تصمیمی برای اعمال تحریم علیه ایران نداریم

درست در شرایطی که ناکارامدی سیاست های غرب آشکار گردیده بود، فتنه سال 88 با ایجاد یک انقلاب رنگی منجر به کاهش اقتدار نظام گردید. تحریم های اقتصادی نیز اساساً پس از فتنه و در راستای ایجاد فشار بیشتر به کشور و احیای جریان فتنه در دستور کار قرار گرفت.به گزارش پایداری ملی، انقلاب ی به مثابه یک گفتمان، در طول سه دهه تجربه خود صورت بندی جدیدی را تعریف کرده و با پایبندی به آن مسیر 30 ساله را پیموده است. این گفتمان بر مبنای جهان نگری ی و براساس عناصر ایج و سلبی خود دارای دگر می باشد که این دگر، نظام سلطه غرب با محوریت و صهیونیسم جهانی است. معظم انقلاب این مسئله را به خوبی تبیین کرده اند. «مسئله این است که یک «نفی» با خود دارد و یک «اثبات». نفی استثمار، نفی سلطه پذیری، نفی تحقیر ملت به وسیله ی قدرتهای دنیا، نفی وابستگی ، نفی نفوذ و دخ قدرت های مسلط دنیا درکشور، نفی سکولاریزم اخلاقی؛ اباحی گری. این ها را قاطع نفی می کند. یک چیزهایی را هم اثبات می کند: اثبات هویت ملی، هویت ایرانی، اثبات ارزشهای ی، دفاع از مظلومان جهان، تلاش برای دست پیدا به قله های دانش؛ نه فقط دنباله روی درمسئله دانش، و فتح قله های دانش؛ این ها جزو چیزهایی است که بر آنها پافشاری می کند. این نفی و این اثبات؛ این ها دلیل دشمنی و دشمنی شبکه ی صهیونیستی دنیاست.» (بیانات در علم و صنعت، 24/9/1387). انقلاب ی از آغاز با تاکید بر روابط ناعادلانه بین المللی و نوید یک طرح جدید مطابق فطرت برای زندگی و اداره حیات اجتماعی انسانها با این جبهه معارض جهانی روبرو بوده است. بنابراین از همان ابتدا، دو رویکرد از سوی غرب و در رأس آن ایالات متحده برای واپایش، مهار و نهایتاً براندازی نظام ایران شکل گرفت. رویکرد نخست مبتنی بر بکارگیری قدرت سخت بود و در اشکال اعمال تحریم اقتصادی و بعدها با تحمیل جنگ عراق علیه ایران پیگیری شد. رویکرد دوم که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و به خصوص پس از 11 سپتامبر 2001 با جدیت بیشتری دنبال شد، به استفاده از قدرت نرم و توسل به شیوه های" براندازی نرم" باز می گردد. لذا در این مقاله تلاش می گردد تا ابعاد و روند واپایش اقتصادی توسط نظام سلطه مورد بررسی قرار گیرد. این امر از آن جهت اهمیت دارد که به نظر می رسد، فتنه 88 به لحاظ دامنه عملیاتی، جامعه مخاطب، گستردگی، و سطح هماهنگی واجد ابعادی عمیق بوده است که نشانگر ارتقای تفکر راهبردی نظام سلطه در برخورد با نظام دارد.سطوح گوناگون طراحی فتنه که در آن ساختار رسمی و دیپلماتیک غرب در کنار نظام رسانه ای و شبکه های اجتماعی فعالیت نمودند و در این میان از میان نخبگان و نیروهای انقل یارکشی شده و از ظرفیت سرویس های اطلاعاتی و گروههای تروریستی برای پروژه موسوم به کشته سازی نیز استفاده گردید، با اعتراضات خیابانی، همگی نشانگر یک سناریوی کلان و پیچیده برای به چالش کشیدن مشروعیت نظام دارد. درست به همین جهت اهمیت و عظمت صبر و بصیرت ملی و ی دمند نظام که در 9 دی ماه تجلی یافت، آشکار می گردد. اما علیرغم نمایش اقتدار ملی در این روز و برگزاری شکوهمند انتخابات ریاست جمهوری یازدهم که مهر تائیدی بر امانت داری نظام و دروغ پردازی ها درباره تقلب بود، بایستی همچنان نسبت به طراحی های نظام سلطه هوشیار بود. در واقع امروز گذاری از تهدیدات سخت به تهدیدات نرم را شاهد هستیم، که می تواند مستمراً در برخورد با ایران مورد استفاده قرار گیرد. و مادامی که بر آرمان ها و اه خود پافشاری داشته باشد، همواره باید مراقب سناریوهای براندازی باشد. چرا که تعریف امنیت ملی ، مبتنی بر باورهای هستی شناختی مردم قرار دارد، بنابراین درست در مواضع اقتدار آمیز خود، در برابر حملاتی که باورها و اعتقادات مردم را هدف می گیرد، آسیب پذیر خواهد بود.در این مقاله تلاش می گردد در عین بررسی آثار و نتایج عملکردی فتنه بر سیاست خارجی کشور به این پرسش پرداخته شود که؛ نظام سلطه چگونه از موضوع فتنه برای واپایش بهره گرفته است؟ برای پاسخ به این پرسش و بر اساس مقدمه پیشین دو مفروض حائز اهمیت است: اولاً اینکه؛ وقایع پس از انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری تلاشی از سوی نظام سلطه برای واپایش، بازدارندگی و تغیر رفتار بوده است.ثانیاً؛ سیاست های خصمانه امریکا علیه منافع و امنیت ملی تداوم داشته و همچنان نظام سلطه به دنبال بحران سازی و فتنه انگیزی در برابر انقلاب ی است. بر همین اساس تلاش می گردد تا ضمن تشریح ابعاد فتنه 88 در واپایش توسط نظام سلطه و اثرات آن بر حوزه سیاست خارجی، الگویی از واپایش -اقتصادی با محوریت موضوعی تحریم و فتنه ارائه گردد.1. نظام سلطه و مهار ایالات متحده امریکا از ابتدای پیروزی انقلاب ی در ایران برای مقابله با شه انقلاب و تحول در نظم منطقه ای خاورمیانه و گسترش هژمونی لیبرالی غرب وارد عمل گردید. هرچند امریکایی ها از الگوهای گوناگونی برای محدود اه سیاست خارجی ایران بهره گرفته اند، اما واقعیت آنست که فشارها بر ایران به شکل تصادی افزایش یافته است. کنت پولاک در زمینه پارادایم اصلی حاکم بر سیاست امریکا در قبال ایران اینچنین توضیح می دهد طی سی سال گذشته سیاست غالب نسبت به ایران مهار بوده است و اگر در مواردی تعامل یا برع درگیری نظامی وجود داشته است صرفاً یک استثنا به حساب می آید. مثال ریگان لبنان و مک فارلین اما اکنون با آشکار شدن تأسیسات هسته ای ایران در سال 2002 امریکا نگران این شد که پیشرفت هسته ی ایران و در نهایت منجر به ش ت سیاست مهار و حتی به درگیری انجامد.این امر بیان گر استراتژی جنگ علیه ایران می باشد[1] این استراتژی از نمادهای ، اقتصادی، نظامی، عملیات پنهان، جنگ تبلیغاتی وحقوقی برخوردار بوده است. البته گروه ها و جناح های مختلفی در روند برنامه ریزی استراتژیک امریکا نقش داشته اند. هر یک از این مجموعه ها بر اجرای رویکردهای خاصی تاکید دارند. بنابراین، در میان نخبگان امریکایی، جلوه هایی از اختلاف نظر درارتباط با الگوهای رفتاری آن کشور در برخورد با ایران به وجود آمده است. هر گروه بر استراتژی و رویکرد خاصی تاکید داشته است و آن را مؤثرترین راه برای تأمین حداکثر منافع ملی امریکا تلقی می کند (متقی، 1388)الف) برخورد سخت و مهار نظامیاولین تحریم های ایران به دلیل ماجرای لانه جاسوسی در ایران تصویب گردید. این تحریم قرارداد فروش صدها میلیون دلار تجهیزات نظامی را که در زمان محمدرضا پهلوی به امضا رسیده بود، لغو و فروش تجهیزات نظامی به ج.ا.ا را غیر قانونی نمود، 12 میلیارد دلار دارایی های ت ایران در را مصادره نمود و کلیه مبادلات تجاری بین ایران و را ممنوع کرد. همچنین ت ایالات متحده کلیه مناسبات دیپلماتیک خود با ایران را قطع نمود. متعاقباً چندین کشور دیگر، از جمله اتحادیه اروپا و ژاپن به پیوستند و فروش تجهیزات نظامی و اعطای وام به را ممنوع د و ید نفت از ایران را متوقف ساختند. با وجودی که این تحریم ها پس از آزاد سازی گروگان های یی در 30 دی 1359، به ظاهر لغو و ت های اروپایی از ادامه تحریم ایران دست کشیدند، اما ایالات متحده برخلاف تعهدات خود در بیانیه های الجزایر، مبنی بر لغو تحریم و مداخله ن در امور داخلی ایران، با مسدود گسترده دارایی های ایران به بهانه مطالبات شرکت های یی و امتناع از تحویل تجهیزات نظامی یداری شده ایران، هم چنان به اعمال تحریم ها علیه در مقیاسی گسترده تر ادامه داد. اما اقدام امریکا در جهت حمایت از گروههای تجزیه طلب و عوامل کودتا و نیز تشویق عراق برای حمله نظامی به ایران از جایگاه مؤثری در اعمال فشار به ایران برخوردار بود. در طول جنگ، ت ریگان حرکت بین المللی گسترده ای را برای جلوگیری از فروش تجهیزات نظامی به ایران سازمان داد تا مانع از پیروزی ایران در جنگ علیه عراق گردد. به هر روی جنگ تحمیلی عراق علیه ایران که بزرگترین واکنش ایالات متحده در قبال انقلاب اسلای ایران بود، علی رغم حمایت های بی شائبه غرب و در صدر آن از رژیم بعثی عراق، در اه از پیش تعیین شده ی خود ناکام ماند. در این شرایط حضور در خلیج فارس و تقابل مستقیم با نیز اوج سیاست های تقابل با ایران را آشکار ساخت. لذا با پایان جنگ ایران و عراق، امریکا و متحدین غربی آن کشور پذیرش قطعنامه را نوعی پیروزی برای خود و نشان دهنده کارآمدی سیاست های ضد ایرانی خود محسوب می د، چرا که امریکایی ها توانسته بودند با ایجاد ائتلاف ضد ایرانی در خیلج فارس، ایران را در انجام روندهای جدید رفتار منطقه ای متقاعد نمایند. اما واقعیت این بود که طی هشت سال جنگ تحمیلی به ملت ایران، ناکارآمدی راه کارهای نظامی در تقابل با انقلاب ی آشکار گردیده بود. بنابراین با اتمام جنگ و عدم نتیجه گیری ایالات متحده از آن، سیاست های نوینی جهت تقابل با ایران طرح ریزی شد.بی تردید از دهه دوم انقلاب، با معطوف به موضوعاتی مانند حمایت ایران از تروریسم، مخالفت ایران با روند صلح خاورمیانه، نقض و تلاش برای دستی به تسلیحات کشتار جمعی، به مرور طراحی راهبردهای امنیتی تقابل با به عنوان یک واقعیت موجود جهانی که البته نظم جهانی موجود را انکار می کند، در دستور کار مراکز مطالعات استراتژیک، وزارتخانه های خارجی و سازمان های اطلاعاتی غربی قرار گرفت. که همگی تغییر رفتار ایران و انزاوای بین المللی آن را دنبال می د.ب) مهار دوگانه و انزوای دیپلماتیکدر دوران بعد از جنگ ایران و عراق، سطح تضادهای ناشی از رفتار و ادراک ایدئولوژیک ایران نسبت به ایالات متحده تاحدی کاهش یافت. اما در شرایط جدید نیزالگوهای مربوط به تحریم علیه ایران تداوم پیدا کرد. علت این مساله را باید در بقا و تداوم آرمان های ایران دانست. متعاقب آن و پس از ش ت عراق در جنگ 1991 (حمله به عراق برای بیرون راندن آن از کویت)، به منظور جلوگیری از برتری یافتن ج.ا.ا بر عراق و برهم خوردن توازن قوا در منطقه، ت با تصویب قانون «منع گسترش تجهیزات نظامی ایران و عراق» در سال 1992 مجدداً اقدام به تنگ حلقه تحریم اقتصادی ایران نمود.این آغاز سیاست جدیدی بود که آنتونی لیک و مارتین ایندایک در آغاز دوره ریاست جمهوری کلینتون و در 1993 ارائه گردید. آنان موفق گردیدند تا استراتژی جدید امریکا در برخورد با ایران را بر اساس مؤلفه های اعمال سیاست مهار تنظیم نمایند. هدف سیاست مهار دو جانبه که دور جدیدی از تحریم های گسترده علیه ایران را آغاز کرد، عمدتاً مهار اقتصادی و نظامی ج.ا.ا و جلوگیری از برتری یافتن آن بر منطقه بود؛ زیرا تحریم اقتصادی عراق و تضعیف روز افزون اقتصادی و نظامی آن توازن بین ایران وعراق را به نفع ایران بر هم زده بود.حدود دو سال بعد از اجرای این قانون، برداشت بیشتر هیأت حاکمه این بود که سیاست مهار ایران آن چنان که در ابتدا انتظار می رفت کارساز نبوده، از طرف دیگر با روی کار آمدن ت سازندگی در ، آقای هاشمی رفسنجانی تلاش نموده بود تا شرایط لازم برای عادی سازی روابط با بازیگران منطقه ای و بازیگران بین المللی فراهم آورند. لذا در عرصه بین المللی ادغام مجدد ایران در نظام اقتصاد جهانی از رهگذر پذیرش رهنمون های صندوق بین المللی پول صورت گرفت (دهشیری، 1380: 383). لذا علیرغم تاکید بر سیاست مهار، مراودات اقتصادی ایران و افزایش چشمگیری یافت به گونه ای که میزان واردات ایران از تا سقف یک میلیارد دلار در سال افزایش یافته و یدار یک سوم نفت تولیدی ایران شد (mearsheimer & walt، 2008: 285). بر همین اساس ایران در اقدامی مبتنی بر بهبود روابط، شرکت نفتی امریکایی کنکو را به عنوان برنده مزایده میدان نفتی سیری اعلام نمود. بسیاری بر این باور بودند که ایران به عمد شرکت یی را بر رقیب فرانسوی ترجیح داده است که خود را آماده برقراری روابط نشان دهد (سیک، 1377: 89). لذا در حالی که می رفت سیاست مهار در همین ابتدای کار به ش ت بیانجامد و رویکرد مذاکره جایگزین شود، اسحاق ر ن در تل آویو بر این ادعا بود که؛ عدم موفقیت سیاست مهار دوجانبه به دلیل عدم برخورداری این سیاست از ابزارهای تحریم های اقتصادی بوده است که می تواند در تکمیل سیاست مهار، ایران را متوقف کند. لذا «بیل کلینتون» رییس جمهوری وقت در سال 1374 (مارس 1995 میلادی)، به دلیل آنچه که حمایت ج.ا.ا از تروریسم بین المللی و مخالفت با صلح خاورمیانه می نامید، هرگونه مشارکت شرکت های یی در توسعه صنعت نفت ایران را منع کرد و در مه 1996 کلیه مبادلات اقتصادی با ج.ا.ا را تحریم نمود. از سوی دیگر برنامه ای که رسماً در «ل آیپک» تحت عنوان «برنامه عمل تحریم های همه جانبه ایالات متحده علیه ایران» ارائه شده بود را برای تصویب در کنگره به سناتور جمهوری خواه «آلفونی داماتو» ارسال می گردد، تحریم هایی که بعدها به تحریم های داماتو علیه ایران معروف شد. بنابراین سیاست مهار دوگانه ایندیاک با قانون داماتو تکمیل می شود و علاوه بر آن تحریم های دیگری نیز درباره سرمایه گذاری خارجی در ایران وضع شد.از همه تعجب آورتر اینکه علیرغم سیاست تنش ز ایران، خصمانه ترین موضع در قبال ایران توسط وارن کریستوفر خارجه در همین مقطع اتخاذ شد. کریستوفر که به میانه روی و دقت در کاربرد کلمات مشهور بود، در مورد ایران حدی را رعایت نمی کرد؛ او اولین بار از واژه یاغی برای ایران استفاده کرد (سیک، 1377: 90). در این هنگام طرح ادعاهایی نظیر تلاش جهت دستی به سلاح های کشتار جمعی، حمایت از تروریسم بین المللی، نقض و مخالفت با روند صلح خاورمیانه، جهت مهار و سد نفوذ انقلاب های ی و منزوی ایران در عرصه ی بین المللی و منطقه ای تدوین شد. در واقع روند مخاصمات ایران و امریکا از ابتدای انقلاب تا پایان ت سازندگی در ایران و ت کلینتون در امریکا بر رویکرد مهار و نیز فشارهای اقتصادی، روانی و برای تغییر رفتار استوار بود.