خصیف بهترین بازیکن دیدار تراکتورسازی

جان توشاک به عنوان چهاردهمین سرمربی تراکتورسازی در تاریخ لیگ برتر فوتبال کشور معرفی شد. گروه ورزشی آناج: محمدرضا زنوزی پس از اینکه در مزایده فروش امتیاز باشگاه تراکتورسازی به پیروزی رسیده و مالکیت این باشگاه پرطرفدار را برعهده گرفت، به هواداران این تیم وعده داد تا یک مربی تراز اول خارجی با هدف قهرمانی در لیگ برتر استخدام کند.مالک متمول تراکتوری ها شب به این وعده خود جامه عمل پوشاند و موفق شد با "جان توشاک" سرمربی پیشین رئال مادرید برای هدایت تیمش به توافق دست یابد که به موجب آن، این مربی صاحب نام و ی قرارداد سه ساله ای را با باشگاه تراکتورسازی به امضاء رساند.بدین ترتیب کاشف گرت بیل به عنوان سرمربی جدید تیم تراکتورسازی معرفی و رسما جایگزین ارطغرل ساغلام ترک تبار شد؛ نکته جالب اینکه توشاک در زمان حضورش در تیم بشیکتاش ترکیه مربی ساغلام بوده و به عبارتی وی در تیم تبریزی جانشین شاگردش شد.این مربی کارنامه دار با افتخارات زیادی شامل قهرمانی کوپا دل ری، لالیگا و جام اسپانیا، جام حذفی ترکیه، جام جمهوری آذربایجان و لیگ دسته اول مراکش به تبریز می آید و بزودی کارش را در جمع سرخ وشان فوتبال آذربایجان شروع خواهد کرد.وی که در لیگ هجدهم روی نیمکت تراکتورسازی خواهد نشست، چهاردهمین و در عین حال دهمین سرمربی رسمی سرخ پوشان تبریز در لیگ برتر فوتبال کشورمان است. وی از طرفی هفتمین سکان دار خارجی و سی و پنجمین مربی تاریخ این باشگاه نیز شناخته می شود.به صورت خلاصه وار با مربیان تیم تراکتورسازی در ادوار مختلف لیگ برتر آشنا می شویم:محمود یاوری- لیگ برتر دوره اول(فصل81-1380):محمود یاوری در نخستین دوره لیگ برتر هدایت تیم تراکتورسازی را بر عهده داشت. کمک وی در این سال حسن آذرنیا بود. تراکتورسازی تا نیم فصل نتایج بسیار ضعیفی را ب کرد. این تیم در 13 بازی 8 ش ت متحمل شده و با پنج تساوی بدون گل و بدون پیروزی نیم فصل اول را به اتمام رساند. جالب آنکه تراکتورسازی در 13 بازی دور رفت تنها یک گل به ثمر رسانده بود.محمود یاوری در نیم فصل به دلیل نتایج ضعیف از تیم تراکتورسازی استعفا داد.احد شیخ لاری- لیگ برتر دوره اول (فصل 81-1380):در نیم فصل دوم جانشین محمود یاوری شد. وی در ابتدا با پیروزی برابر ان در اصفهان و برد پرگل برابر ابومسلم در تبریز طرفداران تیم تراکتورسازی را امیدوار کرد. اما در ادامه وی نیز نتوانست در تراکتورسازی تحول مثبتی را پدید آورد و تیم تراکتورسازی با قرار گرفتن در رده آ به لیگ دسته یک ایران سقوط کرد.فراز کمالوند- لیگ برتر دوره نهم (فصل 89-1388):فراز کمالوند تیم تراکتورسازی را بعد از هفت سال به لیگ برتر بازگرداند. هدایت تیم تراکتورسازی در نهمین دوره لیگ برتر بر عهده خود فراز بود. در این سال حضور انبوه تماشاگران تراکتورسازی موجب حیرت همگان شده و تراکتورسازی و تماشاگرانش به عنوان پدیده لیگ برتر معرفی شدند.در نهایت تراکتورسازی با فراز به عنوان هفتمی دست یافت. نکته جالب در نتایج تراکتورسازی تنها یک ش ت خانگی در 17 بازی بود.

فراز کمالوند- لیگ برتر دوره دهم (فصل 90-1389):فراز کمالوند در لیگ دهم موفق شد تراکتورسازی را با دو پله صعود به مکان پنجم برساند که در آن روزها موفقیت بزرگی برای تراکتورسازی محسوب می شد. پیروزی دو بر یک تراکتورسازی برابر استقلال در تهران که برای نخستین بار در ورزشگاه اتفاق افتاد، مردم تبریز را برای جشن و سرور به خیابان های این شهر کشاند. قلعه نویی- لیگ برتر دوره یازدهم (فصل 91-1390):قلعه نویی از تیم قهرمان لیگ برتر به تراکتورسازی پیوست. حضور چند بازیکن مطرح نیز به همراه وی نشان می داد که تراکتورسازی به دنبال ب مقامی بالاتر و ب سهمیه آسیا است. در نهایت تراکتورسازی به عنوان نایب قهرمانی لیگ برتر رسیده و برای نخستین بار جواز حضور در باشگاه های آسیا را ب کرد.پیروزی 3 بر 2 برابر استقلال در تهران و برد رفت و برگشت برابر پرسپولیس نقطه عطف نتایج قلعه نویی در تراکتورسازی بود. تراکتورسازی در این سال برای نخستین بار دو هفته طعم صدرنشینی لیگ برتر را چشید.تونی اولیویرا - لیگ برتر دوره دوازدهم (فصل 92-1391):مربی سابق تیم های بنفیکا پرتغال و الاتحاد عربستان به عنوان سرمربی تیم تراکتورسازی انتخاب شد. وی تا نیم فصل نتایج متوسطی در تراکتورسازی ب کرد و این تیم با جای گرفتن در رده ششم دور رفت را به پایان برد. اما در دور برگشت تراکتورسازی کورس را با استقلال برای صدرنشینی و ب قهرمانی گذاشته و رقابت تنگاتنگی با این تیم داشت. در نهایت تیم تراکتورسازی به عنوان دومی رضایت داد. در باشگاه های آسیا نیز تراکتورسازی با وجود پیروزی در بازی نخست برابر الجزیره امارات، نتوانست نتایج مطلوبی را ب کند و از صعود به مرحله بعدی بازماند.بعد از اینکه تراکتورسازی در 10 بازی فقط یک پیروزی ب کرد مسئولان این باشگاه دو هفته مانده به پایان لیگ برتر وی را برکنار کرده و آذرنیا را جانشین وی د.حسن آذرنیا- لیگ برتر دوره دوازدهم (فصل 92-1391):وی که در دو هفته پایانی لیگ برتر فوتبال کشور جانشین تونی اولیویرا شده بود، عنوان کرد که در چند روز نمی تواند تحولی بزرگ در تراکتورسازی ایجاد کند. شاید اگر می دانست که هر دو بازی برابر تیم های آلومینیوم هرمزگان و پرسپولیس تهران را با پیروزی خواهد رسید، این صحبت ها را نمی کرد. وی در این دو بازی تراکتورسازی را از رده سوم به دومی لیگ برتر رساند، اما همگان نایب قهرمانی تراکتورسازی را به پای تونی اولیویرا نوشتند.آذرنیا در سال 68 نیز هدایت تیم تراکتورسازی را بر عهده داشت.مجید جلالی- لیگ برتر دوره سیزدهم (فصل 93-1392):مجید جلالی به عنوان یک مربی آشنا به علم روز فوتبال به تیم تراکتورسازی پیوست. تیم وی در نیم فصل اول زیاد هجومی بازی نمی کرد و همین بهانه ای شد تا هواداران خواستار بازگشت تونی به تراکتورسازی شوند. با این همه وی در دو هفته اول آغاز دور برگشت تیم تراکتورسازی را به صدر ج رساند. با تساوی تراکتورسازی برابر ذوب آهن در تبریز که با دریافت گل دقیقه 90 حادث شد، مشکلات جلالی با تیم تراکتورسازی و هواداران این تیم آغاز شد. تساوی های بی پایان تراکتورسازی این تیم را از صدر ج تا رتبه ششم تنزل داده بود. جلالی وقتی دید که حمایت زینی زاده مدیر باشگاه را هم به دنبال ندارد، از سمت خود استعفا داد. چند روز بعد هیئت مدیره تراکتورسازی رأی به ادامه مربیگری مجدد جلالی در تراکتورسازی داد و زینی زاده در مقابل این تصمیم هیئت مدیره از سمت خود استعفا داد.جلالی به تیم تراکتورسازی بازگشت، ولی با وجود حمایت هیئت مدیره جو تیم را به سود خود ندانسته و از سمت خود استعفا داد که این بار مورد موافقت نظمی مدیرعامل جدید تراکتورسازی قرار گرفت.غلامرضا باغ آبادی- لیگ برتر دوره سیزدهم (فصل 93-1392):تنها هدایت تیم تراکتورسازی برابر تیم ملوان در انزلی را بر عهده داشت که این بازی با تساوی خاتمه یافت. وی کمک قلعه نویی، الیویرا و جلالی در تیم تراکتورسازی بود.تونی اولیویرا - لیگ برتر دوره سیزدهم (فصل 93-1392):وی بازگشت رویایی بعد از ا اجش از تیم تراکتورسازی داشت. وی با دو برد تیم تراکتورسازی را قهرمان جام حذفی کرد. البته بسیاری نیز این قهرمانی را مدیون جلالی و دو پیروزی قبل از تونی می دانند. برخلاف جام حذفی، تونی در لیگ برتر نتایج ضعیفی ب کرده و با ش ت سه بر صفر برابر راه آهن در تبریز یکی از باخت های سنگین خانگی تراکتورسازی را متحمل شد. با این وجود با پیروزی 3 بر 1 برابر استقلال در تهران پایان خوشی در لیگ برتر داشت. وی همانند سال گذشته در باشگاه های آسیا موفق نبوده و نتایج ضعیفی را برای تیم تراکتورسازی به دست آورد.رسول خطیبی - لیگ برتر دوره چهاردهم (فصل 94-1393):رسول خطیبی هدایت تیم تراکتورسازی را در فصل آینده بر عهده گرفت. وی که در نیم فصل نخست تیمش را قهرمان لیگ برتر کرده بود در ابتدای نیم فصل دوم با ب نتایج ضعیف از سرمربیگری این تیم برکنار شد. جوان گرایی و بخصوص بومی گرایی خطیبی در تیم تراکتورسازی رضایت هواداران این تیم را به دنبال داشت.قادر رحیم زاده - لیگ برتر دوره چهاردهم (فصل 94-1393):رحیم زاده که به عنوان دستیار خطیبی در تیم تراکتورسازی فعالیت می کرد، پس از ا اج وی در یک بازی هدایت این تیم را بر عهده داشت که تراکتورسازی در این بازی توانست در خانه صبای قم به برتری 3 بر 2 رسیده و پس از چند هفته ناکامی در لیگ برتر رنگ برد را دید.البته در همان روز تونی اولیویرا برای مذاکره با مسئولان باشگاه تراکتورسازی به ایران بازگشته و در ورزشگاه یادگار ره قم شاهد برتری سرخ پوشان تبریز مقابل تیم صبا بود.تونی اولیویرا - لیگ برتر دوره چهاردهم (فصل 94-1393):این مربی پرتغالی که برای سومین بار هدایت تیم تراکتورسازی را برعهده گرفته بود، نتایج فوق العاده ای با این تیم ب کرد بطوریکه سرخ پوشان در هفته پایانی مدعی اول ب عنوان قهرمانی بودند اما تراکتورسازی در آن بازی معروف و جنجالی مقابل نفت تهران با تساوی 3 بر 3 متوقف شد تا اولیویرا از ب دومین جام با تیم محبوب آذربایجان ناکام بماند و تراکتورسازی نیز از رسیدن به اولین قهرمانی در لیگ برتر بازماند.البته تونی سرخ پوشان را به مقام نائب قهرمانی رسانده و این تیم برای چهارمین بار متوالی جواز حضور در لیگ قهرمانان آسیا را ب کرد.

تونی اولیویرا - لیگ برتر دوره پانزدهم (فصل 95-1394):اولیویرا که با حضور مجدد خود در تیم تراکتورسازی نتایج درخشانی ب کرده بود، در سمت خود ابقا شده و سکان هدایت تراکتورسازان در لیگ پانزدهم را هم بر عهده گرفت. البته این دوره شبیه به دومین حضور تونی در تبریز بود چراکه وی در لیگ برتر توفیقی نداشته و نتایج ناامید کننده ای با این تیم ب کرد اما در جام حذفی سرخ پوشان را برای چهارمین بار به مرحله نیمه نهایی رساند.با این وجود نتایج ضعیف تونی در لیگ برتر و فشارهای ناشی از سوی رسانه ها و همچنین مشکلات خانوادگی (به ادعای خود وی) موجب شد تا تونی از ادامه فعالیت در باشگاه تراکتورسازی صرف نظر کرده و با این تیم قطع همکاری نمود. این درحالی بود که هواداران تراکتورسازی همچنان خواستار حضور وی در تیم تراکتورسازی بودند. قلعه نویی - لیگ برتر دوره پانزدهم (فصل 95-1394):با ج تونی اولیویرا از تیم تراکتورسازی تبریز مسئولان باشگاه هدایت تیم خود را بار دیگر به مربی سابق خود سپردند. این مربی در بازگشت به نیمکت تراکتورسازی روزهای آغازین را با حاشیه های فراوانی روبرو بود بطوریکه چند بازی ابت به شدت تحت تاثیر این حواشی قرار گرفت و ناکامی در صعود به فینال جام حذفی از عواقب آن بود.قلعه نویی در ادامه کار توانست جو را در تبریز آرام کرده و بخصوص پس از شروع قدرتمندانه این تیم در لیگ قهرمانان آسیا هواداران را با خود همسو کرد. این مربی اولین صعود تیم تراکتورسازی به مراحل حذفی لیگ قهرمانان را رقم زده و درحالی لیگ را با عنوان چهارمی به پایان رساند که تیم را در رده نهم تحویل گرفته بود. قلعه نویی - لیگ برتر دوره شانزدهم (فصل96-1395):تراکتورسازان لیگ هفدهم را هم با قلعه نویی و داعیه قهرمانی در هر دو جام لیگ برتر و حذفی استارت زدند و تا نیم فصل نیز این تیم با راهی به دیدار نهایی جام حذفی و قرار گرفتن در رده دوم ج لیگ اه خود را محقق کرده بود اما با مشکلاتی که گریبان این تیم را گرفت، نتوانست در ادامه راه موفق ظاهر شود و در نهایت لیگ برتر را با رده سومی و جام حذفی را با نائب قهرمانی خاتمه داد.به دنبال این ناکامی و البته اختلافاتی که بین اعضای تیم تراکتورسازی با مدیرعامل این باشگاه تبریزی بوجود آمده بود، قلعه نویی به همکاری خود با سرخ پوشان تبریز پایان داده و از این تیم خداحافظی کرد.یحیی گل محمدی - لیگ برتر دوره هفدهم (فصل97-1396):با خداحافظی قلعه نویی از تراکتورسازی، مسئولان این باشگاه تبریزی هدایت تیم خود را به یحیی گل محمدی سپردند و این مربی جوان با قراردادی یک ساله پشت فرمان تراکتور نشست. البته حضور در تیم محبوب آذربایجان برای سرمربی سابق ذوب آهن ریسک بسیار بزرگی بود چراکه سرخ پوشان از نقل و انتقالات محروم بودند و از طرفی ج چند بازیکن کلیدی، این تیم را با فقر بازیکن روبرو کرده بود.تراکتورِ گل محمدی در قرعه کشی لیگ هم بسیار بدشانسی آورد و اشتباهات فرزین گروسیان نیز عامل دیگری شد تا تیم یحیی فصل را با سه ش ت متوالی آغاز کند اما با این وجود هواداران تراکتورسازی حمایت بی سابقه ای از تیم خود داشتند. آنها درعین ثبت بدترین شروع تاریخ تیمشان در لیگ از تیم خود پشتیبانی د که در نتیجه آن، تیم گل محمدی دوران محرومیت را به سلامت گذر کرد و او نزد پرشورها محبوب شد.درحالی که گمان می رفت با باز شده پنجره نقل و انتقالات، گل محمدی با تقویت تیمش بتواند جای پایش را در تراکتورسازی محکم کند اما درست خلاف این امر بوقوع پیوست و در همان روزهای نخست جذب چند بازیکن سرباز و قرار دادن بازیکنان محبوب تیم در لیست مازاد او را در مقابل هواداران قرار داده و در نهایت حذف ناباورانه از جام حذفی، اختلافات با مدیریت باشگاه و نتایج ضعیف در شروع نیم فصل دوم به سقوط امپراطوری و محبوبیتش در تبریز انجامید.مجتبی حسینی - لیگ برتر دوره هفدهم (فصل97-1396):سید مجتبی حسینی پس از حضور گل محمدی در تراکتورسازی به عنوان دستیار اول به کادر فنی این تیم اضافه شد تا زوج ذوب آهن در تبریز شکل بگیرد، اما این مربی هم سرنوشتی مشابه با آذرنیا، باغ آبادی و رحیم زاده را پیدا کرد با این تفاوت که پس از حضور کادر فنی جدید، وی از تبریز رفتنی شد.حسینی تنها یک دیدار هدایت سرخ پوشان را برعهده داشت اما در همین تک بازی رکوردهای منفی یحیی در تراکتورسازی از جمله شدن نوار بردهای متوالی برابر استقلال، ذوب آهن و باخت رفت و برگشت مقابل پرسپولیس را ادامه داد با این توضیح که به روند 8 سال ش ت ناپذیری تراکتور برابر سایپا پایان داد و با نتیجه 2 بر یک مغلوب شد تا خداحافظی تلخی با پرشورها داشته باشد.

ارطغرل ساغلام - لیگ برتر دوره هفدهم (فصل97-1396):این مربی جوان ترکیه ای که در همان بدو ورود به تبریز با استقبال بی نظیر هواداران روبرو شد، قراردادی یک و نیم ساله به شرط توافق مالی برای فصل بعد را با تراکتورسازان امضاء کرده و رسماً فرمان تراکتور بحران زده را به دست گرفت. ساغلام شروع بسیار خوبی داشت و توانست موتور تراکتور را روشن کند اما ورود به مسابقات لیگ قهرمانان آسیا خیلی زود این موتور روشن را خاموش کرد و ابرهای بحران بازهم بر تراکتور سایه افکند. این مربی ترک که در رقابت های آسیایی ضعیف ترین نتایج تاریخ تراکتور را به ثبت رساند، در لیگ برتر نیز توفیقی نیافت و این تیم درنهایت با رده دهمی یعنی بدترین رتبه خود از زمان بازگشت به این مسابقات، لیگ هفدهم را به اتمام رساند.با این حال و با وجود اینکه بسیاری از هواداران خواهان تمدید قرارداد او بودند، وی درحالی با پیوستن به تیم کایسری اسپور، پرونده بازگشت خود به تبریز و ادامه حضورش در تیم تراکتورسازی را بست که این باشگاه در بلاتکلیفی به سر می برد.جان توشاک - لیگ برتر دوره هجدهم (فصل 98-1397):بدون شک و اغراق، جان توشاک بزرگترین مربی ای است که فوتبال ایران تا به امروز به خود دیده است و حالا که این مربی فرمان تراکتور را به دست گرفته است، باید منتظر ماند و دید که آیا او می تواند تراکتورسازی را به روزهای خوبش بازگرداند و رویای هواداران میلیونی این تیم برای قهرمانی در لیگ برتر فوتبال را تعبیر کند یا خیر؟مربیان دیگر:خاطرنشان می شود؛ مربیانی بسیار تیم تراکتورسازی را پیش از لیگ برتر و در جام های تخت جمشید، قدس و آزادگان بر عهده داشتند که می توان به بیوک صباغ، اسماعیل هاشمی، محمد بیاتی، حسین فکری، هدایت مهابادپور، جواد ، حسن آذرنیا، واسیلی گودجا، یوان دیمیترو، فیروز کریمی، میدن دروپ، حمید علی دوستی، بوریس تیبیلیف، محمدحسین ضیایی، ستار نوبری، رضا وطن خواه و فرشاد پیوس اشاره کرد.گردآورنده: فرهاد فرهادپور و اکبر مظاهری
ارطغرل ساغلام به عنوان سیزدهمین سرمربی تراکتورسازی در لیگ برتر فوتبال کشور معرفی شد.گروه ورزشی آناج: با قطعی شدن ج یحیی گل محمدی از تیم تراکتورسازی، مسئولان باشگاه تبریزی باب مذاکره را با گزینه های جانشینی این مربی که 3 ترکیه ای بودند، باز کرده و آنها در نهایت "ارطغرل ساغلام" را به عنوان سرمربی جدید تیم خود معرفی د.ساغلام 48 ساله که با استناد به گزارش مجله لیگ قهرمانان اروپا در سال 2006 یکی از آینده دارترین مربیان فوتبال جهان به حساب می آید، سابقه هدایت تیم های لیگی ترکیه از جمله سامسون اسپور، بورسا اسپور و بشیکتاش را در کارنامه دارد.از افتخارات این مربی جوان ترک می توان به قهرمانی با بورسا اسپور در لیگ ترکیه که با سنت شکنی تاریخی در فوتبال این کشور به دست آمد و همچنین نائب قهرمانی با این تیم در جام حذفی و حضور در لیگ قهرمانان اروپا اشاره کرد.وی که در 10 هفته باقی مانده لیگ هفدهم و مسابقات لیگ قهرمانان آسیا روی نیمکت تراکتورسازی خواهد نشست، سیزدهمین و در عین حال نهمین سرمربی رسمی سرخ پوشان تبریز در لیگ برتر فوتبال کشورمان است.ارطغرل ساغلام از طرفی ششمین سکان دار خارجی و اولین مربی ترکیه ای تاریخ باشگاه تراکتورسازی نیز شناخته می شود.به صورت خلاصه وار با مربیان تیم تراکتورسازی در ادوار مختلف لیگ برتر آشنا می شویم:محمود یاوری- لیگ برتر دوره اول(فصل81-1380):محمود یاوری در نخستین دوره لیگ برتر هدایت تیم تراکتورسازی را بر عهده داشت. کمک وی در این سال حسن آذرنیا بود. تراکتورسازی تا نیم فصل نتایج بسیار ضعیفی را ب کرد. این تیم در 13 بازی 8 ش ت متحمل شده و با پنج تساوی بدون گل و بدون پیروزی نیم فصل اول را به اتمام رساند. جالب آنکه تراکتورسازی در 13 بازی دور رفت تنها یک گل به ثمر رسانده بود.محمود یاوری در نیم فصل به دلیل نتایج ضعیف از تیم تراکتورسازی استعفا داد.احد شیخ لاری- لیگ برتر دوره اول (فصل 81-1380):در نیم فصل دوم جانشین محمود یاوری شد. وی در ابتدا با پیروزی برابر ان در اصفهان و برد پرگل برابر ابومسلم در تبریز طرفداران تیم تراکتورسازی را امیدوار کرد. اما در ادامه وی نیز نتوانست در تراکتورسازی تحول مثبتی را پدید آورد و تیم تراکتورسازی با قرار گرفتن در رده آ به لیگ دسته یک ایران سقوط کرد.فراز کمالوند- لیگ برتر دوره نهم (فصل 89-1388):فراز کمالوند تیم تراکتورسازی را بعد از هفت سال به لیگ برتر بازگرداند. هدایت تیم تراکتورسازی در نهمین دوره لیگ برتر بر عهده خود فراز بود. در این سال حضور انبوه تماشاگران تراکتورسازی موجب حیرت همگان شده و تراکتورسازی و تماشاگرانش به عنوان پدیده لیگ برتر معرفی شدند.در نهایت تراکتورسازی با فراز به عنوان هفتمی دست یافت. نکته جالب در نتایج تراکتورسازی تنها یک ش ت خانگی در 17 بازی بود.

فراز کمالوند- لیگ برتر دوره دهم (فصل 90-1389):فراز کمالوند در لیگ دهم موفق شد تراکتورسازی را با دو پله صعود به مکان پنجم برساند که در آن روزها موفقیت بزرگی برای تراکتورسازی محسوب می شد. پیروزی دو بر یک تراکتورسازی برابر استقلال در تهران که برای نخستین بار در ورزشگاه اتفاق افتاد، مردم تبریز را برای جشن و سرور به خیابان های این شهر کشاند. قلعه نویی- لیگ برتر دوره یازدهم (فصل 91-1390):قلعه نویی از تیم قهرمان لیگ برتر به تراکتورسازی پیوست. حضور چند بازیکن مطرح نیز به همراه وی نشان می داد که تراکتورسازی به دنبال ب مقامی بالاتر و ب سهمیه آسیا است. در نهایت تراکتورسازی به عنوان نایب قهرمانی لیگ برتر رسیده و برای نخستین بار جواز حضور در باشگاه های آسیا را ب کرد.پیروزی 3 بر 2 برابر استقلال در تهران و برد رفت و برگشت برابر پرسپولیس نقطه عطف نتایج قلعه نویی در تراکتورسازی بود. تراکتورسازی در این سال برای نخستین بار دو هفته طعم صدرنشینی لیگ برتر را چشید.تونی اولیویرا - لیگ برتر دوره دوازدهم (فصل 92-1391):مربی سابق تیم های بنفیکا پرتغال و الاتحاد عربستان به عنوان سرمربی تیم تراکتورسازی انتخاب شد. وی تا نیم فصل نتایج متوسطی در تراکتورسازی ب کرد و این تیم با جای گرفتن در رده ششم دور رفت را به پایان برد. اما در دور برگشت تراکتورسازی کورس را با استقلال برای صدرنشینی و ب قهرمانی گذاشته و رقابت تنگاتنگی با این تیم داشت. در نهایت تیم تراکتورسازی به عنوان دومی رضایت داد. در باشگاه های آسیا نیز تراکتورسازی با وجود پیروزی در بازی نخست برابر الجزیره امارات، نتوانست نتایج مطلوبی را ب کند و از صعود به مرحله بعدی بازماند.بعد از اینکه تراکتورسازی در 10 بازی فقط یک پیروزی ب کرد مسئولان این باشگاه دو هفته مانده به پایان لیگ برتر وی را برکنار کرده و آذرنیا را جانشین وی د.حسن آذرنیا- لیگ برتر دوره دوازدهم (فصل 92-1391):وی که در دو هفته پایانی لیگ برتر فوتبال کشور جانشین تونی اولیویرا شده بود، عنوان کرد که در چند روز نمی تواند تحولی بزرگ در تراکتورسازی ایجاد کند. شاید اگر می دانست که هر دو بازی برابر تیم های آلومینیوم هرمزگان و پرسپولیس تهران را با پیروزی خواهد رسید، این صحبت ها را نمی کرد. وی در این دو بازی تراکتورسازی را از رده سوم به دومی لیگ برتر رساند، اما همگان نایب قهرمانی تراکتورسازی را به پای تونی اولیویرا نوشتند.آذرنیا در سال 68 نیز هدایت تیم تراکتورسازی را بر عهده داشت.مجید جلالی- لیگ برتر دوره سیزدهم (فصل 93-1392):مجید جلالی به عنوان یک مربی آشنا به علم روز فوتبال به تیم تراکتورسازی پیوست. تیم وی در نیم فصل اول زیاد هجومی بازی نمی کرد و همین بهانه ای شد تا هواداران خواستار بازگشت تونی به تراکتورسازی شوند. با این همه وی در دو هفته اول آغاز دور برگشت تیم تراکتورسازی را به صدر ج رساند. با تساوی تراکتورسازی برابر ذوب آهن در تبریز که با دریافت گل دقیقه 90 حادث شد، مشکلات جلالی با تیم تراکتورسازی و هواداران این تیم آغاز شد. تساوی های بی پایان تراکتورسازی این تیم را از صدر ج تا رتبه ششم تنزل داده بود. جلالی وقتی دید که حمایت زینی زاده مدیر باشگاه را هم به دنبال ندارد، از سمت خود استعفا داد. چند روز بعد هیئت مدیره تراکتورسازی رأی به ادامه مربیگری مجدد جلالی در تراکتورسازی داد و زینی زاده در مقابل این تصمیم هیئت مدیره از سمت خود استعفا داد.جلالی به تیم تراکتورسازی بازگشت، ولی با وجود حمایت هیئت مدیره جو تیم را به سود خود ندانسته و از سمت خود استعفا داد که این بار مورد موافقت نظمی مدیرعامل جدید تراکتورسازی قرار گرفت.غلامرضا باغ آبادی- لیگ برتر دوره سیزدهم (فصل 93-1392):تنها هدایت تیم تراکتورسازی برابر تیم ملوان در انزلی را بر عهده داشت که این بازی با تساوی خاتمه یافت. وی کمک قلعه نویی، الیویرا و جلالی در تیم تراکتورسازی بود.تونی اولیویرا - لیگ برتر دوره سیزدهم (فصل 93-1392):وی بازگشت رویایی بعد از ا اجش از تیم تراکتورسازی داشت. وی با دو برد تیم تراکتورسازی را قهرمان جام حذفی کرد. البته بسیاری نیز این قهرمانی را مدیون جلالی و دو پیروزی قبل از تونی می دانند. برخلاف جام حذفی، تونی در لیگ برتر نتایج ضعیفی ب کرده و با ش ت سه بر صفر برابر راه آهن در تبریز یکی از باخت های سنگین خانگی تراکتورسازی را متحمل شد. با این وجود با پیروزی 3 بر 1 برابر استقلال در تهران پایان خوشی در لیگ برتر داشت. وی همانند سال گذشته در باشگاه های آسیا موفق نبوده و نتایج ضعیفی را برای تیم تراکتورسازی به دست آورد.رسول خطیبی - لیگ برتر دوره چهاردهم (فصل 94-1393):رسول خطیبی هدایت تیم تراکتورسازی را در فصل آینده بر عهده گرفت. وی که در نیم فصل نخست تیمش را قهرمان لیگ برتر کرده بود در ابتدای نیم فصل دوم با ب نتایج ضعیف از سرمربیگری این تیم برکنار شد. جوان گرایی و بخصوص بومی گرایی خطیبی در تیم تراکتورسازی رضایت هواداران این تیم را به دنبال داشت.قادر رحیم زاده - لیگ برتر دوره چهاردهم (فصل 94-1393):رحیم زاده که به عنوان دستیار خطیبی در تیم تراکتورسازی فعالیت می کرد، پس از ا اج وی در یک بازی هدایت این تیم را بر عهده داشت که تراکتورسازی در این بازی توانست در خانه صبای قم به برتری 3 بر 2 رسیده و پس از چند هفته ناکامی در لیگ برتر رنگ برد را دید.البته در همان روز تونی اولیویرا برای مذاکره با مسئولان باشگاه تراکتورسازی به ایران بازگشته و در ورزشگاه یادگار ره قم شاهد برتری سرخ پوشان تبریز مقابل تیم صبا بود.تونی اولیویرا - لیگ برتر دوره چهاردهم (فصل 94-1393):این مربی پرتغالی که برای سومین بار هدایت تیم تراکتورسازی را برعهده گرفته بود، نتایج فوق العاده ای با این تیم ب کرد بطوریکه سرخ پوشان در هفته پایانی مدعی اول ب عنوان قهرمانی بودند اما تراکتورسازی در آن بازی معروف و جنجالی مقابل نفت تهران با تساوی 3 بر 3 متوقف شد تا اولیویرا از ب دومین جام با تیم محبوب آذربایجان ناکام بماند و تراکتورسازی نیز از رسیدن به اولین قهرمانی در لیگ برتر بازماند.البته تونی سرخ پوشان را به مقام نائب قهرمانی رسانده و این تیم برای چهارمین بار متوالی جواز حضور در لیگ قهرمانان آسیا را ب کرد.

