک مرد، یک س» ساخته مسعود جعفری جوزانی از جمله آثار بخش رقابتی این دوره بودند و ۲ «چکمه» محمدعلی طالبی و «گریز» ناصر مهدی پور در بخش خارج از مسابقه حضور داشتند.در بخش های اول و دوم جشنواره هم که در میان ۲۵ افرادی چون جواد شمقدری با «بربال فرشتگان»، احمد امینی با «سایه های هجوم»، محمدحسین حقیقی با «سمفونی صحرا»، فرامرز صدیقی با «ط »، ابراهیم وحیدزاده با «مجسمه» و فتحعلی اویسی با «مریم و می تیل» حضور داشتند.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از: مسابقه سینمای ایران، مسابقه های اول و دوم، مسابقه مواد تبلیغی ها، جشنواره جشنواره ها، گنجینه های خانه ای، نمایش های ویژه و سینمای کودک و نوجوانداوران این دوره از جشنواره نیز از سید مرتضی آوینی، عزت الله انتظامی، عزیزالله حمیدنژاد، سید مهدی شجاعی و اسفندیار شهیدی بودند.همچنین برگزیدگان این دوره به شرح زیر بودند:سیمرغ بلورین بهترین صحنه آرایی به رضا علاقمند و سعید مترصد برای «هن یشه»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به مسعود ولدبیگی برای «از کرخه تا راین»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به جهانگیر میرشکاری و ساسان باق ور برای «هن یشه»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به محسن روشن برای «بر بال فرشتگان»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به رضا رستگار و مصطفی رستگار برای «بر بال فرشتگان»دیپلم افتخار بهترین بازیگر دسال به نیاز طارمی برای «مریم و می تیل»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نوجوان به مهدی باقربیگی برای های «شرم» و «صبح روز بعد»دیپلم افتخار بهترین بازیگر زن به پرویندخت یزدانیان برای های «شرم» و «صبح روز بعد»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به یاسمین ملک نصر برای «سارا»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به صادق صفایی برای «از کرخه تا راین»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به جهانبخش سلطانی برای «شرم»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به فاطمه معتمدآریا برای «یک بار برای همیشه»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به فرامرز قریبیان برای «بندر مه آلود»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به مهدی رجاییان برای «رد پای گرگ»دیپلم افتخار بهترین موسیقی متن به مجید انتظامی برای های «از کرخه تا راین» و «سمفونی صحرا»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به کیوان جهانشاهی برای «سایه های هجوم»دیپلم افتخار بهترین برداری به بهرام بدخشانی برای «سایه های هجوم»سیمرغ بلورین بهترین برداری به رضا رضی برای «پرواز را به خاطر بسپار»سیمرغ بلورین بهترین نامه به داریوش مهرجویی برای «سارا»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به سیروس الوند برای «یک بار برای همیشه»سیمرغ بلورین بهترین به ابراهیم حاتمی کیا برای «از کرخه تا راین»جایزه ویژه هیأت داوران به کیومرث پوراحمد برای «شرم»سیمرغ بلورین بهترین اول به احمد امینی برای «سایه های هجوم» و جواد شمقدری برای «بربال فرشتگان»جایزه ویژه دوم به ناصر غلامرضایی برای «خون بس»دوازدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۲- دبیر: سیدمحمد بهشتی(عدم حضور های شاخص و بازگشت اهدای جوایز مواد تبلیغی و اطلاع رسانی)یکی از نکات قابل تأمل این دوره از جشنواره عدم حضور های شاخص است اما بر خلاف چند دوره تعطیلی در بخش اهدای جوایز مواد تبلیغی و اطلاع رسانی در این دوره از جشنواره جایزه پر و پیمانی در این بخش به برگزیدگان اهدا شد به نحوی که در هر سه بخش پوستر، آنونس و ع هیأت داوران دو جایزه را به برگزیدگان خود اهدا نمود.