ج) تهدید به حمله نظامیپس از یازدهم سپتامبر استراتژی ایالات متحده بر اساس رویکرد نظری و عملی نومحافظه کاران بر مبانی امحای استراتژیک آسیب پذیری های ایالات متحده و تحقق "امنیت مطلق” برای بازتولید شد. در امنیت مطلق تضمین بقای مطلق یک طرف در امحاء مطلق طرف مقابل جستجو می شود. در دورة اول ت بوش برای تغییر وضعیت در منطقه خاورمیانه طرح های عراق و افغانستان در صدر اولویت های سیاست خارجی ایالات متحده دنبال شد. لذا در دوره بوش صحبت از جنگ عنصر اصلی در شکل دادن به سیاست وی در مورد ایران بود. سیاست سخن از جنگ در سال 2002 با آشکار سازی اینکه ایران بسمت توانمندی هسته ای پیش می رود فوریت بیشتری پیدا کرد حتی معماران جنگ در عراق نیز جنگ علیه صدام را مقدمه ای برای حمله به ایران برای تغییر رژیم عنوان ساختند که این همزمان با نفوذ فزاینده ایران در منطقه بود. برخی دیگر از جنگ طلبان در امریکا پس از یازدهم سپتامبر حتی جنگ علیه ایران را مقدم بر جنگ علیه صدام می دانستند. با این همهآنچه واضح بود اینکه نسبت به سیاست جنگ در دوره بوش اجماع نظر وجود داشت. و اه جنگ فرضی علیه ایران مشتمل بود بر: فرونشاندن برنامه هسته ای ایران و برقراری ثبات در عراق براساس دیدگاه گزینه جنگ نظامی، افرادی نظیر جوزف لیبرمن (سناتور یهودی دموکرات)، جیمز ولسی (رئیس سابق سیا)، مارک پالمر (سفیر سابق در مجارستان)، دیوید فروم ( شمند نومحافظه کار) جان بولتن (رئیس بانک جهانی)، دونالد رامسفلد ( سابق دفاع) و ریچارد پرل و پل ولفوویتز (معاونان دفاع) و پایگاههای اصلی مطالعاتی نومحافظه کاران یعنی "موسسه سیاست خارجی جان هاپکینز" و "موسسه آمریکن اینت رایز"، معتقد بودند که؛ باید ایران را به انزوا کشاند و برای ایجاد تصویر یک بازیگر مخل از آن در سطح جهانی، فعالیت نمود زیرا تنها در این صورت است که امکان تحریک افکار عمومی بین المللی برای اعمال فشارهای هرچه بیشتر بر آن ت مهیا خواهد شد. و در ادامه این مسیر با یک تهاجم نظامی می توان به تغییر رژیم در ایران شند. این گروه بر ضرورت تسریع در تغییر رژیم ایران با حمله ی نظامی گسترده ی پیش دستانه، همانند الگوی عراق تأکید می ورزند و حضور نیروهای نظامی در عراق و افغانستان به همراه تکرار زمامداری جرج بوش را فرصتی طلایی برای براندازی حکومت ایران تلقی می د (پورسعید، 1387: 59). رویه بسیار متداول در ین جنگ طلبانه بوش، مقایسه حمله نظامی به تأسیات هسته ای ایران با حمله به تاسیسات هسته ای در سپتامبر سال 2007 و حمله رژیم صهیونیستی به نیروگاه اوسیراک عراق در سال 1981 بود.البته در همین دوران ایران برای اثبات همکاری خود با آژانس پروتکل الحاقی به npt و همچنین تعلیق غنی سازی اورانیوم را امضاء کرد. ایران همچنین همکاری هایی را با ایالات متحده جهت سرنگونی در افغانستان انجام داد و در جریان عملیات ائتلاف علیه ، شرکت در اجلاس امنیتی بن 2001 و تشکیل ت موقت افغانستان نقش موثری ایفا کرد که مورد توجه قرار گرفت (شفیعی فر، 1381). اما به رغم تمامی همکاری های بین المللی و ارسال پیام های مثبت به جهان غرب، ایران از سوی کاخ سفید در فهرست "محور شرارت" به همراه عراق و کره شمالی قرار گرفت. ایران در لیست کشورهای محور شرارت قرار گرفت و استراتژی محدود سازی ایران و کاهش نقش امنیتی آن در حوزه خاورمیانه، در اولویت قرار گرفت. چنین روندی در دور دوم ریاست جمهوری بوش نیز ادامه یافت اما به مرور که جنگ طلبان نومحافظه کار در عراق و افغانستان زمین گیر شدند و دریافتند که مقابله به از مسیر نظامی امکان ندارد. این دیدگاه در میان سیاستمداران یی رایج گردید که؛ انجام عملیات گسترده نظامی برای تغییر رژیم ایران، مؤثر و معطوف به نتیجه نخواهد بود، چرا که بمباران مراکز هسته ای ایران حداکثر می تواند این کشور را دو سال از رسیدن به بمب دور نماید. و از سوی دیگر نیز نمی توان به خاطر پرهیز از رویارویی نظامی با ایران، نظام را به حال خود رها ساخت. بنابراین در اوا حکومت نومحافظه کاران و در یک چرخش راهبردی، الگوی مهار مبتنی بر تهدید و حمله نظامی، جای خود را به الگوی برخورد نرم با داد. در واقع تا پیش از این عمده روند تقابل غرب با ایران در قالب الگوهای سنتی مهار نظامی و اقتصادی قرار داشت اما روند تحولات منطقه ای و قدرت ی باعث گردید دیدگاه مبتنی بر روش های سخت، در اقلیت قرار گرفته و دیدگاه مبتنی بر استفاده از قدرت نرم و اتخاذ شیوه براندازی نرم توجه بیشتری را به خود معطوف می کرد. رایس خارجه سابق به همین موضوع اشاره می کرد: ما توانستیم با یک براندازی نرم از لهستان و با همبستگی تا پشت مرزهای روسیه، انقلاب های رنگین را سامان دهیم و رژیم های حاکم را ساقط و رژیم های دمکراتیک مورد نظر را به قدرت برسانیم. تنها راه برای تغییر نظام در ایران، استفاده از همین تجربه است مطابق با این دیدگاه که با اتکاء بر راهبرد "فشار از بیرون و تغییر از درون" و همچنین "منازعات غیرخشونت آمیز" سامان یافته، حمایت از حرکت های داخلی در ایران برای تغییرات آرام، مدنظر ایالات متحده قرار گرفته است. در این راستا همچنین موسسه یی اینت رایز در همایشی در سال 2005، برای اولین بار به طرح راهبرد انقلاب رنگی در ایران پرداخت. در این همایش، برخی از سناتورهای یی از طرحی با عنوان "دموکراسی برای ایران" در راستای انقلاب آرام در ایران برداشتند (قهرمان پور، 1385) ت نیز از سال 2005، به صورت علنی شروع به اختصاص بودجه های کلانی جهت براندازی نظام ایران نمود. در سال 2005، 3 میلیون دلار تحت عنوان "حمایت از دموکراسی در ایران" و در سال 2007 نیز حدود 66 میلیون دلار در راستای "توسعه دموکراسی در ایران"، بودجه اختصاص یافت که بخش اعظمی از این مبالغ در بخش برنامه های رادیوتلویزیونی و ارائه خدمات اینترنتی به زبان فارسی مصرف شد. درست در همین بحبوحه انتخابات سال 2008 ریاست جمهوری امریکا برگزار گردید، انتخاباتی که از آن انتظار می رفت تا استراتژی مشخص امریکا در برخورد با ایران را روشن سازد 2. فتنه و براندازی از درونبا آشکار شدن رویکرد تهدید محور و جنگ طلبانه نومحافظه کاران، الگوی جنگ نرم در برخورد با بر اساس مکانیزم انقلاب رنگی به عرصه عملیاتی تقابل با اضافه گردید. البته لازم به ذکر است الگوی تقابل نرم با اساساً به این جهت انتخاب گردید که ناتوانی و استیصال غرب در قبال انقلاب ی به اوج خود رسیده بود. شواهد این امر را در مواضع انتخاباتی باراک اوباما می توان جستجو نمود. به گونه ای که او اعلام کرد بدون هیچ قید و شرطی با ایران مذاکره کند. مواضع و دیپلماتیک اوباما و به ویژه نامه نگاری های او با ی انقلاب ی نشان می داد که ایالات متحده در شرایطی قرار گرفته است که ناتوان از حربه های نظامی و اقتصادی، بسوی تعامل با واقعیت انکارناپذیر ایران حرکت می کند. در واقع اتاق های فکر و شمندان حزب دموکرات به این نتیجه رسیده بودند که، ایران یک قدرت منطقه ای است که تلاش برای تقابل با آن، منافع ملی را تأمین نمی کند. به عنوان مثال در سال 2004 شورای روابط خارجی کت را با مشارکت زبیگنیو برژنسیکی و رابرت گیتس با عنوان "ایران: زمانی برای ارائه رهیافت جدید" منتشر نمود. در این اثر الگوی تهاجمی در رفتار سیاست خارجی به این دلیل مورد انتقاد قرار گرفته است که کارگزاران جدید سیاست خارجی این کشور نسبت به ضرورت های تعامل با ایران رویکرد همکاری جویانه ای را اتخاذ نکرده اند. این امر ناشی از فقدان ابتکار عمل تلقی گردیده و سیاست را با انتقاد موجه ساخت (gates & brezezinski، 2004). الگوهای رفتاری سیاست خارجی دوران اوباما، متضمن اتخاذ رویکرد جدیدی در رفتار با ایران بود. در این دوره مؤلفه های چون مطلوبیت گزینه پاداش و مشوق های اقثصادی، مطلوبیت گزینه دیپلماسی و گفتگو، گزینه ترغیب ایران، گزینه ترغیب درباره فناوری و انرژی هسته ای، گزینه ترغیب درباره تضمین های امنیتی و گزینه ترغیب درباره محرک های در جهت همکاری با ایران در دستور کار قرار گرفت (متقی، 1388: 61-86).یک نظریه غالب در روابط بین الملل این است که اگر را ار نظامی کنار گذارده شود باید بین دیپلماسی و مهار یکی انتخاب شود (زهرانی، 1389: 68) و به نظر می رسد اوباما به دلیل اقتدار ، راهی جز انتخاب دیپلماسی نداشت.بی تردید سیاست های اعلانی اوباما مبنی بر تعامل با تهران نتیجه ایستادگی ملی بر سر موضوع هسته ای و دست برتر ایران در منطقه خاورمیانه بود آنهم در شرایطی که؛ عدم موفقیت در عراق، منجر به تقویت قدرت منطقه ای ایران و شکل گیری یک ت شیعی هوادار ایران در بغداد گردید بود و تهدیدات امنیتی رژیم صهیونیستی با توجه به پیروزی حزب ا... لبنان در جنگ سی و سه روزه سال 2006 و نیز پیروزی مقاومت در غزه در سال 2008، به اوج خود رسیده بود. به واقع تعامل با ایران و تثبیت منافع از راه مذاکره با ایران تنها راه مقابل اوباما در نخستین سال ریاست جمهوری اش بود.اما آنچه به یکباره واقعیت فوق را دگرگون ساخت، قرار گرفتن در آستانه انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری بود. چنانچه پیشتر اشاره گردید محافل صهوینیستی و شکده های یی با گرایش نومحافظه کاری از مدتها پیش استفاده از تجربه انقلاب های رنگی در ایران را پیشنهاد نموده بودند. این نگرش و روش جدید مبتنی بر به کارگیری قدرت نرم، اول بار در جوامع پسا کمونیستی در اروپای شرقی رخ داد. اثبات توانمندی این روش در تغییر نظام های مخالف سیاست های ، و مزایایی درونی این حرکت باعث گردید؛ ایجاد انقلاب رنگی در ایران از طریق نافرمانی مدنی، بخشی از پازل راهبردی برای تغییر ساختار ایران از درون قرار گیرد. انقل که از فرصت انتخابات و دموکراسی استفاده نموده و با عقبه عظیم رسانه ای و تبلیغاتی و با ی نخبگان سابقاً خودی، موسوم به پرندگان گردن چرخان، برای ب قدرت قوه مجریه گام بر می دارد و نهایتاً با طرح انگاره تقلب گسترده در انتخاباتف مردم را به نافرمانی مدنی و نظام را به قبول خواسته های غیرقانونی خود مجبور می کنند. انقلاب های مخملی یا رنگی از شیوه های براندازی نرم به شمار می رفتند که نوعی سرنگون حاکمیت و جابه جایی قدرت است و که با تکیه بر سرمایه اجتماعی، از ابزار نافرمانی مدنی با قرار دادن سمبل ها و یا رنگ هایی خاصی به عنوان نماد مخالفان، بهره می گیرد. بر این اساس غرب درصدد است انقلاب های رنگی را به عنوان مدلی برای گذار به دموکراسی معرفی نماید به عنوان مثال کمیته خطر جاری با حضور گروهی از سناتورهای یی، مسولان ارشد وزارت خارجه، اساتید برجسته علوم ، گروهی از مدیران باسابقه سیا و پنتاگون به انتشار گزارشی با عنوان؛ ایران و ، رهیافتی جدید دست زدند. کمیته خطر جاری در گزارش خود با توجه به استحکام نظام و ش ت دهها استراتژی در مقابل ملت ایران در طول سال های گذشته، جنگ سخت را بی فایده دانسته و خواستار توجه بیشتر ت ایالات متحده به پروژه نرم افزاری "براندازی از درون" می شود. آن ها تاکید می کنند: واشنگتن اکنون به رویکرد جدیدی نیاز دارد. باید همه نیروها برای این استراتژی بسیج شوند. باید درس های گذشته مورد بازبینی قرار گیرد، درس هایی که از فروپاشی بلوک شرق به یادگار مانده است ... متحدان حول استراتژی تهاجمی علیه ( ) ی ایران منسجم گردند.... توصیه این کمیته، اتخاذ استراتژی جنگ نرم برای مشارکت طلبیدن مردم ایران در براندازی حکومت است (مرادی، 1390: 172).مرکز" سابان" که در قالب مؤسسه بروکینگز فعالیت می کند، در ژوئن سال میلادی 2009 و گرماگرم رقابت های انتخاباتی در ایران، طی گزارشی 160 صفحه ای تحت عنوان "کدامین راه به سوی ایران؟" ده سناریو و گزینه را برای برخورد واشنگتن با تهران بررسی و نهایتاً به عنوان یکی از مهمترین گزینه راهبردی پیش روی رئیس جمهور اوباما را، تغییر رژیم و سرنگونی ایران از طریق کودتای مخملی و حمایت از قیام عمومی را معرفی می کند: ساختار واقتصادی ایران، به میزانی دچار فرسایش گردیده که منجر به افزایش اعتراض های مردمی و شکاف های فرهنگی، قومی و شده است. بسیاری از ایرانیان نسبت به وضعیت فعلی بدبین هستند. در این شرایط، نیازمند آن است که دموکراتیک جدید را طراحی کند. این امر گزینه های مختلفی را برای تغییر رژیم از طریق « ی امنیتی» ایجاد می کند (کدامین راه به سوی ایران، 1388)در این میان متاسفانه وجود گروههای برانداز داخلی با سابقه انقل عامل اصلی داخلی برای کلید خوردن پروژه انقلاب رنگی در ایران به شمار می آید. اصلاح طلبان افراطی که علناً می گفتند: " انقلاب ی متأثر از الگوی حکومت شوروی سابق است و سرانجام آنها نیز ی ان است." به نقطه امیدی برای غرب بدل گشته بودند. در واقع این چرخش یکی از اساسی ترین ویژگی های انقلابهای رنگی محسوب می گردد. مطالعه موارد انقلابات رنگی نیز این مقوله را آشکار می کند که ان این انقلابات عمدتاً از مسئولین سابق همان نظام ها بودند و در ایران نیز آقایان میرحسین و مهدی نامزدهای انتخابات 1388، که بعدها با اصطلاح ی اعتراضات را بر عهده گرفتند، سال ها در چارچوب نظام در پست های نخست ی، ریاست مجلس و ... فعالیت کرده بودند و اینک با اعمال تغییر در مواضع خود نقش اصلی پرنده گردن چرخان را به اجرا گذاشتند تا بتواند زمینه به ظاهر مناسب اعتراضات را ی کند. در واقع این امر از اولین و روشن ترین ویژگی های انقلابهای رنگی است امری که ی با شناخت روند برنامه ریزی های نظام سلطه، بیان داشتند؛ تنها امید دشمنان این است که انقلاب به دست انی به ش ت برسد که خود در انقلاب نقش داشتند این حرکات عناصر افراطی جریان اصلاحات شرایط را به گونه ای رقم زد که سرویس های اطلاعاتی بیگانه با بهره گیری از آنان یا به شکل خواسته و یا ناخواسته براساس یک سناریوی از قبل طراحی شده، درصدد برآمدند تا از فرصت انتخابات دهم ریاست جمهوری برای رسیدن به اه خود استفاده نمایند. بر اساس اشتراک منافع شکل گرفته میان جریانات فتنه گر داخلی و نیز حمایت رسانه ای، دیپلماتیک، و ... نظام سلطه، انتخابات شکوهمند سال 1388 به صحنه نافرمانی مدنی و اردوکشی خیابانی بدل گردید و یکی از تلخ ترین وقایع پس از انقلاب ی را به وجود آورد. همچنان که در مصاحبه با تایمز لندن می گوید: زمانی که آیت الله هم تظاهرات خیابانی را ببیند، قطعاً عقب نشینی خواهد کرد (به نقل از: مرادی، 1390: 181). متاسفانه فتنه گران آگاهانه و یا نااگاهانه در مسیر خواست دشمن قرار گرفتند و