تونی اولیویرا - لیگ برتر دوره پانزدهم (فصل 95-1394):اولیویرا که با حضور مجدد خود در تیم تراکتورسازی نتایج درخشانی ب کرده بود، در سمت خود ابقا شده و سکان هدایت تراکتورسازان در لیگ پانزدهم را هم بر عهده گرفت. البته این دوره شبیه به دومین حضور تونی در تبریز بود چراکه وی در لیگ برتر توفیقی نداشته و نتایج ناامید کننده ای با این تیم ب کرد اما در جام حذفی سرخ پوشان را برای چهارمین بار به مرحله نیمه نهایی رساند.با این وجود نتایج ضعیف تونی در لیگ برتر و فشارهای ناشی از سوی رسانه ها و همچنین مشکلات خانوادگی (به ادعای خود وی) موجب شد تا تونی از ادامه فعالیت در باشگاه تراکتورسازی صرف نظر کرده و با این تیم قطع همکاری نمود. این درحالی بود که هواداران تراکتورسازی همچنان خواستار حضور وی در تیم تراکتورسازی بودند. قلعه نویی - لیگ برتر دوره پانزدهم (فصل 95-1394):با ج تونی اولیویرا از تیم تراکتورسازی تبریز مسئولان باشگاه هدایت تیم خود را بار دیگر به مربی سابق خود سپردند. این مربی در بازگشت به نیمکت تراکتورسازی روزهای آغازین را با حاشیه های فراوانی روبرو بود بطوریکه چند بازی ابت به شدت تحت تاثیر این حواشی قرار گرفت و ناکامی در صعود به فینال جام حذفی از عواقب آن بود.قلعه نویی در ادامه کار توانست جو را در تبریز آرام کرده و بخصوص پس از شروع قدرتمندانه این تیم در لیگ قهرمانان آسیا هواداران را با خود همسو کرد. این مربی اولین صعود تیم تراکتورسازی به مراحل حذفی لیگ قهرمانان را رقم زده و درحالی لیگ را با عنوان چهارمی به پایان رساند که تیم را در رده نهم تحویل گرفته بود. قلعه نویی - لیگ برتر دوره شانزدهم (فصل96-1395):تراکتورسازان لیگ هفدهم را هم با قلعه نویی و داعیه قهرمانی در هر دو جام لیگ برتر و حذفی استارت زدند و تا نیم فصل نیز این تیم با راهی به دیدار نهایی جام حذفی و قرار گرفتن در رده دوم ج لیگ اه خود را محقق کرده بود اما با مشکلاتی که گریبان این تیم را گرفت، نتوانست در ادامه راه موفق ظاهر شود و در نهایت لیگ برتر را با رده سومی و جام حذفی را با نائب قهرمانی خاتمه داد.به دنبال این ناکامی و البته اختلافاتی که بین اعضای تیم تراکتورسازی با مدیرعامل این باشگاه تبریزی بوجود آمده بود، قلعه نویی به همکاری خود با سرخ پوشان تبریز پایان داده و از این تیم خداحافظی کرد.یحیی گل محمدی - لیگ برتر دوره هفدهم (فصل97-1396):با خداحافظی قلعه نویی از تراکتورسازی، مسئولان این باشگاه تبریزی هدایت تیم خود را به یحیی گل محمدی سپردند و این مربی جوان با قراردادی یک ساله پشت فرمان تراکتور نشست. البته حضور در تیم محبوب آذربایجان برای سرمربی سابق ذوب آهن ریسک بسیار بزرگی بود چراکه سرخ پوشان از نقل و انتقالات محروم بودند و از طرفی ج چند بازیکن کلیدی، این تیم را با فقر بازیکن روبرو کرده بود.تراکتورِ گل محمدی در قرعه کشی لیگ هم بسیار بدشانسی آورد و اشتباهات فرزین گروسیان نیز عامل دیگری شد تا تیم یحیی فصل را با سه ش ت متوالی آغاز کند اما با این وجود هواداران تراکتورسازی حمایت بی سابقه ای از تیم خود داشتند. آنها درعین ثبت بدترین شروع تاریخ تیمشان در لیگ از تیم خود پشتیبانی د که در نتیجه آن، تیم گل محمدی دوران محرومیت را به سلامت گذر کرد و او نزد پرشورها محبوب شد.درحالی که گمان می رفت با باز شده پنجره نقل و انتقالات، گل محمدی با تقویت تیمش بتواند جای پایش را در تراکتورسازی محکم کند اما درست خلاف این امر بوقوع پیوست و در همان روزهای نخست جذب چند بازیکن سرباز و قرار دادن بازیکنان محبوب تیم در لیست مازاد او را در مقابل هواداران قرار داده و در نهایت حذف ناباورانه از جام حذفی، اختلافات با مدیریت باشگاه و نتایج ضعیف در شروع نیم فصل دوم به سقوط امپراطوری و محبوبیتش در تبریز انجامید.مجتبی حسینی - لیگ برتر دوره هفدهم (فصل97-1396):سید مجتبی حسینی پس از حضور گل محمدی در تراکتورسازی به عنوان دستیار اول به کادر فنی این تیم اضافه شد تا زوج ذوب آهن در تبریز شکل بگیرد، اما این مربی هم سرنوشتی مشابه با آذرنیا، باغ آبادی و رحیم زاده را پیدا کرد با این تفاوت که پس از حضور کادر فنی جدید، وی از تبریز رفتنی شد.حسینی تنها یک دیدار هدایت سرخ پوشان را برعهده داشت اما در همین تک بازی رکوردهای منفی یحیی در تراکتورسازی از جمله شدن نوار بردهای متوالی برابر استقلال، ذوب آهن و باخت رفت و برگشت مقابل پرسپولیس را ادامه داد با این توضیح که به روند 8 سال ش ت ناپذیری تراکتور برابر سایپا پایان داد و با نتیجه 2 بر یک مغلوب شد تا خداحافظی تلخی با پرشورها داشته باشد.

ارطغرل ساغلام - لیگ برتر دوره هفدهم (فصل97-1396):این مربی جوان ترکیه ای که در همان بدو ورود به تبریز با استقبال بی نظیر هواداران روبرو شد، قراردادی یک و نیم ساله به شرط توافق مالی برای فصل آینده را با تراکتورسازان امضاء کرده و رسماً فرمان تراکتور بحران زده را به دست گرفت. مربیان دیگر:خاطرنشان می شود؛ مربیانی بسیار تیم تراکتورسازی را پیش از لیگ برتر و در جام های تخت جمشید، قدس و آزادگان بر عهده داشتند که می توان به بیوک صباغ، اسماعیل هاشمی، محمد بیاتی، حسین فکری، هدایت مهابادپور، جواد ، حسن آذرنیا، واسیلی گوجا، یوان دیمیترو، فیروز کریمی، میدن دروپ، حمید علی دوستی، بوریس تیبیلیف، محمدحسین ضیایی، ستار نوبری، رضا وطن خواه و فرشاد پیوس اشاره کرد.گردآورنده: فرهاد فرهادپور و اکبر مظاهری
دو بازیکن سرباز تیم فوتبال تراکتورسازی تبریز تا پایان فصل نمی توانند تیم شان را همراهی کنند.تکلیف دو بازیکن تراکتورسازی مشخص شددو بازیکن سرباز تیم فوتبال تراکتورسازی تبریز تا پایان فصل نمی توانند تیم شان را همراهی کنند.پس از محرومیت باشگاه تراکتورسازی تبریز از نقل و انتقالات زمستانی اولین پس لرزه این اتفاق بیرون ماندن امید عالیشاه و احمد نوراللهی دو یار تازه وارد این باشگاه از چرخه لیگ برتر بود اتفاقی که پیش از همه روی این دو بازیکن تاثیر منفی گذاشت.چندی پیش معاون حقوقی باشگاه تراکتورسازی اعلام کرد امیدواری هایی برای بازگشت این دو نفر به مساب
به گزارش امروز آنلاین، ارتغرول ساغلام حدود ۱۰ روزی است هدایت تراکتور را برعهده گرفته و در اولین بازی نیز مقابل سیاه جامگان به تساوی بدون گل رسید. حالا هواداران تراکتورسازی امیدوارند تیم شان با ساغلام به روزهای خوب برگردند.در ادامه به کارنامه این مربی ترکیه ای و اقداماتی که او در بحث فنی تراکتور ایجاد خواهد کرد اشاره شده است: ***ارتغرول ساغلام سرمربی ترکیه ای تراکتورسازی با توافق سه و نیم ماهه به تراکتورسازی پیوست .این امر باعث شد که به کارنامه او و تغییرات احتمالی اش در تیم تراکتورسازی بپردازیم.سابقه : ساغلام پس از بازنشستگی از فوتبال در سال ۲۰۰۲ وارد مربیگری شد . او همان سال کار خود را به عنوان کمک مربی در این تیم آغاز کرد . ساغلام در اولین فصل حضورش در تیم سامسون اسپور توانست در آ ین هفته هدایت این تیم را برعهده بگیرد . عملکرد ضعیف گیور یوانوسکی سرمربی وقت سامسون اسپور باعث شد که او پیش از اتمام فصل از این تیم ا اج شود . مدیران باشگاه نیز تصمیم گرفتند که ارطغرل ساغلام کمک مربی او هدایت این تیم را برای آ ین بازی در لیگ برعهده بگید . سامسون اسپور در پایان فصل جایگاه دوازدهم را ب کرد . فصل بعد مدیران این تیم تصمیم به همکاری با ساغلام برای فصل جدید گرفتند و او رسما سرمربی این تیم شد. ساغلام در ۳۵ بازی روی نیمکت این تیم نشست . ۱۱ برد، ۸ تساوی و ۱۶ ش ت به همراه این تیم تجربه کرد. سامسون اسپور در پایان فصل با ۴۱ امتیاز در رده یازدهم لیگ قرار گرفت. ساغلام پس از گذراندن دو فصل در سواحل دریای سیاه راهی کایسری شد . کایسری اسپور مقصد بعدی ساغلام بود . ساغلام دو فصل خوب را با این تیم گذراند .او در ۷۴ بازی روی نیمکت این تیم نشست. ۳۰ برد، ۲۱ مساوی و ۲۳ ش ت را با این تیم تجربه کرد. ب مقام ششم در فصل اول و مقام پنجم در پایان فصل بعد که بهترین جایگاه در تاریخ این تیم بود باعث شد که او نامش بیشتر بر روی زبان ها بیاید و در فصل دوم حضورش در کایسری اسپور ، بهترین مربی جوان لیگ انتخاب شد . بشیکتاش در آن فصل با سرمربیگری جان تیگانا مربی مشهور فرانسوی نائب قهرمان شد ولی ج تیگانا در پایان فصل به دلیل مشکلات خانوادگی باعث شد که ساغلام پس از ۱۰ سال این بار به عنوان سرمربی به خانه بازگردد . بشکیتاش در آن فصل سخت به دنبال قهرمانی در لیگ بود . آن ها برای آ ین بار در سال ۲۰۰۳ در صدمین سال تاسیس باشگاه قهرمان شده بودند و پس از آن قهرمانی دوران افول خود را می گذراندند و با آوردن ساغلام به دنبال ب مجدد قهرمانی بودند .ساغلام در اولین فصل حضورش در بشیکتاش در لیگ چهارم شد . فصل دوم حضور او در بشیکتاش برای او خوش یمن نبود . ساغلام علی رغم ب نتایج خوب با این تیم در هفته دهم به دلیل مشکلاتی که با مدیریت باشگاه به وجود آمد . از این تیم استعفا داد بشیکتاش در آن فصل توانست با سرمربیگری مصطفی دنیزلی قهرمان لیگ شود . ساغلام در ۵۵ دیداری که روی نیمکت بشیکتاش نشست، ۳۵ پیروزی و ۷ تساوی را به همراه ۱۳ ش ت با این تیم تجربه کرد. پس از عملکرد خوب در بشیکتاش، این بار نوبت به تیم «بورسا اسپور» رسید تا ساغلام را به روی نیمکت خودش ببیند. بورسا اسپور نقطه اوج ساغلام بود. بزرگترین دستاورد او با این تیم قهرمانی در سال ۲۰۱۰ بود . بورسا اسپور توانست در آن فصل با یک امتیاز بیشتر نسبت به فنرباغچه قهرمان لیگ ترکیه شود و پس از ۲۷ سال به قهرمانی تیم های استانبول پایان بدهد . ج بازیکنان کلیدی این تیم یعنی سرجان ییلدریم ، اوزان ایپک ، ولکان شن باعث شد که دوران افول بورسا اسپور آغاز شود بورسا اسپور فصل بعد عملکرد ضعیفی داشت . آن ها برای اولین بار در تاریخشان در لیگ قهرمانان اروپا حضور داشتند و در گروه c با تیم های والنسیا ، منچستریونایتد و گلاسکو رنجرز همگروه شد . آن ها توانستند با تساوی در مقابل رنجرز و با ب تنها ۱ امتیاز در جایگاه چهارم گروه خود قرار بگیرند . بورسااسپور در لیگ نیز شرایط خوبی نداشت . ش ت در مقابل تیم های ضعیف و از دست دادن امتیاز های مهم باعث شد که بورسا اسپور در نهایت مقام سوم لیگ را ب کنداو در سومین فصل حضورش در بورسا اسپور با این تیم به مقام پنجم دست یافت . چهارمین فصل حضور او در بورسا اسپور برای او خوب نبود . ساغلام پس از عملکرد ضعیف اش د ایان نیم فصل اول از این تیم ا اج شدساغلام تا پایان فصل بدون تیم بود با شروع فصل جدید او راهی اسکی شهیر شد . ساغلام ۲ فصل در این تیم ماند و ۲۵ برد، ۲۰ تساوی و ۲۳ ش ت را تجربه کرد .او پس از اسکی شهیر بار دیگر به بورسا اسپور بازگشت تا خاطرات شیرینش را با این تیم تکرار کند، اما این اتفاق رخ نداد و وی نتوانست نتایج مناسبی در این تیم ب کند و در ۱۴ بازی ، ۹ ش ت را با این تیم تجربه کرد . در پایان فصل مدیران بورسا اسپور با او قراردادشان را تمدید ن د تا ساغلام یک فصل به طور کامل هدایت تیمی را برعهده نگیرد.ابتدای این فصل ساغلام بار دیگر با سرمربیگری مالاتیا اسپور به لیگ ترکیه بازگشت . او چهار بازی هدایت این تیم را به عهده داشت . ۱ برد ، ۱ تساوی و ۲ باخت را متحمل شد و پس از چهارهفته از این تیم جدا شد و در نهایت پس از کش و قوس های فراوان به تراکتورسازی پیوست .
آرایش : ساغلام همانند خیلی دیگر از مربیان ترکیه ای معمولاً از سیستم ۱-۳-۲-۴ و یا ۱-۵-۴ استفاده می کند.دروازه بان:جوردی آلمیدا : بزرگترین مشکل نیم فصل اول تراکتور عدم حضور دروازبان با تجربه در درون دروازه بود . تراکتورسازی به دلیل محرومیت از پنجره نقل و انتقالات تابستان در ابتدا فصل نتوانست دروازبانی را جذب کند . ج محمدرضا اخباری از این تیم و بازگشتش به سایپا باعث شد که فرزین گروسیان به گلر اول این تیم تبدیل شود . او به همراه مهدی محمدیان و محمد امین بهرامی دو دروازبان رده امید این تیم که با دستور گل محمدی به تیم اصلی پیوسته بودند ، فصل را آغاز د . عملکرد ضعیف و دور از انتظار گروسیان در درون دروازه و جوان بودن دروازبانان ذخیره باعث شد که دست گل محمدی برای تغییر در درون دروازه بسته شود تراکتورسازی در نیم فصل اول در ۱۵ بازی ۱۸ گل دریافت کرد. این موضوع باعث شد که جذب دروازبان با تجربه و جوان در صدر لیست ید های گل محمدی در نیم فصل قرار بگیرد . آن ها پس از جستجو های فراوان با جوردی آلمیدا دروازبان واسکودوگاما به صورت قرضی تا پایان فصل به توافق رسیدند . مارتینز در نخستین بازی خود برای تراکتورسازی نتوانست مانع ش ت از سایپا شود، او این هفته در مقابل مشکی پوشان در صحنه های زیادی دروازه تیمش را نجات داد. او چند موقعیت خوب را از شاگردان رضا عنایتی گرفت و البته در وج ها نیز بسیار موفق عمل کرد. ژوردی دو بار در وج به موقع از دروازه بیرون محوطه جریمه توپ را با پا تکل کرد تا موقعیت به بازیکنان حریف نرسد و در کل عملکرد مطلوبی از خود برجای گذاشت.
دفاع :محمد ایرانپوریان : م ع راست با تجربه تیم تراکتورسازی ، گ ن ترین بازیکن این فصل تراکتور است . ایرانپوریان که با تیم تراکتورسازی ششمین فصل خود را پشت سر می گذارد در نیم فصل اول علی رغم پستی که او بازی می کند در ۱۵ بازی ۴ گل به ثمر رسانده است . ایرانپوریان با قابلیت شرکت در حملات که نقش یک م ع راست وینگر (rwb) را ایفا میکند ، نقش مهمی در رسیدن به گل تراکتورسازی دارد. حضور او در حملات و ارسال سانتر های خطرناک به درون محوطه جریمه و قابلیت پن ی زدن، باعث شده است که او به یکی از بازیکنان محبوب ساغلام تبدیل شود .محمد نادری : بدون شک محمد نادری را می توان از پدیده های این فصل لیگ برتر به شمار آورد . م ع میانی تراکتورسازی که پست اصلیش دفاع چپ است ، این فصل کمک بزرگی به خط دفاعی این تیم کرده است . او فصل گذشته به صورت قرضی در تیم نساجی مازندران حضور داشت؛ ولی به دلیل محرومیت تراکتورسازی این فصل در این تیم اصلی ماند . تراکتورسازی در نیم فصل اول در پست دفاع میانی از زوج سینا عشوری و یا عارف آقاسی با محمدرضا مهدی زاده استفاده می کرد . ولی مصدومیت عشوری و محرومیت آغاسی باعث شد که نادری به قلب خط دفاعی بیاید . او علی رغم تخصصی نبودن پستی که حضور داشت ، عملکرد موفقی با مهدی زاده در دفاع میانی از خود به جا گذاشت او در بازی با مشکی پوشان نیز نشان داد که می تواند خیال ساغلام برای تشکیل زوج دفاعی با مهدی زاده را راحت کند.محمدرضا مهدی زاده : در ابتدا فصل هادی محمدی ، م ع باتجربه تراکتورسازی در بازی تدارکاتی تیمش مقابل تیم امید تراکتورسازی رباط صلیبی کرد . بعد از این اتفاق تلخی که برای هادی محمدی رخ داد . گل محمدی به دلیل کمبود م ع میانی از هافبک ت عی خود یعنی مهدی زاده در قلب دفاع استفاده کرد . مهدی زاده با عملکرد خوبش در خط دفاعی ، توانست پاسخ اعتماد گل محمدی را به خوبی بدهد . این بازیکن فصل گذشته از تیم داماش گیلان با نظر مستقیم قلعه نویی به این تیم پیوست . مهدی زاده با توجه به مصدومیت سینا عشوری و محرومیت احمد نوراللهی در ترکیب اصلی قرار گرفت و عملکرد موفقی در این پست داشت و توانست در اندک بازی که در ترکیب اصلی قرار گرفت به یکی از پدیده های فصل گذشته لیگ تبدیل شود . توانایی گ نی بالا در تبدیل توپ های ارسالی به داخل محوطه جریمه می تواند به ساغلام کمک کند .رضا شربتی :
یکی دیگر از مشکلات این فصل تیم تراکتورسازی عدم حضور م ع چپ در نیم فصل اول بود . فصل گذشته به دلیل حضور سعید آقایی در ترکیب اصلی مشکل تراکتورسازی در این پست حل شده بود؛ ولی ج سعید آقایی در ابتدای فصل و عدم حضور بازیکن جانشین برای آقایی باعث شد که در طول نیم فصل اول بار ها گل محمدی از شهرام گودرزی در این پست استفاده کند . پست اصلی گودرزی وینگر چپ بود . ولی او در پست غیر تخصصی اش عملکرد خوبی داشت و توانست در حملات تیم تراکتورسازی نقش مهمی داشته باشد ولی ضعف او در دفاع به دلیل حضور در پست غیر تخصصی اش برای تراکتورسازی مشکلات زیادی ایجاد کرد . گل محمدی به جز گودرزی از محمد مسلمی پور نیز در این پست استفاده کرد ، مسلمی پور نیز به دلیل جوان بودن و عدم تجربه کافی نتوانست عملکرد خوبی در این پست داشته باشد . گل محمدی در نهایت رضا شربتی م ع چپ تیم مشکی پوشان را به عنوان سرباز به خدمت گرفت . پیوستن او به تراکتورسازی حواشی بسیاری را همراه داشت و در بازی با سیاه جامگان چهره ویژه بازی بود . عملکرد خوب او در مقابل تیم سابقش نشان داد که می تواند مشکل ساغلام را در این پست حل کند .
خط میانی :مهدی کیانی : کاپیتان با تجربه تیم تراکتورسازی ی خط میانی تیم تراکتورسازی را برعهده دارد . کیانی با سابقه ترین بازیکن تیم تراکتورسازی به شمار می آید و یکی از مهمترین بازیکنان در سیستم ساغلام است . او در اواسط فصل به مدت ۲ ماه محروم شد . محرومیت او باعث شد که تراکتورسازی ضربه بزرگی بخورد و نتایج خوبی در لیگ نگیرد . حضور او در پست هافبک دفاعی و بالا بودن تجربه او می تواند در مواقعی که تیم تراکتورسازی روی ضد حملات غافل گیر می شود ، با ع العمل به موقعش ضد حملات تیم حریف را خنثی کند .مهدی مهدی پور: هافبک ت عی جوان تیم تراکتورسازی که در نیم فصل دوم برای گذراندن خدمت سربازی به این تیم پیوست ، از بازیکنان محبوب گل محمدی در تیم ذوب آهن بود. او و به دستور گل محمدی از ذوب آهن به تراکتورسازی پیوست . پس از ج گل محمدی از تراکتورسازی او در اولین حضور ساغلام بر روی نیمکت تراکتورسازی در ترکیب اصلی قرار گرفت و عملکرد خوبی از خود به جا گذاشت . مهدی پور توانایی علی رغم هافبک ت عی بودن ، توانایی حضور در میانه خط دفاعی را نیز دارد . او بار ها در آغاز حملات از میانه زمین ، زمانی که نادری به سمت جلو حرکت می کرد جانشین نادری می شد و به عقب می آمد . مهدی پور در خنثی ضد حملات تیم مشکی پوشان نقش مهمی داشت و توانست رضایت ساغلام را بگیرددانیال اسماعیلی فر : او نیز از ید های نیم فصل تیم تراکتورسازی از ذوب آهن بود . اسماعیلی فر در بازی مشکی پوشان برخلاف پست تخصصی اش در ضلع راست مثلث تهاجمی تیم تراکتورسازی قرار گرفت و عملکرد خوبی داشت . سرعت بالای او در ضد حملات و داشتن هماهنگی خوب با محمد ایرانپوریان در سمت راست زمین ، مهاجمین تیم تراکتورسازی را بار ها صاحب موقعیت د . اسماعیلی فر در بازی با مشکی پوشان نشان داد که می تواند یکی از تاثیر گذارترین مهره های ساغلام در نیم فصل دوم باشد .محمد ابراهیمی : بازیکن با تجربه کازرونی تیم تراکتورسازی که علی رغم بالا بودن سنش ،عملکرد خوبی در این تیم دارد . f14 تیم تراکتورسازی در بازی با مشکی پوشان یکی از تاثیر گذارترین بازیکنان زمین بود . حرکات انفجاری او در خط حمله و تغذیه ارسلان مطهری باعث شد که تراکتورسازی موقعیت های گ نی بی شماری را به دست بیاورد .احسان پهلوان : ضلع چپ خط میانی با حضور پهلوان تکمیل می شود . وینگر چپ جوان تراکتورسازی که در تیم ذوب آهن عملکرد خوبی داشت ، بدون شک یکی از مهمترین نقل و انتقالات نیم فصل بود ، پهلوان به همراه اسماعیلی فر و مهدی پور از ذوب آهن به تراکتورسازی پیوستند . سرعت بالا و شوت های محکم پشت محوطه او می تواند یکی از راه های گ نی برای تیم ساغلام باشد ارسلان مطهری : ارسلان مطهری مهاجم سابق تیم نفت تهران که در نیم فصل اول رقابت های لیگ برتر در پارس جنوبی حضور داشت در نیم فصل دوم علی رغم داشتن پیشنهاد از خارج از کشور تصمیم به ملحق شدن به تراکتورسازی را گرفت . مطهری در چند بازی گذشته به عنوان یار ذخیره در ترکیب اصلی قرار می گرفت ولی در بازی گذشته در ترکیب ثابت تراکتورسازی قرار گرفت و علی رغم از دست دادن موقعیت گ نی زیاد ، عملکرد خوبی از خود به جا گذاشت .
نقاط قوت : یکی از مهمترین ویژگی های تراکتورسازی در بازی با مشکی پوشان ، تغییر آرایش بازیکنان در زمین بود . بازیکنان در طول بازی بار ها آرایش خود را تغییردادند . آن ها در نیمه اول با ۳ آرایش مختلف در زمین حضور داشتند . تراکتورسازی با آرایش ۱-۴-۲-۳ بازی را آغاز کرد ، آن ها سپس به آرایش ۲-۴-۴ خطی و ۲-۴-۴ ذوزنقه ای((۴-۲-۲-۲ ))روی آوردند . در نیمه دوم به دلیل تمایل تراکتورسازی برای پیروزی مقابل مشکی پوشان ، آرایش شان را به ۲-۳-۵ تغییر دادند ، حضور محمد ابراهیمی در خط حمله ، نفوذ دانیال اسماعیلی فر به کناره خط دفاع و پاس های دقیق محمد ایرانپوریان به داخل محوطه جریمه باعث شد که تراکتورسازی در این بازی صاحب موقعیت های گ نی بی شماری شود ؛ ولی بی دقتی بازیکنان تراکتورسازی در ضربات نهایی باعث شد که این تیم نتواند دروازه تیم سیاه جامگان را باز کند . حضور بازیکنان با تجربه همانند فرزاد حاتمی در کنار جوانانی همچون قائم ی خواه ، علی طاهران و .... می تواند دست ساغلام را برای تغییرات در طول بازی باز تر کند .نقات ضعف : تراکتورسازی این هفته بر خلاف هفته های گذشته نمایش خوبی داشت ؛ ولی آن ها نقاط ضعف پیشین خود را در این بازی نیز داشتند . ضعف تیم تراکتورسازی در خط حمله و در دفاع در این بازی به خوبی مشاهده می شد . ضعف این تیم در خط دفاع باعث شد که تیم مشکی پوشان در این بازی توانست بار ها با ضد حملات برق آسایش م عین تراکتورسازی را غافل گیر کنند . هافبک های تیم مشکی پوشان با ایجاد برتری عددی نسبت به هافبک های میانی تیم تراکتورسازی، توانستند با عبور از خط میانی این تیم صاحب موقعیت های زیادی شوند و م عین تراکتور را غافل گیر کنند . تراکتورسازی در ضربات هوایی نیز دچار مشکل است . عدم دفع توپ های سرگردان و اجازه زدن ضربه سر به بازیکنان حریف در محوطه جریمه باعث شد که به پاشنه آشیل این تیم تبدیل شود . تراکتورسازی در خط حمله نیز دچار مشکل است . آن ها در این فصل تنها ۱۹ گل به ثمر رسانده اند و پس از مشکی پوشان و استقلال خوزستان صاحب سومین خط حمله ضعیف لیگ هستند . تراکتوری ها در ۴۵۰ دقیقه اخیر خود در لیگ برتر تنها یک گل به ثمر رسانده اند، به همین سبب ساغلام برای تقویت خط حمله و دفاع خود تصمیم به جذب بازیکنان خارجی گرفت .خیلی ها انتظار داشتند که ساغلام در اولین حضورش بر روی نیمکت تیم تراکتورسازی در مقابل تیم مشکی پوشان به دلیل شناخت کم او از لیگ ایران و متفاوت بودن سبک فوتبال دو کشور ، در این بازی نتیجه خوبی را ب نکند، ولی او بر خلاف انتظارات توانست نتیجه خوبی در مقابل تیم مشکی پوشان بگیرد. تراکتورسازی در اولین حضور ساغلام بازی زیبایی را نمایش داد و بر خلاف هفته های گذشته توانست بازی تهاجمی تری را ارائه بدهد . تغیر رویه تیم تراکتورسازی را می توان به نتایج تغییرات سبک فوتبال این تیم توسط ساغلام اشاره کرد . یحیی گل محمدی نیز همانند ساغلام فوتبال تهاجمی را در دستور کار خود قرار داد ؛ ولی پذیرفتن تراکتورسازی بحران زده در ابتدای فصل کار بسیار سختی بود . محرومیت از پنجره نقل و انتقالات و استفاده از بازیکنان جوان و کم تجربه کار را برای او سخت می کرد . گل محمدی در مجموع عملکرد خوبی با تیم تراکتورسازی داشت او توانست جوان های زیادی همانند محمدرضا ، نیما طاهران ، محمد نادری را به فوتبال ایران معرفی کند ؛ ولی نتیجه گرا بودن مدیریت و بالا بودن انتظارات هواداران از او برای ب مقام قهرمانی و موفقیت در لیگ قهرمانان آسیا باعث شد که او از کار خود برکنار شود . حال ساغلام ۹ هفته مهم را در پیش دارد . ۹ هفته پایانی که بر خلاف هفته های گذشته رقابت داغی بین تیم های لیگ خواهد بود . تیم های بالای ج به دنبال ب جواز حضور در لیگ قهرمانان و تیم های پایین ج نیز رقابت مهمی برای سقوط ن خواهند داشت . طرفداران تراکتورسازی با حضور پر تعدادشان در بازی با سیاه جامگان و استقبال پر شور از او در فرودگاه تبریز نشان دادند که به ساغلام ایمان دارند . ساغلام توانایی خارج تیم تراکتورسازی را از بحران دارد ، همان طور که توانست بورسا اسپور را از یک تیم معمولی به یک تیم قهرمان تبدیل کند. ولی محدویت های موجود در سر راه او می تواند برای او کار را سخت کند . انتظار بالای هواداران تراکتور و مدیریت باشگاه از او کار را برای او سخت تر کرده است زیرا در هر صورتی ب نتایج ضعیف می تواند صدای اعتراضات را بار دیگر بالاتر ببرد و حضور او در این تیم آ ین اقدام مدیریت باشگاه در جهت رضایت طرفداران بود که مدیریت به دنبال کم صدای اعتراضات بود . در این شرایط باید دید که ساغلام می تواند تراکتورسازی را به روز های آفت خود بازگرداند یا نهآرتین چراغیمنبع: varzesh3.com
مهدی پور: نه اصفهان نصف جهان است نه تبریز کل جهان/ شخصیت و دانش ساغلام فراتر از انتظارم بود/ هواداران حق دارند "عیبی وار" بگویند/ ایرانپوریان کاخ آرزوهایم را نابود کرد! هافبک تراکتورسازی عنوان می کند، دنبال لقب نیست و سخت تلاش می کند تا در نزد هواداران این تیم محبوب باشد.گروه ورزشی آناج: در سومین روز از سال 1397 و در ادامه گفت وگوهای نوروزی با بازیکنان و اهالی ورزش آذربایجان، این بار به سراغ "مهدی مهدی پور" دیگر بازیکن سرباز تراکتورسازی رفتیم که وی با روی باز از این مصاحبه استقبال کرده و به سؤالات ما پاسخ گفت.این بازیکن که در نقل و انتقالات نیم فصل به همراه احسان پهلوان و دانیال اسماعیلی فر و البته با سر و صدای زیاد از ذوب آهن به تراکتورسازی پیوسته و سرباز این تیم شد، عملکرد قابل قبولی در جمع سرخ پوشان تبریز داشته و با بازی های خوبش توانسته است رضایت هواداران را جلب نماید.مهدی پور در این گفت وگو از خونگرمی مردم تبریز گفت، همچنین از نابود شدن کاخ آرزوهایش به دست ایرانپوریان و خاطره تلخ از بازی مقابل تراکتورسازی که متن کامل مصاحبه ما با هافبک بازی ساز و خوش سیمای تیم محبوب آذربایجان را ابتدا به صورت تیتروار و در ادامه با جزئیات می خوانید:* نه اصفهان نصف جهان است نه تبریز کل جهان
* اگر ساغلام بماند، می تواند به فوتبال ایران کمک کند
* بیان خاطره تلخ از بازی مقابل تراکتور
* آن بازی خواست خدا بود 4-4 شود
* ایرانپوریان کاخ آرزوهایم را اب کرد!
* جذب بازیکن سرباز بیشتر به ضرر باشگاه ها است تا به نفع
* هواداران حق دارند "عیبی وار" بگویند!
* قطعا تا آ فصل آتی در تراکتورسازی هستم
* دنبال لقب نیستم و فقط تلاش می کنم محبوب باشم
* تیم ما می تواند چند در تیم ملی داشته باشد
* طرفدار رئال مادرید و استیون جرارد هستم
* از بین سوغاتی های تبریز «نوقا» را خیلی دوست دارم
* فعلا برنامه ای برای ازدواج ندارم
* هدفم در سال جدید سربلندی تراکتورسازی است
* ایرانپوریان، بهترین دفاع راست فوتبال ایرانآناج: آقای مهدی پور ترکی که بلد نیستید؟
یک سری چیزها مانند «یورولمیسیز، اللریز آغریماسین، بیر ایکی اوچ» را یاد گرفته ام البته در ادامه که زمان بگذرد، بیشتر یاد می گیرم.آناج: ما در تبریز یک حرفی داریم که می گوییم، اصفهان نصف جهان، تبریز کل جهان، این جمله را شنیده اید؟
ما که در اردوی تیم ملی بودیم، بچه های تبریز می گفتند "اصفهان نصف جهان، گر نباشد تبریز". واقعیت این است که نه اصفهان نصف جهان است و نه تبریز کل جهان، ولی اصطلاحی است که گفته می شود.آناج: نظرتان در مورد شهر تبریز چیست؟
تبریز شهر خوبی است و مردم فوق العاده خونگرمی دارد. در این 2-3 ماهی که در تبریز هستیم، خدا را شکر به جز خوبی از مردم تبریز چیزی ندیدیم.آناج: مردم تبریز غیر از خونگرمی از چه لحاظی خوب هستند؟
همین هواداران تراکتورسازی و برخورد هایی که در سطح شهر با آنها داریم و محبتی که وجود دارد. ما به خاطر کمک به تراکتورسازی آمده ایم و آنها هم به خاطر عشق به تراکتور هم ما را دوست دارند و هم کمک مان می کنند. خدا را شکر در این مدتی که در تبریز بوده ایم شرایط مان خیلی خوب بوده است.

آناج: اص ا اصفهانی هستید؟
بله، اهل خیابان «جی» اصفهان و محله «بوزان» که محله قدیمی و فوتبال خیزی است، هستم. بچه های این محله مستعد هستند و شرایطشان خوب است. پدر من که سابقه بازی در ذوب آهن را داشته و جزو چهره های شناخته شده فوتبال اصفهان است به همراه من و مهران درخشان مهر که در ذوب آهن بازی می کند اهل همین محله هستیم. اینجا قسمتی است که اکثرا قشر ضعیفی هستند و فوتبالیست ها هم اکثرا از قشر ضعیف هستند، به همین دلیل آنجا هم بچه هایی که علاقه به فوتبال داشته باشند، زیاد هستند.آناج: شما خودتان جزو قشر ضعیف بودید؟
من خودم نه، قشر ضعیف نبودم. خدا را شکر خانواده ام شرایطشان خوب است و همانطور که گفتم پدرم فوتبالیست بوده و شرایط خوبی داشتیم.آناج: در ابتدای حضور شما در تراکتورسازی، کادر فنی این تیم تغییر کرد. آیا این موضوع برای شما مشکل ساز شد؟
نه، اتفاق خاصی برای ما رخ نداد. ما 3 بازیکنی که از ذوب آهن آمدیم به هر حال 4، 5 سال در لیگ برتر فوتبال بازی کرده بودیم و مطمئناً پیش بینی این قضایا را هم کرده بودیم که احتمال دارد چنین اتفاقاتی رخ دهد. ولی آنقدر به خودمان اطمینان داشتیم که اگر این اتفاق هم رخ دهد، بازیکنان کوچکی نیستیم و می توانیم خودمان را جمع و جور کنیم. کادرفنی جدید هم که آمد، ما مشکل خاصی برای مان پیش نیامده و بازی مان را انجام می دهیم. تا جایی که بتوانیم تلاش می کنیم تا به تراکتورسازی کمک کنیم.آناج: تراکتورسازی خوب بازی کرده و موقعیت های زیادی ایجاد می کند، به نظر شما دلیل نتیجه نگرفتن این تیم چیست؟
نمی دانم دقیقا در این رابطه چه چیزی بگویم. مسئله عجیبی است. من خودم در این چند سالی که در لیگ برتر بازی می کنم، اصلا با چنین چیزی مواجه نشده بودم. ما در سال های گذشته با نصف موقعیت هایی که امروز ایجاد می کنیم، بازی های مان را می بردیم. حتی توپ های خیلی ساده هم تبدیل به گل می شد اما الان موقعیت های صددرصدی مان گل نمی شود.
بازی با الغرافه و هر 2 بازی رفت و برگشت با الجزیره را باید می بردیم. چند موقعیت صددرصدمان به صورت عجیب و غریبی گل نشد. نمی دانم چرا این اتفاقات امسال برای ما رخ می دهد ولی امیدواریم که تمام شود. تجربه ثابت کرده است که این اتفاقات یک جایی تمام می شود و همیشه اینگونه نمی ماند که ما این قدر موقعیت ایجاد کنیم ولی به گل نرسیم. فکر نمی کنم هیچ تیمی به اندازه ی ما خلق موقعیت داشته باشد. امیدواریم که این مشکلات حل شود.آناج: نظرتان در مورد ساغلام چیست؟
به نظر من در این مدتی که با او کار کرده ام، مربی فوق العاده با شخصیتی بوده و فراتر از چیزی بود که انتظار داشتم. از نظر فنی نیز مربی کاربلدی است اما از زمانی که آمده هر 4 روز یک بار بازی داشته ایم و زمانی برای انجام تمرینات مورد نظرش و افزایش فشار روی بازیکنان را نداشته تا بدن های ما را آماده تر کند.
با توجه به اینکه ما در 2 جام بازی می کنیم، شرایط بدنمان بد نیست. البته من 2 سال قبل با ذوب آهن این فشار را تجربه کرده بودم ولی در این مقطع از فصل خستگی فوق العاده شدیدی پیش می آید که خوشبختانه در این فصل این مشکل را نداریم. کادرفنی ما خیلی خوب است و به نظر من اگر ساغلام بماند، می تواند هم به تراکتورسازی و هم به فوتبال ایران خیلی کمک کند.آناج: در آن بازی مشهور تراکتورسازی و ذوب آهن که 4-1 بود ولی 4-4 شد، حضور داشتید؟
بله در آن بازی اتفاق خیلی خاصی رخ داد که همیشه در ذهنم می ماند. زمانی که ما 4 بر یک عقب بودیم، بازیکنان تراکتورسازی به دنبال انجام فوتبال نمایشی بودند که این مسائل زشت است که 4 گل زده باشیم و یک سری کارها کنیم. وقتی ما گل چهارم را خوردیم یکی از کمک های آقای تونی که فکر می کنم پسرشان بود آمد و جلوی نیمکت ما یک سری حرکات را انجام داد که به نظر من 4-4 شدن بازی، کار خدا بود به خاطر کارهایی که انجام شد.
شما فرض کنید 8 گل بزنید، بالا ه فوتبال یک حرمتی دارد که باید حفظ شود و اگر این حرمت بشکند، همان اتفاقی می افتد که در 10 دقیقه نتیجه 4 بر یک به 4-4 تبدیل می شود.آناج: غیر از آن بازی چه خاطراتی از بازی مقابل تراکتور سازی دارید؟
5 سال پیش که در راه آهن بازی می ، 18 ساله بودم و در چهارمین بازی لیگ برتری دستم مقابل تراکتورسازی ش ت. در دقیقه 93-94 برای زدن ضربه سر پ ولی آقای کریمیان به من برخورد کرد و وقتی روی زمین افتادم دستم ش ت. 3-4 ماه از میادین دور بودم. علاوه بر این بازی، پارسال در جام حذفی هم ما از تراکتورسازی جلو بودیم اما مرتضی تبریزی ا اج شد، در دقیقه 93 فرزاد حاتمی گل زد و بازی مساوی شد. حدود 30 دقیقه 10 نفره بازی کرده بودیم و وقتی آن گل به ثمر رسید، کاخ آرزوهایم فرو ریخت، خسته هم بودم و هیچ امیدی برای برگشتن به بازی نداشتم، چون بازی به 120 دقیقه کشیده و شرایط مان خیلی سخت تر می شد همین اتفاق هم رخ داد اما من یک کرنر زدم که محمد ابراهیمی در ضد حمله گل زد و بازی 2 بر یک شد.
تراکتورسازی پس از آن چند موقعیت داشت تا گل سوم را بزند اما نتوانستند و در دقیقه 120 کرنر را ارسال ، اتفاقاتی افتاد، پن ی شد و بازی به تساوی 2-2 کشید. فکر می کردیم بازی تمام شده و به پن ی می کشد، رشید مظاهری هم می تواند پن ی ها را بگیرد و مطمئن بودیم که بازی را می بریم. اما به صورت اتفاقی توپ به سمت راست آمد، محمد ایرانپوریان توپ را ارسال کرد، مهدی شریفی توپ را کاشت و محمد نوری هم توپ را زد و آن هم به جایی رفت که باید می رفت. آن بازی خیلی این طرف و آن طرف شد ولی امیدوار بودیم تراکتورسازی قهرمان جام حذفی شود تا حضور ما در لیگ قهرمانان آسیا قطعی شود و کاری هم به مسائل نفت تهران نداشتیم اما تراکتورسازی نتوانست قهرمان شود.
محمد ایرانپوریان در آن بازی حذفی نتوانست پن ی را گل کند، ما آسیایی نشدیم و به خاطر برخی نتایج قبلی مان، 90 میلیون جریمه شدیم. بعد هم که آمدیم تراکتورسازی در بازی حذفی مقابل استقلال خوزستان در دقیقه 117 پاس دادم و دانیال اسماعیلی فر پن ی گرفت. دوباره ایرانپوریان گل نزد به او گفتم "محمد یک پن ی نزدی و 90 میلیون تومان برای ما آب خورد، دومی را نزدی خدا می داند که چقدر به ما ضرر میزنی {با خنده}.
یعنی خوب قسمت بوده، ایرانپوریان حدود 17 بار برای تراکتورسازی گل زده است. ولی پن ی است دیگر، من خودم هم مقابل الغرافه پن ی را اب و شرمنده هواداران شدم. امیدوارم بتوانم در ادامه آن را جبران کنم.آناج: چطور شد که در بازی با الغرافه پن ی را اب کردید؟ دیداری که م ع ما هم 2 اشتباه مهلک داشت.
در آن بازی، الغرافه تیمی نبود که بتواند ما را ببرد. اگر آن اتفاقات نمی افتاد و اشتباهاتی که رخ داد و 2 گل دریافت کردیم نبود، نتیجه اینطور نمی شد. ولی خوب اگر من هم آن پن ی را گل می ، باز هم تیم مان به بازی بر می گشت. در نیمه دوم هم موقعیت های زیادی برای گ نی داشتیم ولی متاسفانه نتوانستیم از آنها استفاده کنیم.آناج: قبل از بازی در مورد اینکه چه ی پن ی زن تیم است، صحبت شده بود؟
بله، من خودم خیلی خوب پن ی می زنم. در تمرینات و قبلاً برای ذوب آهن هم پن ی زده ام، در ذوب آهن از 6 پن ی 5 پن ی گل شده و در تراکتورسازی هم از 2 ضربه، یکی را اب کرده ام اما در کل وقتی در تمرین پن ی می زدیم، در جلسه بعد از تمرین آقای ساغلام نوشته بود که پن ی ها را مهدی پور بزند. البته این موضوع به 2-3 بازی قبل از دیدار با الغرافه باز می گردد اما قبل از این بازی پن ی نگرفته بودیم ولی متاسفانه در این دیدار هم پن ی گل نشد.آناج: یک گل قشنگ هم از روی ضربه ایستگاهی به پدیده زدید، در این مورد کمی توضیح دهید.
بله، خدا را شکر ضربات ایستگاهی را هم خوب می زنم. در ذوب آهن، مهدی رجب زاده ضربات ایستگاهی را فوق العاده می زد به همین خاطر این ضربات به او می رسید و 2 نفری پشت توپ می ایستادیم ولی اولویت با رجب زاده بود. در تراکتورسازی هم محمد ایرانپوریان و محمد ابراهیمی ضربات ایستگاهی را خوب می زنند. در تمرینات که ضربات ایستگاهی را می زدیم، بچه ها دیده بودند که من خوب می زنم و در آن بازی محمد ابراهیمی به من گفت تمرکز کن و توپ را بزن که خدا را شکر آن ضربه گل شد و توانستیم آن بازی را هم ببریم.

آناج: آیا در تبریز احساس غریبی می کنید؟
من نه، چون خودم از 10 سالگی در اردوهای تیم ملی بودم و از 12 سالگی هم سفرهای خارجی را شروع . بیش از این که در خانه باشم، در سفر بودم. به همین دلیل با این شرایط خیلی بهتر کنار می آیم و مشکلی ندارم اما دانیال در اوایل حضورمان مشکل پیدا کرده بود ولی الان رفته رفته خودش را پیدا کرده و شرایط بهتر شده است.آناج: فکر می کنم اگر غربتی هم باشد حضور شما به همراه اسماعیلی فر و پهلوان از سنگینی این مسئله کمتر می کند، درست است؟
بله صددرصد، زمانی که تصمیم گرفتیم برای سربازی به تراکتورسازی بیاییم اگر من می گفتم نه، دانیال هم نمی آمد و اگر دانیال می گفت نه من هم نمی آمدم، چون شرایط به گونه ای بود که وابسته هم بودیم و اگر می خواستیم کاری کنیم دوست داشتیم با هم آن را انجام دهیم.آناج: یعنی رابطه شما بیشتر با دانیال اسماعیلی فر خوب است؟
بله، بالا ه احسان متاهل بوده و همراه با خانواده اش است ولی ما مجرد هستیم. خانه هایمان هم به هم نزدیک است، به همین خاطر ارتباط بیشتری با هم داریم.آناج: نظر شما در مورد جذب بازیکن سرباز توسط تراکتورسازی و حاشیه هایی مانند این که می گویند این کار برای بازیکنان خیلی سخت است و برخی اوقات هم تعدادی از رسانه ها القا می کنند که این موضوع بیشتر به نفع تراکتورسازی است تا به نفع بازیکن، چیست؟
این موضوع از یک جهت برای تراکتورسازی خوب است و از یک جهت بد. البته برای بازیکن بیشتر جنبه مثبت دارد اما برای بقیه باشگاه ها جنبه منفی وجود دارد. برای مثال ذوب آهن روی ما سرمایه گذاری کرده و الان که بازیکن باید بیشترین بازدهی را داشته باشد، از این تیم می رود. همانطور که گفتم، برای تراکتور هم می تواند جنبه مثبت و هم منفی داشته باشد. جنبه مثبت این است که من به عنوان بازیکن سرباز و با هزینه کم به این تیم می آیم، شاید اگر به صورت عادی می خواستند من را جذب کنند آقای آذری با 2 میلیارد تومان هم رضایت نامه من را نمی داد. قبل از حضور در تراکتورسازی هم می گفتند که من اصلا رضایت نامه شما را به تیمی نمی دهم ولی حالا اینطوری می روید.
جنبه منفی برای تراکتورسازی هم این است که من یک فصل و نیم یا دو فصل برای این تیم بازی می کنم و وقتی تیم به هماهنگی می رسد، دوباره همه چیز از هم می پاشد و من باید بروم به تیمی که با آن قرارداد دارم. به همین خاطر تیم تراکتورسازی هم به خوبی شکل نمی گیرد. ما 5 سال در ذوب آهن کنار هم بودیم و با چشم بسته هم یکدیگر را می دیدیم ولی تا بخواهیم در تراکتورسازی ببینیم شرایط چگونه است و چطور باید کنار هم بازی کنیم، همه چیز از هم می پاشد که این هم جنبه منفی جذب بازیکن سرباز توسط تراکتورسازی است. ولی درکل به نظر من این مسئله بیشتر برای تراکتورسازی جنبه منفی دارد.
بازیکن نیز درست است که از نظر مالی ضرر می کند ولی بالا ه باید دوران سربازی را پشت سر بگذارد. به نظرم باید قانونی باشد و اتفاقی رخ دهد که شکل سربازی برای ملی پوشان، فوتبالیست ها و انی که شرایط خاص دارند به گونه ای باشد که هم باشگاه ها، هم بازیکنان و هم تراکتورسازی متضرر نشوند.آناج: اوقات فراغت تان در تبریز چگونه سپری می شود؟
بیشتر در تمرین هستیم، بعد از آن در بیمارستان بین المللی ریکاوری می کنیم. شب ها هم با دانیال، هادی محمدی، محمد ایرانپوریان و دیگر بچه ها هستیم اما زیاد جاهای دیدنی تبریز را نرفتیم چون در این مدت، هوا هم سرد بوده است.آناج: با ذوب آهن قرارداد دارید؟ اگر تراکتورسازی رضایت نامه شما را بگیرد، ترجیح می دهید که بمانید یا برگردید به شهرتان؟
این تصمیمی است که الان برای اظهارنظر در مورد آن زود است. اما من در ذوب آهن بزرگ شده ام. این تیم خانه من و پدرم بازیکن آن بوده است، تعصب خاصی نسبت به ذوب آهن دارم ولی در همین زمان کمی که به تراکتورسازی آمده ام، دیدم که این تیم، تیم بزرگی است. بزرگترین نقطه قوت این تیم هم هوادارانش است.
شاید یک روز من سرحال نیستم و شرایطم آن شرایط همیشگی نیست اما اینکه در ورزشگاه تشویق ها و هواداران را می بینم، دوباره به شرایط همیشگی و شاید هم بهتر بر می گردم، چیزی که ما در ذوب آهن زیاد آن را ندیدیم. البته متاسفانه هواداران تراکتور هم خیلی کمتر از سابق شده اند. همانطور که گفتم زمانی که 18 ساله بودم و با راه آهن به تبریز آمدم، این ورزشگاه را دیده و شوکه شدم. ما آن موقع تراکتورسازی را 3 بر صفر بردیم و وقتی بعد از هر گل شعار "عیبی یوخ" را شنیدم، به خودم گفتم که دوست دارم روزی در این جو و برای این هواداران فوتبال بازی کنم ولی از وقتی آمده ایم، شرایط، شرایط خاصی بوده و "عیبی یوخ" به "عیبی وار" تبدیل شده بود.
البته هواداران هم حق دارند، بالا ه تراکتورسازی تیم بزرگ و پرهواداری بوده و انتظارات هم از آن زیاد است. ولی به هر حال هواداران هم باید بدانند که تیمشان از 2 پنجره نقل و انتقالاتی محروم بوده و این شرایط برای هر تیمی که رخ دهد شاید به دسته پایین تر سقوط کند ولی امیدواریم با کمک همه بچه ها تراکتور به روزهای اوج خود برگردد.آناج: قضیه رفت و برگشت شما بین ذوب آهن و راه آهن چه بود؟
من بزرگ شده آکادمی فوتبال ان هستم. در سن 16 سالگی با ان که 3 دوره متوالی قهرمان لیگ شده بود تمرین می که شرایطی خاص و بازیکنانی ملی پوش داشت و دیدم که آنجا به من بازی نمی رسد، چون جوان بودم و انتظارات هم از ان زیاد بود به همین دلیل آنها بازیکنان بزرگی جذب می د. به همین خاطر به ذوب آهن رفتم، یک سال آنجا تمرین ولی دیدم آنجا هم به من بازی نمی رسد با پدرم صحبت و تصمیم گرفتم به لیگ یک بروم تا یکی دو سال بعد برگردم.
آن موقع به مس رفسنجان رفتم که سرمربی آن وینگو بگوویچ بود. دو جلسه با آن ها تمرین که آقای بگوویچ گفت برو قراردادت را ببند اما چون من از شهر بزرگ به یک شهر کوچک رفته بودم، دیدم نمی توانم در آن شهر بمانم به همین خاطر برگشتم.
آن زمان سرمربی راه آهن آقای منصور ابراهیم زاده بود که پدرم با او حرف زد، اما آقا منصور گفتند که باید در تمرینات شرکت کنم تا وضعیتم را ببینند. راه آهن هم یک بازی دوستانه با استقلال اهواز داشت که 20 دقیقه در آن دیدار بازی و آقای ابراهیم زاده گفتند در تمرینات شرکت کنم. یک هفته بعد فوق العاده تمرین که آقا منصور گفت رضایت نامه را بگیر و بیا و بازی کن، همینطور هم شد. من که رضایت نامه ام را گرفتم و کارت بازی صادر شد، در اولین بازی به صورت فی بازی اما در بازی چهارم مقابل تراکتورسازی دستم ش ت.
در فصل بعد هم نیم فصل آقای ابراهیم زاده رفت و استیلی آمد. آن موقع بیشتر در اردوی تیم ملی امید بودم. در نیم فصل چند پیشنهاد داشتم چون آن زمان هم بازیکن تیم ملی امید و هم سهمیه امید بودم و تجربه بازی در لیگ برتر را هم داشتم به همین دلیل چند پیشنهاد خوب داشتم که بین آنها ذوب آهن را انتخاب . با این انتخابم هم به شهر خودم و پیش خانواده ام برگشتم و هم به تیمی که سازماندهی داشت پیوستم که خدا را شکر برایم خوب شد.آناج: از بین 3 بازیکنی که به تراکتورسازی آمده اید، کدام یک ری خدمت دارید؟
فعلاً من ندارم، اما پدرم چند ماه سابقه جبهه دارد که احتمالاً در آینده از آن استفاده کنم. از وضعیت دانیال اسماعیلی فر خبر ندارم ولی احسان پهلوان به خاطر همسر و شرایطی که دارد می تواند از ری خدمت استفاده کند. البته ری من هم زیاد نیست و پدرم حدود 5 ماه سابقه جبهه دارد ولی قطعا تا آ فصل آتی در تراکتورسازی هستم.آناج: غیر از دانیال و احسان که با آنها هم تیمی بوده اید، با کدام بازیکن تراکتورسازی دوست شده اید؟
با اکثر بچه ها رابطه خوبی دارم ولی بیشتر با محمد ابراهیمی، محمد ایرانپوریان و فرزاد حاتمی دوست شدم.آناج: محمد ایرانپوریان که کاخ آرزوهایتان را با خاک ی ان کرده بود؟
آنکه بله درست است، ولی نابود کرد دیگر چه کنیم {با خنده} هم بچه های خیلی خوبی هستند و هم بزرگترهای خیلی خوبی. مهم است که یک تیم بزرگ ترهای خوبی داشته باشد که خدا را شکر در تراکتورسازی این مسئله وجود دارد. هم مهدی کیانی و هم بقیه بچه ها بزرگترهای خوبی هستند.آناج: فکر می کنید در تبریز چه لقبی به شما بدهند؟
زیاد به دنبال لقب نیستم ولی تمام تلاشم را می کنم که محبوب باشم و هواداران من را دوست داشته و از عمل راضی باشند و اگر قرار باشد از تراکتورسازی به ذوب آهن برگردم، خاطره خوبی از خود در تبریز به جا بگذارم. چرا که فوتبال یک روز تمام می شود و وقتی خواستم در این شهر رفت و آمد کنم مردم تبریز خاطره خوبی از من داشته باشند.آناج: قبل از اینکه سرباز شوید، در مصاحبه ای اعلام کردید که خیلی مصمم به حضور در تراکتورسازی بودید، در این باره توضیح می دهید؟
این یک تصمیمی بود که من همراه با خانواده ام گرفتم. چون در موقعیتی قرار داشتم که هم برای من و هم برای تراکتورسازی خوب بود. به مسئولان ذوب آهن، آقای آذری و قلعه نویی هم حق می می دهم که از دست ما عصبانی باشند ولی به هر حال تصمیم فوتبالی بود که ما باید می گرفتیم. فوتبال شوخی ندارد و باید بهترین تصمیمی را که می توانید بگیرید. اینکه ما در آن موقعیت به تراکتورسازی آمدیم، بهترین تصمیمی بود که گرفتیم.آناج: به نظر بیشتر انی هستید تا ذوب آهنی، درست است؟
نه، من اگر بگویم هر دو تیم را به یک اندازه دوست دارم دروغ گفته ام، چون درست است که در ان بزرگ شده ام ولی شکوفایی من از ذوب آهن شروع شده و به همین دلیل عرق خاصی نسبت به این تیم دارم. پدرم که بازیکنان این تیم بوده است.آناج: با این اوصاف بازی مقابل ذوب آهن برای تان سخت است؟
سخت باشد یا نباشد من بیشترین تلاشم را می کنم تا بهترین عمل را داشته باشم تا هواداران تراکتورسازی از ما راضی باشند. از طرفی فوتبال حرفه ای است و اینکه بگوییم ذوب آهن تیم سابق من است و فلان، درست نیست. بیشترین تلاشم را می کنم تا ان شاءالله بهترین عملکرد را داشته باشم.آناج: سبک بازی شما شبیه ژاوی است، خودتان چه نظری دارید؟
بله، از آن اوایل که در لیگ برتر بازی ، ابتدا لقب ژاوی، اینیستا و ایسکو دادند که این اوا هم به آسنسیو تبدیل شد. ولی با اینکه خودم رئالی هستم اما شخصیت و بازی استیون جرارد را خیلی دوست داشتم.آناج: نظرتان در مورد لیست تیم ملی که متاسفانه در آن حضور ندارید، چیست؟
معتقدم تراکتورسازی مستحق این است که چند در این لیست داشته باشد. من خودم بیشترین تمرکزم روی این است که به تیمم کمک کنم. حالا ممکن است آقای کی روش ی ری نظراتی داشته باشد و شاید هم من در تاکتیک های او جایی نداشته باشم ولی به عقیده من تراکتورسازی می تواند چند در تیم ملی داشته باشد، چون ما جوانان خوبی مانند محمد نادری، محمدرضا مهدی زاده، احسان پهلوان، دانیال اسماعیلی فر و ... داریم. این ها بازیکنانی هستند که می توانند در اردوهای تیم ملی حضور داشته و خودشان را نشان دهند.