دوره دوازدهم جشنواره فجر طراح پوستر تلاش داشته تا به فضاهای پست مدرن نزدیک شود؛ آغاز جشنواره از دوازده بهمن باعث شد تا ساعت طراحی شده در پوستر روی عقربه های دوازده بنشیند. و به جای اعداد ساعت دست هایی را مشاهده می کنیم که هرکدام شان یک شئی مرتبط با سینما را در دست دارند. نگاتیو هم در شکل کوچکتر و محدود وجود دارد و سیمرغ کارتونی شکل که فضای پست مدرن را قابل لمس تر می کند نیز به چشم می خورد.در این دوره از جشنواره مرور آثار کشورهای مهمی همچون: فرانسه، چین، هلند و ژاپن انجام شد. یکی دیگر از نکات مهم این دوره از جشنواره اضافه شدن بخش کنگره سازان مسلمان به جشنواره بود که طی سال های بعد با تغییر عناوین متفاوتی راه خود را ادامه داد و به شکلی پای ثابت تمامی دوره های بعدی جشنواره فجر شد. همچنین در این دوره از جشنواره بزرگداشت آل اندر داوژنکو و ورنر هرتسوگ برگزار شد.در این دوره از جشنواره هایی چون «آ ین شناسایی» ساخته علی شاه حاتمی، «بلوف» ساخته ساموئل خاچیکیان، «پایان کودکی» ساخته کمال تبریزی، «پناهنده» ساخته رسول ملاقلی پور، «تاواریش» ساخته مهدی فخیم زاده، «ترانزیت» ساخته علی سجادی حسینی، ت«یک تاک» ساخته محمدعلی طالبی، «جای امن» ساخته مجتبی راعی، «حماسه مجنون» ساخته جمال شورجه، «خا تر سبز» ساخته ابراهیم حاتمی کیا، «دمرل» ساخته یدالله صمدی، «نان و شعر» ساخته کیومرث پوراحمد و «همسر» ساخته مهدی فخیم زاده در میان ۱۹ بخش مسابقه حضور داشتند.در بخش های اول و دوم این دوره از جشنواره که ۲۰ حضور داشتند، کارگردانانی چون زنده یاد فرج الله سلحشور با «ایوب »، تورج منصوری با «بازیچه»، محمدرضا بزرگ نیا با «جنگ نفت کش ها»، ابراهیم مختاری با «زینت» و احمدرضا معتمدی با «هبوط» حاضر بودند.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از: مسابقه سینمای ایران، مسابقه های اول و دوم، مسابقه مواد تبلیغی ها، جشنواره جشنواره ها، کنگره سازان مسلمان و ره آورد اصفهان؛ همچنین داوران این دوره از جشنواره را افرادی همچون: سید مهدی شجاعی، جواد شمقدری، عباس کیارستمی، مجید مجیدی و فریدون ناصری تشکیل می داند. در بخش مسابقه مواد تبلیغی ها نیز سعید صادقی، سیدمحمود فدوی و اصغر فهیمی فر داوری را بر عهده داشتند.همچنین برگزیدگان این دوره از جشنواره به شرح زیر بودند:سیمرغ بلورین بهترین صحنه آرایی به ملک جهان خزاعی برای «بلندی های صفر»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به مهران برای «بلندی های صفر»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به بهمن حیدری برای «همسر»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به بهروز شهامت برای «حماسه مجنون»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به محسن روزبهانی برای «سجاده آتش»دیپلم افتخار بهترین بازیگر دسال به اسماعیلی برای «پایان کودکی»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به نیکو دمند برای «بازیچه»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به جعفر دهقان برای «حماسه مجنون»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول زن به پرویندخت یزدانیان برای «نان و شعر»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به فاطمه معتمدآریا برای «همسر»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به عزت الله انتظامی برای «روز فرشته»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به حسین زندباف برای «چشم »دیپلم افتخار بهترین موسیقی متن به پل هرتل برای «خا تر سبز»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به ناصر چشم آذر برای های «بلندی های صفر » و «چشم »سیمرغ بلورین بهترین برداری به حسن پویا برای «چشم »سیمرغ بلورین بهترین نامه به هوشنگ مرادی کرمانی و محمدعلی طالبی برای «تیک تاک»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به محمد بزرگ نیا برای «جنگ نفت کش ها»جایزه ویژه هیأت داوران به جمال شورجه برای «حماسه مجنون» و محمدعلی طالبی برای «تیک تاک»دیپلم افتخار بهترین اول به فرج الله سلحشور برای «ایوب »سیمرغ بلورین بهترین اول به احمد مرادپور برای «سجاده آتش»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی دوم به محمد بزرگ نیا برای «جنگ نفت کش ها»جایزه ویژه هیأت داوران برای بهترین نامه به فریدون دانشمند برای «دره هزار فانوس»دیپلم افتخار بهترین نمونه به ایرج گل افشان برای «سارا»سیمرغ بلورین بهترین نمونه به صمد تواضعی برای «تونل» و «بر بال فرشتگان»دیپلم افتخار بهترین ع به بهروز صادقی برای «یک بار برای همیشه»سیمرغ بلورین بهترین ع به مهرشاد کارخانی برای «هور در آتش»دیپلم افتخار بهترین پوستر به رضا عابدینی برای «هن یشه»سیمرغ بلورین بهترین پوستر به محسن سید محمودی برای «بدوک»سیزدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۳- دبیر: مهدی فریدزاده(خداحافظی سیدمحمد بهشتی با جشنواره و تولد بخش کنگره سازان مسلمان)مهمترین نکته این دوره از جشنواره این بود که پس از ۱۰ سال برگزاری جشنواره فجر به دبیری سید محمد بهشتی، در این دوره از جشنواره فجر، دبیری جشنواره به مهدی فرید زاده معاونت امور سینمایی وقت س شد و سیدمحمد بهشتی از جشنواره خداحافظی کرد.طراحی پوستر دوره این دوره به سمت ایرانی و ی کشش داشت و شاید یکی از دلایل آن این بود که جشنواره در ایام ماه مبارک رمضان برگزار می شد؛ یکی دیگر از نکات مهم این دوره از جشنواره جایگزین شدن بخش سازی ی با بخش کنگره سازان مسلمان است.اضافه شدن بخش « سازان بزرگ، های بزرگ» است که به مناسبت آغاز صده دوم تولد سینما به جشنواره فجر افزوده شد یکی دیگر از نکات مهم این دوره از جشنواره بود. در این بخش ۶۴ مهم ساخته شده در سال های ۱۹۲۱ تا ۱۹۸۹ به نمایش در می آید که البته اغلب آن ها پیش از این در دوره های پیشین جشنواره نیز به نمایش درآمده بودند که البته همانند گذشته زنده یاد احمد جورقانیان آرشیودار قدیمی سینمای کشور تلاشی بسیار برای تهیه ها انجام داد.در این دوره از جشنواره بیش از ۳۳ بلند ایرانی حضور داشتند که برخی آن ها عبارت بودند از: «افسانه دوخواهر» ساخته کامبوزیا پرتوی، «بازمانده» ساخته زنده یاد سیف الله داد، «به خاطر هانیه» ساخته کیومرث پوراحمد، «پری» ساخته داریوش مهرجویی، «تجارت» ساخته مسعود کیمیایی، «حمله به اچ ۳»ساخته شهریار بحرانی، «خلع سلاح» ساخته علیرضا داوودنژاد، «دل و دشنه» ساخته مسعود جعفری جوزانی، «دیدار» ساخته محمدرضا هنرمند، «روز » ساخته بهروز افخمی، «روسری آبی» ساخته رخشان بنی اعتماد، «کیمیا» ساخته احمدرضا درویش، «می خواهم زنده بمانم» ساخته زنده یاد ایرج قادری و...همچنین در بخش مسابقه های اول و دوم هم ۲۱ اثر با هم به رقابت پرداختند که در میان آنها های مهمی همچون «آدم برفی» ساخته داوود میرباقری، «بادکنک سفید» ساخته جعفر پناهی، «روز واقعه» ساخته شهرام اسدی و «سفر» ساخته علیرضا رئیسیان حضور داشتند.یکی از جالب ترین نکات در مورد این دوره از جشنواره حضور «آدم برفی» بود این بعدها به یکی از جنجالی ترین و بحث برانگیز ترین ها در تاریخ سینمای ایران بدل شد اما جالب آنکه در این دوره از جشنواره فجر نه در میان منتقدان و داوران و نه در میان مخاطبان عام جشنواره جایگاه ویژه ای پیدا نکرد.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از: مسابقه سینمای ایران، مسابقه های اول و دوم، مسابقه مواد تبلیغی ها، جشنواره جشنواره ها، ساز در کشورهای ی، سینما و ادبیات چین و آلمان، نمایش های ویژه، سازان بزرگ های بزرگ مروری بر آثار کنجی میزوگوچی و سرگئی آیزنشتاین، از طراحی تا سازی و ره آورد اصفهان؛ داوران این دوره از جشنواره را نیز افرادی همچون: محمد رجبی، ابراهیم حاتمی کیا، جواد شمقدری، خسرو سینایی و ابراهیم فروزش تشکیل می دادند.