با بی توجهی به رهنمودهای ی، اقتدار خدشه دار توهمات خود نمودند.3. تحریم ها در دوران پسا فتنهنظام سلطه با توجه به شرایط داخلی کشور متأثر از فتنه، تلاش خود را متمرکز بر ت یب وجه بین المللی ایران نمود. لذا هنگامی که اردوکشی های خیابانی فتنه گران کمرنگ تر شد، فشار جهانی بر ایران رو به افزایش گذاشت تا بلکه بخشی از این فشار برای مردم ایران در داخل ترجمه شده و تغیرات درونی شدت یابد. در گذشته فشارهای دیپلماتیک در حوزه سیاستگذاری خارجی متمرکز بود تا به تغییر رفتار تمردان یک کشور بیانجامد ولی اینک خود منابع دیپلماتیک به مانند رسانه ها، هم در پی تغییر در افکار عمومی داخلی هستند و هم در پی فشار برای نخبگان . بر همین اساس گزینه تحریم آنگونه که برای جامعه داخلی ایران ملموس و مؤثر باشد، مجدداً در چارچوب سیاست مهار احیا گردید. به بیان دیگر تصویرسازی منفی از در اذهان جهانی، شرایط را برای همراهی کشورهای مطرح جهان و بهانه جویی علیه مساعد نمود. به گونه ای که سیاست چماق و هویج، که در ابتدای دوره اوباما بیشتر در قالب تعامل (هویج) خود را نشان می داد، ایک به واسطه وضعیت پریشان داخلی ناشی از فتنه 88، چماق خد را پررنگ تر ساخته بود. لذا در حالی که عناصر سیاست مهار ایران نظیر؛ آمادگی نظامی، برقراری چتر امنیتی منطقه ای برای کشورهای عربی منطقه و نهایتاً افزایش قدرت بازدارندگی در حال اجرا بود، سیاست جدید مهار واجد ابعادی برای مهار از درون بود. مهم ترین بعد این مهار، را مسئله تحریم ها تشکیل می داد. هر چند غرب در موضوع تحریم، به مسئله هسته ای ایران استناد می کرد، اما شواهد نشان می داد تحریم ها اساساً نتیجه فتنه داخلی کشور و ابزاری برای تداوم فتنه یا همان سیاست مهار جدید بوده است. از طرفی بین تحریم و جنگ رابطه ای مع برقرار است، بدان معنا که هر اندازه بر شدت تحریم افزوده شود، به همان میزان از امکان جنگ جلوگیری می شود. لذا با اجرای تحریم ها، از موضوع جنگ که به شدت از آن احتراز می کرد نیز خلاصی می یافت. ولیکن آنچه بیش از همه اهمیت داشت: استفاده از حربه تحریمهای اقتصادی با هدف ایجاد بی ثباتی کشور بود تا ایران را وادار به کنار گذاشتن سیاست های ناخوشایند در برابر نماید. چرا که تحلیل ایالات متحده این بود که؛ حکومت ایران برای ایجاد و برقراری ثبات در نظام خود و رها شدن از فشار تحریم از تاکتیک هایی مشهور به تاکتیک های بقاء استفاده می کند که در آن قالب به سرکوب مردمی می پردازد که از فشار اقتصادی به تنگ آمده اند. این تاکتیک ها نه تنها خطر بی ثباتی نظام را خنثی نمی نمایند؛ بلکه منجر به افزایش و انسجام مخالف داخلی می شوند در حالی که تهدیدات خارجی نیز نظام را تحت فشار قرار داده اند. لذا بر این اساس نتیجه منطقی تحریم ها، تقویت جریان فتنه در داخل و تغیر رژیم است، هدفی که پیشتر جریان فتنه نتوانسته بود در صحنه انتخابات و اردوکشی های پس از انتخابات آنرا محقق نماید.بر همین مبنا گری سیک، مشاور عالی سابق شورای عالی امنیت ملی معتقد بود: مهم ترین را ار موءثر برای مهار فعالیت های هسته ای ایران و توقف فرایند غنی سازی، ایجاد ن یتی عمومی در داخل از طریق تصویب تحریم های درازمدت، مرحله ای و پلکانی است. تحریم هایی که می تواند باعث ناکارآمدی ت، کاهش مشروعیت و محبوبیت پایگاه مردمی آن گردد. کنث پولاک هم را ار تحریم را به این جهت مؤثر می دانست که «پاشنه آشیل» و نقطه ضعف ایران را در اقتصاد نهفته می دید، لذا اولین اثر اقتصادی بر توده مردم این است که می تواند به شورش های داخلی منجر شود.درحالی که در بیش از 4 سال مذاکرات مداوم و علیرغم پیشرفت های مکرر هسته ای کشورمان، نتوانسته بود اجماعی علیه کشور ایجاد نماید، اما بروز مشکلات داخلی کشور و مسئله فتنه 88، باعث گردید جبهه ضد ایرانی بسرعت تشکیل شود. اولین و اساسی ترین گام تحریمی نیز که در بحبوحه فتنه به آن پرداخته شد، قطعنامه 1929 شورای امنیت بود که در 25 داد 1389 صادر شد. این قطعنامه تحریمی از آن جهت اهمیت دارد که تمامی تحریم های یک جانبه ای که اکنون به عنوان تحریم های مؤثر علیه ایران از آنها یاد می شود (تحریم های انرژی و مالی) در واقع بر اساس زیرساخت حقوقی که در این قطعنامه ایجاد شد، اعمال شده است. قطعنامه 1929 که دقیقاً در سالگرد فتنه 88 تصویب شد، محصول تأمل راهبردی امریکا و بقیه متحدینش درباره نحوه کمک به فتنه 88 در ایران -که رو به افول نهاده بود- و یکی از وجی های بازنگری استراتژیک امریکا در سیاست خود درباره ایران پس از فتنه 88 است.تحریم های ایران را از نظر تحریم کنندگان می توان به 4 دستهٔ کلی تقسیم بندی کرد: تحریم های چندجانبه هم چون تحریم های شورای امنیت سازمان ملل، تحریم های اتحادیهٔ اروپا، تحریم های تک جانبه از سوی کشورهای مختلف مانند ایالات متحده و تحریم های کنگره . از جمله تاثیرگذارترین این تحریم ها می توان به تحریم صادرات نفت ایران و بانک مرکزی ایران در سال 2011 اشاره کرد که اقتصاد ایران و نقش بانک مرکزی ایران در وصول درآمد سهل حاصل از فروش نفت ایران به کشورهای جهان را هدف گرفته است. لذا اساساً روند گسترش تحریم های فلج کننده علیه ایران، ضمن اینکه به قطعنامه 1929 شورای امنیت مستند بود، از ی ال پس از فتنه 1388 آغاز گردید. ، بریتانیا، کانادا سه کشور اصلی اند که ت آنها به پیروی از قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل، تحریم های یکجانبه ای را علیه برنامه اتمی ایران به تصویب رسانده اند. از حیث تنوع و گستردگی، تحریم های علیه ایران یکی از وسیع ترین تحریم های تصویب شده یک جانبه علیه یک کشور است. لذا بی جهت نبوده است که؛ مقام های ت تحریم های اعمال شده علیه ایران را سخت ترین وفلج کننده ترین تحریم ها در طول تاریخ دنیا نامیده اند.4. آثار راهبردی فتنه در حوزه سیاست خارجیبراساس آنچه آمد، هدف از تحریم تغییر رفتار ایران است. برای اینکه این تغییر رفتار انجام گیرد، امیدوار است فشارهای اقتصادی را بر ایران افزایش داده و ایران را به سمت انزوای بیشتر در روابط خارجی سوق دهد و در نتیجه فشارهای مضاعف بین المللی و اقتصادی و ن یتی را در داخل افزایش دهد. لذا با توجه به این هدف، آنچه در تحریم ها علیه ایران مضوعیت اصلی را دارد این بود که تحریم ها دقیقاً زندگی و رفاه جامعه ایرانی را هدف بگیرد، نه برنامه هسته ای یا موشکی کشور را. به بیان دیگر تحریم ها به این جهت وضع شد که با افزایش های فشارهای اقتصادی و رشد منفی شاخص های رفاه، جریان فتنه تقویت شود و از درون با بحران فزاینده مشروعیت مواجه گردد. به عنوان مثال تحریم بنزین، دارو، و ... کاملاً در این چارچوب قابل درک است. سیاست مهار در دوران پسا فتنه واجد ابعادی متعددی می باشد:الف) اخلال در محاسبات و ادراک نظام تصمیم گیری ساماندهی مبارزه راهبردی مبتنی بر جنگ هوشمند علیه از جمله دستور کارهای نظام سلطه بوده است. بر همین اساس ایالات متحده و حامیان آن از تمامی ظرفیت سخت و نرم خود برای تقابل با ایران ی بهره گرفتند. یکی از ابعاد این سیاست هوشمند، بکارگیری همزمان گزینه های نرم و سخت و نیز استفاده بهینه از سیاست چماق و هویج بوده است، به گونه ای که نظام تصمیم گیری را دچار سرگشتگی نمایند. لذا تحریم های اقتصادی درچارچوب راهبرد تغییر محاسبات با استفاده از ترکیب گزینه های فشار معنا دار می شود. در این الگوی مهار گسترش اعتراضات داخلی باعث می گردید نظام خود را در داخل کشور محصور احساس نماید درحالیکه در موضوع هسته ای نیز در گیر است. از طرف دیگر تداوم مذاکرات هسته ای نیز با ایران از جمله سیاست های ت اوباما به شمار می رفت. همه اینها برای وج نظام تصمیم سازی تهران از تعادل طراحی گردیده بود. ب) همراه سازی قدرت های جهانی و گسترش تحریم های چندجانبهیکی از ابعاد مهم سیاست مهار در دوران پسا فتنه و در واقع یکی از نتایج مهمی که فتنه داخلی کشور در عرصه خارجی به بار آورد؛ همراهی قدرتهای جهانی با در موضوع برخورد با ایران بود. پیش از فتنه و حتی در سالهای اوج جنگ طلبان نومحافظه کار، از ضعف خود در اعمال فشار به ایران و نیز عدم توانایی برای جذب همکاری های بین المللی به ویژه روسیه و چین علیه ایران آگاه بود. هماهنگونه که جفری کمپ شمند امریکایی اشاره می کند: مطلوب ترین ابزار مهار ایران هسته ای را اتخاذ تحریم چند جانبه با حضور چهار بازیگر روسیه، اتحادیه اروپا، و چین بود زیرا به سرشکن شدن هزینه های مادی و معنوی واشنگتن منجر می شود (به نقل از: دلاو ور اقدم، 1388:26). متاسفانه فتنه 88 با کاهش اقتدار نظام و ایجاد چالشی ملی، این فرصت را برای غرب فراهم نمود تا قدرت های جهانی را علیه ایران بسیج نماید. نتیجه عملی این امر همانگونه که بدان اشاره شد قطعنامه 1929 شورای امنیت بود.ج) تقویت اپوزوسیون فتنه گر برای تغییر در داخلتحریم های اقتصادی، واردات مواد اولیه و کالاهای سرمایه ای را از نظر کمی و کیفی متأثر می سازند که به دنبال خود کاهش کمی، کاهش تولید و بیکاری را به همراه دارد. بررسی های انجام گرفته نشان می دهد تحریم ها سبب بروز تنگناهایی در ید و واردات کالا از خارج برای ایران گردیده است که آشفتگی سیستم توزیع، احتکار و گرانفروشی، پیدایش بازار سیاه برای بسیاری از کالاها، کاهش ارزش ریال، افزایش بیکاری، رشد تورم و ... را سبب شده است. البته در این میان ساختار ناکارامد و رانتی اقتصاد کشور اثر تحریم ها را دو برابر نمود. چنانچه اشاره شد هدف گیری اقتصادی کشور در واقع برای ایجاد ن یتی داخلی طراحی شده بود. به ویژه پس از خیزش مردمی 9 دی اثبات گردید که جریان فتنه سرمایه اجتماعی خود را از دست داده است. داستان نیز دقیقاً از همین نقطه، یعنی جایی آغاز می شود که امریکایی ها به این ارزی می رسند که «پتانسیل های داخلی» فتنه 88 پایان یافته و فتنه نیازمند تنفس از بیرون است. در نتیجه امریکایی ها به این جمع بندی رسیدند که وارد فشار اقتصادی بسیار شدید و بی سابقه تنها روشی است که می تواند مردم را مجدداً به خیابان ها کشانده و سبد خالی شدن سرمایه اجتماعی فتنه را پر کند. تغییر ماهیت رژیم تحریم ها از تحریم های عدم اشاعه به سمت تحریم های اقتصادی، دقیقاً ناشی از این تحلیل بود که جریان فتنه در ایران به رنج کشیدن اقتصادی مردم نیاز دارد.د) تضعیف توان مذاکراتی نظام در پرونده هسته ایاز مهمترین نتایج فتنه 88 تضعیف موضع مذاکراتی کشور در پرونده هسته ای بود. چرا که اقتدار کشور دستخوش مشکلات داخلی گردیده و مذاکره کنندگان ایرانی با این امر مواجه بودند که مواضع هسته ای کشور در میان مردم ایران از حمایت لازم برخوردار نمی باشد. از طرف دیگر این ادراک نیز در طرف مقابل به وجود آمد که موازنه برقرار شده در مذاکرات هسته ای که در آن غرب نمی توانست نظرات خود را به ایران تحمیل نماید، بهم خورده است و اینک می توان اعمال تحریم های فلج کننده اقتصادی علیه ایران را در دستور کار خود بگذارد. ارزی امریکا در ابتدای سال 1389 این بود که تحولات سال 88 روابط مردم و نظام را به شدت بحرانی کرده و در نتیجه دیگر حمایت سابق از برنامه هسته ای در میان مردم وجود ندارد. کاهش حمایت مردم از تصمیمات نظام در حوزه های امنیت ملی بویژه موضوع هسته ای از نظر امریکا به این معنا بود که توان مقاومت ایران در مقابل فشارها هم افت کرده و در نتیجه اگر فشارها تشدید شود می توان امتیازهای بسیار بزرگی از ایران گرفت. 5. فتنه و تحریم در الگوی نوین مهار مهم ترین دستاورد فتنه 88 برای نظام سلطه، تنوع بخشی به ابزارهای مهار ایران بود. اولاً اینکه؛ تقابل و ایالات متحده تخاصم استراتژیک بدل شده است. با این حال به نظر می رسد چهارچوب اصلی برخورد با ایران همچنان بر مبنای مهار و بازدارندگی استوار باشد. و ثانیاً؛ سیاست مهار نه تنها مجدداً جای خود را در رویکرد سیاست خارجی در قبال ایران باز یافته است، بلکه ابزارهای مهار بیشتری مورد استفاده قرار گرفته است. عناصر استراتژی مهار ایران نیز عبارت است از: تلاش دیپلماتیک برای منزوی ایران و گسترش کشورها در پیوستن به علیه ایران؛ تحریم علیه ایران به منظور جلوگیری از توانمند شدن آن از حیث اقتصادی و نظامی اقدامات پنهانی برای حمایت از گروه های داخل ایران که به صورت و یا نظامی با آن مقابله کرده اند.اما واقعیت آنست که تحریم به عنوان یک ابزار مهار از توانمندی لازم و کافی برخوردار نیست. چرا که اساساً تحریم جایگزین راه حل نظامی و جنگ است و از طرف دیگر ایران هم نسبت به نبود راه حل نظامی آگاه است. ضعف تحریم هم دقیقاً در همین نکته است؛ چون ایران می داند اگر موفق شود تحریم ها را پشت سر گذارد، جامعه بین المللی نمی تواند اقدامی علیه آنان صورت دهد (george perkowich، 2010) لذا واضح است که تحریم به تنهایی نمی تواند در قبال مؤثر باشد. در عرصه عملی نیز تحریم ها، تأثیر چندانی در سیاست عملی و رفتار ایران بر جای نگذاشت.لذا تحریم صرفاً در ح ی مؤثر است که در تعامل با سایر ابزارهای مهار قرار داشته باشد. به ویژه تحریم که مولود فتنه 88 است، صرفاً زمانی می تواند مؤثر باشد که با عامل موجده خود یعنی فتنه در تعامل باشد. لذا همانگونه که فتنه 88 بر گستاخی و توان غرب جهت اعمال تحریم ها افزود، باید انتظار داشت که تحریم ها نیز در راستای مدیریت فضای داخل کشور و حفظ جریان فتنه بکار گرفته شود.در واقع تحریم زمانی موفقیت آمیز به شمار می رود که به تغیری در داخل بیانجامد. افزایش ن یتی عمومی در ایران و تغیر الگوی رأی دهی مردم در انتخابات و حتی فراتر از آن مشارکت در طراح های براندازی می تواند نشان دهنده موفقیت تحریم ها باشد. البته بی تردید خلق حماسه هایی چون 9 دی و مشارکت گسترده مردم در انتخابات یازدهم ریاست جمهوری و رأی دوباره به امانت داری نظام نشان داد تحریم های غرب نتوانسته است ثمردهی لازم را برای نظام سلطه داشته باشد. ولیکن نباید این نکته را نیز از نظر دور داشت که؛ تحریم به می تواند به عنوان ابزاری فشار به مردم بکار رود تا این تلقی نهادینه گردد که؛ امتیاز دادن در موضوع هسته ای، و مسائل منطقه ای ت?