آناج: زمان تحویل سال کجا هستید؟
صددرصد کنار خانواده ام و در اصفهان هستم.آناج: بعد از چند ماه به اصفهان و کنار خانواده تان برمی گردید؟
بعد از 2 ماه، یکی دوبار در استراحت هایمان برای یکی دو روز به خانواده ام سر زدم ولی حالا زمان خوبی است که کنار خانواده مان باشیم. تجدید روحیه کنیم و با روحیه قوی برگردیم و بتوانیم سال 97 را سال درخشانی برای تراکتورسازی کنیم.آناج: از تبریز چه سوغاتی می برید؟
من خودم نوقا را خیلی دوست دارم، خانواده ام هم همینطور. حتی مادرم تماس گرفته بود که چند بسته نوقا و باقلوا با خودم به اصفهان ببرم.آناج: معمولا زمان تحویل سال جدید چه دعایی می کنید؟
همان دعای معروف که وجود دارد و علاوه بر آن آرزوی سلامتی برای خودم، خانواده ام و تمام مردم ایران. ان شاءالله دیگر هیچ کجای ایران گ نبینیم و شرایط مردم روز به روز به جای بدتر شدن بهتر شود. امیدوارم سال 97 برای همه سال پر پولی باشد.آناج: در سال 97 برنامه ای برای ازدواج ندارید؟
نه، فعلا برنامه ای برای ازدواج ندارم و بیشتر تمرکزم روی فوتبال و پیشرفت در این حوزه است. برای ازدواج فعلاً وقت وجود دارد اما شاید 2 سال دیگر وقتی برای فوتبال نباشد.آناج: در سال 96 هدفی داشتید که به آن نرسیدید؟
هدفم دعوت به اردوی تیم ملی بود که به آن نرسیدم ولی تازه 24 ساله شده و شرایطم به گونه ای نیست که نتوانم به چیزی که می خواهم برسم. تلاش می کنم در آینده به هدفم برسم.آناج: مهم ترین هدف تان برای سال 97 چیست؟
سربلندی تراکتورسازی و اینکه این تیم در فصل بعدی به جایگاه اصلی اش بازگشته و به آن چیزی که هواداران استحقاقش را دارند ولی به آن نرسیده اند، دست پیدا کنیم.آناج: احساستان نسبت به کلمات زیر چیست؟
مهدی کیانی: سمبل غیرت و تعصب
محمد ایرانپوریان: بهترین دفاع راست فوتبال ایران
سرباز: خودم {با مکث زیاد}
اصفهان: شهر زیبای خودمان
تبریز: شهر مردم خونگرم، مردم تبریز واقعا خونگرم هستند.
قلعه نویی یا یحیی گل محمدی: از نظر فنی با آقای گل محمدی راحت تر هستم. نه اینکه بگویم آقای قلعه نویی خوب نیستند نه، آقای قلعه نویی هم سبک خاص خودشان را دارند که نتیجه هم داده و پرافتخارترین مربی لیگ هستند، ولی نوع بازی من با سبک آقای گل محمدی بیشتر همخوانی داردانتهای پیام/
دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستاندیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستانتصاویر دیدار تیم های فوتبال تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستان-----------------------------------------------------------------------------
تذکر:کاربر محترم؛ انتشار مطالب دیگر رسانه ها از سوی هشدار نیوز وما به معنای صحت و تایید محتوای آنها نیست و صرفا جهت اطلاع کاربران از فضای رسانه ای بازنشر می شود. در ضمن شما می توانید اخبار و مطالب وزین خود را که تا کنون در هیچ رسانه ای منتشر نشده است از طریق بخش "تماس با ما" برای ما ارسال نمایید تا در صورت دارا بودن مولفه های لازم، در بخش ویژه منتشر گردد.موافقم+ 0مخالفم- 0
منبع: https://www.mehrnews.com/p o/4164945/دیدار-تیم-های-فوتبال-تراکتورسازی-تبریز-و-فولاد-خوزستان
سینماپرس: جشنواره فجر مهمترین اتفاق سینمایی کشور است که در آن سرنوشت یک سال سینما مشخص می شود؛ جشنواره ای که اینک در آستانه ۳۶ سالگی اش قرار دارد. برای شناخت هرچه بهتر فراز و نشیب های این جشنواره به مرور ۳۵ دوره برگزاری آن پرداخته شده است. سیدرضا منتظری/ جشنواره فجر مهمترین رویداد سینمایی کشور است که در آن سرنوشت یک سال سینما مشخص می شود؛ جشنواره ای که اینک در آستانه ۳۶ سالگی اش قرار دارد و کمتر ی می توانست در سال ۱۳۶۱ پیش بینی کند رویدادی که احتمالاً بیشتر به شکل مناسبتی و برای پربارتر شدن جشن های دهه فجر، یا دست بالا برنامه ای برای جایگزین جشنواره ای به جای جشنواره «سپاس»، یا «جشنواره جهانی تهران» تدارک دیده شد، نه تنها چند دهه دوام بیاورد، بلکه به مهمترین رویداد سالانه سینمای ایران بدل شود! اما واقعیت این است که جشنواره فجر در طول تمام این سال ها علیرغم مشکلات متعددی که بر سر راه خود داشته به حیات خود ادامه داده و همواره برای سینماگران حائز اهمیت بوده است؛ در مجموعه مقالات پیش رو سعی شده تا نگاهی اجمالی به ۳۵ دوره برگزاری این رویداد سینمایی داشته باشیم. در بخش نخست این مقاله با عنوان از تولد و تردید تا غنی شدن و امید، مروری بر دوره های اول تا هشتم جشنواره فجر داشتیم و اینک به مرور ۸ دوره دیگر این رویداد مهم سینمایی خواهیم پرداخت.نهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۶۹- دبیر: سیدمحمد بهشتی(از انتقاد نسبت به سیاست گذاری های کلان سینما تا حضور پررنگ سیمرغ در پوستر جشنواره) دوره نهم جشنواره فجر که دبیری آن را سید محمد بهشتی بر عهده داشت دوره ای پر از ابهام و تردید است. دوره ای که آوازه هایش از سینما فراتر رفت و سینما در بخش کلان سیاست گذاری هایش دچار دردسر شد. این دوره به لحاظ حضور «نوبت عاشقی» به کارگردانی محسن مخملباف بسیار جنجالی شد و دامنه بحث درباره این دوره از جشنواره به مجلس شورای ی هم رسید.معترضان به مخملباف در آن زمان کلیت جشنواره فجر را زیر سوال بردند و به دلیل وجود فلسفه «عشق» در این ، سینمای ایران را سینمایی کثیف برشمردند. اتفاقی که سال ها بعد از جشنواره نهم و در سی و یکمین جشنواره فجر هم شاهد آن بودیم به نحوی که در آن دوره برخی از ها نظیر: «زندگی خصوصی» به کارگردانی حسین فرحبخش و «گشت ارشاد» به کارگردانی سعید سهیلی نیز با چنین مشکلاتی مواجه شدند و در اکران های سال ۱۳۹۱ نیز برخی دیگر از ها از جمله: «من مادر هستم» به کارگردانی فریدون جیرانی نیز با مشکلی مشابه روبرو شدند.پوستر این دوره از جشنواره نسبت به دوره های گذشته تغییرات چشمگیری کرده بود. سیمرغ در این پوستر برای اولین بار به صورت پررنگ خودنمایی می کرد که از نماد نگاتیو برای طراحی آن استفاده شده بود؛ همچنین در این دوره از جشنواره اضافه شدن بخش مهمی همچون «سینما و ادبیات» به جشنواره فجر هم نقطه عطفی در تاریخ برگزاری ۳۵ دوره برگزاری جشنواره فجر قلمداد می شود.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از: مسابقه سینمای ایران، مسابقه های اول و دوم، مرور یک سال سینمای ایران، مسابقه مواد تبلیغی ها، مسابقه بین المللی های اول و دوم، جشنواره جشنواره ها، نمایش های ویژه، سینمای سازان زن، ادبیات و سینمای فرانسه و گنجینه های خانه ای که باز هم زنده یاد احمد جورقانیان آرشیودار قدیمی سینمای کشور نقش بسیار مهمی برای های به نمایش درآمده در این رویداد داشت.در این دوره ۱۲ بلند در بخش سینمایی با هم به رقابت پرداختند که در میان آنها افرادی چون یدالله صمدی با «آپارتمان شماره ۱۳»، احمدرضا درویش با «ابلیس»، واروژ کریم ی با « آ »، کمال تبریزی با در «مسلخ عشق»، داریوش فرهنگ با «دو با یک بلیت»، محسن مخملباف با «نوبت عاشقی»، بهروز افخمی با «عروس» و محمدرضا اعلامی با «عشق و مرگ» حضور داشتند و ۱۰ هم در بخش خارج از مسابقه به نمایش درآمدند.در بخش مسابقه های اول و دوم هم هایی چون: «افسانه آه» به کارگردانی تهمینه میلانی، «سفر جادویی» به کارگردانی ابوالحسن داوودی و «علی و غول جنگل» به کارگردانی مشترک مسعود رسام و بیژن بیرنگ حضور داشتند.داوران مسابقه سینمای ایران این دوره از جشنواره عبارت بودند از: ابراهیم حاتمی کیا، علیرضا شجاع نوری، فرهاد صبا، منوچهر عسگری نسب و محمدعلی ؛ همچنین در بخش مسابقه های اول و دوم افرادی همچون: رخشان بنی اعتماد، علیرضا رئیسیان، کیانوش عیاری، پروانه معصومی و رسول ملاقلی پور داوری را بر عهده داشتند.محمد احصایی، محمدمهدی دادگو و محمود کلاری نیز داوری بخش مسابقه مواد تبلیغی ها ربر عهده داشتند. در بخش بین الملل مسابقه های اول و دوم نیز داورانی همچون: دیوید اشترایف، مانوئل پرزپاردس، پل کا ، کیوشیرو اکابه، داریوش مهرجویی و آرونا واسودف حضور داشتند.برگزیدگان این دوره از جشنواره عبارت بودند از:سیمرغ بلورین بهترین صحنه آرایی به حسن فارسی برای « آ »سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به مسعود ولدبیگی و مژده شمسایی برای « آ »سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به ایرج تقی پور برای «سایه خیال»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به پرویز آبنار برای « آ »سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به محسن روشن برای «چشم شیشه ای»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به نیکو دمند برای « آ »سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به سعید پورصمیمی برای « آ »سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به فریماه فرجامی برای « آ »دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به حسین پناهی برای «سایه خیال»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به مهدی هاشمی برای «دو با یک بلیت»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به محمدرضا مویینی برای «عروس»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به بابک بیات برای «عروس»سیمرغ بلورین بهترین برداری به اصغر رفیعی جم برای « آ »سیمرغ بلورین بهترین نامه به یدالله صمدی برای «آپارتمان شماره ۱۳»دیپلم افتخار بهترین کارگردانی به بهروز افخمی برای «عروس»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به واروژ کریم ی برای « آ »دیپلم افتخار بهترین به داریوش فرهنگ برای «دو با یک بلیت»سیمرغ بلورین بهترین به یدالله صمدی برای «آپارتمان شماره ۱۳»جایزه ویژه هیأت داوران به شهریار پارسی پور برای «نقش عشق»دیپلم افتخار بهترین اول و دوم به محمدابراهیم سلطانی فر برای «تویی که نمی شناختمت» و رجب محمدین برای «به خاطر همه چیز» و واروژ کریم ی برای « آ »سیمرغ بلورین بهترین اول و دوم به حسین دلیر برای «سایه خیال»جایزه ویژه هیأت داوران به داریوش فرهنگ برای «دو با یک بلیت»سیمرغ بلورین بهترین پوستر به مرتضی ممیز برای «ای ایران» و «مهاجر»سیمرغ بلورین بهترین ع به حسین ملکی برای «ریحانه»سیمرغ بلورین بهترین نمونه به ایرج گل افشان برای «هامون»سیمرغ بلورین بهترین بین المللی اول و دوم به شاجی کارون از کشور هند برای «تولد»جایزه ویژه هیآت داوران به فروزان و گولسون کارا مصطفی از کشور ترکیه برای «سینماهای من»دیپلم افتخار بهترین کارگردانی به شهریار پارسی پور برای «نقش عشق» و سریک آپریموف از شوروی برای «آ ین ایستگاه»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی اول و دوم به گیوگوس کاریپدس از کشور یونان برای «زیر سایه ترس»دهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۰ – دبیر: سیدمحمد بهشتی(رویارویی ۲ نسل سینمای ایران و تکامل جشنواره در آستانه دهه دوم حیات)این جشنواره به نوعی محل رویارویی دو نسل سینمای ایران بود. از یک طرف سازان نامدار و پر ادعایی چون بهرام بیضایی و داریوش مهرجویی حضور داشتند و از سوی دیگر سازانی همچون علیرضا داوود نژاد و مهدی صباغ زاده وارد عرصه رقابت با آن ها شده بودند.پوستر این دوره از جشنواره مانند دوره قبل از سیمرغ به عنوان نماد اصلی پوستر استفاده کرده بود اما این بار طراحی های ایرانی پوستر را با رنگ و لعاب هنر ایرانی به تصویر کشیده بود. نقش و نگارهای ایرانی شاید می توانست در آن دوره در بخش بین الملل کمک ویژه ای به شناخته شدن این جشنواره و یا ماندن در ذهن مخاطبان بین المللی داشته باشد؛ اما ذکر این نکته ضروری است که بخش بین المللی این دوره از جشنواره با اینکه وارد دومین دهه فعالیت خود شده بود آنچنان که باید شکل نگرفته بود و تنها های زیادی در بخش مرور آثار به نمایش در می آمدند.بخش های این دوره از جشنواره شامل مسابقه سینمای ایران، مسابقه های اول و دوم، سینمای ایران در یک سکانس، مسابقه نمونه (آنونس)، جشنواره جشنواره ها، نمایش های ویژه، سینمای فلسطین، جلوه های مقاومت، مروری بر آثار آ ا کوروساوا، اینگمار برگمان، ان خاموش سینمای فرانسه، ادبیات و سینمای شوروری، ره آورد اصفهان و سفیران خنده بود.۲۴ در بخش مسابقه این دوره جشنواره حضور داشتند که در میان آنها هایی چون «آقای بخشدار» به کارگردانی خسرو معصومی، «اوینار» به کارگردانی شهرام اسدی، «بانو» به کارگردانی داریوش مهرجویی، «برخورد» به کارگردانی سیروس الوند، «خانه خلوت» به کارگردانی مهدی صباغ زاده، «دادستان» به کارگردانی بزرگمهر رفیعا، «دلشدگان» به کارگردانی زنده یاد علی حاتمی، «دونفر و نصفی» به کارگردانی یدالله صمدی، «دو نیمه سیب» به کارگردانی کیانوش عیاری، «دیگه چه خبر؟» به کارگردانی تهمینه میلانی، « خاک» به کارگردانی ابوالفضل جلیلی، «زندگی و دیگر هیچ» به کارگردانی عباس کیارستمی، «قربانی» به کارگردانی رسول صدرعاملی، «مسافران» به کارگردانی بهرام بیضایی، «نرگس» به کارگردانی رخشان بنی اعتماد، «نیاز» به کارگردانی علیرضا داوودنژاد، «وصل نیکان» به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا و «هور در آتش» به کارگردانی عزیزالله حمیدنژاد به چشم می خورند. در بخش های اول و دوم هم های مانند «بدوک» به کارگردانی مجید مجیدی، «پوتین» به کارگردانی عبدالله باکیده، «خمره» به کارگردانی ابراهیم فروزش و «مرغ وحشی» به کارگردانی مسعود کرامتی حضور داشتند.داوران مسابقه سینمای ایران این دوره از جشنواره شامل بهروز افخمی، خسرو سینایی، فرهاد صبا، رسول ملاقلی پور و پرویز مقدم بودند. در بخش های اول و دوم نیز افرادی همچون: محمود ارجمند، جهانگیر الماسی، ابراهیم حاتمی کیا، عطاالله حیاتی و یدالله صمدی حضور داشتند.برگزیدگان این دوره از جشنواره به این شرح بودند:سیمرغ بلورین بهترین نمونه به ایرج گل افشان برای «تعقیب سایه ها»سیمرغ بلورین بهترین صحنه آرایی به حسن فارسی برای «ناصر الدین شاه آکتور سینما»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به عبدالله اسکندری برای «ناصرالدین شاه آکتور سینما»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به محمود سماک باشی برای «مسافران»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به روبیک منصوری برای «پوتین»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه میدانی به محمدرضا شرف الدین برای «هور در آتش»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه تصویری به ایرج تقی پور برای «ناصر الدین شاه آکتور سینما»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به فاطمه معتمدآریا برای «مسافران»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به جمیله شیخی برای «مسافران»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به فرامرز صدیقی برای «دادستان»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به محسن مخملباف و داوود یوسفیان برای «ناصرالدین شاه آکتور سینما»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به محمدرضا علیقلی برای «نرگس»سیمرغ بلورین بهترین برداری به مهرداد فخیمی برای «مسافران»دیپلم افتخار بهترین نامه به سید مهدی شجاعی و مجید مجیدی برای «بدوک» و مهدی فخیم زاده برای «شتاب زده»سیمرغ بلورین بهترین نامه به اصغر عبدالهی و حسن قلی زاده برای «خانه خلوت»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به رخشان بنی اعتماد برای «نرگس»سیمرغ بلورین بهترین به علیرضا داوود نژاد برای «نیاز»جایزه ویژه هیأت داوران به بهرام بیضایی برای «مسافران»دیپلم افتخار بهترین نامه اول و دوم به انسیه شاه حسینی و شهرام اسدی برای «اوینار» و بزرگمهر رفیعا برای «دادستان» و سید مهدی شجاعی و مجید مجیدی برای «بدوک»سیمرغ بلورین بهترین اول به مجید مجیدی برای «بدوک»سیمرغ بلورین بهترین دوم به ابراهیم فروزش برای «خمره»سیمرغ بلورین ویژه هیأت داوران به عزیزالله حمید نژاد برای «هور در آتش»یازدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۱- دبیر: سیدمحمد بهشتی(از حضور پرشور سینماگران انقل تا توجه ویژه به سینمای اجتماعی)این دوره از جشنواره فجر هم کماکان به دبیری سیدمحمد بهشتی برگزار شد. طراحی پوستر این دوره شکل آوانگارد به خود گرفت؛ در این پوستر چهره های سینمایی در حالی که یک نوار (نگاتیو) بالای سر خود گرفته اند دیده می شوند که حضور اصغر فرهادی سینماگر جوان آن دوران که هنوز به حیطه حرفه ای سینما وارد نشده بود یکی از نکات قابل تأمل است.اما مهمترین نکته این دوره از جشنواره این بود که سید مصطفی میرسلیم، پس از استعفای سید محمد خاتمی به عنوان فرهنگ و ارشاد ی جدید منصوب شده بود. بنابراین حال و هوای های جشنواره یازدهم تا حد زیادی متفاوت با دوره قبل به نظر می رسید و بسیاری از سازان انقل و ارزشی از جمله: ابراهیم حاتمی کای، جمال شورجه و... حضوری پرشور در جشنواره داشتند.یکی دیگر از نکات مهم این دوره از جشنواره حضور «رد پای گرگ» به کارگردانی مسعود کیمیایی بود که تا به امروز یکی از بهترین های این کارگردان مؤلف سینمای ایران محسوب می شود اما با تعجب کامل این نظر هیأت داوران را به سوی خود جلب نکرد و در این جشنواره تنها مهدی رجاییان سیمرغ بلورین بهترین تدوین را به خاطر این از آن خود می کند. گرایش اغلب سازان به نکات مهم اجتماعی در این دوره از جشنواره یکی دیگر از نکات مهم است به گونه ای که بسیاری از آنان از جمله مهدی صباغ زاده، محسن مخملباف، رسول ملاقلی پور، سیروس الوند و غیره به سمت تولید آثاری با درونمایه و محتوای اجتماعی و اغلب تلخ و گزنده می روند.همچنین در این دوره از جشنواره برای اولین بار رسماً بخش مرور آثار سازان مطرح جهان که اتفاقاً یکی از مهم ترین و پرطرفدار ترین بخش های جشنواره بود حدف می شود و به جای آن نمایش های ویژه ای از جمله چشم انداز سینمای نوین چین، سازان خاموش سینمای ایتالیا و غیره به این دوره افزوده می شوند این در حالی است که پیش از این در دوره های پیشین جشنواره مرور آثار سازان مهمی همچون آندره تارکوفسکی، یاسوجیرو ازو، آندره وایدا، سرگئی پاراجانف، آ ا کوروساوا، روبر برسون، و غیره جزو بخش های اصلی جشنواره بود که با استقبال خوبی از سوی مخاطبان روبرو می شد.یکی دیگر از نکات مهم این دوره از جشنواره عدم اهدای سیمرغ بلورین در بخش مواد تبلیغی بود که این روند از جشنواره دهم راه اندازی شده بود. بخش مهمی که در دوره های بعدی جشنواره به ویژه طی دوره های پایانی برگزاری جشنواره و از جشنواره بیست و هشتم به بعد به شکل ویژه تر و با شکوه بیشتری برگزار گردید.در این دوره از جشنواره هایی چون «آبادانی ها» ساخته کیانوش عیاری، «آذرخش» ساخته احمدرضا درویش، «از کرخه تا راین» ساخته ابراهیم حاتمی کیا، «افعی» ساخته محمدرضا اعلامی، «بازی بزرگان» ساخته کامبوزیا پرتوی، «بندر مه آلود» ساخته قویدل، «خسوف» ساخته رسول ملاقلی پور، «رد پای گرگ» ساخته مسعود کیمیایی، «سارا» ساخته داریوش مهرجویی، «شرم» و «صبح روز بعد» ساخته کیومرث پوراحمد، «لبه تیغ» ساخته جمال شورجه، «مردی در آینه» ساخته ساموئل خاچیکیان، «یک بار برای همیشه» ساخته سیروس الوند و «یک مرد، یک س» ساخته مسعود جعفری جوزانی از جمله آثار بخش رقابتی این دوره بودند و ۲ «چکمه» محمدعلی طالبی و «گریز» ناصر مهدی پور در بخش خارج از مسابقه حضور داشتند.در بخش های اول و دوم جشنواره هم که در میان ۲۵ افرادی چون جواد شمقدری با «بربال فرشتگان»، احمد امینی با «سایه های هجوم»، محمدحسین حقیقی با «سمفونی صحرا»، فرامرز صدیقی با «ط »، ابراهیم وحیدزاده با «مجسمه» و فتحعلی اویسی با «مریم و می تیل» حضور داشتند.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از: مسابقه سینمای ایران، مسابقه های اول و دوم، مسابقه مواد تبلیغی ها، جشنواره جشنواره ها، گنجینه های خانه ای، نمایش های ویژه و سینمای کودک و نوجوانداوران این دوره از جشنواره نیز از سید مرتضی آوینی، عزت الله انتظامی، عزیزالله حمیدنژاد، سید مهدی شجاعی و اسفندیار شهیدی بودند.همچنین برگزیدگان این دوره به شرح زیر بودند:سیمرغ بلورین بهترین صحنه آرایی به رضا علاقمند و سعید مترصد برای «هن یشه»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به مسعود ولدبیگی برای «از کرخه تا راین»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به جهانگیر میرشکاری و ساسان باق ور برای «هن یشه»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به محسن روشن برای «بر بال فرشتگان»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به رضا رستگار و مصطفی رستگار برای «بر بال فرشتگان»دیپلم افتخار بهترین بازیگر دسال به نیاز طارمی برای «مریم و می تیل»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نوجوان به مهدی باقربیگی برای های «شرم» و «صبح روز بعد»دیپلم افتخار بهترین بازیگر زن به پرویندخت یزدانیان برای های «شرم» و «صبح روز بعد»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به یاسمین ملک نصر برای «سارا»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به صادق صفایی برای «از کرخه تا راین»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به جهانبخش سلطانی برای «شرم»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به فاطمه معتمدآریا برای «یک بار برای همیشه»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به فرامرز قریبیان برای «بندر مه آلود»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به مهدی رجاییان برای «رد پای گرگ»دیپلم افتخار بهترین موسیقی متن به مجید انتظامی برای های «از کرخه تا راین» و «سمفونی صحرا»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به کیوان جهانشاهی برای «سایه های هجوم»دیپلم افتخار بهترین برداری به بهرام بدخشانی برای «سایه های هجوم»سیمرغ بلورین بهترین برداری به رضا رضی برای «پرواز را به خاطر بسپار»سیمرغ بلورین بهترین نامه به داریوش مهرجویی برای «سارا»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به سیروس الوند برای «یک بار برای همیشه»سیمرغ بلورین بهترین به ابراهیم حاتمی کیا برای «از کرخه تا راین»جایزه ویژه هیأت داوران به کیومرث پوراحمد برای «شرم»سیمرغ بلورین بهترین اول به احمد امینی برای «سایه های هجوم» و جواد شمقدری برای «بربال فرشتگان»جایزه ویژه دوم به ناصر غلامرضایی برای «خون بس»دوازدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۲- دبیر: سیدمحمد بهشتی(عدم حضور های شاخص و بازگشت اهدای جوایز مواد تبلیغی و اطلاع رسانی)یکی از نکات قابل تأمل این دوره از جشنواره عدم حضور های شاخص است اما بر خلاف چند دوره تعطیلی در بخش اهدای جوایز مواد تبلیغی و اطلاع رسانی در این دوره از جشنواره جایزه پر و پیمانی در این بخش به برگزیدگان اهدا شد به نحوی که در هر سه بخش پوستر، آنونس و ع هیأت داوران دو جایزه را به برگزیدگان خود اهدا نمود.دوره دوازدهم جشنواره فجر طراح پوستر تلاش داشته تا به فضاهای پست مدرن نزدیک شود؛ آغاز جشنواره از دوازده بهمن باعث شد تا ساعت طراحی شده در پوستر روی عقربه های دوازده بنشیند. و به جای اعداد ساعت دست هایی را مشاهده می کنیم که هرکدام شان یک شئی مرتبط با سینما را در دست دارند. نگاتیو هم در شکل کوچکتر و محدود وجود دارد و سیمرغ کارتونی شکل که فضای پست مدرن را قابل لمس تر می کند نیز به چشم می خورد.در این دوره از جشنواره مرور آثار کشورهای مهمی همچون: فرانسه، چین، هلند و ژاپن انجام شد. یکی دیگر از نکات مهم این دوره از جشنواره اضافه شدن بخش کنگره سازان مسلمان به جشنواره بود که طی سال های بعد با تغییر عناوین متفاوتی راه خود را ادامه داد و به شکلی پای ثابت تمامی دوره های بعدی جشنواره فجر شد. همچنین در این دوره از جشنواره بزرگداشت آل اندر داوژنکو و ورنر هرتسوگ برگزار شد.در این دوره از جشنواره هایی چون «آ ین شناسایی» ساخته علی شاه حاتمی، «بلوف» ساخته ساموئل خاچیکیان، «پایان کودکی» ساخته کمال تبریزی، «پناهنده» ساخته رسول ملاقلی پور، «تاواریش» ساخته مهدی فخیم زاده، «ترانزیت» ساخته علی سجادی حسینی، ت«یک تاک» ساخته محمدعلی طالبی، «جای امن» ساخته مجتبی راعی، «حماسه مجنون» ساخته جمال شورجه، «خا تر سبز» ساخته ابراهیم حاتمی کیا، «دمرل» ساخته یدالله صمدی، «نان و شعر» ساخته کیومرث پوراحمد و «همسر» ساخته مهدی فخیم زاده در میان ۱۹ بخش مسابقه حضور داشتند.در بخش های اول و دوم این دوره از جشنواره که ۲۰ حضور داشتند، کارگردانانی چون زنده یاد فرج الله سلحشور با «ایوب »، تورج منصوری با «بازیچه»، محمدرضا بزرگ نیا با «جنگ نفت کش ها»، ابراهیم مختاری با «زینت» و احمدرضا معتمدی با «هبوط» حاضر بودند.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از: مسابقه سینمای ایران، مسابقه های اول و دوم، مسابقه مواد تبلیغی ها، جشنواره جشنواره ها، کنگره سازان مسلمان و ره آورد اصفهان؛ همچنین داوران این دوره از جشنواره را افرادی همچون: سید مهدی شجاعی، جواد شمقدری، عباس کیارستمی، مجید مجیدی و فریدون ناصری تشکیل می داند. در بخش مسابقه مواد تبلیغی ها نیز سعید صادقی، سیدمحمود فدوی و اصغر فهیمی فر داوری را بر عهده داشتند.همچنین برگزیدگان این دوره از جشنواره به شرح زیر بودند:سیمرغ بلورین بهترین صحنه آرایی به ملک جهان خزاعی برای «بلندی های صفر»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به مهران برای «بلندی های صفر»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به بهمن حیدری برای «همسر»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به بهروز شهامت برای «حماسه مجنون»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به محسن روزبهانی برای «سجاده آتش»دیپلم افتخار بهترین بازیگر دسال به اسماعیلی برای «پایان کودکی»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به نیکو دمند برای «بازیچه»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به جعفر دهقان برای «حماسه مجنون»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول زن به پرویندخت یزدانیان برای «نان و شعر»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به فاطمه معتمدآریا برای «همسر»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به عزت الله انتظامی برای «روز فرشته»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به حسین زندباف برای «چشم »دیپلم افتخار بهترین موسیقی متن به پل هرتل برای «خا تر سبز»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به ناصر چشم آذر برای های «بلندی های صفر » و «چشم »سیمرغ بلورین بهترین برداری به حسن پویا برای «چشم »سیمرغ بلورین بهترین نامه به هوشنگ مرادی کرمانی و محمدعلی طالبی برای «تیک تاک»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به محمد بزرگ نیا برای «جنگ نفت کش ها»جایزه ویژه هیأت داوران به جمال شورجه برای «حماسه مجنون» و محمدعلی طالبی برای «تیک تاک»دیپلم افتخار بهترین اول به فرج الله سلحشور برای «ایوب »سیمرغ بلورین بهترین اول به احمد مرادپور برای «سجاده آتش»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی دوم به محمد بزرگ نیا برای «جنگ نفت کش ها»جایزه ویژه هیأت داوران برای بهترین نامه به فریدون دانشمند برای «دره هزار فانوس»دیپلم افتخار بهترین نمونه به ایرج گل افشان برای «سارا»سیمرغ بلورین بهترین نمونه به صمد تواضعی برای «تونل» و «بر بال فرشتگان»دیپلم افتخار بهترین ع به بهروز صادقی برای «یک بار برای همیشه»سیمرغ بلورین بهترین ع به مهرشاد کارخانی برای «هور در آتش»دیپلم افتخار بهترین پوستر به رضا عابدینی برای «هن یشه»سیمرغ بلورین بهترین پوستر به محسن سید محمودی برای «بدوک»سیزدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۳- دبیر: مهدی فریدزاده(خداحافظی سیدمحمد بهشتی با جشنواره و تولد بخش کنگره سازان مسلمان)مهمترین نکته این دوره از جشنواره این بود که پس از ۱۰ سال برگزاری جشنواره فجر به دبیری سید محمد بهشتی، در این دوره از جشنواره فجر، دبیری جشنواره به مهدی فرید زاده معاونت امور سینمایی وقت س شد و سیدمحمد بهشتی از جشنواره خداحافظی کرد.طراحی پوستر دوره این دوره به سمت ایرانی و ی کشش داشت و شاید یکی از دلایل آن این بود که جشنواره در ایام ماه مبارک رمضان برگزار می شد؛ یکی دیگر از نکات مهم این دوره از جشنواره جایگزین شدن بخش سازی ی با بخش کنگره سازان مسلمان است.اضافه شدن بخش « سازان بزرگ، های بزرگ» است که به مناسبت آغاز صده دوم تولد سینما به جشنواره فجر افزوده شد یکی دیگر از نکات مهم این دوره از جشنواره بود. در این بخش ۶۴ مهم ساخته شده در سال های ۱۹۲۱ تا ۱۹۸۹ به نمایش در می آید که البته اغلب آن ها پیش از این در دوره های پیشین جشنواره نیز به نمایش درآمده بودند که البته همانند گذشته زنده یاد احمد جورقانیان آرشیودار قدیمی سینمای کشور تلاشی بسیار برای تهیه ها انجام داد.در این دوره از جشنواره بیش از ۳۳ بلند ایرانی حضور داشتند که برخی آن ها عبارت بودند از: «افسانه دوخواهر» ساخته کامبوزیا پرتوی، «بازمانده» ساخته زنده یاد سیف الله داد، «به خاطر هانیه» ساخته کیومرث پوراحمد، «پری» ساخته داریوش مهرجویی، «تجارت» ساخته مسعود کیمیایی، «حمله به اچ ۳»ساخته شهریار بحرانی، «خلع سلاح» ساخته علیرضا داوودنژاد، «دل و دشنه» ساخته مسعود جعفری جوزانی، «دیدار» ساخته محمدرضا هنرمند، «روز » ساخته بهروز افخمی، «روسری آبی» ساخته رخشان بنی اعتماد، «کیمیا» ساخته احمدرضا درویش، «می خواهم زنده بمانم» ساخته زنده یاد ایرج قادری و...همچنین در بخش مسابقه های اول و دوم هم ۲۱ اثر با هم به رقابت پرداختند که در میان آنها های مهمی همچون «آدم برفی» ساخته داوود میرباقری، «بادکنک سفید» ساخته جعفر پناهی، «روز واقعه» ساخته شهرام اسدی و «سفر» ساخته علیرضا رئیسیان حضور داشتند.یکی از جالب ترین نکات در مورد این دوره از جشنواره حضور «آدم برفی» بود این بعدها به یکی از جنجالی ترین و بحث برانگیز ترین ها در تاریخ سینمای ایران بدل شد اما جالب آنکه در این دوره از جشنواره فجر نه در میان منتقدان و داوران و نه در میان مخاطبان عام جشنواره جایگاه ویژه ای پیدا نکرد.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از: مسابقه سینمای ایران، مسابقه های اول و دوم، مسابقه مواد تبلیغی ها، جشنواره جشنواره ها، ساز در کشورهای ی، سینما و ادبیات چین و آلمان، نمایش های ویژه، سازان بزرگ های بزرگ مروری بر آثار کنجی میزوگوچی و سرگئی آیزنشتاین، از طراحی تا سازی و ره آورد اصفهان؛ داوران این دوره از جشنواره را نیز افرادی همچون: محمد رجبی، ابراهیم حاتمی کیا، جواد شمقدری، خسرو سینایی و ابراهیم فروزش تشکیل می دادند.برگزیدگان این دوره از جشنواره نیز به شرح زیر بودند:سیمرغ بلورین بهترین صحنه آرایی به مجید میرف ایی برای «روز واقعه»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به عبدالله اسکندری برای های «آ ین بندر» و «روز واقعه»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به بهروز معاونیان و اصغر شاهوردی برای «کیمیا»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به بهروز شهامت برای «ساز و ستاره»دیپلم افتخار بهترین جلوه های ویژه به ولی الله خاکدان برای «کاکادو»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه میدانی به محمدرضا شرف الدین برای «کیمیا»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به گلاب آدینه برای «روسری آبی»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به علی مصفا برای «پری»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به مینا لاکانی برای «دیدار»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به محمدرضا داوود نژاد برای «خلع سلاح»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به خسرو شکیبایی برای «کیمیا»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به حسین زندباف برای «حمله به اچ ۳»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به مجید انتظامی برای «روز واقعه»سیمرغ بلورین بهترین بردای به علیرضا زرین دست برای «پری»دیپلم افتخار بهترین نامه به احمدرضا درویش برای «کیمیا»سیمرغ بلورین بهترین نامه به رخشان بنی اعتماد برای «روسری آبی»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به داریوش مهرجویی برای «پری»دیپلم افتخار بهترین به شهریار بحرانی برای «حمله به اچ ۳»سیمرغ بلورین بهترین به شهرام اسدی برای «روز واقعه»جایزه ویژه هیأت داوران به احمدرضا درویش برای «کیمیا»دیپلم افتخار بهترین بازیگر دسال های اول به آیدا مطلبی برای «بادکنک سفید»دیپلم افتخار بهترین نامه به کاظم بلوچی، رضا مقصودی و کریم هاتفی برای «کوچه و موزه»سیمرغ بلورین بهترین اول به جعفر پناهی برای «بادکنک سفید»دیپلم افتخار بهترین دوم به علیرضا رئیسیان برای «سفر»سیمرغ بلورین بهترین دوم به شهرام اسدی برای «روز واقعه»دیپلم افتخار بهترین آنونس به ایرج گل افشان برای «همسر»سیمرغ بلورین بهترین آنونس به شهریار بحرانی برای «سجاده آتش»دیپلم افتخار بهترین ع به شاپور امین برای «خسوف»سیمرغ بلورین بهترین ع به حافظ احمدی برای «خا تر سبز»دیپلم افتخار بهترین پوستر به رضا عابدینی برای «سارا»سیمرغ بلورین بهترین پوستر به اثباتی برای «زینت»چهاردهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۲- دبیر: عزت الله ضرغامی(از دبیری عزت الله ضرغامی تا توجه به استعاره های مذهبی در اقلام تبلیغاتی جشنواره و ورود گسترده سازان جوان به عالم سینمای حرفه ای)دبیری این دوره از جشنواره فجر را عزت الله ضرغامی (معاونت امور سینمایی وقت) بر عهده داشت. در این دوره از جشنواره فجر هم بر خلاف روال امروز حمایت از آثار سازان جوان ادامه پیدا می کند به نحوی که در بخش های اول و دوم این دوره از جشنواره های شاخصی به نمایش در می آید. یکی دیگر از نکات جالب این دوره از جشنواره تغییر مواضع رادیکال گونه محسن مخملباف است. سازی که پیش از آن های تند با رنگ و لعاب می ساخت در این دوره از جشنواره به سمت طبیعت رفته و دو با محوریت رنگ و طبیعت را کارگردانی کرد.فضای مذهبی در طراحی پوستر این دوره از جشنواره نیز دیده می شود جشنواره در ایام ماه مبارک رمضان برگزار می شود و ۲۲ بهمن که اختتامیه جشنواره هم است مصادف شده با شهادت حضرت علی (ع) همین نکته می توان کاسه آب و ماه را برای ما توجیه کند و استعاره آن را ملموس تر!شاید مهم ترین نکته حاشیه ای این دوره از جشنواره باز هم به محسن مخملباف مربوط باشد! سازی که در این دوره از جشنواره اعلام می دارد که برای دریافت هیچگونه جایزه ای حاضر نیست روی صحنه برود و آنطور که بعدها گفته شد، به همین دلیل جایزه «بهترین » چهاردهمین دوره جشنواره فجر که قرار بود به «گبه» داده شود تغییر کرد و به «پدر» مجید مجیدی اهداء شد. هرچند گذشت زمان ثابت کرد «پدر» بهتری از «گبه» است و حق به حقدار رسید!همچنین در بخش بین الملل این دوره از جشنواره های مهمی همچون «رهایی از شاوشنگ» به کارگردانی فرانک دارابونت و «هفت» به کارگردانی دیوید فینچر به نمایش در می آیند که به خودی خود باعث غافلگیری اغلب سینماگران و دوست داران سینما می شوند اما دیگر اتفاق خوب و تکرار نشدنی مرور آثار سازان مطرح جهان در مهمترین فستیوال سینمایی ایران رخ نمی دهد. در این دو در این دوره از جشنواره بزرگداشت فریتس لانگ برگزار شد.در این دوره از جشنواره هایی همچون: «برج مینو» و «بوی پیراهن یوسف» ساخنه ابراهیم حاتمی کیا، «چهره» ساخته سیروس الوند، «لیلی با من است» ساخته کمال تبریزی، «پدر» ساخته مجید مجیدی، «سفر به چزابه» و «نجات یافتگان» ساخته زنده یاد رسول ملاقلی پور، «شاخ » ساخته کیانوش عیاری، «ضیافت» ساخته مسعود کیمیایی، «عاشقانه» ساخته علیرضا داوودنژاد، «یک داستان واقعی» ساخته ابوالفضل جلیلی، «خواهران غریب» ساخته کیومرث پوراحمد و «غزال» ساخته مجتبی راعی به نمایش درآمدند.در بخش مسابقه های اول و دوم هم ۲۲ با هم به رقابت پرداختند که در میان آنها نام هایی همچون «قانون» ساخته فرامرز قریبیان، «مرد آفت » ساخته همایون اسعدیان، «ویرانگر» ساخته ابوالقاسم طالبی، «پدر» ساخته مجید مجیدی و «دکل» ساخته عبدالحسن برزیده به چشم می خورد. بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از مسابقه سینمای ایران، مسابقه های اول و دوم، مسابقه مواد تبلیغی ها، جشنواره جشنواره ها، نمایش های ویژه، سینمای یک سرزمین؛ گرجستان، سینما و ادبیات هند و انگلستان، بزرگداشت فریتس لانگ، مردانی با دوربین های برداری، چشم انداز سینمای مستند؛ همچنین داوران بخش سینمای ایران این دوره از جشنواره را افرادی همچون: مسعود جعفری جوزانی، محمد رجبی، خسرو سینایی، جواد شمقدری و نادر طالب زاده تشکیل می داند و داوران بخش مواد تبلیغی هم افرادی همچون جهانگیر الماسی، مسعود ترقی جاه، محمدحسین طلیعی، محمدعلی رجبی، علی یان بودند.برگزیدگان این دوره از جشنواره به شرح زیر بودند:سیمرغ بلورین بهترین صحنه آرایی به جمشید آهنگرانی برای «خواهران غریب»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به جلال الدین معیریان برای «غزال»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به نظام کیایی برای «نون و گلدون»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به عباس رستگا ور و بهروز شهامت برای «گبه»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به جواد شریفی راد برای «دایره سرخ»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به پریوش نظریه برای «پدر»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به حسین یاری برای «آ ین مرحله»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول زن به افسانه بایگان برای «خواهران غریب»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به فاطمه گودرزی برای «غزال»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به پرویز پرستویی برای «لیلی با من است»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به محمد کاسبی برای «پدر»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به شهرزاد پویا برای «سفر به چزابه»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به حسین علیزاده برای «گبه»سیمرغ بلورین بهترین برداری به محمود کلاری برای «گبه»سیمرغ بلورین بهترین نامه به رضا مقصودی و کمال تبریزی برای «لیلی با من است»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به کیومرث پوراحمد برای «خواهران غریب»سیمرغ بلورین بهترین به مجید مجیدی برای «پدر»جایزه ویژه هیأت داوران به سیف الله داد برای «بازمانده»سیمرغ بلورین بهترین اول به عیدالحسین برزیده برای «دکل»سیمرغ بلورین بهترین دوم به مجید مجیدی برای «پدر»جایزه ویژه هیأت داوران به عبدالله علیمراد برای «قصه های بازار»سیمرغ بلورین بهترین نمونه به علیرضا کریمی برای «روز واقعه»دیپلم افتخار بهترین ع به محمد علیقلی زاده برای «روز »سیمرغ بلورین بهترین ع به جمشید بایرامی برای «سلام سینما»دیپلم افتخار بهترین پوستر به ابراهیم حقیقی برای «تیک تاک»پانزدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۵- دبیر: عزت الله ضرغامی(نقطه عظفی برای حضور سینمای ایران در جشنواره های جهانی و تشکیل صف های طویل جلوی در سالن های سینما)دبیری این دوره از جشنواره فجر را همانند جشنواره چهاردهم عزت الله ضرغامی معاونت امور سینمایی وقت بر عهده داشت. یکی از نکات مهم و تأمل برانگیز این دوره از جشنواره در آ ین سال ریاست جمهوری مرحوم هاشمی رفسنجانی ساخت های متعددی توسط سازان ایرانی برای حضور در جشنواره های جهانی بود به نحوی که از پانزدهمین جشنواره فجر به عنوان نقطه عطفی برای حضور های ایرانی در سطح بین الملل و جهانی یاد می شود. البته اغلب سازانی که به قصد دروی جوایز می ساختند اغلب افرادی بودند که پیش از این هاشان بسیار مخاطبان عام را به سوی خود جلب کرده بود اما ترجیح می دادند که در این دوره از جشنواره تنها و تنها سینمای جهانی را نشانه بروند.در پوستر دوره پانزدهم دوباره با یک تغییر اساسی اما نه جدید به سیمرغ بازمی گردیم و با فاصله گرفتن از ایام مذهبی جشنواره نیز روزهای دیگری را تجربه می کند این بار هم طرح های اسلیمی دیده می شود و سیمرغ دیگر در قاب قرار ندارد طرح پوستر دیگر گرافیکی است و نمادها کمتر خودنمایی می کنند و نه از نگاتیو و نه نماد دیگری چون پرنده خبری است.راه اندازی سایت اینترنتی برای جشنواره یکی از نکات بسیار مهم این دوره است همچنین یکی دیگر از نکات قابل تأمل این دوره از جشنواره آشتی مخاطبان عام با جشنواره فجر است به نحوی که برای دو «لیلا» و «سلطان» صف های طویلی جلوی سینماها تشکیل شد و دوستداران سینما به صورت شبانه روزی برای دیدن این ها پشت در سینماها می خو دند.در این جشنواره ۲۹ بلند سینمایی در بخش اصلی با هم به رقابت پرداختند که در میان آن ها هایی چون «سایه به سایه» ساخته علی ژکان، «سرزمین خورشید» ساخته احمدرضا درویش، «سلطان» ساخته مسعود کیمیایی، «شب روباه» ساخته همایون اسعدیان، «طوفان» ساخته محمد بزرگ نیا، «عقرب» ساخته بهروز افخمی، «کیسه برنج» ساخته محمدعلی طالبی، «لیلا» ساخته داریوش مهرجویی، «ماه و خورشید» ساخته محمدحسین حقیقی، «معجزه خنده» ساخته یدالله صمدی، «ننه لالا و فرزندانش» ساخته کامبوزیا پرتوی و «هتل کارتن» ساخته سیروس الوند حضور داشتند.در بخش مسابقه های اول و دوم هم ۲۴ به نمایش درآمد که در میان آنها هایی چون «آینه» ساخته جعفر پناهی، «ابر و آفتاب» ساخته محمود کلاری، «سرعت» ساخته محمدحسین لطیفی، «سینما سینماست» ساخته ضیاء الدین دری، «طوفان شن» ساخته جواد شمقدری، «مسافر جنوب» ساخته پرویز شهبازی و «فصل پنجم» ساخته رفیع پیتز حضور داشتند.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از مسابقه سینمای ایران، مسابقه های اول و دوم، مسابقه مواد تبلیغی ها، جشنواره جشنواره ها، ک ن سرزمین ایران، نمایش های ویژه و چشم اندازی تاز سینمای قاره پنجم، سینمای ایتالیا، سینمای سه بعدی، سینمای ک ن و نوجوانان و سینمای هنرهای رزمی ژاپن؛ همچنین داوران این دوره از جشنواره را افرادی چون جهانگیر الماسی، محمد رجبی، نادر طالب زاده، ابراهیم فروزش و رسول ملاقلی پور تشکیل می داند و داوران بخش مواد تبلیغی نیز افرادی چون مسعود ترقی جاه، محمدحسین طیعی، محمدعلی رجبی، محمود کلاری و اکبر نبوی بودند.برگزیدگان این دوره از جشنواره عبارت بودند از:سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه به اثباتی برای «سرزمین خورشید»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به جلال معیریان برای «طوفان»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به جهانگیر میرشکاری برای «سرزمین خورشید»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به مسعود بهنام و بهمن اردلان برای «براده های خورشید»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به محسن روزبهانی برای «سرزمین خورشید»دیپلم افتخار بهترین بازیگر غیر حرفه ای به رضا ناجی برای «بچه های آسمان»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل زن به عذرا اسماعیلی برای «نامزدی»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به جمیله شیخی برای «لیلا»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به امین تارخ برای «ماه و خورشید»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول زن به لیلا حاتمی برای «لیلا»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به گلچهره سجادیه برای «سرزمین خورشید»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به احمد برای های «طوفان شن» و «هتل کارتن»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به ابوالفضل پورعرب برای «مردی شبیه باران»دیپلم افتخار بهترین موسیقی متن به فریدون شهبازیان برای «نامزدی»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به بابک بیات برای «سرزمین خورشید» و «مردی شبیه باران»سیمرغ بلورین بهترین نامه به مجید مجیدی برای «بچه های آسمان»سیمرغ بلورین بهترین برداری به محمد آلادپوش برای «سرزمین خورشید»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به مجید مجیدی برای «بچه های آسمان»جایزه ویژه هیأت داوران به احمد رضا درویش برای «سرزمین خورشید»دیپلم افتخار بهترین اول به سعید سهیلی برای «مردی شبیه باران»سیمرغ بلورین بهترین اول به پرویز شهبازی برای «مسافر جنوب»سیمرغ بلورین بهترین دوم به محمدحسین حقیقی برای «براده های خورشید»جایزه ویژه هیأت داوران به فرهاد مهرانفر برای «موشک کاغذی»دیپلم افتخار بهترین نمونه به صمد تواضعی برای «غزال»سیمرغ بلورین بهترین نمونه به ایرج گل افشان برای «برج مینو»دیپلم افتخار بهترین ع به محمد علیقلی زاده برای «غزال»سیمرغ بلورین بهترین ع به بابک برزویه برای «سفر به چزابه»دیپلم افتخار بهترین پوستر به رضا عابدینی برای «یک داستان واقعی»سیمرغ بلورین بهترین پوستر به هوشنگ م دین برای «گبه»شانزدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۶- دبیر: زنده یاد سیف الله داد(از بزرگداشت آنتونی کوئین تا فرد زینه مان و کیشلوفسکی و تولیدات اندک سینمایی تا راه اندازی بازار و اضافه شدن سیمرغ بهترین تماشاگران)دبیری این دوره از جشنواره فجر را سیف الله داد معاون سینمایی وقت وزارت فرهنگ و ارشاد ی بر عهده داشت. در این دوره با توجه به تغییراتی که تازه در ارکان سیستم سینمایی کشور ایجاد شده بود تنها ۳ ساز مجال پیدا می کنند تا به واسطه این تغییرات دست به تولید بز?
پهلوان: پایان سال برای تراکتورسازی بهترین اتفاق بود/ همسرم می گوید هر بازی باید 10 بار به محوطه جریمه بروم!/ سال 97، سال قهرمانی تراکتور است/ یاشاسین سرباز وینگر ریزنقش تیم فوتبال تراکتورسازی معتقد است بهترین اتفاق سال 1396 برای این تیم پایان یافتن سال بود.گروه ورزشی آناج: به مناسبت فرا رسیدن سال جدید با ورزشکاران و اهالی ورزش استان گفت وگوهایی انجام داده ایم که در ایام تعطیلات نوروز تقدیم مخاطبان خواهد شد. در بخش اول از این مصاحبه ها، "احسان پهلوان" ستاره تیم فوتبال تراکتورسازی میهمان تحریریه آناج بود که گفت وگوی صمیمی ما با این بازیکن را در زیر می خوانید:آناج: به عنوان سوال نخست گویا شما ترک زبان هستید، درست است؟بله همینطور است. ما از ترک های شهرستان بجنورد مرکز استان اسان شمالی هستیم.آناج: ترکی را از پدرتان یاد گرفته اید یا از مادرتان؟هم مادرم و هم پدرم؛ خانواده خودم و آشناهایمان همگی ترکی صحبت می کنند ولی من چون در مشهد بزرگ شده ام زیاد نمی توانم ترکی صحبت کنم، اما کاملا متوجه می شوم.آناج: در مورد لهجه زبان تان توضیحی می دهید، ترکی آذربایجانی است یا ترکمن؟حقیقتاً دقیق نمی دانم. روستای ما «غلامان» نام دارد که در مرز بین دو کشور ایران و ترکمنستان واقع است، اما نمی دانم که زبان مان به روستایمان با کشور ترکمنستان ارتباطی دارد یا خیر، ولی قوچانی ها که فاصله کمی با ما دارند، به صورت عامیانه ترکی صحبت می کنند.آناج: در تبریز از این نظر راحت هستید؟بله، قشنگ متوجه می شوم و فقط در صحبت کمی مشکل دارم.