برگزیدگان این دوره از جشنواره نیز به شرح زیر بودند:سیمرغ بلورین بهترین صحنه آرایی به مجید میرف ایی برای «روز واقعه»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به عبدالله اسکندری برای های «آ ین بندر» و «روز واقعه»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به بهروز معاونیان و اصغر شاهوردی برای «کیمیا»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به بهروز شهامت برای «ساز و ستاره»دیپلم افتخار بهترین جلوه های ویژه به ولی الله خاکدان برای «کاکادو»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه میدانی به محمدرضا شرف الدین برای «کیمیا»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به گلاب آدینه برای «روسری آبی»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به علی مصفا برای «پری»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به مینا لاکانی برای «دیدار»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به محمدرضا داوود نژاد برای «خلع سلاح»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به خسرو شکیبایی برای «کیمیا»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به حسین زندباف برای «حمله به اچ ۳»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به مجید انتظامی برای «روز واقعه»سیمرغ بلورین بهترین بردای به علیرضا زرین دست برای «پری»دیپلم افتخار بهترین نامه به احمدرضا درویش برای «کیمیا»سیمرغ بلورین بهترین نامه به رخشان بنی اعتماد برای «روسری آبی»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به داریوش مهرجویی برای «پری»دیپلم افتخار بهترین به شهریار بحرانی برای «حمله به اچ ۳»سیمرغ بلورین بهترین به شهرام اسدی برای «روز واقعه»جایزه ویژه هیأت داوران به احمدرضا درویش برای «کیمیا»دیپلم افتخار بهترین بازیگر دسال های اول به آیدا مطلبی برای «بادکنک سفید»دیپلم افتخار بهترین نامه به کاظم بلوچی، رضا مقصودی و کریم هاتفی برای «کوچه و موزه»سیمرغ بلورین بهترین اول به جعفر پناهی برای «بادکنک سفید»دیپلم افتخار بهترین دوم به علیرضا رئیسیان برای «سفر»سیمرغ بلورین بهترین دوم به شهرام اسدی برای «روز واقعه»دیپلم افتخار بهترین آنونس به ایرج گل افشان برای «همسر»سیمرغ بلورین بهترین آنونس به شهریار بحرانی برای «سجاده آتش»دیپلم افتخار بهترین ع به شاپور امین برای «خسوف»سیمرغ بلورین بهترین ع به حافظ احمدی برای «خا تر سبز»دیپلم افتخار بهترین پوستر به رضا عابدینی برای «سارا»سیمرغ بلورین بهترین پوستر به اثباتی برای «زینت»چهاردهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۲- دبیر: عزت الله ضرغامی(از دبیری عزت الله ضرغامی تا توجه به استعاره های مذهبی در اقلام تبلیغاتی جشنواره و ورود گسترده سازان جوان به عالم سینمای حرفه ای)دبیری این دوره از جشنواره فجر را عزت الله ضرغامی (معاونت امور سینمایی وقت) بر عهده داشت. در این دوره از جشنواره فجر هم بر خلاف روال امروز حمایت از آثار سازان جوان ادامه پیدا می کند به نحوی که در بخش های اول و دوم این دوره از جشنواره های شاخصی به نمایش در می آید. یکی دیگر از نکات جالب این دوره از جشنواره تغییر مواضع رادیکال گونه محسن مخملباف است. سازی که پیش از آن های تند با رنگ و لعاب می ساخت در این دوره از جشنواره به سمت طبیعت رفته و دو با محوریت رنگ و طبیعت را کارگردانی کرد.