فتنه و تحریم دو لبه الگوی مقراضی مهارانقلاب ی به مثابه یک گفتمان، در طول سه دهه تجربه خود صورت بندی جدیدی را تعریف کرده و با پایبندی به آن مسیر 30 ساله را پیموده است. این گفتمان بر مبنای جهان نگری ی و براساس عناصر ایج و سلبی خود دارای دگر می باشد که این دگر، نظام سلطه غرب با محوریت و صهیونیسم جهانی است. معظم انقلاب این مسئله را به خوبی تبیین کرده اند. «مسئله این است که یک «نفی» با خود دارد و یک «اثبات». نفی استثمار، نفی سلطه پذیری، نفی تحقیر ملت به وسیله ی قدرتهای دنیا، نفی وابستگی ، نفی نفوذ و دخ قدرت های مسلط دنیا درکشور، نفی سکولاریزم اخلاقی؛ اباحی گری. این ها را قاطع نفی می کند. یک چیزهایی را هم اثبات می کند: اثبات هویت ملی، هویت ایرانی، اثبات ارزشهای ی، دفاع از مظلومان جهان، تلاش برای دست پیدا به قله های دانش؛ نه فقط دنباله روی درمسئله دانش، و فتح قله های دانش؛ این ها جزو چیزهایی است که بر آنها پافشاری می کند. این نفی و این اثبات؛ این ها دلیل دشمنی و دشمنی شبکه ی صهیونیستی دنیاست.» (بیانات در علم و صنعت، 24/9/1387). انقلاب ی از آغاز با تاکید بر روابط ناعادلانه بین المللی و نوید یک طرح جدید مطابق فطرت برای زندگی و اداره حیات اجتماعی انسانها با این جبهه معارض جهانی روبرو بوده است. بنابراین از همان ابتدا، دو رویکرد از سوی غرب و در رأس آن ایالات متحده برای واپایش، مهار و نهایتاً براندازی نظام ایران شکل گرفت. رویکرد نخست مبتنی بر بکارگیری قدرت سخت بود و در اشکال اعمال تحریم اقتصادی و بعدها با تحمیل جنگ عراق علیه ایران پیگیری شد. رویکرد دوم که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و به خصوص پس از 11 سپتامبر 2001 با جدیت بیشتری دنبال شد، به استفاده از قدرت نرم و توسل به شیوه های" براندازی نرم" باز می گردد. لذا در این مقاله تلاش می گردد تا ابعاد و روند واپایش اقتصادی توسط نظام سلطه مورد بررسی قرار گیرد. این امر از آن جهت اهمیت دارد که به نظر می رسد، فتنه 88 به لحاظ دامنه عملیاتی، جامعه مخاطب، گستردگی، و سطح هماهنگی واجد ابعادی عمیق بوده است که نشانگر ارتقای تفکر راهبردی نظام سلطه در برخورد با نظام دارد.سطوح گوناگون طراحی فتنه که در آن ساختار رسمی و دیپلماتیک غرب در کنار نظام رسانه ای و شبکه های اجتماعی فعالیت نمودند و در این میان از میان نخبگان و نیروهای انقل یارکشی شده و از ظرفیت سرویس های اطلاعاتی و گروههای تروریستی برای پروژه موسوم به کشته سازی نیز استفاده گردید، با اعتراضات خیابانی، همگی نشانگر یک سناریوی کلان و پیچیده برای به چالش کشیدن مشروعیت نظام دارد. درست به همین جهت اهمیت و عظمت صبر و بصیرت ملی و ی دمند نظام که در 9 دی ماه تجلی یافت، آشکار می گردد. اما علیرغم نمایش اقتدار ملی در این روز و برگزاری شکوهمند انتخابات ریاست جمهوری یازدهم که مهر تائیدی بر امانت داری نظام و دروغ پردازی ها درباره تقلب بود، بایستی همچنان نسبت به طراحی های نظام سلطه هوشیار بود. در واقع امروز گذاری از تهدیدات سخت به تهدیدات نرم را شاهد هستیم، که می تواند مستمراً در برخورد با ایران مورد استفاده قرار گیرد. و مادامی که بر آرمان ها و اه خود پافشاری داشته باشد، همواره باید مراقب سناریوهای براندازی باشد. چرا که تعریف امنیت ملی ، مبتنی بر باورهای هستی شناختی مردم قرار دارد، بنابراین درست در مواضع اقتدار آمیز خود، در برابر حملاتی که باورها و اعتقادات مردم را هدف می گیرد، آسیب پذیر خواهد بود.در این مقاله تلاش می گردد در عین بررسی آثار و نتایج عملکردی فتنه بر سیاست خارجی کشور به این پرسش پرداخته شود که؛ نظام سلطه چگونه از موضوع فتنه برای واپایش بهره گرفته است؟ برای پاسخ به این پرسش و بر اساس مقدمه پیشین دو مفروض حائز اهمیت است: اولاً اینکه؛ وقایع پس از انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری تلاشی از سوی نظام سلطه برای واپایش، بازدارندگی و تغیر رفتار بوده است.ثانیاً؛ سیاست های خصمانه امریکا علیه منافع و امنیت ملی تداوم داشته و همچنان نظام سلطه به دنبال بحران سازی و فتنه انگیزی در برابر انقلاب ی است. بر همین اساس تلاش می گردد تا ضمن تشریح ابعاد فتنه 88 در واپایش توسط نظام سلطه و اثرات آن بر حوزه سیاست خارجی، الگویی از واپایش -اقتصادی با محوریت موضوعی تحریم و فتنه ارائه گردد.
1. نظام سلطه و مهار ایالات متحده امریکا از ابتدای پیروزی انقلاب ی در ایران برای مقابله با شه انقلاب و تحول در نظم منطقه ای خاورمیانه و گسترش هژمونی لیبرالی غرب وارد عمل گردید. هرچند امریکایی ها از الگوهای گوناگونی برای محدود اه سیاست خارجی ایران بهره گرفته اند، اما واقعیت آنست که فشارها بر ایران به شکل تصادی افزایش یافته است. کنت پولاک در زمینه پارادایم اصلی حاکم بر سیاست امریکا در قبال ایران اینچنین توضیح می دهد طی سی سال گذشته سیاست غالب نسبت به ایران مهار بوده است و اگر در مواردی تعامل یا برع درگیری نظامی وجود داشته است صرفاً یک استثنا به حساب می آید. مثال ریگان لبنان و مک فارلین اما اکنون با آشکار شدن تأسیسات هسته ای ایران در سال 2002 امریکا نگران این شد که پیشرفت هسته ی ایران و در نهایت منجر به ش ت سیاست مهار و حتی به درگیری انجامد.
این امر بیان گر استراتژی جنگ علیه ایران می باشد[1] این استراتژی از نمادهای ، اقتصادی، نظامی، عملیات پنهان، جنگ تبلیغاتی وحقوقی برخوردار بوده است. البته گروه ها و جناح های مختلفی در روند برنامه ریزی استراتژیک امریکا نقش داشته اند. هر یک از این مجموعه ها بر اجرای رویکردهای خاصی تاکید دارند. بنابراین، در میان نخبگان امریکایی، جلوه هایی از اختلاف نظر درارتباط با الگوهای رفتاری آن کشور در برخورد با ایران به وجود آمده است. هر گروه بر استراتژی و رویکرد خاصی تاکید داشته است و آن را مؤثرترین راه برای تأمین حداکثر منافع ملی امریکا تلقی می کند (متقی، 1388)
الف) برخورد سخت و مهار نظامیاولین تحریم های ایران به دلیل ماجرای لانه جاسوسی در ایران تصویب گردید. این تحریم قرارداد فروش صدها میلیون دلار تجهیزات نظامی را که در زمان محمدرضا پهلوی به امضا رسیده بود، لغو و فروش تجهیزات نظامی به ج.ا.ا را غیر قانونی نمود، 12 میلیارد دلار دارایی های ت ایران در را مصادره نمود و کلیه مبادلات تجاری بین ایران و را ممنوع کرد. همچنین ت ایالات متحده کلیه مناسبات دیپلماتیک خود با ایران را قطع نمود. متعاقباً چندین کشور دیگر، از جمله اتحادیه اروپا و ژاپن به پیوستند و فروش تجهیزات نظامی و اعطای وام به را ممنوع د و ید نفت از ایران را متوقف ساختند. با وجودی که این تحریم ها پس از آزاد سازی گروگان های یی در 30 دی 1359، به ظاهر لغو و ت های اروپایی از ادامه تحریم ایران دست کشیدند، اما ایالات متحده برخلاف تعهدات خود در بیانیه های الجزایر، مبنی بر لغو تحریم و مداخله ن در امور داخلی ایران، با مسدود گسترده دارایی های ایران به بهانه مطالبات شرکت های یی و امتناع از تحویل تجهیزات نظامی یداری شده ایران، هم چنان به اعمال تحریم ها علیه در مقیاسی گسترده تر ادامه داد. اما اقدام امریکا در جهت حمایت از گروههای تجزیه طلب و عوامل کودتا و نیز تشویق عراق برای حمله نظامی به ایران از جایگاه مؤثری در اعمال فشار به ایران برخوردار بود. در طول جنگ، ت ریگان حرکت بین المللی گسترده ای را برای جلوگیری از فروش تجهیزات نظامی به ایران سازمان داد تا مانع از پیروزی ایران در جنگ علیه عراق گردد. به هر روی جنگ تحمیلی عراق علیه ایران که بزرگترین واکنش ایالات متحده در قبال انقلاب اسلای ایران بود، علی رغم حمایت های بی شائبه غرب و در صدر آن از رژیم بعثی عراق، در اه از پیش تعیین شده ی خود ناکام ماند. در این شرایط حضور در خلیج فارس و تقابل مستقیم با نیز اوج سیاست های تقابل با ایران را آشکار ساخت. لذا با پایان جنگ ایران و عراق، امریکا و متحدین غربی آن کشور پذیرش قطعنامه را نوعی پیروزی برای خود و نشان دهنده کارآمدی سیاست های ضد ایرانی خود محسوب می د، چرا که امریکایی ها توانسته بودند با ایجاد ائتلاف ضد ایرانی در خیلج فارس، ایران را در انجام روندهای جدید رفتار منطقه ای متقاعد نمایند. اما واقعیت این بود که طی هشت سال جنگ تحمیلی به ملت ایران، ناکارآمدی راه کارهای نظامی در تقابل با انقلاب ی آشکار گردیده بود. بنابراین با اتمام جنگ و عدم نتیجه گیری ایالات متحده از آن، سیاست های نوینی جهت تقابل با ایران طرح ریزی شد.بی تردید از دهه دوم انقلاب، با معطوف به موضوعاتی مانند حمایت ایران از تروریسم، مخالفت ایران با روند صلح خاورمیانه، نقض و تلاش برای دستی به تسلیحات کشتار جمعی، به مرور طراحی راهبردهای امنیتی تقابل با به عنوان یک واقعیت موجود جهانی که البته نظم جهانی موجود را انکار می کند، در دستور کار مراکز مطالعات استراتژیک، وزارتخانه های خارجی و سازمان های اطلاعاتی غربی قرار گرفت. که همگی تغییر رفتار ایران و انزاوای بین المللی آن را دنبال می د.
ب) مهار دوگانه و انزوای دیپلماتیکدر دوران بعد از جنگ ایران و عراق، سطح تضادهای ناشی از رفتار و ادراک ایدئولوژیک ایران نسبت به ایالات متحده تاحدی کاهش یافت. اما در شرایط جدید نیزالگوهای مربوط به تحریم علیه ایران تداوم پیدا کرد. علت این مساله را باید در بقا و تداوم آرمان های ایران دانست. متعاقب آن و پس از ش ت عراق در جنگ 1991 (حمله به عراق برای بیرون راندن آن از کویت)، به منظور جلوگیری از برتری یافتن ج.ا.ا بر عراق و برهم خوردن توازن قوا در منطقه، ت با تصویب قانون «منع گسترش تجهیزات نظامی ایران و عراق» در سال 1992 مجدداً اقدام به تنگ حلقه تحریم اقتصادی ایران نمود.این آغاز سیاست جدیدی بود که آنتونی لیک و مارتین ایندایک در آغاز دوره ریاست جمهوری کلینتون و در 1993 ارائه گردید. آنان موفق گردیدند تا استراتژی جدید امریکا در برخورد با ایران را بر اساس مؤلفه های اعمال سیاست مهار تنظیم نمایند. هدف سیاست مهار دو جانبه که دور جدیدی از تحریم های گسترده علیه ایران را آغاز کرد، عمدتاً مهار اقتصادی و نظامی ج.ا.ا و جلوگیری از برتری یافتن آن بر منطقه بود؛ زیرا تحریم اقتصادی عراق و تضعیف روز افزون اقتصادی و نظامی آن توازن بین ایران وعراق را به نفع ایران بر هم زده بود.