آناج: فوتبال را از منطقه خودتان شروع کردید؟من فوتبالم را از مشهد شروع . ما به خاطر قبولی برادرم در مشهد از 6 سالگی به این شهر رفتیم و زمانی که 8 سال داشتم یک مربی بازی من را دید و گفت که می خواهم تو را به یک باشگاه ببرم و اینطور شد که فوتبال را از 8 سالگی شروع . تا 9 سالگی در همان تیم بازی و در 10 سالگی به تیم ملی نونهالان دعوت شدم.بعد از آن سال خانواده ام خیلی حمایت د. وقتی که به تیم ملی دعوت می شوید شور و شوق خاصی دارید و من هم بعد از آن به صورت حرفه ای فوتبال را دنبال .آناج: در تیم های مشهد حضور نداشته اید؟چرا، به مدت 10 سال در باشگاهی به نام مدرسه فوتبال حرفه ای بابک مشهد حضور داشتم.بعد یک سال در گسترش فولاد تبریز و 6 سال در ذوب آهن بودم و امسال هم که در تراکتورسازی تبریز حضور دارم. زمان اوج بازی من هم در ذوب آهن بود. زمانی که گسترش فولاد در لیگ یک بود در این تیم بودم اما به خاطر اردوهای تیم ملی جوانان زیاد به تبریز نمی آمدم. به صورت مداوم در اردوهای تیم ملی حضور داشتم و وقتی 2 روز تعطیل می شدیم، به تبریز می آمدم.همان سال یک بازی مقابل پیکان انجام دادم که مربی آن، آقای فرهاد کاظمی بود که این تیم لیگ برتری شد. در آن بازی عملکرد خوبی داشتم و یک گل هم زدم. آقا فرهاد از همان زمان من را زیر نظر داشت و وقتی بازی های تیم ملی جوانان را دید، وقتی که خودش به ذوب آهن رفت، من را هم به این تیم دعوت کرد و از آن سال به بعد تا نیم فصل دوم فصل جاری در ذوب آهن بودم.آناج: قبل از حضور در تراکتورسازی چند بار مقابل این تیم قرار گرفته بودید و چه خاطره های شاخصی از آن بازی ها دارید:متاسفانه در یک بازی مقابل تراکتورسازی به این تیم گل زدم و آن بازی در حالی با تساوی 4-4 به اتمام رسید که تا 15 دقیقه پایانی با نتیجه 4 بر یک عقب بودیم. ما در این بازی در دقیقه 94 گل مساوی را زدیم که فکر می کنم بازی رویایی بود. سرمربی تراکتورسازی هم تونی اولیویرا بود که خیلی ناراحت شد و من تا آن زمان او را ندیده بودم. حرکت های او هم فوق العاده بود و فکر می کنم اینجا خیلی دوستش دارند و بسیار محبوب است.آناج: گفتید که برادرتان در فردوسی مشهد تحصیل کرده است، بنابراین وضعیت درسی او خوب بوده است؟کلا خانواده ما از لحاظ درسی وضعیت خوبی دارند اما من زیاد خوب نبودم چون کمی بازیگوش و به دنبال فوتبال بوده و گاهی هم از مدرسه فرار می . البته زیاد هم بد نبود و نمره های من معمولا 15 و 16 بودند اما با توجه به اینکه معمولا در اردو و مسابقات کشوری حضور داشتیم، نمی توانستیم زیاد به مدرسه برویم.از همان دوران راهنمایی هم من توپ می آوردم و 2-3 تا توپ اضافی داشتیم که اگر یکی را پنجره د، توپ اضافی داشته باشیم. یعنی انقدر مهم بود که ما در زنگ تفریح ها فوتبال بازی کنیم، همه مدرسه هم جمع می شدند تا بازی را ببینند که هیجان زیادی داشت.آناج: بعد از بازی در ذوب آهن برای خدمت سربازی به تراکتورسازی پیوستید در این رابطه توضیح دهید:در نیم فصل اول قرار بود که سرباز شوم اما کمی این مسئله را طول دادیم و در نیم فصل دوم سرباز شدم. آقای قلعه نویی هم کمی ناراحت بودند ولی من دوست دارم هر کجا که هستم نسبت به آن تعصب داشته باشم و فکر می کنم هر فوتبالیستی باید اینگونه باشد و با تمام وجود برای تیمش بازی کند. من هم هر جایی بودم با تمام وجود بازی کرده و سرم را هم برای آن می دهم.آناج: در نیم فصل اول فصل جاری افت کرده بودید؟در نیم فصل اول متاسفانه چند بازی بود که یک بر صفر از حریف پیش افتادیم اما در دقیقه 90 گل می خوردیم. مثلا بازی نفت آبادان را دو بر صفر جلو بودیم ولی در نهایت 2-2 شد. خیلی تلاش می ولی متاسفانه توپ هایم وارد دروازه نمی شد. برای مثال یک توپ به تیرک دروازه برخورد کرد و یک تک به تک را چیپ زدم اما توپ را از روی خط دروازه خالی بیرون کشیدند.در بازی با سیاه جامگان دریبل ، تا مقابل دروازه رفتم و توپ را هم زدم اما به دروازه بان برخورد کرده و از دروازه خارج شد که همه اینها شانس و اقبال است که برخی اوقات توپ های ما وارد دروازه نمی شود.آناج: آقای قلعه نویی می گفت که 8 نفره بازی می کنیم و بعد از ج شما نیز این صحبت ها را ادامه داد، در این مورد چه نظری دارید؟آقای قلعه نویی شخصیتی بزرگ داشته و جزو بهترین مربیان ایران هستند، ولی زمانی که در ذوب آهن بودم، تمام وجودم را برای این تیم گذاشتم. اعتقاد دارم هر جایی که بازی می کنم باید بهترین بازی ها را انجام دهم. ذوب آهن برای من خیلی زحمت کشیده آقای آذری، یحیی گل محمدی، مجتبی حسینی، فرهاد کاظمی و ... زحمات زیادی برایم کشیده اند و من به نوعی مدیون ذوب آهن هستم.