فضای مذهبی در طراحی پوستر این دوره از جشنواره نیز دیده می شود جشنواره در ایام ماه مبارک رمضان برگزار می شود و ۲۲ بهمن که اختتامیه جشنواره هم است مصادف شده با شهادت حضرت علی (ع) همین نکته می توان کاسه آب و ماه را برای ما توجیه کند و استعاره آن را ملموس تر!شاید مهم ترین نکته حاشیه ای این دوره از جشنواره باز هم به محسن مخملباف مربوط باشد! سازی که در این دوره از جشنواره اعلام می دارد که برای دریافت هیچگونه جایزه ای حاضر نیست روی صحنه برود و آنطور که بعدها گفته شد، به همین دلیل جایزه «بهترین » چهاردهمین دوره جشنواره فجر که قرار بود به «گبه» داده شود تغییر کرد و به «پدر» مجید مجیدی اهداء شد. هرچند گذشت زمان ثابت کرد «پدر» بهتری از «گبه» است و حق به حقدار رسید!همچنین در بخش بین الملل این دوره از جشنواره های مهمی همچون «رهایی از شاوشنگ» به کارگردانی فرانک دارابونت و «هفت» به کارگردانی دیوید فینچر به نمایش در می آیند که به خودی خود باعث غافلگیری اغلب سینماگران و دوست داران سینما می شوند اما دیگر اتفاق خوب و تکرار نشدنی مرور آثار سازان مطرح جهان در مهمترین فستیوال سینمایی ایران رخ نمی دهد. در این دو در این دوره از جشنواره بزرگداشت فریتس لانگ برگزار شد.در این دوره از جشنواره هایی همچون: «برج مینو» و «بوی پیراهن یوسف» ساخنه ابراهیم حاتمی کیا، «چهره» ساخته سیروس الوند، «لیلی با من است» ساخته کمال تبریزی، «پدر» ساخته مجید مجیدی، «سفر به چزابه» و «نجات یافتگان» ساخته زنده یاد رسول ملاقلی پور، «شاخ » ساخته کیانوش عیاری، «ضیافت» ساخته مسعود کیمیایی، «عاشقانه» ساخته علیرضا داوودنژاد، «یک داستان واقعی» ساخته ابوالفضل جلیلی، «خواهران غریب» ساخته کیومرث پوراحمد و «غزال» ساخته مجتبی راعی به نمایش درآمدند.در بخش مسابقه های اول و دوم هم ۲۲ با هم به رقابت پرداختند که در میان آنها نام هایی همچون «قانون» ساخته فرامرز قریبیان، «مرد آفت » ساخته همایون اسعدیان، «ویرانگر» ساخته ابوالقاسم طالبی، «پدر» ساخته مجید مجیدی و «دکل» ساخته عبدالحسن برزیده به چشم می خورد. بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از مسابقه سینمای ایران، مسابقه های اول و دوم، مسابقه مواد تبلیغی ها، جشنواره جشنواره ها، نمایش های ویژه، سینمای یک سرزمین؛ گرجستان، سینما و ادبیات هند و انگلستان، بزرگداشت فریتس لانگ، مردانی با دوربین های برداری، چشم انداز سینمای مستند؛ همچنین داوران بخش سینمای ایران این دوره از جشنواره را افرادی همچون: مسعود جعفری جوزانی، محمد رجبی، خسرو سینایی، جواد شمقدری و نادر طالب زاده تشکیل می داند و داوران بخش مواد تبلیغی هم افرادی همچون جهانگیر الماسی، مسعود ترقی جاه، محمدحسین طلیعی، محمدعلی رجبی، علی یان بودند.برگزیدگان این دوره از جشنواره به شرح زیر بودند:سیمرغ بلورین بهترین صحنه آرایی به جمشید آهنگرانی برای «خواهران غریب»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به جلال الدین معیریان برای «غزال»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به نظام کیایی برای «نون و گلدون»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به عباس رستگا ور و بهروز شهامت برای «گبه»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به جواد شریفی راد برای «دایره سرخ»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به پریوش نظریه برای «پدر»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به حسین یاری برای «آ ین مرحله»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول زن به افسانه بایگان برای «خواهران غریب»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به فاطمه گودرزی برای «غزال»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به پرویز پرستویی برای «لیلی با من است»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به