حدود دو سال بعد از اجرای این قانون، برداشت بیشتر هیأت حاکمه این بود که سیاست مهار ایران آن چنان که در ابتدا انتظار می رفت کارساز نبوده، از طرف دیگر با روی کار آمدن ت سازندگی در ، آقای هاشمی رفسنجانی تلاش نموده بود تا شرایط لازم برای عادی سازی روابط با بازیگران منطقه ای و بازیگران بین المللی فراهم آورند. لذا در عرصه بین المللی ادغام مجدد ایران در نظام اقتصاد جهانی از رهگذر پذیرش رهنمون های صندوق بین المللی پول صورت گرفت (دهشیری، 1380: 383). لذا علیرغم تاکید بر سیاست مهار، مراودات اقتصادی ایران و افزایش چشمگیری یافت به گونه ای که میزان واردات ایران از تا سقف یک میلیارد دلار در سال افزایش یافته و یدار یک سوم نفت تولیدی ایران شد (mearsheimer & walt، 2008: 285). بر همین اساس ایران در اقدامی مبتنی بر بهبود روابط، شرکت نفتی امریکایی کنکو را به عنوان برنده مزایده میدان نفتی سیری اعلام نمود. بسیاری بر این باور بودند که ایران به عمد شرکت یی را بر رقیب فرانسوی ترجیح داده است که خود را آماده برقراری روابط نشان دهد (سیک، 1377: 89). لذا در حالی که می رفت سیاست مهار در همین ابتدای کار به ش ت بیانجامد و رویکرد مذاکره جایگزین شود، اسحاق ر ن در تل آویو بر این ادعا بود که؛ عدم موفقیت سیاست مهار دوجانبه به دلیل عدم برخورداری این سیاست از ابزارهای تحریم های اقتصادی بوده است که می تواند در تکمیل سیاست مهار، ایران را متوقف کند. لذا «بیل کلینتون» رییس جمهوری وقت در سال 1374 (مارس 1995 میلادی)، به دلیل آنچه که حمایت ج.ا.ا از تروریسم بین المللی و مخالفت با صلح خاورمیانه می نامید، هرگونه مشارکت شرکت های یی در توسعه صنعت نفت ایران را منع کرد و در مه 1996 کلیه مبادلات اقتصادی با ج.ا.ا را تحریم نمود. از سوی دیگر برنامه ای که رسماً در «ل آیپک» تحت عنوان «برنامه عمل تحریم های همه جانبه ایالات متحده علیه ایران» ارائه شده بود را برای تصویب در کنگره به سناتور جمهوری خواه «آلفونی داماتو» ارسال می گردد، تحریم هایی که بعدها به تحریم های داماتو علیه ایران معروف شد. بنابراین سیاست مهار دوگانه ایندیاک با قانون داماتو تکمیل می شود و علاوه بر آن تحریم های دیگری نیز درباره سرمایه گذاری خارجی در ایران وضع شد.
از همه تعجب آورتر اینکه علیرغم سیاست تنش ز ایران، خصمانه ترین موضع در قبال ایران توسط وارن کریستوفر خارجه در همین مقطع اتخاذ شد. کریستوفر که به میانه روی و دقت در کاربرد کلمات مشهور بود، در مورد ایران حدی را رعایت نمی کرد؛ او اولین بار از واژه یاغی برای ایران استفاده کرد (سیک، 1377: 90). در این هنگام طرح ادعاهایی نظیر تلاش جهت دستی به سلاح های کشتار جمعی، حمایت از تروریسم بین المللی، نقض و مخالفت با روند صلح خاورمیانه، جهت مهار و سد نفوذ انقلاب های ی و منزوی ایران در عرصه ی بین المللی و منطقه ای تدوین شد. در واقع روند مخاصمات ایران و امریکا از ابتدای انقلاب تا پایان ت سازندگی در ایران و ت کلینتون در امریکا بر رویکرد مهار و نیز فشارهای اقتصادی، روانی و برای تغییر رفتار استوار بود.
ج) تهدید به حمله نظامیپس از یازدهم سپتامبر استراتژی ایالات متحده بر اساس رویکرد نظری و عملی نومحافظه کاران بر مبانی امحای استراتژیک آسیب پذیری های ایالات متحده و تحقق “امنیت مطلق” برای بازتولید شد. در امنیت مطلق تضمین بقای مطلق یک طرف در امحاء مطلق طرف مقابل جستجو می شود. در دورة اول ت بوش برای تغییر وضعیت در منطقه خاورمیانه طرح های عراق و افغانستان در صدر اولویت های سیاست خارجی ایالات متحده دنبال شد. لذا در دوره بوش صحبت از جنگ عنصر اصلی در شکل دادن به سیاست وی در مورد ایران بود. سیاست سخن از جنگ در سال 2002 با آشکار سازی اینکه ایران بسمت توانمندی هسته ای پیش می رود فوریت بیشتری پیدا کرد حتی معماران جنگ در عراق نیز جنگ علیه صدام را مقدمه ای برای حمله به ایران برای تغییر رژیم عنوان ساختند که این همزمان با نفوذ فزاینده ایران در منطقه بود. برخی دیگر از جنگ طلبان در امریکا پس از یازدهم سپتامبر حتی جنگ علیه ایران را مقدم بر جنگ علیه صدام می دانستند. با این همهآنچه واضح بود اینکه نسبت به سیاست جنگ در دوره بوش اجماع نظر وجود داشت. و اه جنگ فرضی علیه ایران مشتمل بود بر: فرونشاندن برنامه هسته ای ایران و برقراری ثبات در عراق (زهرانی، 1389: 54).براساس دیدگاه گزینه جنگ نظامی، افرادی نظیر جوزف لیبرمن (سناتور یهودی دموکرات)، جیمز ولسی (رئیس سابق سیا)، مارک پالمر (سفیر سابق در مجارستان)، دیوید فروم ( شمند نومحافظه کار) جان بولتن (رئیس بانک جهانی)، دونالد رامسفلد ( سابق دفاع) و ریچارد پرل و پل ولفوویتز (معاونان دفاع) و پایگاههای اصلی مطالعاتی نومحافظه کاران یعنی "موسسه سیاست خارجی جان هاپکینز" و "موسسه آمریکن اینت رایز"، معتقد بودند که؛ باید ایران را به انزوا کشاند و برای ایجاد تصویر یک بازیگر مخل از آن در سطح جهانی، فعالیت نمود زیرا تنها در این صورت است که امکان تحریک افکار عمومی بین المللی برای اعمال فشارهای هرچه بیشتر بر آن ت مهیا خواهد شد. و در ادامه این مسیر با یک تهاجم نظامی می توان به تغییر رژیم در ایران شند. این گروه بر ضرورت تسریع در تغییر رژیم ایران با حمله ی نظامی گسترده ی پیش دستانه، همانند الگوی عراق تأکید می ورزند و حضور نیروهای نظامی در عراق و افغانستان به همراه تکرار زمامداری جرج بوش را فرصتی طلایی برای براندازی حکومت ایران تلقی می د (پورسعید، 1387: 59). رویه بسیار متداول در ین جنگ طلبانه بوش، مقایسه حمله نظامی به تأسیات هسته ای ایران با حمله به تاسیسات هسته ای در سپتامبر سال 2007 و حمله رژیم صهیونیستی به نیروگاه اوسیراک عراق در سال 1981 بود.البته در همین دوران ایران برای اثبات همکاری خود با آژانس پروتکل الحاقی به npt و همچنین تعلیق غنی سازی اورانیوم را امضاء کرد. ایران همچنین همکاری هایی را با ایالات متحده جهت سرنگونی در افغانستان انجام داد و در جریان عملیات ائتلاف علیه ، شرکت در اجلاس امنیتی بن 2001 و تشکیل ت موقت افغانستان نقش موثری ایفا کرد که مورد توجه قرار گرفت (شفیعی فر، 1381). اما به رغم تمامی همکاری های بین المللی و ارسال پیام های مثبت به جهان غرب، ایران از سوی کاخ سفید در فهرست "محور شرارت" به همراه عراق و کره شمالی قرار گرفت. ایران در لیست کشورهای محور شرارت قرار گرفت و استراتژی محدود سازی ایران و کاهش نقش امنیتی آن در حوزه خاورمیانه، در اولویت قرار گرفت. چنین روندی در دور دوم ریاست جمهوری بوش نیز ادامه یافت (pollac and other، 2009: 4).اما به مرور که جنگ طلبان نومحافظه کار در عراق و افغانستان زمین گیر شدند و دریافتند که مقابله به از مسیر نظامی امکان ندارد. این دیدگاه در میان سیاستمداران یی رایج گردید که؛ انجام عملیات گسترده نظامی برای تغییر رژیم ایران، مؤثر و معطوف به نتیجه نخواهد بود، چرا که بمباران مراکز هسته ای ایران حداکثر می تواند این کشور را دو سال از رسیدن به بمب دور نماید. و از سوی دیگر نیز نمی توان به خاطر پرهیز از رویارویی نظامی با ایران، نظام را به حال خود رها ساخت. بنابراین در اوا حکومت نومحافظه کاران و در یک چرخش راهبردی، الگوی مهار مبتنی بر تهدید و حمله نظامی، جای خود را به الگوی برخورد نرم با داد. در واقع تا پیش از این عمده روند تقابل غرب با ایران در قالب الگوهای سنتی مهار نظامی و اقتصادی قرار داشت اما روند تحولات منطقه ای و قدرت ی باعث گردید دیدگاه مبتنی بر روش های سخت، در اقلیت قرار گرفته و دیدگاه مبتنی بر استفاده از قدرت نرم و اتخاذ شیوه براندازی نرم توجه بیشتری را به خود معطوف می کرد. رایس خارجه سابق به همین موضوع اشاره می کرد: ما توانستیم با یک براندازی نرم از لهستان و با همبستگی تا پشت مرزهای روسیه، انقلاب های رنگین را سامان دهیم و رژیم های حاکم را ساقط و رژیم های دمکراتیک مورد نظر را به قدرت برسانیم. تنها راه برای تغییر نظام در ایران، استفاده از همین تجربه است (به نقل از مرادی، 1390: 121).مطابق با این دیدگاه که با اتکاء بر راهبرد "فشار از بیرون و تغییر از درون" و همچنین "منازعات غیرخشونت آمیز" سامان یافته، حمایت از حرکت های داخلی در ایران برای تغییرات آرام، مدنظر ایالات متحده قرار گرفته است. در این راستا همچنین موسسه یی اینت رایز در همایشی در سال 2005، برای اولین بار به طرح راهبرد انقلاب رنگی در ایران پرداخت. در این همایش، برخی از سناتورهای یی از طرحی با عنوان "دموکراسی برای ایران" در راستای انقلاب آرام در ایران برداشتند (قهرمان پور، 1385) ت نیز از سال 2005، به صورت علنی شروع به اختصاص بودجه های کلانی جهت براندازی نظام ایران نمود. در سال 2005، 3 میلیون دلار تحت عنوان "حمایت از دموکراسی در ایران" و در سال 2007 نیز حدود 66 میلیون دلار در راستای "توسعه دموکراسی در ایران"، بودجه اختصاص یافت که بخش اعظمی از این مبالغ در بخش برنامه های رادیوتلویزیونی و ارائه خدمات اینترنتی به زبان فارسی مصرف شد. درست در همین بحبوحه انتخابات سال 2008 ریاست جمهوری امریکا برگزار گردید، انتخاباتی که از آن انتظار می رفت تا استراتژی مشخص امریکا در برخورد با ایران را روشن سازد (zakheim، 2010).
2. فتنه و براندازی از درونبا آشکار شدن رویکرد تهدید محور و جنگ طلبانه نومحافظه کاران، الگوی جنگ نرم در برخورد با بر اساس مکانیزم انقلاب رنگی به عرصه عملیاتی تقابل با اضافه گردید. البته لازم به ذکر است الگوی تقابل نرم با اساساً به این جهت انتخاب گردید که ناتوانی و استیصال غرب در قبال انقلاب ی به اوج خود رسیده بود. شواهد این امر را در مواضع انتخاباتی باراک اوباما می توان جستجو نمود. به گونه ای که او اعلام کرد بدون هیچ قید و شرطی با ایران مذاکره کند. مواضع و دیپلماتیک اوباما و به ویژه نامه نگاری های او با ی انقلاب ی نشان می داد که ایالات متحده در شرایطی قرار گرفته است که ناتوان از حربه های نظامی و اقتصادی، بسوی تعامل با واقعیت انکارناپذیر ایران حرکت می کند. در واقع اتاق های فکر و شمندان حزب دموکرات به این نتیجه رسیده بودند که، ایران یک قدرت منطقه ای است که تلاش برای تقابل با آن، منافع ملی را تأمین نمی کند. به عنوان مثال در سال 2004 شورای روابط خارجی کت را با مشارکت زبیگنیو برژنسیکی و رابرت گیتس با عنوان "ایران: زمانی برای ارائه رهیافت جدید" منتشر نمود. در این اثر الگوی تهاجمی در رفتار سیاست خارجی به این دلیل مورد انتقاد قرار گرفته است که کارگزاران جدید سیاست خارجی این کشور نسبت به ضرورت های تعامل با ایران رویکرد همکاری جویانه ای را اتخاذ نکرده اند. این امر ناشی از فقدان ابتکار عمل تلقی گردیده و سیاست را با انتقاد موجه ساخت (gates & brezezinski، 2004). الگوهای رفتاری سیاست خارجی دوران اوباما، متضمن اتخاذ رویکرد جدیدی در رفتار با ایران بود. در این دوره مؤلفه های چون مطلوبیت گزینه پاداش و مشوق های اقثصادی، مطلوبیت گزینه دیپلماسی و گفتگو، گزینه ترغیب ایران، گزینه ترغیب درباره فناوری و انرژی هسته ای، گزینه ترغیب درباره تضمین های امنیتی و گزینه ترغیب درباره محرک های در جهت همکاری با ایران در دستور کار قرار گرفت (متقی، 1388: 61-86).یک نظریه غالب در روابط بین الملل این است که اگر را ار نظامی کنار گذارده شود باید بین دیپلماسی و مهار یکی انتخاب شود (زهرانی، 1389: 68) و به نظر می رسد اوباما به دلیل اقتدار ، راهی جز انتخاب دیپلماسی نداشت.