آناج: یحیی گل محمدی در سربازی و حضور شما در تراکتورسازی تاثیرگذار بود؟ صدردصد، ما 3 سال خوب را با آقای یحیی در ذوب آهن داشتیم و 2 بار پشت سر هم قهرمان جام حذفی شده و جام ایران را هم ب کردیم. در مسابقات لیگ نیز نتایج خوبی رقم زدیم و فکر می کنم در یک نیم فصل بازی ها را بدون ش ت پشتِ سر گذاشته و پرسپولیس را که بدون ش ت بود، ش ت دادیم.آناج: برخی ها می گویند حتی اگر سربازی در خانه هم سپری شود سرباز روزها را می شمارد، آیا این موضوع صحت دارد و در مورد شما هم صدق می کند؟به نظر من اصلاً اینگونه نیست، از روزی که آمده ام واقعا لذت بردم. مردم تبریز و هواداران تراکتورسازی خیلی خوب هستند. درست است که شور آنها به خاطر نتایج نسبت به قبل کمتر شده ولی همین بازیکنانی که در تراکتورسازی هستند از جان و دل مایه می گذارند. اگر دقت کنید در لیگ برتر و لیگ قهرمانان آسیا فوق العاده بازی می کنیم. از لحاظ کیفیت بازی ها، موقعیت گ نی و ... بهتر از حریفان هستیم ولی هر چقدر تلاش می کنیم توپ هایمان وارد دروازه نمی شود. خودم هم تعجب ، تاکنون در تیمی نبودم که این قدر موقعیت گل داشته باشد ولی توپ هایش وارد دروازه نشود.آناج: بعضی رسانه ها همواره تلاش می کنند نشان دهند بازیکنان سرباز به اجبار راهی تراکتورسازی شده اند و از این موضوع ناراحت هستند، آیا این موضوع صحت دارد؟به نظر من اصلا اینطور نیست چون تراکتور تیم بزرگی است. درست است که من به عنوان بازیکن سرباز در این تیم حضور دارم ولی همین یک سال و نیم که بازیکنان سرباز در تراکتورسازی بازی می کنند، بهترین دوران فوتبالی شان است چون تراکتورسازی تیم بزرگی بوده و از لحاظ شور و حمایت هواداران نیز از تیم های استقلال و پرسپولیس بیشتر نباشد کمتر نیست. هر ی آرزو دارد در تراکتورسازی بازی کند، مثلا خود من از خیلی وقت پیش دوست داشتم در تراکتورسازی بازی کنم که واقعا خدا را شکر قسمت شد در این تیم حضور داشته باشم که این موضوع برای من افتخار بزرگی است.آناج: متاسفانه رفتار برخی سربازان باعث افزایش حواشی می شود و آنها قدرت پیراهن تراکتورسازی را نمی دانند، نظر شما در این رابطه چیست؟به نظر من هر ی با توجه به منش، شخصیت و تفکرات خود رفتار می کند، شاید آن بازیکنان اینجا به چیزهایی که مورد نظرشان بوده نرسیدند و شاید هم اینجا راحت نبودند ولی شخصاً خیلی دوست داشتم بیایم در تراکتور بازی کنم چون قبلا این شهر را در زمان حضورم در گسترش فولاد که 16-17 سال داشتم، درک کرده بودم.آناج: در مصاحبه ای گفته بودید که وظیفه تان گ نی نیست و این مصاحبه کمی حاشیه ساز شد، در این مورد کمی توضیح بدهید:من گفته بودم وظیفه ام به عنوان یک هافبک، بازیسازی و خلق موقعیت است. در درگیری ها، توپ گیری ها و دفاع تیمی و ... نیز باید حضور داشته باشم. وظیفه فوروارد نیز مشخص شده است اما هافبک می تواند علاوه بر وظایف خود، به خط حمله اضافه شده و در امر گ نی مثمر ثمر باشد اما فکر می کنم آنها حرفم را نوع دیگری نوشته بودند.آناج: شما با ذوب آهن قرارداد دارید و در صورتی که تراکتورسازی رضایت نامه شما را نگیرد، باید به این تیم بازگردید؟بله، یک سال و نیم با این تیم قرارداد دارم و در صورتی که خدمتم به پایان برسد باید به این تیم برگردم.آناج: اگر تراکتورسازی رضایت نامه شما را از ذوب آهن بگیرد، دوست دارید در تبریز بازی کنید؟مطمئناً هر ی دوست دارد در تراکتورسازی بازی کند. حتی بازیکنان خارجی هم همینطور هستند، برای مثال ببینید ادینیو چقدر عاشق تراکتور بود. هر بازیکنی که به تبریز می آید دوست دارد در تراکتورسازی که تیم بزرگ و محبوبی است، بازی کند. بعضی اوقات که بیرون می روم، پیرمردها و پیرزن هایی را می بینم که سنشان بالا است اما نسبت به تراکتورسازی عشق و علاقه دارند.طبیعتاً هر ی دوست دارد در تراکتورسازی بازی کند، من هم خیلی دوست داشتم و ان شاءالله بتوانم در این تیم بازی های خوبی انجام دهم.آناج: تفاوت فوتبال تبریز و هوادارانش با سایر تیم ها، به خصوص ذوب آهن در چیست؟ذوب آهن از لحاظ ساختاری و مدیریتی خیلی قوی است. حتی یک نیم فصل هم در ان بودم و آنجا هم همینطور است. اما در ذوب آهن آقای آذری بازیکنان را مثل بچه های خودشان می دانستند و اگر بازیکنی از نظر مالی به مشکل بر می خورد، آقای آذری از جیب خودش پول می داد تا مشکل بازیکن حل شود.باشگاه ذوب آهن از لحاظ سخت افزاری نیز امکانات خوبی دارد آقای آذری یک زمین چمن با بودجه ای که از محل دیگر تامین کرده، درست کرده تا تیم های پایه در آنجا تمرین کنند، ولی متاسفانه آن طور که باید و شاید ذوب آهن طرفدار ندارد. این تیم در آسیا نایب قهرمان و در جام حذفی قهرمان شده اما در اصفهان ان را بیشتر دوست دارند. به نظرم ذوب آهن در این چند سال با کیفیت تر از ان بازی کرده است.آناج: گسترش فولاد از نظر ساختار و امکانات شرایط بهتری نسبت به تراکتورسازی دارد؟زمین بازی و تمرین گسترش فولاد کیفیت فوق العاده ای دارد. آن زمان یک ساختمان بزرگ محل باشگاه گسترش فولاد بود. تراکتورسازی هم باشگاه بزرگی است و باید این تیم را از نظر ساختاری و ریشه ای به تیم های بزرگ برسانند. ساختار این تیم و بزرگی آن باید با یکدیگر هم سطح باشد.

آناج: تبریز را از نظر اجتماعی، گردشگری و ... چطور می بینید؟من در 3-4 ماهی که اینجا بودم، مردم تبریز را خونگرم دیدم که شاد و خوشحال هستند. استقبال خوبی هم از مهمانان داشته و آنها را دوست دارند که فکر می کنم این مسئله مربوط به فرهنگ ترک ها است. از لحاظ شهری، به نظر من نسبت به مردمی که شهر تبریز دارد باید بیشتر به آن برسند. این شهر جاهای دیدنی زیادی دارد ولی فعلاً غیر از ائل گلی وقت نشده است آنها را ببینم چون هم متاهل هستم و هم هر 4 روز یک بازی داریم. فقط 2 روز وقت می شود که کنار خانواده مان باشیم. حتی در بازی با پارس جنوبی از صبح در راه بودیم شب به تبریز رسیدیم و صبح دوباره از تبریز رفتیم یعنی 12 ساعت در کنار خانواده مان بودیم.آناج: بازیکن با اخلاق و کم حاشیه ای هستید، فکر می کنم بخشی از این مساله به متاهل بودن برمی گردد، نظر شما در این رابطه چیست؟بله متاهل بودن، یک بخش دیگری است. وقتی متاهل می شوید احساس مسئولیت بیشتری می کنید می توانید رفتارتان را بیشتر کنترل کنید. همسرم دوست ندارد زیاد در حاشیه باشم و در این مورد خیلی مرا کمک می کند.آناج: همسرتان بازی های تراکتورسازی را دنبال می کنند؟بله، همه بازی ها را تماشا می کند. برخی اوقات بعد از بازی هم پیام می دهد. او می گوید هر بازی باید 10 بار بروی داخل محوطه 18 قدم. این که همسر یک فوتبالیست اینطور فوتبالی باشد خیلی خوب است و بازیکن انگیزه دارد ولی این هم سخت است {با خنده}.آناج: قبل از اینکه به تراکتورسازی بیایید هواداران این تیم به عنوان یک بازیکن ترک اسانی از شما استقبال کرده بودند، این موضوع چه تاثیری در جا افتادن شما در تراکتور داشت؟به نظر من وقتی اینطور استقبال می شود، هواداران بازیکن را از خودشان می دانند و او را به دل خودشان می آورند که این مسئله برای بازیکن خیلی مهم است. من خیلی دوست داشتم چنین شعاری در بین طرفداران باشد و وقتی آن را شنیدم خیلی خوشحال شدم.آناج: فکر می کنید هواداران تراکتورسازی چه لقبی به شما می دهند؟به من می گویند « اسان ترکی»، در ذوب آهن به من می گفتند مسی.آناج: چرا احسان پهلوان در لیگ برتر گ ن قهار و در لیگ قهرمانان آسیا گل نزن بدشانس است؟ نه اینطور نیست، من سال قبل هم همینطور بودم. در چند صحنه نفوذ ، در شش قدم توپ را زدم و مماس با تیرک دروازه به بیرون رفت. اما 2 سال قبل 3 گل در آسیا زدم که هر 3 گل مقابل عربستانی بود. یک پن ی گرفته و یک پاس گل هم دادم اما در 2 سال اخیر هر کاری می کنم توپ هایم گل نمی شود.آناج: نظرتان در مورد لیگ قهرمانان آسیا چیست؟به نظرم به آن چیزی که لیاقت مان بود در این 4 بازی نرسیدیم. از نظر آماری، موقعیت گل و نوع بازی بهتر از پرسپولیس، استقلال و ذوب آهن بودیم. از ابتدای نیم فصل که به تراکتورسازی آمدم، از همان بازی اول با استقلال خوزستان و بدشانسی پشت بدشانسی آوردیم. در جام حذفی هم بازی را برده بودیم اما در پایان ش ت خوردیم.جا دارد از محمد ایرانپوریان و آقای کیانی هم یاد کنیم. ایرانپوریان از جمله م عانی است که ی ره نفوذ می کند. هر فصل که من دیدم، او 6-7 پاس گل و 4-5 گل زده داشته است. 3-4 نفر در تراکتورسازی فوق العاده بودند.آناج: در مورد ساغلام چه نظری دارید؟به نظر من آقای ساغلام نشان دادند که چقدر مربی منظم و با دیسیپلینی هستند. او با بازیکنان رفیق است و همیشه با بازیکنان شوخی می کند. این مسئله مهم است که بازیکنان احساس کنند مربی چقدر به آنها نزدیک است. ساغلام دوست دارد تیمش جنگنده، مالک توپ و دونده باشد. به نظر من یکی از شاخص هایی که یک مربی باید داشته باشد همین مسئله است و مربی باید در داخل و خارج از زمین نظم و انضباط داشته باشد.آناج: آیا آقای ساغلام و دستیارانش از نظر روانی تیم را برای گ نی آماده می کنند؟در تمرینات خیلی تلاش می کنند. ولی می بینید که در بعضی بازی ها گل هایی وارد دروازه می شوند که از روی خوش شانسی است اما موقعیت های صدردصدی ما وارد دروازه نمی شود. در همین بازی، دانیال اسماعیلی فر یک موقعیت داشت که همه گفتیم گل است اما توپ از دروازه بیرون آمد؛ به ما که می رسد، بازیکنان حریف بهترین بازیکن هفته آسیا می شوند! در بازی با الغرافه نیز دروازه بان آنها بهترین بازیکن هفته شد.

آناج: سیمه هم 2 اشتباه فاحش در لیگ قهرمانان آسیا داشت، در مورد این بازیکن چه نظری دارید؟نمی خواهم در این مورد صحبت کنم. بالا ه فوتبال است و بعضی مواقع این اتفاقات پیش می آید. فکر می کنم این بازیکن در اینجا جا نیافتاده و حتی یک بار هم برای 10 روز مسموم شده بود احتمالا ایران برای او نساخته است.آناج: اصولا باید رابطه شما با دانیال اسماعیلی فر و مهدی مهدی پور بهتر از بقیه باشد، درست است؟من با مهدی پور از تیم ملی جوانان دوست هستم. 3 سال هم در ذوب آهن با هم بودیم و آشنایی بیشتری نسبت به هم داریم و دوستان خوبی هستیم. با دانیال هم 3 سال در ذوب آهن بودیم ولی کلا با همه رفیق هستم. کار خودم را انجام می دهم ولی بگو و بخند هم داریم.آناج: غیر از مهدی پور و اسماعیلی فر با کدام بازیکن تراکتورسازی ارتباط بیشتری دارید؟هم اتاقی من f14 است. چقدر هم خوب و فوق العاده است. فوتبالیستی قوی و انسانی شوخ که از داشتنش لذت می بریم. به نظر من، او یکی از بهترین بازیکنان چند سال اخیر فوتبال ایران بوده و نشان داده چقدر از لحاظ تکنیک، شوت زنی و ... قوی است. از جمله بازیکنانی است که پای چپ و راست ندارد. من هم نزدیک به 10-11 سال است که در پست هافبک چپ بازی می کنم اما راست پا هستم، به همین خاطر معمولا با پای چپ بازی می کنم ولی شوت زنی ام با پای چپ قدرتی و با پای راست فنی است.آناج: لیست تیم ملی هم اعلام شد، نظر شما در مورد این لیست چیست؟آرزوی هر بازیکنی، بازی در تیم ملی است. من هم در این 2-3 سال خیلی تلاش به تیم ملی برسم. نزدیک یک سال هم در اردوها حضور داشتم و یک بازی ملی هم مقابل مونته نگرو دارم ولی متاسفانه در اردوهایی که حضور داشتم، ی ره با درد تمرین می و از ناحیه همسترینگ مصدوم می شدم ولی به نظرم در این اردوها خودم را نشان دادم و آقای کی روش راضی بودند اما در اردوهای جدید که لیست داده اند حضور نداشتم.صددرصد آقای کی روش یک تفکر داشتند که مرا دعوت ن د و مصدومیت هم موثر بود چون بازی های آسیایی ما هم سنگین است شاید یکی از دلایل همین موضوع باشد. ولی همیشه تلاشم را کرده ام و آرزویم بوده که برای تیم ملی کشورم بازی کنم. به امید خدا در این چند روز باقیمانده تا جام جهانی تمام تلاشم را می کنم تا دیده شده و نظر آقای کی روش را برای حضور در تیم ملی جلب کنم.آناج: الگو و بازیکن مورد علاقه تان چه ی است؟لیونل مسی، بازیکنی که تکرار نمی شود و باید از دیدن بازی های او لذت ببریم. آدم از دیدن بازی هایش سیر نمی شود.آناج: از نظر فیزیکی هم شبیه مسی هستید، این یک نقطه قوت برای فوتبالیست است یا دوست داشتید فیزیکی شبیه به دروازه بان الجزیره داشته باشید؟تقریبا با مسی هم قد هستیم اما وزنم 63-64 کیلوگرم است ولی مسی 72 کیلو است و اینجا مشخص می شود که چرا او، مسی است. فیزیک این بازیکن نسبت به قد و هیکلش فوق العاده است. به نظر من نان همین فیزیک را می خورد. امروز فوتبال دنیا به سمتی می رود که بازی روی زمین انجام شود و شاید فقط یک فوروارد نوک قد بلند باشد. به نظرم فوتبال به سمتی می رود که بازیکنان قد کوتاه تر می شوند و بازی ها با پاس و تیکی تاکا دنبال می شود.آناج: بهترین بازیکن تاریخ فوتبال جهان از نظر احسان پهلوان کیست؟لیونل مسی، به نظرم او از مارادونا هم بهتر است.آناج: علی رغم علاقه به مسی، چرا شادی گل هایتان شبیه به دیماریا و بیل است؟این قلب در شادی گل ها برای همسرم است.آناج: زمان تحویل سال کجا خواهید بود؟یک سری مشکلاتی دارم که برای من دوست داشتنی و خیلی شیرین است! به همین دلیل سال تحویل را در تبریز هستم. پدر و مادر همسرم به تبریز می آیند ولی جای پدر و مادر، برادران و خواهرم خالی است ولی امسال برای من خیلی شیرین است که در تبریز هستم.آناج: زمان سال تحویل چه دعایی می کنید؟به نظرم بهترین چیز برای هر خانواده سلامتی است، خدا سلامتی را از هیچ نگیرد و هیچ بنده ای را شرمنده پدر و مادر و خانواده اش نکند که این مسئله خیلی مهمی است.آناج: یکی از بهترین اتفاقات سال 96 برای تراکتورسازی این است که تمام می شود، در این مورد چه نظری دارید؟بله، این سال، سال خیلی سختی برای تراکتورسازی بود. ما نیم فصل آمدیم ولی متوجه شدیم که نیم فصل اول سخت تر بوده ولی در نیم فصل دوم هم ما مزد تلاشمان را نگرفتیم ولی خدا را شکر این سال برای تراکتورسازی تمام شد. این سال تمام می شود، اما چیزهایی که از نظر فوتبالی در این 3-4 ماه دیدم، خوشی های خیلی زیادی برای تراکتورسازی در راه است.آناج: در سال 97 چه پیش بینی برای تراکتورسازی دارید؟فکر می کنم سال 97 سال تراکتورسازی خواهد بود چون از وقتی آمدم از لحاظ فوتبالی خیلی چیزها دیدم. این تیم بازیکنان با کیفیتی دارد و هم اینکه آینده درخشانی خواهد داشت. سال بعد تراکتورسازی جزو برترین تیم های ایران خواهد بود و به جایگاه اصلی خودش بازگشته و به امید خدا به قهرمانی لیگ دست پیدا می کند.آناج: معمولاً از چه انی عیدی می گیرید؟معمولاً از پدر و مادرم و پدر و مادر همسرم عیدی می گیرم اما همسرم از من عیدی می گیرد {با خنده}.