محمد کاسبی برای «پدر»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به شهرزاد پویا برای «سفر به چزابه»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به حسین علیزاده برای «گبه»سیمرغ بلورین بهترین برداری به محمود کلاری برای «گبه»سیمرغ بلورین بهترین نامه به رضا مقصودی و کمال تبریزی برای «لیلی با من است»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به کیومرث پوراحمد برای «خواهران غریب»سیمرغ بلورین بهترین به مجید مجیدی برای «پدر»جایزه ویژه هیأت داوران به سیف الله داد برای «بازمانده»سیمرغ بلورین بهترین اول به عیدالحسین برزیده برای «دکل»سیمرغ بلورین بهترین دوم به مجید مجیدی برای «پدر»جایزه ویژه هیأت داوران به عبدالله علیمراد برای «قصه های بازار»سیمرغ بلورین بهترین نمونه به علیرضا کریمی برای «روز واقعه»دیپلم افتخار بهترین ع به محمد علیقلی زاده برای «روز »سیمرغ بلورین بهترین ع به جمشید بایرامی برای «سلام سینما»دیپلم افتخار بهترین پوستر به ابراهیم حقیقی برای «تیک تاک»پانزدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۵- دبیر: عزت الله ضرغامی(نقطه عظفی برای حضور سینمای ایران در جشنواره های جهانی و تشکیل صف های طویل جلوی در سالن های سینما)دبیری این دوره از جشنواره فجر را همانند جشنواره چهاردهم عزت الله ضرغامی معاونت امور سینمایی وقت بر عهده داشت. یکی از نکات مهم و تأمل برانگیز این دوره از جشنواره در آ ین سال ریاست جمهوری مرحوم هاشمی رفسنجانی ساخت های متعددی توسط سازان ایرانی برای حضور در جشنواره های جهانی بود به نحوی که از پانزدهمین جشنواره فجر به عنوان نقطه عطفی برای حضور های ایرانی در سطح بین الملل و جهانی یاد می شود. البته اغلب سازانی که به قصد دروی جوایز می ساختند اغلب افرادی بودند که پیش از این هاشان بسیار مخاطبان عام را به سوی خود جلب کرده بود اما ترجیح می دادند که در این دوره از جشنواره تنها و تنها سینمای جهانی را نشانه بروند.در پوستر دوره پانزدهم دوباره با یک تغییر اساسی اما نه جدید به سیمرغ بازمی گردیم و با فاصله گرفتن از ایام مذهبی جشنواره نیز روزهای دیگری را تجربه می کند این بار هم طرح های اسلیمی دیده می شود و سیمرغ دیگر در قاب قرار ندارد طرح پوستر دیگر گرافیکی است و نمادها کمتر خودنمایی می کنند و نه از نگاتیو و نه نماد دیگری چون پرنده خبری است.راه اندازی سایت اینترنتی برای جشنواره یکی از نکات بسیار مهم این دوره است همچنین یکی دیگر از نکات قابل تأمل این دوره از جشنواره آشتی مخاطبان عام با جشنواره فجر است به نحوی که برای دو «لیلا» و «سلطان» صف های طویلی جلوی سینماها تشکیل شد و دوستداران سینما به صورت شبانه روزی برای دیدن این ها پشت در سینماها می خو دند.در این جشنواره ۲۹ بلند سینمایی در بخش اصلی با هم به رقابت پرداختند که در میان آن ها هایی چون «سایه به سایه» ساخته علی ژکان، «سرزمین خورشید» ساخته احمدرضا درویش، «سلطان» ساخته مسعود کیمیایی، «شب روباه» ساخته همایون اسعدیان، «طوفان» ساخته محمد بزرگ نیا، «عقرب» ساخته بهروز افخمی، «کیسه برنج» ساخته محمدعلی طالبی، «لیلا» ساخته داریوش مهرجویی، «ماه و خورشید» ساخته محمدحسین حقیقی، «معجزه خنده» ساخته یدالله صمدی، «ننه لالا و فرزندانش» ساخته کامبوزیا پرتوی و «هتل کارتن» ساخته سیروس الوند حضور داشتند.در بخش مسابقه های اول و دوم هم ۲۴ به نمایش درآمد که در میان آنها هایی چون «آینه» ساخته جعفر پناهی، «ابر و آفتاب» ساخته محمود کلاری، «سرعت» ساخته محمدحسین لطیفی، «سینما سینماست» ساخته ضیاء الدین دری، «طوفان شن» ساخته جواد شمقدری، «مسافر جنوب» ساخته پرویز شهبازی و «فصل پنجم» ساخته رفیع پیتز حضور داشتند.