بی تردید سیاست های اعلانی اوباما مبنی بر تعامل با تهران نتیجه ایستادگی ملی بر سر موضوع هسته ای و دست برتر ایران در منطقه خاورمیانه بود آنهم در شرایطی که؛ عدم موفقیت در عراق، منجر به تقویت قدرت منطقه ای ایران و شکل گیری یک ت شیعی هوادار ایران در بغداد گردید بود و تهدیدات امنیتی رژیم صهیونیستی با توجه به پیروزی حزب ا... لبنان در جنگ سی و سه روزه سال 2006 و نیز پیروزی مقاومت در غزه در سال 2008، به اوج خود رسیده بود. به واقع تعامل با ایران و تثبیت منافع از راه مذاکره با ایران تنها راه مقابل اوباما در نخستین سال ریاست جمهوری اش بود.اما آنچه به یکباره واقعیت فوق را دگرگون ساخت، قرار گرفتن در آستانه انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری بود. چنانچه پیشتر اشاره گردید محافل صهوینیستی و شکده های یی با گرایش نومحافظه کاری از مدتها پیش استفاده از تجربه انقلاب های رنگی در ایران را پیشنهاد نموده بودند. این نگرش و روش جدید مبتنی بر به کارگیری قدرت نرم، اول بار در جوامع پسا کمونیستی در اروپای شرقی رخ داد. اثبات توانمندی این روش در تغییر نظام های مخالف سیاست های ، و مزایایی درونی این حرکت باعث گردید؛ ایجاد انقلاب رنگی در ایران از طریق نافرمانی مدنی، بخشی از پازل راهبردی برای تغییر ساختار ایران از درون قرار گیرد. انقل که از فرصت انتخابات و دموکراسی استفاده نموده و با عقبه عظیم رسانه ای و تبلیغاتی و با ی نخبگان سابقاً خودی، موسوم به پرندگان گردن چرخان، برای ب قدرت قوه مجریه گام بر می دارد و نهایتاً با طرح انگاره تقلب گسترده در انتخاباتف مردم را به نافرمانی مدنی و نظام را به قبول خواسته های غیرقانونی خود مجبور می کنند. انقلاب های مخملی یا رنگی از شیوه های براندازی نرم به شمار می رفتند که نوعی سرنگون حاکمیت و جابه جایی قدرت است و که با تکیه بر سرمایه اجتماعی، از ابزار نافرمانی مدنی با قرار دادن سمبل ها و یا رنگ هایی خاصی به عنوان نماد مخالفان، بهره می گیرد. بر این اساس غرب درصدد است انقلاب های رنگی را به عنوان مدلی برای گذار به دموکراسی معرفی نماید (baker، 1995: 608)
به عنوان مثال کمیته خطر جاری با حضور گروهی از سناتورهای یی، مسولان ارشد وزارت خارجه، اساتید برجسته علوم ، گروهی از مدیران باسابقه سیا و پنتاگون به انتشار گزارشی با عنوان؛ ایران و ، رهیافتی جدید دست زدند. کمیته خطر جاری در گزارش خود با توجه به استحکام نظام و ش ت دهها استراتژی در مقابل ملت ایران در طول سال های گذشته، جنگ سخت را بی فایده دانسته و خواستار توجه بیشتر ت ایالات متحده به پروژه نرم افزاری "براندازی از درون" می شود. آن ها تاکید می کنند: واشنگتن اکنون به رویکرد جدیدی نیاز دارد. باید همه نیروها برای این استراتژی بسیج شوند. باید درس های گذشته مورد بازبینی قرار گیرد، درس هایی که از فروپاشی بلوک شرق به یادگار مانده است ... متحدان حول استراتژی تهاجمی علیه ( ) ی ایران منسجم گردند.... توصیه این کمیته، اتخاذ استراتژی جنگ نرم برای مشارکت طلبیدن مردم ایران در براندازی حکومت است (مرادی، 1390: 172).مرکز" سابان" که در قالب مؤسسه بروکینگز فعالیت می کند، در ژوئن سال میلادی 2009 و گرماگرم رقابت های انتخاباتی در ایران، طی گزارشی 160 صفحه ای تحت عنوان "کدامین راه به سوی ایران؟" ده سناریو و گزینه را برای برخورد واشنگتن با تهران بررسی و نهایتاً به عنوان یکی از مهمترین گزینه راهبردی پیش روی رئیس جمهور اوباما را، تغییر رژیم و سرنگونی ایران از طریق کودتای مخملی و حمایت از قیام عمومی را معرفی می کند: ساختار واقتصادی ایران، به میزانی دچار فرسایش گردیده که منجر به افزایش اعتراض های مردمی و شکاف های فرهنگی، قومی و شده است. بسیاری از ایرانیان نسبت به وضعیت فعلی بدبین هستند. در این شرایط، نیازمند آن است که دموکراتیک جدید را طراحی کند. این امر گزینه های مختلفی را برای تغییر رژیم از طریق « ی امنیتی» ایجاد می کند (کدامین راه به سوی ایران، 1388)در این میان متاسفانه وجود گروههای برانداز داخلی با سابقه انقل عامل اصلی داخلی برای کلید خوردن پروژه انقلاب رنگی در ایران به شمار می آید. اصلاح طلبان افراطی که علناً می گفتند: " انقلاب ی متأثر از الگوی حکومت شوروی سابق است و سرانجام آنها نیز ی ان است." به نقطه امیدی برای غرب بدل گشته بودند. در واقع این چرخش یکی از اساسی ترین ویژگی های انقلابهای رنگی محسوب می گردد. مطالعه موارد انقلابات رنگی نیز این مقوله را آشکار می کند که ان این انقلابات عمدتاً از مسئولین سابق همان نظام ها بودند و در ایران نیز آقایان میرحسین و مهدی نامزدهای انتخابات 1388، که بعدها با اصطلاح ی اعتراضات را بر عهده گرفتند، سال ها در چارچوب نظام در پست های نخست ی، ریاست مجلس و ... فعالیت کرده بودند و اینک با اعمال تغییر در مواضع خود نقش اصلی پرنده گردن چرخان را به اجرا گذاشتند تا بتواند زمینه به ظاهر مناسب اعتراضات را ی کند. در واقع این امر از اولین و روشن ترین ویژگی های انقلابهای رنگی است امری که ی با شناخت روند برنامه ریزی های نظام سلطه، بیان داشتند؛ تنها امید دشمنان این است که انقلاب به دست انی به ش ت برسد که خود در انقلاب نقش داشتند (بیانات در علم و صنعت، 24/9/1387).این حرکات عناصر افراطی جریان اصلاحات شرایط را به گونه ای رقم زد که سرویس های اطلاعاتی بیگانه با بهره گیری از آنان یا به شکل خواسته و یا ناخواسته براساس یک سناریوی از قبل طراحی شده، درصدد برآمدند تا از فرصت انتخابات دهم ریاست جمهوری برای رسیدن به اه خود استفاده نمایند. بر اساس اشتراک منافع شکل گرفته میان جریانات فتنه گر داخلی و نیز حمایت رسانه ای، دیپلماتیک، و ... نظام سلطه، انتخابات شکوهمند سال 1388 به صحنه نافرمانی مدنی و اردوکشی خیابانی بدل گردید و یکی از تلخ ترین وقایع پس از انقلاب ی را به وجود آورد. همچنان که در مصاحبه با تایمز لندن می گوید: زمانی که آیت الله هم تظاهرات خیابانی را ببیند، قطعاً عقب نشینی خواهد کرد (به نقل از: مرادی، 1390: 181). متاسفانه فتنه گران آگاهانه و یا نااگاهانه در مسیر خواست دشمن قرار گرفتند و با بی توجهی به رهنمودهای ی، اقتدار خدشه دار توهمات خود نمودند.
3. تحریم ها در دوران پسا فتنهنظام سلطه با توجه به شرایط داخلی کشور متأثر از فتنه، تلاش خود را متمرکز بر ت یب وجه بین المللی ایران نمود. لذا هنگامی که اردوکشی های خیابانی فتنه گران کمرنگ تر شد، فشار جهانی بر ایران رو به افزایش گذاشت تا بلکه بخشی از این فشار برای مردم ایران در داخل ترجمه شده و تغیرات درونی شدت یابد. در گذشته فشارهای دیپلماتیک در حوزه سیاستگذاری خارجی متمرکز بود تا به تغییر رفتار تمردان یک کشور بیانجامد ولی اینک خود منابع دیپلماتیک به مانند رسانه ها، هم در پی تغییر در افکار عمومی داخلی هستند و هم در پی فشار برای نخبگان . بر همین اساس گزینه تحریم آنگونه که برای جامعه داخلی ایران ملموس و مؤثر باشد، مجدداً در چارچوب سیاست مهار احیا گردید. به بیان دیگر تصویرسازی منفی از در اذهان جهانی، شرایط را برای همراهی کشورهای مطرح جهان و بهانه جویی علیه مساعد نمود. به گونه ای که سیاست چماق و هویج، که در ابتدای دوره اوباما بیشتر در قالب تعامل (هویج) خود را نشان می داد، ایک به واسطه وضعیت پریشان داخلی ناشی از فتنه 88، چماق خد را پررنگ تر ساخته بود. لذا در حالی که عناصر سیاست مهار ایران نظیر؛ آمادگی نظامی، برقراری چتر امنیتی منطقه ای برای کشورهای عربی منطقه و نهایتاً افزایش قدرت بازدارندگی در حال اجرا بود، سیاست جدید مهار واجد ابعادی برای مهار از درون بود. مهم ترین بعد این مهار، را مسئله تحریم ها تشکیل می داد. هر چند غرب در موضوع تحریم، به مسئله هسته ای ایران استناد می کرد، اما شواهد نشان می داد تحریم ها اساساً نتیجه فتنه داخلی کشور و ابزاری برای تداوم فتنه یا همان سیاست مهار جدید بوده است. از طرفی بین تحریم و جنگ رابطه ای مع برقرار است، بدان معنا که هر اندازه بر شدت تحریم افزوده شود، به همان میزان از امکان جنگ جلوگیری می شود. لذا با اجرای تحریم ها، از موضوع جنگ که به شدت از آن احتراز می کرد نیز خلاصی می یافت. ولیکن آنچه بیش از همه اهمیت داشت: استفاده از حربه تحریمهای اقتصادی با هدف ایجاد بی ثباتی کشور بود تا ایران را وادار به کنار گذاشتن سیاست های ناخوشایند در برابر نماید. چرا که تحلیل ایالات متحده این بود که؛ حکومت ایران برای ایجاد و برقراری ثبات در نظام خود و رها شدن از فشار تحریم از تاکتیک هایی مشهور به تاکتیک های بقاء استفاده می کند که در آن قالب به سرکوب مردمی می پردازد که از فشار اقتصادی به تنگ آمده اند. این تاکتیک ها نه تنها خطر بی ثباتی نظام را خنثی نمی نمایند؛ بلکه منجر به افزایش و انسجام مخالف داخلی می شوند در حالی که تهدیدات خارجی نیز نظام را تحت فشار قرار داده اند. لذا بر این اساس نتیجه منطقی تحریم ها، تقویت جریان فتنه در داخل و تغیر رژیم است، هدفی که پیشتر جریان فتنه نتوانسته بود در صحنه انتخابات و اردوکشی های پس از انتخابات آنرا محقق نماید.بر همین مبنا گری سیک، مشاور عالی سابق شورای عالی امنیت ملی معتقد بود: مهم ترین را ار موءثر برای مهار فعالیت های هسته ای ایران و توقف فرایند غنی سازی، ایجاد ن یتی عمومی در داخل از طریق تصویب تحریم های درازمدت، مرحله ای و پلکانی است. تحریم هایی که می تواند باعث ناکارآمدی ت، کاهش مشروعیت و محبوبیت پایگاه مردمی آن گردد. کنث پولاک هم را ار تحریم را به این جهت مؤثر می دانست که «پاشنه آشیل» و نقطه ضعف ایران را در اقتصاد نهفته می دید، لذا اولین اثر اقتصادی بر توده مردم این است که می تواند به شورش های داخلی منجر شود (به نقل از: دلاور پور اقدم، 1388:26).درحالی که در بیش از 4 سال مذاکرات مداوم و علیرغم پیشرفت های مکرر هسته ای کشورمان، نتوانسته بود اجماعی علیه کشور ایجاد نماید، اما بروز مشکلات داخلی کشور و مسئله فتنه 88، باعث گردید جبهه ضد ایرانی بسرعت تشکیل شود. اولین و اساسی ترین گام تحریمی نیز که در بحبوحه فتنه به آن پرداخته شد، قطعنامه 1929 شورای امنیت بود که در 25 داد 1389 صادر شد. این قطعنامه تحریمی از آن جهت اهمیت دارد که تمامی تحریم های یک جانبه ای که اکنون به عنوان تحریم های مؤثر علیه ایران از آنها یاد می شود (تحریم های انرژی و مالی) در واقع بر اساس زیرساخت حقوقی که در این قطعنامه ایجاد شد، اعمال شده است. قطعنامه 1929 که دقیقاً در سالگرد فتنه 88 تصویب شد، محصول تأمل راهبردی امریکا و بقیه متحدینش درباره نحوه کمک به فتنه 88 در ایران -که رو به افول نهاده بود- و یکی از وجی های بازنگری استراتژیک امریکا در سیاست خود درباره ایران پس از فتنه 88 است (محمدی، 1393: منابع اینترنتی)تحریم های ایران را از نظر تحریم کنندگان می توان به 4 دستهٔ کلی تقسیم بندی کرد: تحریم های چندجانبه هم چون تحریم های شورای امنیت سازمان ملل، تحریم های اتحادیهٔ اروپا، تحریم های تک جانبه از سوی کشورهای مختلف مانند ایالات متحده و تحریم های کنگره . از جمله تاثیرگذارترین این تحریم ها می توان به تحریم صادرات نفت ایران و بانک مرکزی ایران در سال 2011 اشاره کرد که اقتصاد ایران و نقش بانک مرکزی ایران در وصول درآمد سهل حاصل از فروش نفت ایران به کشورهای جهان را هدف گرفته است. لذا اساساً روند گسترش تحریم های فلج کننده علیه ایران، ضمن اینکه به قطعنامه 1929 شورای امنیت مستند بود، از ی ال پس از فتنه 1388 آغاز گردید. ، بریتانیا، کانادا سه کشور اصلی اند که ت آنها به پیروی از قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل، تحریم های یکجانبه ای را علیه برنامه اتمی ایران به تصویب رسانده اند. از حیث تنوع و گستردگی، تحریم های علیه ایران یکی از وسیع ترین تحریم های تصویب شده یک جانبه علیه یک کشور است. لذا بی جهت نبوده است که؛ مقام های ت تحریم های اعمال شده علیه ایران را سخت ترین وفلج کننده ترین تحریم ها در طول تاریخ دنیا نامیده اند.
4. آثار راهبردی فتنه در حوزه سیاست خارجیبراساس آنچه آمد، هدف از تحریم تغییر رفتار ایران است. برای اینکه این تغییر رفتار انجام گیرد، امیدوار است فشارهای اقتصادی را بر ایران افزایش داده و ایران را به سمت انزوای بیشتر در روابط خارجی سوق دهد و در نتیجه فشارهای مضاعف بین المللی و اقتصادی و ن یتی را در داخل افزایش دهد. لذا با توجه به این هدف، آنچه در تحریم ها علیه ایران مضوعیت اصلی را دارد این بود که تحریم ها دقیقاً زندگی و رفاه جامعه ایرانی را هدف بگیرد، نه برنامه هسته ای یا موشکی کشور را. به بیان دیگر تحریم ها به این جهت وضع شد که با افزایش های فشارهای اقتصادی و رشد منفی شاخص های رفاه، جریان فتنه تقویت شود و از درون با بحران فزاینده مشروعیت مواجه گردد. به عنوان مثال تحریم بنزین، دارو، و ... کاملاً در این چارچوب قابل درک است. سیاست مهار در دوران پسا فتنه واجد ابعادی متعددی می باشد:
الف) اخلال در محاسبات و ادراک نظام تصمیم گیری ساماندهی مبارزه راهبردی مبتنی بر جنگ هوشمند علیه از جمله دستور کارهای نظام سلطه بوده است. بر همین اساس ایالات متحده و حامیان آن از تمامی ظرفیت سخت و نرم خود برای تقابل با ایران ی بهره گرفتند. یکی از ابعاد این سیاست هوشمند، بکارگیری همزمان گزینه های نرم و سخت و نیز استفاده بهینه از سیاست چماق و هویج بوده است، به گونه ای که نظام تصمیم گیری را دچار سرگشتگی نمایند. لذا تحریم های اقتصادی درچارچوب راهبرد تغییر محاسبات با استفاده از ترکیب گزینه های فشار معنا دار می شود. در این الگوی مهار گسترش اعتراضات داخلی باعث می گردید نظام خود را در داخل کشور محصور احساس نماید درحالیکه در موضوع هسته ای نیز در گیر است. از طرف دیگر تداوم مذاکرات هسته ای نیز با ایران از جمله سیاست های ت اوباما به شمار می رفت. همه اینها برای وج نظام تصمیم سازی تهران از تعادل طراحی گردیده بود.
ب) همراه سازی قدرت های جهانی و گسترش تحریم های چندجانبهیکی از ابعاد مهم سیاست مهار در دوران پسا فتنه و در واقع یکی از نتایج مهمی که فتنه داخلی کشور در عرصه خارجی به بار آورد؛ همراهی قدرتهای جهانی با در موضوع برخورد با ایران بود. پیش از فتنه و حتی در سالهای اوج جنگ طلبان نومحافظه کار، از ضعف خود در اعمال فشار به ایران و نیز عدم توانایی برای جذب همکاری های بین المللی به ویژه روسیه و چین علیه ایران آگاه بود. هماهنگونه که جفری کمپ شمند امریکایی اشاره می کند: مطلوب ترین ابزار مهار ایران هسته ای را اتخاذ تحریم چند جانبه با حضور چهار بازیگر روسیه، اتحادیه اروپا، و چین بود زیرا به سرشکن شدن هزینه های مادی و معنوی واشنگتن منجر می شود (به نقل از: دلاو ور اقدم، 1388:26). متاسفانه فتنه 88 با کاهش اقتدار نظام و ایجاد چالشی ملی، این فرصت را برای غرب فراهم نمود تا قدرت های جهانی را علیه ایران بسیج نماید. نتیجه عملی این امر همانگونه که بدان اشاره شد قطعنامه 1929 شورای امنیت بود.