آناج: بیشتر اهل کتاب و مطالعه هستید یا تلویزیون و سینما؟بیشتر به سینما و تلویزیون علاقه دارم. عاشق های ایرانی هستم.آناج: به قول مهران مدیری، عمیقاً احساس خوشبختی می کنید؟ صددرصد، خدا را شکر می کنم که اینقدر خانواده خوبی دارم و این را از ته قلبم می گویم.آناج: در تبریز فامیل ندارید؟نه، ولی اصلا احساس غریبی نمی کنیم.آناج: اولین احساسی که نسبت به کلمات زیر دارید را بیان کنید.غلامان: زادگاه
سرباز: یاشاسین {با کمی مکث}
تیر دروازه: ای بابا همش می خوره به تیر {با خنده}
داور: دقت کن {بازهم می خندد}
تبریز: دیار خونگرم آذربایجان
کی روش: مرد دوست داشتنیآناج: و سخن پایانی ...می خواهم از خانواده خودم و خانواده همسرم که مانند پدر و مادرم دوست شان دارم و خیلی برایم زحمت کشیدند تشکر کنم. همچنین از همسرم که در این 2 سال خیلی کمک کرده و پشتیبانم بوده، تشکر می کنم.انتهای پیام/
به گزارش شفاف، تراکتورسازی امسال ضعیف ترین عملکرد خود در سال های اخیر لیگ برتر را به نمایش گذاشته؛ تیمی که روزی به دنبال قهرمانی در لیگ برتر بود حتی رؤیای قهرمانی در لیگ قهرمانان آسیا را داشت و حالا با ساغلام سقف آرزوهایش شده بقا در لیگ برتر!شاگردان ارطغرول ساغلام روز گذشته ( ) مقابل ذوب آهن با نتیجه سه بر صفر مغلوب شدند تا تیره روزی های شان در سال جدید هم ادامه داشته باشد. تراکتورسازی که عملکردش در لیگ برتر ضعیف تر از حد انتظار بود، در لیگ قهرمانان آسیا مقابل الجزیره امارات که بدون 4 بازیکن اصلی اش به ایران آمده بود، هم نتوانست حرفی برای گفتن داشته باشد.در اینکه به خاطر محرومیت از حضور در پنجره نقل وانتقالات نباید انتظار کارهای بزرگ از تراکتورسازی در فصل جاری را داشت شکی نیست، اما مسئله اینجاست که عملکرد شاگردان ساغلام در یکی دو ماه اخیر جای هیچ گونه دفاعی را باقی نمی گذارد. تیمِ مرد خوش تیپ تراکتورسازی آن قدر در رسیدن به دروازه حریفان و حتی در استفاده از اندک فرصت هایش ناکام است که ساغلام پس از ش ت سنگین تیمش مقابل ذوب آهن گفت: «باید هفته بعد ان را ببریم تا در لیگ برتر بمانیم!» دلیل نتایج بد تراکتورسازی شاید ریشه در محرومیت تراکتورسازی داشته باشد، اما این همه ماجرا نیست. این موضوع دلایل دیگری هم دارد که آنها را از ابتدا مرور می کنیم.آغاز مشکلات با محرومیت از نقل وانتقالات
بهمن ماه سال 95 بود که مسئولان باشگاه تراکتورسازی متوجه محرومیت شان از دو پنجره نقل وانتقالاتی شدند. در آن مقطع تراکتورسازی در کورس قهرمانی حضور داشت، اما بعد از چهار پنج بازی، عملاً امید خود را برای قهرمانی از دست داد و آنها در لیگ برتر چیزی نداشتند که برای آن بجنگند. هدایت تراکتورسازی برعهده قلعه نویی بود و بازیکنان جوانی هم روی نیمکت حضور داشتند، اما با این حال به جز یکی دو نفر از آنها بقیه فرصت بازی در لیگ برتر را پیدا ن د. این یکی دو نفر هم صرفاً به خاطر مصدومیت یا محرومیت برخی بازیکنان اصلی فرصت بازی یافتند.همین بازیکنانی که در لیگ پانزدهم فرصت بازی پیدا نکرده بودند، به اجبار در سال آینده به بازیکنان اصلی تراکتورسازی تبدیل شدند. تراکتورسازی در همان مقطع هم می دانست که از نقل وانتقالات محروم است و همین بازیکنان جوانی که فرصت بازی ندارند، سال آینده به بازیکنان اصلی این تیم تبدیل خواهند شد. شاید می شد قلعه نویی با یک دید بهتر نسبت به بازی دادن بازیکنانی مانند فرزین گروسیان، محمد مسلمی پور، فا تهامی، نصرآزادانی و علی طاهران حداقل در لیگ برتر اقدام کند تا شاید کمی از مشکلات مربی بعدی برای اعتماد به جوانان کاسته شود. همین موضوع را بعدها یحیی گل محمدی هم گفت و اعلام کرد که تراکتورسازی هیچ توجهی به بازیکنان جوان نکرده و آنها به حال خودشان رها شده اند. این را هم نباید فراموش کرد که تراکتورسازی بازیکنان چندان خوبی در آکادمی خود نداشته و ندارد و منظور اندک بازیکنان جوانی است که در لیست تیم حضور داشتند.شعله ور شدن اختلافات بین تیم و مدیریت با مصاحبه های جنجالی
در دو سه هفته پایانی لیگ پانزدهم، آجورلو به خاطر اختلافاتی که با قلعه نویی پیدا کرده بود زیاد در اطراف تیم آفت نمی شد. این اختلافات از اواسط نیم فصل دوم شروع شد و پس از در دیدار یک هفته مانده به آ لیگ مقابل استقلال که به برد یک بر صفر سرخپوشان تبریزی منجر شده بود اوج گرفت. پس از آ ین بازی تراکتورسازی مقابل نفت تهران در لیگ شانزدهم، آجورلو با وجود اینکه در ورزشگاه حضور داشت، اما حاضر نشد به رختکن برود. همین موضوع دلخوری قلعه نویی را در پی داشت و بازیکنانی مانند سعید آقایی، محمد ابراهیمی و خالد شفیعی هم بلافاصله علیه مدیرعامل صحبت د تا آتش اختلافات در تیم شعله ورتر شود.لجبازی؛ مشکل بزرگ تراکتورسازی
دلخوری های بازیکنان از آجورلو پس از پایان فصل هم ادامه داشت. کرار جاسم به خاطر جریمه ها از سوی مدیریت باشگاه از تراکتورسازی جدا شد و بازیکنانی مانند سعید آقایی و خالد شفیعی از تراکتورسازی رفتند. ج چنین بازیکنان تأثیرگذاری باعث شد تراکتورسازی تنهاتر از گذشته شود و به قول یحیی گل محمدی با 10 بازیکن بزرگسال لیگ شانزدهم را شروع کند.جوانان ضعیف تر از انتظار یحیی
در ابتدای لیگ شانزدهم، یحیی گل محمدی با آگاهی از مشکلات تراکتورسازی راهی این تیم شد. گل محمدی با آرزوهای زیاد به تراکتورسازی آمد تا بتواند بعد از نیم فصل ج از لیگ برتر، با بازیکنان جوان خودش را نشان بدهد. یحیی با این امید پا به تبریز گذاشته بود که بتواند با بازیکنان جوان در تراکتورسازی نتیجه بگیرد، اما او بعد از حضور در تبریز تازه فهمید که این جوان ها، جوان هایی نیستند که او انتظارش را داشت. گل محمدی یک روز بعد از حضور در تبریز و تماشای یکی از بازی های تیم آکادمی تراکتورسازی هم این موضوع را به یکی از دستیارانش گفته بود. وی در نهایت مجبور شد با چند جوانی که از تیم های پایه به تیم بزرگسالان تزریق کرد کارش را در تراکتورسازی شروع کند.دلخوری، لجبازی و بی انگیزگی
عملکرد متوسط تراکتورسازی با گل محمدی تا اوا نیم فصل دوم ادامه داشت تا اینکه او هم با آجورلو اختلافاتی را پیدا کرد. در ادامه لیست مازاد تراکتورسازی مشخص شد که طی آن محمد ابراهیمی، محمد نوری، شهرام گودرزی و سینا عشوری از تیم رفتنی شدند. بعدها ابراهیمی، نوری و گودرزی به خاطر فشار هواداران به گل محمدی تحمیل شدند تا در تیم بمانند. برخی از بازیکنان در هفته های آ حضور گل محمدی در تبریز تمایل چندانی به حضور وی نداشتند و دو دستگی عجیبی در تیم ایجاد شده بود. دلخوری، لجبازی و بی انگیزگی که در تراکتورسازی چیز تازه ای نبود در اوایل نیم فصل دوم هم باعث شد نتایج سرخپوشان تبریزی ضعیف تر از قبل ادامه داشته باشد و امید تراکتورسازان بیش از پیش ناامید شود.جذب نشدن بازیکنان مدنظر گل محمدی در نیم فصل
بحث دیگری که در مورد نتیجه نگرفتن گل محمدی در تراکتورسازی وجود دارد، جذب نشدن برخی بازیکنان مد نظر او بود. محمد قاضی، عیسی آل کثیر و حتی سجاد شهباززاده گزینه های مدنظر تراکتورسازی بودند. اولویت گل محمدی آل کثیر و قاضی بود، اما پس از مشکلات به وجود آمده بر سر راه جذب این بازیکنان، تراکتورسازی در نهایت به سراغ اولویت چهارم گل محمدی، یعنی ارسلان مطهری رفت؛ مطهری در پارس جنوبی جم نیمکت نشین بود و در تراکتورسازی هم به عملکرد ضعیفش ادامه داد. او هنوز هم که هنوز است موفق نشده برای تراکتورسازی گ نی کند. همچنین در خط دفاعی گل محمدی دست روی محمدرضا خانزاده ملی پوش و محمد طیبی لژیونر گذاشت، اما هیچ کدام از این دو بازیکنان هم جذب تراکتورسازی نشدند. در کنار اینها اما دروازه بان و سربازهای مدنظر یحیی گل محمدی از ذوب آهن، مشکی پوشان و تیم دسته اولی بادران به تراکتورسازی پیوستند.دست بسته ساغلام و جذب بازیکنان خارجی بی کیفیت
پس از این اتفاقات، یحیی گل محمدی از تراکتورسازی جدا شد و آجورلو با هزار امید و آرزو ساغلام ترک تبار را به تبریز کشاند، اما انگار ساغلام هم دوای درد تراکتوری نبود که موتور سوزانده بود! ساغلام هدایت تراکتورسازی را برعهده گرفت، اما او هم نتوانست کار چندانی خاصی را در تبریز از پیش ببرد. تراکتورسازی به عملکرد ضعیف خود در لیگ برتر ادامه داد و در لیگ قهرمانان آسیا هم هیچ حرفی برای گفتن نداشت. در مورد نتایج ضعیف ساغلام سوالات و ابهاماتی زیادی وجود دارد از جمله اینکه دو بازیکن اوکراینی و کروات بر چه اساس و با چه معیاری به تراکتورسازی پیوستند. دست ساغلام عملاً در تراکتورسازی برای جذب بازیکن بسته بود، چون به او اعلام شده بود که هر بازیکنی که دوست دارد را جذب کند، اما با یک قیمت محدود. ساغلام هم در نهایت به سراغ شیمه و ک یچ رفت؛ دو بازیکنی که عملکردی افتضاح داشتند و حتی قرارداد شیمه، م ع کروات پس از یک ماه حضور در تبریز به صورت توافقی فسح شد. ک یچ هم که مهاجم است هنوز موفق به گ نی برای تراکتورسازی نشده است. اگرچه مسائل مالی دست ساغلام و مسئولان تراکتورسازی را بسته بود اما این موضوع دلیل نمی شود که هر بازیکنی بی کیفیتی را به تیم بیاورند و همان بودجه محدود را هم دور بریزند.7 بازی بدون برد برای تراکتورسازی
عملکرد ضعیف تراکتورسازی همچنان ادامه دارد. شاگردان ارطغرول ساغلام در 7 بازی اخیرشان رنگ پیروزی ندیدند و مساوی خانگی هم که مقابل الجزیره در خانه متحمل شدند، چیزی کمتر از باخت نداشت. تراکتورسازی در حال حاضر با 29 امتیاز در رده دهم ج رده بندی لیگ برتر قرار دارد و حتی خطر سقوط به لیگ دسته یک را هم احساس می کند. به قول ساغلام تراکتورسازی باید بازی شنبه هفته آینده خود مقابل ان را ببرد تا خیالش از بقا در لیگ برتر راحت شود. باید دید تراکتورسازی چه زمانی از شرایط کنونی خارج خواهد شد، اتفاقی که هواداران بی شمار این تیم تبریزی برای آن لحظه شماری می کنند.
سینماپرس: سیدرضا منتظری/ جشنواره فجر مهمترین اتفاق سینمایی کشور است که در آن سرنوشت یک سال سینما مشخص می شود؛ جشنواره ای که اینک در آستانه ۳۶ سالگی اش قرار دارد. برای شناخت هرچه بهتر فراز و نشیب های این جشنواره به مرور ۳۵ دوره برگزاری آن پرداخته شده است. جشنواره فجر مهمترین رویداد سینمایی کشور است که در آن سرنوشت یک سال سینما مشخص می شود؛ جشنواره ای که اینک در آستانه ۳۶ سالگی اش قرار دارد و کمتر ی می توانست در سال ۱۳۶۱ پیش بینی کند رویدادی که احتمالاً بیشتر به شکل مناسبتی و برای پربارتر شدن جشن های دهه فجر، یا دست بالا برنامه ای برای جایگزین جشنواره ای به جای جشنواره «سپاس»، یا «جشنواره جهانی تهران» تدارک دیده شد، نه تنها چند دهه دوام بیاورد، بلکه به مهمترین رویداد سالانه سینمای ایران بدل شود! اما واقعیت این است که جشنواره فجر در طول تمام این سال ها علیرغم مشکلات متعددی که بر سر راه خود داشته به حیات خود ادامه داده و همواره برای سینماگران حائز اهمیت بوده است؛ در مجموعه مقالات پیش رو سعی شده تا نگاهی اجمالی به ۳۵ دوره برگزاری این رویداد سینمایی داشته باشیم.در بخش های اول و دوم این مقاله با عناوین: از تولد و تردید تا غنی شدن و امید و عبور از غبار برای رسیدن به تکامل و شه حضور در عرصه سینمای جهان؛ مروری بر دوره های اول تا شانزدهم جشنواره فجر داشتیم و در مقاله پیش رو نیز این جشنواره را تا دوره بیست و چهارم مرور خواهیم کرد.هفدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۷ -دبیر: زنده یاد سیف الله داد(سینما تریبونی برای انتقاد) دبیری این دوره از جشنواره را هم برای دومین سال متوالی سیف الله داد معاون سینمایی وقت وزارت فرهنگ و ارشاد ی بر عهده داشت. با توجه به سیاست های تازه ای که بعد از روی کار آمدن ت سیدمحمد خاتمی در سینما به وجود آمده بود و معاونت سینمایی وقت از ساخت های اجتماعی و انتقادی حمایت می کرد، به همین جهت اغلب سازان به سمت و سوی ساخت آثاری با گرایش های و اجتماعی رفتند.پوستر این دوره از جشنواره هم با الهام از گل و مرغ پوستری کاملاً ایرانی بود و به غیر از نماد نگاتیو، کلاکت که نماد دیگری از سینما است در پوستر دیده می شد؛ از سوی دیگر پتانسیل بالای مضمون هایی همچون عشق و جوانان که به گونه ای در سال های قبل در سینمای ایران کمرنگ شده بود با ساخت هایی مانند «مصائب شیرین» و «دختری با کفش های کتانی» رسماً نمودار شد هرچند که «دختری با کفش های کتانی» به دلیل طولانی شدن بخش فنی به این دوره از جشنواره نرسید و در جشنواره هجدهم به نمایش درآمد؛ در این سال برای اولین بار تاریخ برگزاری جشنواره فجر به زوج جنجالی «قرمز» به کارگردانی فریدون جیرانی جایزه بهترین بازیگر زن و مرد اعطا شد که به نحوی به تأیید حضور ستاره های جوان در سینمای ایران پرداخت.در این دوره از جشنواره ۲۰ در بخش مسابقه با هم به رقابت پرداختند که از میان آنها می توان به «دوزن» ساخته تهمینه میلانی، «روبان قرمز» ساخته ابراهیم حاتمی کیا، «رنگ خدا» ساخته مجید مجیدی، «زشت و زیبا» ساخته احمدرضا معتمدی، «شیدا» ساخته کمال تبریزی، «فریاد» ساخته مسعود کیمیایی، «قرمز» ساخته فریدون جیرانی، «طوطیا» ساخته زنده یاد ایرج قادری، «مردی از جنس بلور» ساخته سعید سهیلی، «مصائب شرین» ساخته علیرضا داوود نژاد و «هیوا» ساخته زنده یاد رسول ملاقلی پور اشاره کرد. در بخش خارج از مسابقه هم دو مهم «کمیته مجازات» ساخته زنده یاد علی حاتمی و «ایران سرای من است» ساخته پرویز کیمیاوی به نمایش در آمد. همچنین دراین جشنواره بزرگداشت رسول ملاقلی پور، مجید مجیدی، هارون یشایایی و مرتضی شایسته برگزار شد.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از مسابقه سینمای ایران، مسابقه بین المللی، های مهمان، جشنواره جشنواره ها، نمایش های ویژه، مردی برای تمام فصول؛ خسرو شکیبایی، آینه های روبرو؛ روبر برسون، مارسل کارنه، برتران تاورنیه، چشم انداز سینمای معاصر آلمان، بهترین های سینمای ایران بعد از انقلاب ی.؛ داوران بخش سینمای این دوره از جشنواره را افرادی همچون احمدرضا درویش، یدالله صمدی، کیانوش عیاری، فرهاد مهرانفر، داوود میرباقری تشکیل می داند و داوران بین الملل نیز افرادی همچون شیام بنگال، وانگ ژونژنگ، کیوشی کوروساوا، محمد مخلص، داریوش مهرجویی بودند.برگزیدگان این دوره از جشنواره به شرح زیر بودند:سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه به علی فداکار و بهناز نازی برای «هیوا»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به مسعود ولدبیگی برای «زشت و زیبا»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به بهمن اردلان برای «هیوا»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به محمدرضا دلپاک برای «رنگ خدا»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به محمدرضا شرف الدین برای «پرواز خاموش»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به احترام السادات حبیبیان برای «مصائب شیرین»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به حسین محجوب برای «رنگ خدا»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به هدیه تهرانی برای «قرمز»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به جمشید هاشم پور برای «هیوا»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به محمدرضا فروتن برای «قرمز»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به صفی یاری برای «روبان قرمز»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به حسین علیزاده برای «زشت و زیبا»دیپلم افتخار بهترین نامه به حمید جبلی برای «پسر مریم»سیمرغ بلورین بهترین نامه به تهمینه میلانی برای «دو زن»دیپلم افتخار بهترین برداری به حسن پویا برای «روبان قرمز»سیمرغ بلورین بهترین برداری به بهرام بدخشانی برای «هیوا»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به رسول ملاقلی پور برای «هیوا»جایزه ویژه هیأت داوران به علیرضا داوود نژاد برای «مصائب شیرین»سیمرغ بلورین بهترین به رسول ملاقلی پور برای «هیوا»جوایز بین الملل:سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن به آزیتا حاجیان برای «روبان قرمز»دیپلم افتخار بهترین نامه به کریشتف زانوسی برای «برادر الهی ما» و دارجان بایف برای «آدمکش»سیمرغ بلورین بهترین نامه به فنگ شیائوشینگ برای «دره رود سرخ»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به ابراهیم حاتمی کیا برای «روبان قرمز»سیمرغ بلورین بهترین به مجید مجیدی برای «رنگ خدا»جایزه ویژه هیأت داوران به آدمیر کنوویتی برای «دایره کامل»هجدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۸- دبیر: زنده یاد سیف الله داد(از لغو بزرگداشت نیکی کریمی تا سیاست زدگی شدید در جشنواره)دبیری این دوره از جشنواره فجر را برای سومین سال متوالی سیف الله داد بر عهده داشت. اگر این دوره از جشنواره را ترین دوره جشنواره فجر بنامیم اشتباه نخواهد بود چرا که جشنواره هجدهم رسماً جشنواره ای بود که در تب و تاب سیاست و رو مه های عمل می کرد و از همین رو بسیاری از های در این دوره از جشنواره به نمایش درآمد. یکی دیگر از نکات جالب این دوره از جشنواره این بود که قرار بود برای نیکی کریمی مراسم بزرگداشتی برگزار شود که به درخواست خودش این بزرگداشت لغو شد و دیگر تا به امروز هیچ یک از دبیران جشنواره فجر تصمیمی برای ب ایی بزگداشت برای این بازیگر نگرفتند!؛ البته این که اصولا برای بازیگری با سن و سال نیکی کریمی بزرگداشت برگزار شود یکی از عجایب آن روزگار بود!پوستر هجدهمین دوره جشنواره هم انتزاعی بود و تصویر گویای کاسه ای از هنر ایرانی است که دستانی آن را در برگرفته؛ هنر ایرانی در تصویر تشابهی به آتش دارد که می توان این برداشت را داشت که طراح هنر ایرانی را مانند آتش گرم و پر حرارت دانسته است اما ضعف این طراحی آنجاست که هیچ نشانه ای از هنر و صنعت سینما در پوستر نمایان نمی شود و به راحتی می توان این پوستر را در یک جشنواره تجسمی مثلا خطاطی استفاده کرد!در این دوره ۱۹ در بخش اصلی به نمایش درآمد که از میان آنان می توان به «اعتراض» ساخته مسعود کیمیایی، «مرد بارانی» ساخته ابوالحسن داودی، «بلوغ» ساخته مسعود جعفری جوزانی، «بوی کافور، عطر یاس» ساخته بهمن فرمان آرا، «دستهای آلوده» ساخته سیروس الوند، «صنم» ساخته رفیع پیتز، «عروس آتش» ساخته خسرو سینایی، «کودک و سرباز» ساخته سیدرضا میرکریمی، «متولد ماه مهر» ساخته احمدرضا درویش، «مومیایی۳» ساخته محمدرضا هنرمند، «می » ساخته داریوش مهرجویی، «نجوا» ساخته پرویز شهبازی و «نیمه گمشده» ساخته محمدعلی باشه آهنگر اشاره کرد و در بخش خارج از مسابقه هم دو مهم «اصحاف کهف» ساخته زنده یاد فرج الله سلحشور و «تهران روزگار نو» ساخته زنده یاد علی حاتمی به نمایش درآمد؛ نکته جالب توجه اینکه در این دوره جشنواره خبری از «مسابقه های اول و دوم» و همچنین بخش مهمان نبود.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از مسابقه سینمای ایران، مسابقه بین المللی، جشنواره جشنواره ها، نمایش های ویژه منظر سینمای عرب، برشت و سینما، مرور آثار فرانچسکو روزی، کنستانتین گوستا راس، عباس کیارستمی، رهاورد اصفهان، سینمای آینده؛ داوران بخش سینمای این دوره افرادی همچون شهرام اسدی، محمدرضا بزرگ نیا، امین تارخ، کمال تبریزی و نعمت حقیقی بودند و برسی آدلون، ایو بواسه، مشیل خلیفی، پل کا ، مجید مجیدی بخش بین الملل را داوری می د.برگزیدگان این دوره از جشنواره به این شرح بودند:سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه به ژیلا مهرجویی برای «بوی کافور عطر یاس»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به مهرداد شکر برای «بوی کافور عطر یاس»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به جهانگیر میرشکاری برای «متولد ماه مهر»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به اسحاق خانزادی برای «اعتراض»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به محمدجواد شریفی راد برای «متولد ماه مهر»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل زن به سلیمه رنگزن برای «عروس آتش»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به رویا نونهالی برای «بوی کافور عطر یاس»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به حمید فرخ نژاد برای «عروس آتش»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به میترا حجار برای «متولد ماه مهر»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به حسین یاری برای «بلوغ»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به فرامرز قریبیان برای «مرد بارانی»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به روح الله ی برای «بلوغ»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به احمد پژمان برای «بوی کافور عطر یاس»سیمرغ بلورین بهترین نامه به خسرو سینایی و حمید فرخ نژاد برای «عروس آتش»دیپلم افتخار بهترین برداری به علی الهیاری برای «دست های آلوده»سیمرغ بلورین بهترین رداری به محمود کلاری برای «بوی کافور عطر یاس»دیپلم افتخار بهترین کارگردانی به سیدرضا میرکریمی برای «کودک و سرباز»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به بهمن فرمان آرا برای «بوی کافور عطر یاس»سیمرغ بلورین بهترین به بهمن فرمان آرا برای «بوی کافور عطر یاس»جایزه ویژه هیأت داوران به مسعود جعفری جوزانی برای «بلوغ»جوایز بخش بین الملل:دیپلم افتخار بهترین بازیگر به یوشیکو میازاکی و آ ا ترائو برای «پس از باران» و یولی دلارمه برای «سیمون شعبده باز»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر به ریچارد فارنزورت برای «داستان سر راست»سیمرغ بلورین بهترین نامه به بهمن فرمان آرا برای «بوی کافور عطر یاس»سیمرغ بلورین بهترین به چن کایگه برای «امپراتور و آدمکش»جایزه ویژه هیأت داوران به دای سیجی برای «یازدهمین فرزند»نوزدهمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۷۹- دبیر: زنده یاد سیف الله داد(از مرور آثار روبرتو روسلنی، کن لوچ و رخشان بنی اعتماد تا خداحافظی زنده یاد سیف الله داد از جشنواره)دبیری این دوره از جشنواره را هم سیف الله داد (معاونت سینمایی وقت) بر عهده داشت؛ این جشنواره اگرچه نه به اندازه جشنواره پیشین اما جشنواره ای سیاست زده بود چرا که در این دوره از جشنواره هم سینماگران سعی د سیاست را سرمشق تولید آثارشان نمایند از همین رو دو به تماما «نیمه پنهان» ساخته تهمینه میلانی و «پارتی» ساخته سامان مقدم در این دوره از جشنواره به نمایش درآمدند. میلانی آنقدر بود و آنقدر سر و صدا به پا کرد که منجر به بازداشت و زندانی شدن او به مدت چند روز شد و مخاطبان طی روزهای جشنواره از سامان مقدم نیز استقبال شایسته ای به عمل آوردند. اما جریان سیاست زدگی سازان به همین جا ختم نمی شود، چرا که تعداد زیادی از سازان دیگر این دوره از جشنواره هم هایی با رنگ و لعاب ساخته اند. «موج مرده»، «سگ کشی» و «رنگ شب» نیز به نوعی وارد فضای شده بودند اما نسبت به ۲ سامان مقدم و تهمینه میلانی ی به حساب نمی آمدند.در طراحی پوستر این دوره از جشنواره از نشان «انار» به عنوان یک میوه سنتی ایرانی که نشانی از شاعرانگی هم داشت استفاده شده بود. اما با کمال تعجب پوستر این دوره از جشنواره هیچ نشانی از سینما با خود نداشت به نحوی که می شد آن را در هر جشن و جشنواره دیگری نیز استفاده کرد!در این دوره از جشنواره هایی چون «آب و آتش» فریدون جیرانی، «آ بازی» همایون اسعدیان، «از کنار هم می گذریم» ایرج کریمی، «باران» مجید مجیدی، «بچه های نفت» ابراهیم فروزش، «بهشت از آن تو» علیرضا داوودنژاد، «پارتی» سامان مقدم، «ترکش های صلح» علی شاه حاتمی، «تو » محمدعلی طالبی، «رنگ شب» محمدعلی سجادی، «زیر نور ماه » سیدرضا میرکریمی، «سفره ایرانی» کیانوش عیاری، «سگ کشی» بهرام بیضایی، «قطعه ناتمام» مازیار میری، «مریم مقدس (س)» شهریار بحرانی، «مسافر ری» داوود میرباقری، «موج مرده» ابراهیم حاتمی کیا، «نیمه پنهان» تهمینه میلانی و «هفت » فرزاد موتمن با هم رقابت د.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از مسابقه سینمای ایران، مسابقه بین المللی، جشنواره جشنوراه ها، نمایش های ویژه، سینمای انگلستان، مرور آثار روبرتو روسلینی، کن لوچ و رخشان بنی اعتماد، از پنج قاره و سینمای آینده؛ داوران بخش سینمای ایران این دوره از جشنواره هم افرادی همچون مجتبی راعی، جواد طوسی، فرامرز قریبیان، رسول ملاقلی پور، تورج منصوری، سید ضیا هاشمی، محمدرضا هنرمند بودند و در بخش بین الملل نیز دیمیتری اپیدس، رخشان بنی اعتماد، بلا تار، جاناتان رزنبام، راک دمرس، محمدعلی طالبی و امیکو واد ها را داوری می د.برگزیدگان این دوره از جشنواره به این شرح بودند:سیمرغ بلورین بهترین طراحی دکور و لباس: عبدالحمید قدیریان برای «مریم مقدس (س)»سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه و صحنه آرایی به ایرج رامین فر برای «سگ کشی »سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به یدالله برای «باران»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به محمدرضا دلپاک برای «باران»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به ماهایا پطروسیان برای «هفت »دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به محمود نظرعلیان برای «زیر نور ماه»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به داریوش ارجمند برای «سگ کشی»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به ثریا قاسمی برای «مارال»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به پرویز پورحسینی برای «مریم مقدس (س)»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به حسین عابدینی برای «باران»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به محمدرضا مویینی برای «پارتی»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به احمد پژمان برای «باران»سیمرغ بلورین بهترین نامه به بهرام بیضایی برای «سگ کشی»دیپلم افتخار بهترین برداری به حمید خضوعی انه برای «زیر نور ماه»سیمرغ بلورین بهترین برداری به اصغر رفیعی جم برای «سگ کشی»دیپلم افتخار بهترین کارگردانی به همایون اسعدیان برای «آ بازی»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به مجید مجیدی برای «باران»سیمرغ بلورین بهترین به مجید مجیدی برای «باران»جایزه ویژه هیأت داوران به سیدرضا میرکریمی برای «زیر نور ماه»جوایز بخش بین الملل: دیپلم افتخار بهترین بازیگر به لی بینگ بینگ برای «هفده سال»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر به مژده شمسایی برای «سگ کشی»سیمرغ بلورین بهترین نامه به یوهوا نینگ دای ژو ون برای «هفده سال»دیپلم افتخار بهترین برداری به آنیس گدار برای «اثر خوب»دیپلم افتخار بهترین کارگردانی به مازیار میری برای «قطعه گمشده»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به مجید مجیدی برای «باران»دیپلم افتخار بهترین به ویتالی ملینکوف برای «باغی پر از ماه»سیمرغ بلورین بهترین به ژانگ بیمو برای «به سوی خانه»بیستمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۸۰- دبیر: محمدمهدی عسگ ور(حضور پررنگ سازان همه نسل ها در جشنواره)دبیری این دوره از جشنواره فجر را محمدمهدی عسگ ور بر عهده داشت. یکی از نکات جالب این دوره از جشنواره حضور تمامی کارگردانان شاخص سینمای ایران از همه نسل ها است. بهمن فرمان آرا بلافاصله بعد از توفیق «بوی کافور عطر یاس» با «خانه ای روی آب» به جشنواره می آید و نشان می دهد که بسیار راغب است در سینمای ایران فعالیت کند. ناصر تقوایی نیز پس از سال ها دوری و سکوت به سینمای ایران باز می گردد و داریوش مهرجویی نیز در این دوره از جشنواره حاضر است. از سوی دیگر ابراهیم حاتمی کیا، زنده یاد رسول ملاقلی پور، رسول صدر عاملی و... هم در این دوره از جشنواره به عنوان نسل میانی سینمای ایران حاضرند.