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از مسابقه سینمای ایران، مسابقه های اول و دوم، مسابقه مواد تبلیغی ها، جشنواره جشنواره ها، ک ن سرزمین ایران، نمایش های ویژه و چشم اندازی تاز سینمای قاره پنجم، سینمای ایتالیا، سینمای سه بعدی، سینمای ک ن و نوجوانان و سینمای هنرهای رزمی ژاپن؛ همچنین داوران این دوره از جشنواره را افرادی چون جهانگیر الماسی، محمد رجبی، نادر طالب زاده، ابراهیم فروزش و رسول ملاقلی پور تشکیل می داند و داوران بخش مواد تبلیغی نیز افرادی چون مسعود ترقی جاه، محمدحسین طیعی، محمدعلی رجبی، محمود کلاری و اکبر نبوی بودند.برگزیدگان این دوره از جشنواره عبارت بودند از:سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه به اثباتی برای «سرزمین خورشید»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به جلال معیریان برای «طوفان»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به جهانگیر میرشکاری برای «سرزمین خورشید»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به مسعود بهنام و بهمن اردلان برای «براده های خورشید»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به محسن روزبهانی برای «سرزمین خورشید»دیپلم افتخار بهترین بازیگر غیر حرفه ای به رضا ناجی برای «بچه های آسمان»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل زن به عذرا اسماعیلی برای «نامزدی»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به جمیله شیخی برای «لیلا»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به امین تارخ برای «ماه و خورشید»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول زن به لیلا حاتمی برای «لیلا»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به گلچهره سجادیه برای «سرزمین خورشید»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به احمد برای های «طوفان شن» و «هتل کارتن»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به ابوالفضل پورعرب برای «مردی شبیه باران»دیپلم افتخار بهترین موسیقی متن به فریدون شهبازیان برای «نامزدی»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به بابک بیات برای «سرزمین خورشید» و «مردی شبیه باران»سیمرغ بلورین بهترین نامه به مجید مجیدی برای «بچه های آسمان»سیمرغ بلورین بهترین برداری به محمد آلادپوش برای «سرزمین خورشید»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به مجید مجیدی برای «بچه های آسمان»جایزه ویژه هیأت داوران به احمد رضا درویش برای «سرزمین خورشید»دیپلم افتخار بهترین اول به سعید سهیلی برای «مردی شبیه باران»سیمرغ بلورین بهترین اول به پرویز شهبازی برای «مسافر جنوب»سیمرغ بلورین بهترین دوم به محمدحسین حقیقی برای «براده های خورشید»جایزه ویژه هیأت داوران به فرهاد مهرانفر برای «موشک کاغذی»دیپلم افتخار بهترین نمونه به صمد تواضعی برای «غزال»سیمرغ بلورین بهترین نمونه به ایرج گل افشان برای «برج مینو»دیپلم افتخار بهترین ع به محمد علیقلی زاده برای «غزال»سیمرغ بلورین بهترین ع به بابک برزویه برای «سفر به چزابه»دیپلم افتخار بهترین پوستر به رضا عابدینی برای «یک داستان واقعی»سیمرغ بلورین بهترین پوستر به هوشنگ م دین برای «گبه»شانزدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۶- دبیر: زنده یاد سیف الله داد(از بزرگداشت آنتونی کوئین تا فرد زینه مان و کیشلوفسکی و تولیدات اندک سینمایی تا راه اندازی بازار و اضافه شدن سیمرغ بهترین تماشاگران)دبیری این دوره از جشنواره فجر را سیف الله داد معاون سینمایی وقت وزارت فرهنگ و ارشاد ی بر عهده داشت. در این دوره با توجه به تغییراتی که تازه در ارکان سیستم سینمایی کشور ایجاد شده بود تنها ۳ ساز مجال پیدا می کنند تا به واسطه این تغییرات دست به تولید بز?