ج) تقویت اپوزوسیون فتنه گر برای تغییر در داخلتحریم های اقتصادی، واردات مواد اولیه و کالاهای سرمایه ای را از نظر کمی و کیفی متأثر می سازند که به دنبال خود کاهش کمی، کاهش تولید و بیکاری را به همراه دارد. بررسی های انجام گرفته نشان می دهد تحریم ها سبب بروز تنگناهایی در ید و واردات کالا از خارج برای ایران گردیده است که آشفتگی سیستم توزیع، احتکار و گرانفروشی، پیدایش بازار سیاه برای بسیاری از کالاها، کاهش ارزش ریال، افزایش بیکاری، رشد تورم و ... را سبب شده است. البته در این میان ساختار ناکارامد و رانتی اقتصاد کشور اثر تحریم ها را دو برابر نمود. چنانچه اشاره شد هدف گیری اقتصادی کشور در واقع برای ایجاد ن یتی داخلی طراحی شده بود. به ویژه پس از خیزش مردمی 9 دی اثبات گردید که جریان فتنه سرمایه اجتماعی خود را از دست داده است. داستان نیز دقیقاً از همین نقطه، یعنی جایی آغاز می شود که امریکایی ها به این ارزی می رسند که «پتانسیل های داخلی» فتنه 88 پایان یافته و فتنه نیازمند تنفس از بیرون است. در نتیجه امریکایی ها به این جمع بندی رسیدند که وارد فشار اقتصادی بسیار شدید و بی سابقه تنها روشی است که می تواند مردم را مجدداً به خیابان ها کشانده و سبد خالی شدن سرمایه اجتماعی فتنه را پر کند. تغییر ماهیت رژیم تحریم ها از تحریم های عدم اشاعه به سمت تحریم های اقتصادی، دقیقاً ناشی از این تحلیل بود که جریان فتنه در ایران به رنج کشیدن اقتصادی مردم نیاز دارد (محمدی، 1393: منابع اینترنتی).
د) تضعیف توان مذاکراتی نظام در پرونده هسته ایاز مهمترین نتایج فتنه 88 تضعیف موضع مذاکراتی کشور در پرونده هسته ای بود. چرا که اقتدار کشور دستخوش مشکلات داخلی گردیده و مذاکره کنندگان ایرانی با این امر مواجه بودند که مواضع هسته ای کشور در میان مردم ایران از حمایت لازم برخوردار نمی باشد. از طرف دیگر این ادراک نیز در طرف مقابل به وجود آمد که موازنه برقرار شده در مذاکرات هسته ای که در آن غرب نمی توانست نظرات خود را به ایران تحمیل نماید، بهم خورده است و اینک می توان اعمال تحریم های فلج کننده اقتصادی علیه ایران را در دستور کار خود بگذارد. ارزی امریکا در ابتدای سال 1389 این بود که تحولات سال 88 روابط مردم و نظام را به شدت بحرانی کرده و در نتیجه دیگر حمایت سابق از برنامه هسته ای در میان مردم وجود ندارد. کاهش حمایت مردم از تصمیمات نظام در حوزه های امنیت ملی بویژه موضوع هسته ای از نظر امریکا به این معنا بود که توان مقاومت ایران در مقابل فشارها هم افت کرده و در نتیجه اگر فشارها تشدید شود می توان امتیازهای بسیار بزرگی از ایران گرفت.
5. فتنه و تحریم در الگوی نوین مهار مهم ترین دستاورد فتنه 88 برای نظام سلطه، تنوع بخشی به ابزارهای مهار ایران بود. اولاً اینکه؛ تقابل و ایالات متحده تخاصم استراتژیک بدل شده است. با این حال به نظر می رسد چهارچوب اصلی برخورد با ایران همچنان بر مبنای مهار و بازدارندگی استوار باشد. و ثانیاً؛ سیاست مهار نه تنها مجدداً جای خود را در رویکرد سیاست خارجی در قبال ایران باز یافته است، بلکه ابزارهای مهار بیشتری مورد استفاده قرار گرفته است. عناصر استراتژی مهار ایران نیز عبارت است از: تلاش دیپلماتیک برای منزوی ایران و گسترش کشورها در پیوستن به علیه ایران؛ تحریم علیه ایران به منظور جلوگیری از توانمند شدن آن از حیث اقتصادی و نظامی اقدامات پنهانی برای حمایت از گروه های داخل ایران که به صورت و یا نظامی با آن مقابله کرده اند.اما واقعیت آنست که تحریم به عنوان یک ابزار مهار از توانمندی لازم و کافی برخوردار نیست. چرا که اساساً تحریم جایگزین راه حل نظامی و جنگ است و از طرف دیگر ایران هم نسبت به نبود راه حل نظامی آگاه است. ضعف تحریم هم دقیقاً در همین نکته است؛ چون ایران می داند اگر موفق شود تحریم ها را پشت سر گذارد، جامعه بین المللی نمی تواند اقدامی علیه آنان صورت دهد (george perkowich، 2010) لذا واضح است که تحریم به تنهایی نمی تواند در قبال مؤثر باشد. در عرصه عملی نیز تحریم ها، تأثیر چندانی در سیاست عملی و رفتار ایران بر جای نگذاشت.لذا تحریم صرفاً در ح ی مؤثر است که در تعامل با سایر ابزارهای مهار قرار داشته باشد. به ویژه تحریم که مولود فتنه 88 است، صرفاً زمانی می تواند مؤثر باشد که با عامل موجده خود یعنی فتنه در تعامل باشد. لذا همانگونه که فتنه 88 بر گستاخی و توان غرب جهت اعمال تحریم ها افزود، باید انتظار داشت که تحریم ها نیز در راستای مدیریت فضای داخل کشور و حفظ جریان فتنه بکار گرفته شود.در واقع تحریم زمانی موفقیت آمیز به شمار می رود که به تغیری در داخل بیانجامد. افزایش ن یتی عمومی در ایران و تغیر الگوی رأی دهی مردم در انتخابات و حتی فراتر از آن مشارکت در طراح های براندازی می تواند نشان دهنده موفقیت تحریم ها باشد. البته بی تردید خلق حماسه هایی چون 9 دی و مشارکت گسترده مردم در انتخابات یازدهم ریاست جمهوری و رأی دوباره به امانت داری نظام نشان داد تحریم های غرب نتوانسته است ثمردهی لازم را برای نظام سلطه داشته باشد. ولیکن نباید این نکته را نیز از نظر دور داشت که؛ تحریم به می تواند به عنوان ابزاری فشار به مردم بکار رود تا این تلقی ن
گروه بین الملل شکده برهان/ عبدالله مرادی؛ انقلاب ی به مثابه یک گفتمان، در طول سه دهه تجربه خود صورت بندی جدیدی را تعریف کرده و با پایبندی به آن مسیر 30 ساله را پیموده است. این گفتمان بر مبنای جهان نگری ی و براساس عناصر ایج و سلبی خود دارای دگر می باشد که این دگر، نظام سلطه غرب با محوریت و صهیونیسم جهانی است. معظم انقلاب این مسئله را به خوبی تبیین کرده اند. «مسئله این است که یک «نفی» با خود دارد و یک «اثبات». نفی استثمار، نفی سلطه پذیری، نفی تحقیر ملت به وسیله ی قدرتهای دنیا، نفی وابستگی ، نفی نفوذ و دخ قدرت های مسلط دنیا درکشور، نفی سکولاریزم اخلاقی؛ اباحی گری. این ها را قاطع نفی می کند. یک چیزهایی را هم اثبات می کند: اثبات هویت ملی، هویت ایرانی، اثبات ارزشهای ی، دفاع از مظلومان جهان، تلاش برای دست پیدا به قله های دانش؛ نه فقط دنباله روی درمسئله دانش، و فتح قله های دانش؛ این ها جزو چیزهایی است که بر آنها پافشاری می کند. این نفی و این اثبات؛ این ها دلیل دشمنی و دشمنی شبکه ی صهیونیستی دنیاست.» (بیانات در علم و صنعت، 24/9/1387).
انقلاب ی از آغاز با تاکید بر روابط ناعادلانه بین المللی و نوید یک طرح جدید مطابق فطرت برای زندگی و اداره حیات اجتماعی انسانها با این جبهه معارض جهانی روبرو بوده است. بنابراین از همان ابتدا، دو رویکرد از سوی غرب و در رأس آن ایالات متحده برای واپایش، مهار و نهایتاً براندازی نظام ایران شکل گرفت. رویکرد نخست مبتنی بر بکارگیری قدرت سخت بود و در اشکال اعمال تحریم اقتصادی و بعدها با تحمیل جنگ عراق علیه ایران پیگیری شد. رویکرد دوم که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و به خصوص پس از 11 سپتامبر 2001 با جدیت بیشتری دنبال شد، به استفاده از قدرت نرم و توسل به شیوه های" براندازی نرم" باز می گردد. لذا در این مقاله تلاش می گردد تا ابعاد و روند واپایش اقتصادی توسط نظام سلطه مورد بررسی قرار گیرد. این امر از آن جهت اهمیت دارد که به نظر می رسد، فتنه 88 به لحاظ دامنه عملیاتی، جامعه مخاطب، گستردگی، و سطح هماهنگی واجد ابعادی عمیق بوده است که نشانگر ارتقای تفکر راهبردی نظام سلطه در برخورد با نظام دارد. سطوح گوناگون طراحی فتنه که در آن ساختار رسمی و دیپلماتیک غرب در کنار نظام رسانه ای و شبکه های اجتماعی فعالیت نمودند و در این میان از میان نخبگان و نیروهای انقل یارکشی شده و از ظرفیت سرویس های اطلاعاتی و گروههای تروریستی برای پروژه موسوم به کشته سازی نیز استفاده گردید، با اعتراضات خیابانی، همگی نشانگر یک سناریوی کلان و پیچیده برای به چالش کشیدن مشروعیت نظام دارد. درست به همین جهت اهمیت و عظمت صبر و بصیرت ملی و ی دمند نظام که در 9 دی ماه تجلی یافت، آشکار می گردد. اما علیرغم نمایش اقتدار ملی در این روز و برگزاری شکوهمند انتخابات ریاست جمهوری یازدهم که مهر تائیدی بر امانت داری نظام و دروغ پردازی ها درباره تقلب بود، بایستی همچنان نسبت به طراحی های نظام سلطه هوشیار بود. در واقع امروز گذاری از تهدیدات سخت به تهدیدات نرم را شاهد هستیم، که می تواند مستمراً در برخورد با ایران مورد استفاده قرار گیرد. و مادامی که بر آرمان ها و اه خود پافشاری داشته باشد، همواره باید مراقب سناریوهای براندازی باشد. چرا که تعریف امنیت ملی ، مبتنی بر باورهای هستی شناختی مردم قرار دارد، بنابراین درست در مواضع اقتدار آمیز خود، در برابر حملاتی که باورها و اعتقادات مردم را هدف می گیرد، آسیب پذیر خواهد بود.
در این مقاله تلاش می گردد در عین بررسی آثار و نتایج عملکردی فتنه بر سیاست خارجی کشور به این پرسش پرداخته شود که؛ نظام سلطه چگونه از موضوع فتنه برای واپایش بهره گرفته است؟ برای پاسخ به این پرسش و بر اساس مقدمه پیشین دو مفروض حائز اهمیت است: اولاً اینکه؛ وقایع پس از انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری تلاشی از سوی نظام سلطه برای واپایش، بازدارندگی و تغیر رفتار بوده است. ثانیاً؛ سیاست هایخصمانهامریکاعلیهمنافعوامنیتملی تداوم داشته و همچنان نظام سلطه به دنبال بحران سازی و فتنه انگیزی در برابر انقلاب ی است. بر همین اساس تلاش می گردد تا ضمن تشریح ابعاد فتنه 88 در واپایش توسط نظام سلطه و اثرات آن بر حوزه سیاست خارجی، الگویی از واپایش -اقتصادی با محوریت موضوعی تحریم و فتنه ارائه گردد.1. نظام سلطه و مهار ایالات متحده امریکا از ابتدای پیروزی انقلاب ی در ایران برای مقابله با شه انقلاب و تحول در نظم منطقه ای خاورمیانه و گسترشهژمونیلیبرالیغرب وارد عمل گردید. هرچندامریکایی ها ازالگوهایگوناگونیبرایمحدود اه سیاستخارجیجمهوری یایرانبهرهگرفته اند، اما واقعیت آنست که فشارها بر ایران به شکل تصادی افزایش یافته است. کنتپولاکدرزمینه پارادایماصلیحاکمبرسیاست امریکادرقبال ایران اینچنین توضیح می دهد طیسیسالگذشتهسیاستغالبنسبتبه ایران مهاربودهاستواگردرمواردیتعاملیابرع درگیرینظامیوجودداشته است صرفاً یکاستثنابهحسابمی آید. مثال ریگان لبنان و مک فارلین امااکنونباآشکار شدن تأسیساتهسته ایایراندرسال 2002 امریکا نگراناینشدکهپیشرفت هسته ی ایران و درنهایتمنجربهش تسیاستمهاروحتیبهدرگیریانجامد.اینامربیانگر استراتژیجنگعلیهایران می باشد ایناستراتژیازنمادهای ،اقتصادی،نظامی،عملیاتپنهان،جنگتبلیغاتیوحقوقی برخورداربودهاست. البتهگروه هاوجناح هایمختلفیدرروندبرنامهریزیاستراتژیکامریکانقش داشته اند. هریکازاینمجموعه هابراجرایرویکردهایخاصیتاکیددارند.بنابراین،درمیان نخبگانامریکایی،جلوه هاییازاختلافنظردرارتباطباالگوهایرفتاریآنکشوردربرخوردبا جمهوری یایرانبهوجودآمدهاست. هرگروهبراستراتژیورویکردخاصیتاکید داشتهاستوآنرامؤثرترینراهبرایتأمینحداکثرمنافعملیامریکاتلقیمی کند(متقی، 1388) .

الف) برخورد سخت و مهار نظامیاولین تحریم های ایران به دلیل ماجرای لانه جاسوسی در ایران تصویب گردید. این تحریم قرارداد فروش صدها میلیون دلار تجهیزات نظامی را که در زمان محمدرضا پهلوی به امضا رسیده بود، لغو و فروش تجهیزات نظامی به ج.ا.ا را غیر قانونی نمود، 12 میلیارد دلار دارایی های ت ایران در را مصادره نمود و کلیه مبادلات تجاری بین ایران و را ممنوع کرد. همچنین ت ایالات متحده کلیه مناسبات دیپلماتیک خود با ایران را قطع نمود. متعاقباً چندین کشور دیگر، از جمله اتحادیه اروپا و ژاپن به پیوستند و فروش تجهیزات نظامی و اعطای وام به را ممنوع د و ید نفت از ایران را متوقف ساختند. با وجودی که این تحریم ها پس از آزاد سازی گروگان های یی در 30 دی 1359، به ظاهر لغو و ت های اروپایی از ادامه تحریم ایران دست کشیدند، اما ایالات متحده برخلاف تعهدات خود در بیانیه های الجزایر، مبنی بر لغو تحریم و مداخله ن در امور داخلی ایران، با مسدود گسترده دارایی های ایران به بهانه مطالبات شرکت های یی و امتناع از تحویل تجهیزات نظامی یداری شده ایران، هم چنان به اعمال تحریم ها علیه در مقیاسی گسترده تر ادامه داد. اما اقدام امریکا در جهت حمایت از گروههای تجزیه طلب و عوامل کودتا و نیز تشویق عراق برای حمله نظامی به ایران از جایگاه مؤثری در اعمال فشار به ایران برخوردار بود. در طول جنگ، ت ریگان حرکت بین المللی گسترده ای را برای جلوگیری از فروش تجهیزات نظامی به ایران سازمان داد تا مانع از پیروزی ایران در جنگ علیه عراق گردد. به هر روی جنگ تحمیلی عراق علیه ایران که بزرگترین واکنش ایالات متحده در قبال انقلاب اسلای ایران بود، علی رغم حمایت های بی شائبه غرب و در صدر آن از رژیم بعثی عراق، در اه از پیش تعیین شده ی خود ناکام ماند. در این شرایط حضور در خلیج فارس و تقابل مستقیم با نیز اوج سیاست های تقابل با ایران را آشکار ساخت. لذا با پایان جنگ ایران و عراق، امریکا و متحدین غربی آن کشور پذیرش قطعنامه را نوعی پیروزی برای خود و نشان دهنده کارآمدی سیاست های ضد ایرانی خود محسوب می د، چرا که امریکایی ها توانسته بودند با ایجاد ائتلاف ضد ایرانی در خیلج فارس، ایران را در انجام روندهای جدید رفتار منطقه ای متقاعد نمایند. اما واقعیت این بود که طی هشت سال جنگ تحمیلی به ملت ایران، ناکارآمدی راه کارهای نظامی در تقابل با انقلاب ی آشکار گردیده بود. بنابراین با اتمام جنگ و عدم نتیجه گیری ایالات متحده از آن، سیاست های نوینی جهت تقابل با ایران طرح ریزی شد.