پوستر این دوره از جشنواره به دلیل وجود فریم نوار به نسبت طرح پوستر گذشته کمی به یک پوستر سینمایی شبیه شده است؛ از های حاضر در خش مسابقه می توان «ارتفاع پست» ابراهیم حاتمی کیا، «ایستگاه متروک» علیرضا رئیسیان، «بمانی» داریوش مهرجویی، «خانه ای روی آب» بهمن فرمان آرا، «خواب سفید» حمید جبلی، «شام آ » فریدون جیرانی، «قارچ سمی» زنده یاد رسول ملاقلی پور، «کاغذ بی خط» ناصر تقوایی، «مربای شیرین» مرضیه برومند، «مزاحم» سیروس الوند، «من ترانه ۱۵ سال دارم» رسول صدرعاملی و «نان و عشق و موتور هزار» ابوالحسن داوودی، اشاره کرد.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از مسابقه سینمای ایران، مسابقه سینمای بین الملل، جشنواره جشنوراه ها، طراحان صحنه، دورتر از قاب سینمای اینده، نمایش های ویژه؛ داوران بخش مسابقه سینمای ایران را افرادی همچون هارون یشایایی، مجید مجیدی، نعمت حقیقی، کیومرث پوراحمد، پرویز پرستویی، بابک بیات و جمشید ارجمند تشکیل می دادند و در بخش بین الملل نیز بنگت فورسلوند، خالد صدیق، موریتس دوهادلن، سیف الله داد و داریوش خنجی ها را داوری می د.در این دوره جوایزی به شرح زیر به برگزیدگان اهدا گردید:سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به محمدرضا شرف الدین برای «قارچ سمی»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به علی عابدینی برای «من ترانه پانزده سال دارم»سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه به ژیلا مهرجویی برای «خانه ای روی آب»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به زنده یاد یدالله و ناصر شکوهی نیا برای «امتحان»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به محمدرضا دلپاک برای «سفر به فردا»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل زن به مهتاب نصی ور برای «من ترانه پانزده سال دارم»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به حسین شی برای «آرزوهای زمین»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به عزت الله انتظامی برای «خانه ای روی آب»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول زن به گوهر خیر ش برای «ارتفاع پست»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به ترانه علیدوستی برای «من ترانه پانزده سال دارم»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به حمید جبلی برای «خواب سفید»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به رضا کیانیان برای «خانه ای روی آب»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به بهرام دهقانی برای «قارچ سمی»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به ناصر چشم آذر برای «قارچ سمی»سیمرغ بلورین بهترین برداری به محمد آلادپوش برای «ایستگاه متروک»سیمرغ بلورین بهترین نامه به کامبوزیا پرتوی و رسول صدرعاملی برای «من ترانه پانزده سال دارم»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به رسول صدرعاملی برای «من ترانه پانزده سال دارم»جایزه ویژه هیأت داوران به ناصر رفایی برای «امتحان»جوایز بخش بین الملل:سیمرغ بلورین بهترین بازیگر به جک نیکلسون برای «قول»سیمرغ بلورین بهترین نامه به دنیس تانویچ برای «سرزمین هیچ »سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به تاکاشی کیتانو برای «برادر»دیپلم افتخار بهترین به «دوچرخه پکنی» و «خانه ای روی آب»جایزه ویژه هیأت داوران به «منطقه امنیتی مشترک»سیمرغ بلورین بهترین به ژان لوک گدار برای «در ستایش عشق»بیست و یکمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۸۱ - دبیر: محمدمهدی عسگ ور(از بیانیه رسمی هیأت داوران بر ضد صنعت دیجیتال در سینما تا حضور بسیار کمرنگ سازان شاخص و پیش وت)دبیری این دوره از جشنواره فجر را هم برای دومین سال متوالی محمدمهدی عسگ ور بر عهده داشت. یکی از شاخص ترین نکات در مورد این دوره از جشنواره غیاب اکثریت سازان شاخص سینمای ایران بود. البته دوستداران سینمای ایران طی این سال های اخیر به غیبت کارگردانان شاخص سینمای ایران عادت کرده اند و در حالی که هم اکنون در آستانه برگزاری سی و ششمین جشنواره فجر قرار داریم نیز اکثریت قریب به اتفاق سازان شاخص سینمای ایران جایشان در این دوره از جشنواره خالی به نظر می رسد. البته هرچند که در این دوره جای سازان بزرگ و نامی سینمای ایران بسیار خالی به نظر می رسید، اما با حضور جوانان سازی که در این دوره با های دیجیتال پای به جشنواره گذاشته بودند این دوره توانست رونق خود را کم ش حفظ نماید. اما بیم و امیدها در مورد این صنعت نوین و استفاده زیاد آن باعث شده بود تا بسیاری از دلسوزان سینمای ایران نگران آینده سینمای ایران شوند و به همین منظور هیأت داوران این دوره از جشنواره در بیانیه ای رسمی نگرانی خود را از ورود صنعت دیجیتال به سینمای ایران نشان داد و گفت: «این صنعت نگرانی هایی را همچون کاهش کیفیت فنی تصویر، ساده انگاری در تولید و سوء تفاهم در معادلات صنعت سینما در پی خواهد داشت.»پوستر این دوره از جشنواره هم فضایی انتزاعی داشت و در زمانه خود چندان مورد اقبال قرار نگرفت. یکی دیگر از نکات مهم این دوره ترکیب هیأت انتخاب آثار مسابقه سینمای ایران بود که در آن بر خلاف دوره های پیشین که هنرمندان مسئولیت انتخاب آثار را بر عهده داشتند این وظیفه بر عهده مدیران وقت سینمای ایران س شده بود که همین امر باعث حذف تعدادی از های مهم سال سینمای ایران شد و قهر تعدادی از دست اندرکاران تولید در سینمای ایران را در پی داشت.در این دوره از جشنواره ۲۲ در بخش بین الملل و سینمای ایران با هم به رقابت پرداختند و چندین نیز در بخش های های اول و مهمان حضور داشتند؛ در بخش مسابقه سینمای ایران این دوره از جشنواره هایی همچون: «اینجا چراغی روشن است» به کارگردانی سیدرضا میرکریمی، «دیوانه ای از قفس پرید» به کارگردانی احمدرضا معتمدی، « در غبار» به کارگردانی اصغر فرهادی، « روشن» به کارگردانی فرزاد موتمن، «صنوبر» به کارگردانی مجتبی راعی، «فرش باد» و «گاهی به آسمان نگاه کن» به کارگردانی کمال تبریزی، «نفس عمیق» به کارگردانی پرویز شهبازی، «صورتی» به کارگردانی فریدون جیرانی و «واکنش پنجم» تهمینه میلانی به نمایش درآمدند.بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودند از: مسابقه سینمای ایران، مسابقه سینمای بین الملل، مسابقه های اول، مسابقه های کوتاه، مسابقه مستند، جشنواره جشنواره ها، ده ساز بزرگ قرن، زنگ سینما و نکوداشت؛ داوران بخش مسابقه سینمای ایران این دوره از جشنواره هم به شرح زیر بودند: مهرداد فرید، محمدرضا جعفری جلوه، کامبوزیا پرتوی، مهرداد فخیمی و رسول صدرعاملی؛ همچنین در بخش بین الملل داورانی همچون داریوش مهرجویی، سدومیر کولار، تاد سولاندز، کریشتف زانوسی، رولند جافه حضور داشتند. و مهوش شیخ ال ی، محمدرضا اصلانی، فرهاد مهرانفر، بهمن قبادی، کیانوش عیاری و حمید جبلی های اول و مستند و کوتاه را داوری می د.برگزیدگان این دوره به شرح زیر بودند:سیمرغ بلورین بهترین مستند به سودابه باباگپ برای «کشتی نوح»لوح افتخار بهترین مستند به سید مانی میرصادقی برای «جان مرجان»سیمرغ بلورین بهترین اول به محمد رسول اف برای «گاگومان»سیمرغ بلورین بهترین کوتاه به شهرام شاه حسینی برای به «طعم خاک»سیمرغ بلورین بهترین دستاوردهای فنی و هنری به حمید خضوعی انه برای «اینجا چراغی روشن است»سیمرغ بلورین بهترین دستاورد فنی و هنری موسیقی به مجید انتظامی برای «دیوانه ای از قفس پرید»سیمرغ بلورین بهترین اثر هنر و تجربه به علیرضا امینی برای «نامه های باد»سیمرغ بلورین بهترین نامه به پرویز شهبازی برای «نفس عمیق»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد به حبیب رضایی برای «اینجا چراغی روشن است»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن به نیکی کریمی برای «واکنش پنجم»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به رضا میرکریمی برای «اینجا چراغی روشن است»سیمرغ بلورین بهترین به محمدرضا تخت کشیان برای «دیوانه ای از قفس پرید»جایزه ویژه هیأت داوران به کمال تبریزی برای «فرش باد»همچنین جوایز بخش بین الملل این دوره از جشنواره بدین شرح به برگزیدگان اهدا شد:سیمرغ بلورین بهترین کوتاه به هانا هیلبورن، داوید ارنویچ و ماتس یوهانسن برای «در خفا»دیپلم افتخار بهترین به الیا سلیمان برای «مشیت الهی»دیپلم افتخار بهترین به مایکل مور برای «بولینگ برای کلمباین»سیمرغ بلورین بهترین دستاورد هنری یا تکنیکی به برتران تاورنیه برای «مجوز عبور»سیمرغ بلورین بهترین بازیگری به اولیویه گورنه برای «پسر»سیمرغ بلورین بهترین نامه به آکی کوریسماکی برای «مردی بدون گذشته»سیمرغ بلورین بهترین کارگردان به ال مرادف برای «بادبادک»سیمرغ بلورین هیأت داوری به اصغر فرهادی برای « در غبار»سیمرغ بلورین بهترین به برادران داردن برای «پسر»بیست و دومین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۸۲- دبیر: علیرضا رضاداد(ملی شدن جشنواره فجر با برگزاری اش در ۶ استان کشور)یکی از نکات مهم این دوره از جشنواره که به نحوی نقطه عطفی در تاریخ برگزاری سی سال جشنواره فجر که به عنوان ملی ترین جشنواره ایران ی از آن نام برده می شود ب ایی جشنواره در ۶ مرکز استان بود به نحوی که تمامی های مهم جشنواره برای اولین بار نه تنها در شهر تهران که برای دوستداران سینما در ۶ مرکز استان نیز به نمایش درآمد که یکی از دلایل بزرگ این مهم همزمانی برگزاری این دوره از جشنواره با جشن های ربع قرن پیروزی انقلاب ی بود. جدا از این امر مهم یکی دیگر از نکات کلیدی و مهم این دوره از جشنواره حذف بخش هایی همچون: مرور آثار، بزرگداشت ها و غیره بود و در عوض آن رضاداد چندین رشته مختلف را به رشته های جایزه بگیر این دوره از جشنواره اضافه نمود. همچنین در این دوره از جشنواره بسیاری از نام آوران و قدیمی های سینمای ایران نیز بعد از سال ها دوری حضور داشتند. مسعود کیمیایی ساز مؤلف سینمای ایران بعد از گذشت بیش از ۵ سال از ساخت آ ین اش با عنوان «سربازهای » و داریوش مهرجویی نیز پس از مدت ها فترت، یک کمدی شبیه «اجاره نشین ها» با عنوان «مهمان مامان» در جشنواره حاضر بودند.یکی دیگر از نکات مهم این دوره از جشنواره فجر حضور تعداد کثیری های سینمای جنگ بود به نحوی که پس از سال ها بی توجهی به این گونه، در سینمای جنگی کشور سازان زیادی به سمت و سوی تولید هایی با محوریت جنگ و هشت سال دفاع مقدس رفته بودند.اما پوستر این دوره از جشنواره هم کمال تعجب دور از فضای سینما طراحی شده و هیچ نشانی از هنر سینما نداشت و بعد از سال ها اگر در جایی آن را مخاطبین ببینند اصلا نمی توانند حدس بزنند که این طراحی برای یک جشنواره بوده است!حضور «مارمولک» به کارگردانی کمال تبریزی در این دوره از جشنواره یکی از مهم ترین و کلیدی ترین نکات بود که تا نزدیک به دو سال بعد یکی از جنجالی ترین، حاشیه ساز ترین و پرطرفدار ترین های جشنواره محسوب می شد و مردم برای دیدن آن ساعت های متمادی پشت در سینماها صف می کشیدند و بلیت های این با قیمت های بسیار گزافی حتی تا ۵۰ هزار تومان (که با احتساب تورم امروز رقمی بسیار گزاف محسوب می شود) در بازار سیاه ید و فروش می شد. «مارمولک» بعد از سال ها توانست رونق دوباره را به جشنواره فجر باز گرداند و باعث ایجاد سانس های متمادی فوق العاده در تمامی سینماهای نمایش دهنده های جشنواره شود.در این دوره بیش از ۳۰ در بخش مسابقه سینمای ایران با هم به رقابت می پرداختند که از میان آن ها می شود به هایی همچون: «اشک سرما» به کارگردانی عزیزالله حمیدنژاد، «باج خور» به کارگردانی فرزاد موتمن، « عشق» به کارگردانی جمال شورجه، «دوئل» به کارگردانی احمدرضا درویش، «رسم عاشق کشی» به کارگردانی خسرو معصومی، «روایت سه گانه» به کارگردانی گروهی، «سربازهای » به کارگردانی مسعود کیمیایی، «شمعی در باد» به کارگردانی پوران درخشنده، «شهر زیبا» به کارگردانی اصغر فرهادی،«قدمگاه» به کارگردانی محمدمهدی عسگ ور، « خونی» به کارگردانی بهروز افخمی، «مارمولک» به کارگردانی کمال تبریزی، «مزرعه پدری» به کارگردانی زنده یاد رسول ملاقلی پور و «هم نفس» به کارگردانی مهدی فخیم زاده اشاره کرد.همچنین هیأت داوران این دوره از جشنواره شامل افرادی همچون محمد بزرگ نیا، ابوالحسن داوودی، محمد داودی، مجتبی راعی، سید مهدی شجاعی، مینو فرشچی و علی نصیریان بودند. در بخش بین الملل نیز داوران به شرح زیر بودند: یان تروئل، الیا سلیمان، شارل تسون، هلما ساندرز، عادل حسنی، مجید مجیدی، علیرضا شجاع نوری؛ همچنین های اول و دوم را افرادی همچون سعید حاجی میری، کمال تبریزی، فرهاد توحیدی، احمدرضا معتمدی، مسعود فراستی داوری می د و در بخش مستند نیز افرادی همچون مصطفی رزاق کریمی، فرهاد مهرانفر، فرشاد فرشته حکمت داوری آثار را بر عهده داشتند.برگزیدگان این دوره از جشنواره به شرح زیر بودند:لوح تقدیر دبیر جشنواره برگزیده مهمان به علی عبدالعلی زاده برای «سیزده گربه روی شیروانی»بهترین کوتاه داستانی به شهرام مکری برای «طوفان سنجاقک»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به محسن روزبهانی برای «دوئل»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به حسن زاهدی برای «شهر زیبا»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به مسعود بهنام و حمید نقیبی برای «»دوئلسیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به مهرداد میرکیانی برای های «روایت سه گانه» و «قدمگاه»سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه و لباس به اثباتی برای «دوئل»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به مصطفی قه پوش برای «دوئل»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن به محمدرضا علیقلی برای «»قدمگاهسیمرغ بلورین بهترین برداری به بهرام بدخشانی برای «دوئل»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل به مریلا زارعی برای «سربازهای »سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به کامبیز دیرباز برای «»دوئلسیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به گوهر خیر ش برای «رسم عاشق کشی»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به بهرام رادان برای «شمعی در باد»سیمرغ بلورین بهترین نامه به پیمان قاسم خانی برای «مارمولک»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به احمدرضا درویش برای «دوئل»سیمرغ بلورین بهترین به داریوش مهرجویی برای «مهمان مامان»جایزه ویژه هیأت داوران به رخشان بنی اعتماد برای «گیلانه»جایزه ویژه هیأت داوران به پرویز پرستویی برای «مارمولک»سیمرغ بلورین بهترین برگزیده تماشاگران به کمال تبریزی برای «مارمولک»در بخش بین الملل این دوره از جشنواره نیز جوایزی بدین شرح به برگزیدگان اهدا گردید:دیپلم افتخار به مایکل وینترباتم برای «در این دنیا»سیمرغ بلورین بهترین کوتاه به شهرام مکری برای «طوفان سنجاقک»سیمرغ بلورین بهترین دستاورد فنی و هنری به سیبانوشی تاکاهیده برای «آینده درخشان»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر به عزت الله انتظامی برای «» خونیسیمرغ بلورین بهترین نامه به کریستوفر همپتن و رابرت شنکان برای « یی آرام»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به کوروساواکی یوشی برای «آینده درخشان»سیمرغ بلورین بهترین به آندری زویاگینتسف برای «بازگشت»جایزه ویژه هیأت داوران به بهروز افخمی برای « خونی»جایزه ویژه هیأت داوران بین الادیان به کمال تبریزی برای «مارمولک»بیست و سومین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۸۳- دبیر: علیرضا رضاداد(توجه به آثار معناگرا)دبیری این دوره از جشنواره فجر را هم علیرضا رضاداد مدیر کل وقت بنیاد سینمایی فار بر عهده داشت.در این دوره از جشنواره فجر نیز به جرأت می توان گفت که هیچیک از سازان مطرح و پیش وت سینمای ایران حضور نداشتند و تنها نسل میانی و نسل سوم سازان آثاری را در این دوره از جشنواره فجر به نمایش درآورده بودند. در این دوره از جشنواره فجر های معناگرا حضور چشمگیری دارند و این ژانر نوپا در سینمای ایران به سبب حمایت های عدیده تی بخش بزرگی از های حاضر در جشنواره را به خود اختصاص می دهد. اما سازانی که در این دوره از جشنواره های اجتماعی ساخته بودند هیچیک آنگونه که باید نتوانستند نظرات را به سوی خود جلب نمایند، «زن زیادی» به کارگردانی تهمینه میلانی و یا «سالاد فصل» به کارگردانی فریدون جیرانی هیچکدام در این دوره نتوانستند نگاه ها را به سوی خود جلب کنند و در این میانه تنها هایی چون: «کافه ترانزیت» به کارکردانی کامبوزیا پرتوی توانست نظرات مثبت منتقدان را به سوی خود جلب نماید.جدا از این ها یکی دیگر از نکات مهم این دوره از جشنواره جداسازی مراسم اختتامیه بخش بین الملل از بخش اختتامیه سینمای ایران است. از همین سو جنبه «بین المللی» شدن جشنواره فجر کمی بیشتر نمودار می شود و گویی خود را برای دوران تازه ای در عرصه بین الملل آماده می سازد. جداسازی این مراسم باعث می شود که جوایز زیادی به هر دو بخش اضافه شوند که به خودی خود به دلیل کثرت موضوعی این دوره از جشنواره از جمله برگزاری جشنواره های معناگرا و یا سینمای آسیا این امر کاری پسندیده محسوب می شود.در این دوره از جشنواره فجر ۲۴ در بخش مسابقه سینمای ایران به نمایش درآمدند که از میان آن ها می توان به هایی چون: «باغ های کندلوس» به کارگردانی زنده یاد ایرج کریمی، «بشارت منجی» به کارگردانی نادر طالب زاده، «بیدارشو آرزو» به کارگردانی کیانوش عیاری، «بید مجنون» به کارگردانی مجید مجیدی، « مه» به کارگردانی پرویز شیخ طادی، «جایی برای زندگی» به کارگردانی محمدرضا بزرگ نیا، «خیلی دور خیلی نزدیک» به کارگردانی سیدرضا میرکریمی، « ب باباتو دیدم آیدا» به کارگردانی رسول صدرعاملی، «رستگاری در هشت و ۲۰ دقیقه» به کارگردانی سیروس الوند، «زن زیادی» به کارگردانی تهمینه میلانی، «سالاد فصل» به کارگردانی فریدون جیرانی، «کافه ترانزیت» به کارگردانی کامبوزیا پرتوی، «ما همه خوبیم» به کارگردانی بیژن میرباقری، «ماهی ها عاشق می شوند» به کارگردانی علی رفیعی، «یک تکه نان» به کارگردانی کمال تبریزی و... اشاره کرد.همچنین در این دوره جشنواره ۱۵ در بخش های اول و دوم با هم به رقابت پرداختند و در بخش بزرگداشت نیز به به عبدالله اسکندری و فرامرز قریبیان پرداخته شد. بخش های این دوره از جشنواره عبارت بودن از: مسابقه سینمای ایران (بلند و کوتاه)، مسابقه سینمای بین المللی (بلند و کوتاه)، مسابقه های اول و دوم سینمای ایران، مسابقه آثار مستند (چشم واقعیت)، جشنواره جشنواره ها، نمایش های ویژه، مسابقه سینمای معناگرا، سینما و سیاست، جلوه های ویژه بصری سینمای جهان و سینمای صامتداوران بخش مسابقه سینمای ایران این دوره از جشنواره را نیز افرادی همچون حمید دهقان پور، عزیز ساعتی، فرامرز قریبیان، حسین کرمی، منوچهر محمدی، داریوش مهرجویی و محمدعلی تشکیل می دادند. داوری بخش بین الملل را نیز افرادی همچون: احمدرضا درویش، آتیلا دورسای، کارن شاه نظرف، علیرضا شجاع نوری، جمشید عثمانف، تام لودی، کولت نوفال بر عهده داشتند. در بخش مسابقه های اول و دوم نیز افرادی همچون علیرضا رئیسیان، علیرضا سجادپور، محمدرضا هنرمند به قضاوت آثار می پرداختند و داوران بخش مستند نیز افرادی همچون محمد تهامی نژاد، منوچهر طیاب، مجتبی مشیری بودند.پوستر بیست و سومین دوره، کمی مفهومی تر و البته مرتبط تر با سینما شده است. در تصویر شاهد یک پرنده هستیم مانند بسیاری از پوسترهای قبلی اما با این تفاوت که این پرنده کار دست انسان است و می توان حدس زد که جنس آن از ف برنج است. این پرنده روی یک نوار نگاتیو نشسته است.برگزیدگان این دوره از جشنواره به شرح زیر بودند:جایزه بین المذاهب به کامبوزیا پرتوی برای «کافه ترانزیت»دیپلم افتخار بهترین کوتاه به حشتمی برای «تنها صداست»سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه به نجف فتاحی برای «جایی برای زندگی»سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه و لباس به اثباتی برای «خیلی دور خیلی نزدیک»سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری به زنده یاد یدالله برای «بید مجنون»سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به بهمن اردلان برای «خیلی دور خیلی نزدیک»سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی به محمد قومی برای «خیلی دور خیلی نزدیک»سیمرغ بلورین بهترین تدوین به سعید شاهسواری برای «ما همه خوبیم»سیمرغ بلورین بهترین موسیقی به محمدرضا علیقلی برای «خیلی دور خیلی نزدیک»سیمرغ بلورین بهترین برداری به حمید خضوعی انه برای «خیلی دور خیلی نزدیک»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به لیلا زارع برای «ما همه خوبیم»دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد علیرضا شیخ ال ی برای « مه»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به خسرو شکیبایی برای «سالاد فصل»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به فرشته صدرعرفایی برای «کافه ترانزیت»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به پرویز پرستویی برای «بید مجنون»سیمرغ بلورین بهترین اثر هنر و تجربه به کیانوش عیاری برای «بیدارشو آرزو»سیمرغ بلورین بهترین نامه به کامبوزیا پرتوی برای «»کافه ترانزیتسیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به مجید مجیدی برای «بید مجنون»جایزه ویژه هیأت داوران به محمد بزرگ نیا برای «جایی برای زندگی»جایزه ویژه هیأت داوران به کمال تبرزی برای «یک تکه نان»سیمرغ بلورین بهترین به سیدرضا میرکریمی برای «خیلی دور خیلی نزدیک»سیمرغ بلورین بهترین ایرانی برگزیده تماشاگران به مجید مجیدی برای «بید مجنون»جوایز بخش مستند:دیپلم افتخار بهترین به مهرداد اسکویی برای «از پس برقع»دیپلم افتخار بهترین تحقیق و پژوهش به ارد عطا ور و وحید باقرزاده برای «منم داریوش»سیمرغ بلورین بهترین به ماجد نیسی برای «مردم زنگ زده»جوایز بخش اول و دوم:دیپلم افتخار بهترین به بیژن میرباقری برای «ما همه خوبیم»سیمرغ بلورین بهترین به رضا اعظمیان برای «برای زندگی»جوایز بخش بین الملل:سیمرغ بلورین بهترین کوتاه به کورالی فارگی برای «تلگراف»سیمرغ بلورین بهترین دستاورد فنی و هنری به کیانوش عیاری برای «بیدارشو آرزو»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر به اورلیش ماتیس برای «روز نهم»سیمرغ بلورین بهترین نامه به دنیس گانسل و مگی پرن برای «ناپولا»سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به فولکر اشلوندورف برای «روز نهم»سیمرغ بلورین بهترین بلند به یورگن هاسه برای «روز نهم»سیمرغ جایزه ویژه هیأت داوران به کیانوش عیاری برای «بیدار شو آرزو»بیست و چهارمین دوره جشنواره فجر- ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۸۴- دبیر: علیرضا رضاداد(از پدیده شدن «چهارشنبه سوری» و «عصر » تا بزرگداشت خسرو سینایی، گلاب آدینه و مجید انتظامی)دبیری این دوره از جشنواره کماکان بر عهده علیرضا رضاداد بود. پوستر این دوره از جشنواره شکل و شمایلی ایرانی داشت که در نوع خود قابل ستایش و تحسین بود.در این دوره از جشنواره ۲۴ در بخش اصلی با هم به رقابت پرداختند که در میان آنها آثاری چون: «باغ فردوس ۵ بعدازظهر» به کارگردانی سیامک شایقی، «به نام پدر» به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا، «به آهستگی» به کارگردانی مازیار میری، «پرونده هاوانا» به کارگردانی علیرضا رئیسیان، «تقاطع» به کارگردانی ابوالحسن داودی، «چهارشنبه سوری» به کارگردانی اصغرفرهادی، «زاگرس» به کارگردانی محمدعلی ، «زمستان است» به کارگردانی رفیع پیتز، «ستاره می شود» به کارگردانی فریدون جیرانی، «سفر به هیدالو» به کارگردانی مجتبی راعی، «شهر آشوب» به کارگردانی یدالله صمدی، «عصر » به کارگردانی مونا زندی حقیقی، «کافه ستاره» به کارگردانی سامان مقدم، «هوو» به کارگردانی علیرضا داوود نژاد و «وقتی همه خواب بودند» به کارگردانی فریدون حسن پور حضور داشتند. در این میان های «چهارشنبه سوری» و «عصر » توانستند به عنوان پدیده های این دوره از جشنواره معرفی شدند.داوران این دوره شامل پرویز پورحسینی، احمدرضا درویش، سید مهدی شجاعی، فرهاد صبا، رسول صدرعاملی، مجید مجیدی و اکبر نبوی بودند. همچنین در این دوره از جشنواره بزرگداشت خسرو سینایی، گلاب آدینه و مجید انتظامی برگزار شد.برگزیدگان این دوره از جشنواره به شرح زیر بودند:سیمرغ بلورین بهترین :به ابراهیم حاتمی کیا برای «به نام پدر»جایزه ویژه هیأت داوران به مونا زندی حقیقی برای «عصر »جایزه ویژه هیأت داوران به شاهد احمدلو برای «چند میگری گریه کنی؟»سیمرغ بلورین بهترین هنر و تجربه به مجتبی راعی برای «سفر به هیدالو»سیمرغ بلورین به