بی تردید از دهه دوم انقلاب، با معطوف به موضوعاتی مانند حمایت ایران از تروریسم، مخالفت ایران با روند صلح خاورمیانه، نقض و تلاش برای دستی به تسلیحات کشتار جمعی، به مرور طراحی راهبردهای امنیتی تقابل با به عنوان یک واقعیت موجود جهانی که البته نظم جهانی موجود را انکار می کند، در دستور کار مراکز مطالعات استراتژیک، وزارتخانه های خارجی و سازمان های اطلاعاتی غربی قرار گرفت. که همگی تغییر رفتار ایران و انزاوای بین المللی آن را دنبال می د.ب) مهار دوگانه و انزوای دیپلماتیکدردورانبعدازجن رانوعراق،سطحتضادهایناشیازرفتاروادراکایدئولوژیکایران نسبتبهایالاتمتحده تاحدی کاهشیافت.امادرشرایطجدیدنیزالگوهایمربوطبهتحریمعلیه ایرانتداومپیداکرد.علتاینمسالهرابایددربقا وتداومآرمان هایجمهوری یایران دانست. متعاقب آن و پس از ش ت عراق در جنگ 1991 (حمله به عراق برای بیرون راندن آن از کویت)، به منظور جلوگیری از برتری یافتن ج.ا.ا بر عراق و برهم خوردن توازن قوا در منطقه، ت با تصویب قانون «منع گسترش تجهیزات نظامی ایران و عراق» در سال 1992 مجدداً اقدام به تنگ حلقه تحریم اقتصادی ایران نمود.
این آغاز سیاست جدیدی بود که آنتونی لیک و مارتین ایندایک در آغاز دوره ریاست جمهوری کلینتون و در 1993 ارائه گردید. آنان موفق گردیدند تا استراتژی جدید امریکا در برخورد با ایران را بر اساس مؤلفه های اعمال سیاست مهار تنظیم نمایند. هدف سیاست مهار دو جانبه که دور جدیدی از تحریم های گسترده علیه ایران را آغاز کرد، عمدتاً مهار اقتصادی و نظامی ج.ا.ا و جلوگیری از برتری یافتن آن بر منطقه بود؛ زیرا تحریم اقتصادی عراق و تضعیف روز افزون اقتصادی و نظامی آن توازن بین ایران وعراق را به نفع ایران بر هم زده بود.حدود دو سال بعد از اجرای این قانون، برداشت بیشتر هیأت حاکمه این بود که سیاست مهار ایران آن چنان که در ابتدا انتظار می رفت کارساز نبوده، از طرف دیگر با روی کار آمدن ت سازندگی در ، آقای هاشمی رفسنجانی تلاش نموده بود تا شرایط لازم برای عادی سازی روابط با بازیگران منطقه ای و بازیگران بین المللی فراهم آورند. لذا در عرصه بین المللی ادغام مجدد ایران در نظام اقتصاد جهانی از رهگذر پذیرش رهنمون های صندوق بین المللی پول صورت گرفت (دهشیری، 1380: 383). لذا علیرغم تاکید بر سیاست مهار، مراودات اقتصادی ایران و افزایش چشمگیری یافت به گونه ای که میزان واردات ایران از تا سقف یک میلیارد دلار در سال افزایش یافته و یدار یک سوم نفت تولیدی ایران شد (mearsheimer & walt، 2008: 285). بر همین اساس ایران در اقدامی مبتنی بر بهبود روابط، شرکت نفتی امریکایی کنکو را به عنوان برنده مزایده میدان نفتی سیری اعلام نمود. بسیاری بر این باور بودند که ایران به عمد شرکت یی را بر رقیب فرانسوی ترجیح داده است که خود را آماده برقراری روابط نشان دهد (سیک، 1377: 89). لذا در حالی که می رفت سیاست مهار در همین ابتدای کار به ش ت بیانجامد و رویکرد مذاکره جایگزین شود، اسحاق ر ن در تل آویو بر این ادعا بود که؛ عدم موفقیت سیاست مهار دوجانبه به دلیل عدم برخورداری این سیاست از ابزارهای تحریم های اقتصادی بوده است که می تواند در تکمیل سیاست مهار، ایران را متوقف کند. لذا «بیل کلینتون» رییس جمهوری وقت در سال 1374 (مارس 1995 میلادی)، به دلیل آنچه که حمایت ج.ا.ا از تروریسم بین المللی و مخالفت با صلح خاورمیانه می نامید، هرگونه مشارکت شرکت های یی در توسعه صنعت نفت ایران را منع کرد و در مه 1996 کلیه مبادلات اقتصادی با ج.ا.ا را تحریم نمود. از سوی دیگر برنامه ای که رسماً در «ل آیپک» تحت عنوان «برنامه عمل تحریم های همه جانبه ایالات متحده علیه ایران» ارائه شده بود را برای تصویب در کنگره به سناتور جمهوری خواه «آلفونی داماتو» ارسال می گردد، تحریم هایی که بعدها به تحریم های داماتو علیه ایران معروف شد. بنابراین سیاست مهار دوگانه ایندیاک با قانون داماتو تکمیل می شود و علاوه بر آن تحریم های دیگری نیز درباره سرمایه گذاری خارجی در ایران وضع شد.از همه تعجب آورتر اینکه علیرغم سیاست تنش ز ایران، خصمانه ترین موضع در قبال ایران توسط وارن کریستوفر خارجه در همین مقطع اتخاذ شد. کریستوفر که به میانه روی و دقت در کاربرد کلمات مشهور بود، در مورد ایران حدی را رعایت نمی کرد؛ او اولین بار از واژه یاغی برای ایران استفاده کرد (سیک، 1377: 90). در این هنگام طرح ادعاهایی نظیرتلاش جهت دستی به سلاح های کشتار جمعی، حمایت از تروریسم بین المللی، نقض و مخالفت با روند صلح خاورمیانه، جهت مهار و سد نفوذ انقلاب های ی و منزوی ایران در عرصه ی بین المللی و منطقه ای تدوین شد. در واقع روند مخاصمات ایران و امریکا از ابتدای انقلاب تا پایان ت سازندگی در ایران و ت کلینتون در امریکا بر رویکرد مهار و نیز فشارهای اقتصادی، روانی و برای تغییر رفتار استوار بود.

ج) تهدید به حمله نظامیپس از یازدهم سپتامبر استراتژی ایالات متحده بر اساس رویکرد نظری و عملی نومحافظه کاران بر مبانی امحای استراتژیک آسیب پذیری های ایالات متحده و تحقق “امنیت مطلق”برای بازتولید شد. در امنیت مطلق تضمین بقای مطلق یک طرف در امحاء مطلق طرف مقابل جستجو می شود. در دورة اول ت بوش برای تغییر وضعیت در منطقه خاورمیانه طرح های عراق و افغانستان در صدر اولویت های سیاست خارجی ایالات متحده دنبال شد. لذا دردورهبوش صحبتازجنگ عنصراصلیدرشکلدادنبهسیاستوی در مورد ایران بود. سیاستسخنازجنگدرسال 2002 با آشکارسازیاینکه ایران بسمت توانمندی هسته ای پیش می رود فوریت بیشتری پیدا کرد حتی معمارانجنگدرعراقنیزجنگعلیهصدامرامقدمه ای برایحملهبهایرانبرای تغییررژیمعنوانساختندکه این همزمانبانفوذفزایندهایراندرمنطقهبود. برخیدیگر از جنگ طلباندر امریکاپساز یازدهمسپتامبرحتیجنگعلیهایرانرامقدمبرجنگعلیهصدام می دانستند. بااین همهآنچه واضح بود اینکهنسبتبهسیاستجنگ دردورهبوشاجماع نظر وجودداشت. واه جنگفرضیعلیهایرانمشتملبودبر: فرونشاندنبرنامه هسته ای ایران و برقراریثباتدرعراق (زهرانی، 1389: 54).براساس دیدگاه گزینه جنگ نظامی، افرادی نظیر جوزف لیبرمن (سناتور یهودی دموکرات)، جیمز ولسی (رئیس سابق سیا)، مارک پالمر (سفیر سابق در مجارستان)، دیوید فروم ( شمند نومحافظه کار) جان بولتن (رئیس بانک جهانی)، دونالد رامسفلد ( سابق دفاع) و ریچارد پرل و پل ولفوویتز (معاونان دفاع) و پایگاههای اصلی مطالعاتی نومحافظه کاران یعنی "موسسه سیاست خارجی جان هاپکینز" و "موسسه آمریکن اینت رایز"، معتقد بودند که؛ باید ایران را به انزوا کشاند و برای ایجاد تصویر یک بازیگر مخل از آن در سطح جهانی، فعالیت نمود زیرا تنها در این صورت است که امکان تحریک افکار عمومی بین المللی برای اعمال فشارهای هرچه بیشتر بر آن ت مهیا خواهد شد. و در ادامه این مسیر با یک تهاجم نظامی می توان به تغییر رژیم در ایران شند. این گروه بر ضرورت تسریع در تغییر رژیم ایران با حمله ی نظامی گسترده ی پیش دستانه، همانند الگوی عراق تأکید می ورزند و حضور نیروهای نظامی در عراق و افغانستان به همراه تکرار زمامداری جرج بوش را فرصتی طلایی برای براندازی حکومت ایران تلقی می د (پورسعید، 1387: 59). رویهبسیارمتداولدر ین جنگ طلبانه بوش، مقایسه حملهنظامیبه تأسیاتهسته ای ایرانباحمله به تاسیسات هسته ای درسپتامبرسال 2007 وحملهرژیم صهیونیستیبه نیروگاه اوسیراک عراقدرسال 1981بود.البته در همین دوران ایران برای اثبات همکاری خود با آژانس پروتکل الحاقی به npt و همچنین تعلیق غنی سازی اورانیوم را امضاء کرد. ایران همچنین همکاری هایی را با ایالات متحده جهت سرنگونی در افغانستان انجام داد و در جریان عملیات ائتلاف علیه ، شرکت در اجلاس امنیتی بن 2001 و تشکیل ت موقت افغانستان نقش موثری ایفا کرد که مورد توجه قرار گرفت (شفیعی فر، 1381). اما به رغم تمامی همکاری های بین المللی و ارسال پیام های مثبت به جهان غرب، ایران از سوی کاخ سفید در فهرست "محور شرارت" به همراه عراق و کره شمالی قرار گرفت. ایران در لیست کشورهای محور شرارت قرار گرفت و استراتژی محدود سازی ایران و کاهش نقش امنیتی آن در حوزه خاورمیانه، در اولویت قرار گرفت. چنین روندی در دور دوم ریاست جمهوری بوش نیز ادامه یافت (pollac and other، 2009: 4).اما به مرور که جنگ طلبان نومحافظه کار در عراق و افغانستان زمین گیر شدند و دریافتند که مقابله به از مسیر نظامی امکان ندارد. این دیدگاه در میان سیاستمداران یی رایج گردید که؛ انجام عملیات گسترده نظامی برای تغییر رژیم ایران، مؤثر و معطوف به نتیجه نخواهد بود، چرا که بمبارانمراکزهسته ایایران حداکثر می توانداینکشور رادوسالازرسیدنبهبمبدورنماید. و از سوی دیگر نیز نمی توان به خاطر پرهیز از رویارویی نظامی با ایران، نظام را به حال خود رها ساخت. بنابراین در اوا حکومت نومحافظه کاران و در یک چرخش راهبردی، الگوی مهار مبتنی بر تهدید و حمله نظامی، جای خود را به الگوی برخورد نرم با داد. در واقع تا پیش از این عمده روند تقابل غرب با ایران در قالب الگوهای سنتی مهار نظامی و اقتصادی قرار داشت اما روند تحولات منطقه ای و قدرت ی باعث گردید دیدگاه مبتنی بر روش های سخت، در اقلیت قرار گرفته و دیدگاه مبتنی بر استفاده از قدرت نرم و اتخاذ شیوه براندازی نرم توجه بیشتری را به خود معطوف می کرد. رایس خارجه سابق به همین موضوع اشاره می کرد: ما توانستیم با یک براندازی نرم از لهستان و با همبستگی تا پشت مرزهای روسیه، انقلاب های رنگین را سامان دهیم و رژیم های حاکم را ساقط و رژیم های دمکراتیک مورد نظر را به قدرت برسانیم. تنها راه برای تغییر نظام در ایران، استفاده از همین تجربه است (به نقل از مرادی، 1390: 121).مطابق با این دیدگاه که با اتکاء بر راهبرد "فشار از بیرون و تغییر از درون" و همچنین "منازعات غیرخشونت آمیز" سامان یافته، حمایت از حرکت های داخلی در ایران برای تغییرات آرام، مدنظر ایالات متحده قرار گرفته است. در این راستا همچنین موسسه یی اینت رایز در همایشی در سال 2005، برای اولین بار به طرح راهبرد انقلاب رنگی در ایران پرداخت. در این همایش، برخی از سناتورهای یی از طرحی با عنوان "دموکراسی برای ایران" در راستای انقلاب آرام در ایران برداشتند (قهرمان پور، 1385) ت نیز از سال 2005، به صورت علنی شروع به اختصاص بودجه های کلانی جهت براندازی نظام ایران نمود. در سال 2005، 3 میلیون دلار تحت عنوان "حمایت از دموکراسی در ایران" و در سال 2007 نیز حدود 66 میلیون دلار در راستای "توسعه دموکراسی در ایران"، بودجه اختصاص یافت که بخش اعظمی از این مبالغ در بخش برنامه های رادیوتلویزیونی و ارائه خدمات اینترنتی به زبان فارسی مصرف شد. درست در همین بحبوحه انتخاباتسال 2008 ریاست جمهوری امریکا برگزار گردید،انتخاباتی که از آن انتظارمی رفت تااستراتژی مشخص امریکا دربرخوردباایرانراروشنسازد (zakheim، 2010).2. فتنه و براندازی از درونبا آشکار شدن رویکرد تهدید محور و جنگ طلبانه نومحافظه کاران، الگوی جنگ نرم در برخورد با بر اساس مکانیزم انقلاب رنگی به عرصه عملیاتی تقابل با اضافه گردید. البته لازم به ذکر است الگوی تقابل نرم با اساساً به این جهت انتخاب گردید که ناتوانی و استیصال غرب در قبال انقلاب ی به اوج خود رسیده بود. شواهد این امر را در مواضع انتخاباتی باراک اوباما می توان جستجو نمود. به گونه ای که او اعلام کرد بدون هیچ قید و شرطی با ایران مذاکره کند. مواضع و دیپلماتیک اوباما و به ویژه نامه نگاری های او با ی انقلاب ی نشان می داد که ایالات متحده در شرایطی قرار گرفته است که ناتوان از حربه های نظامی و اقتصادی، بسوی تعامل با واقعیت انکارناپذیر ایران حرکت می کند. در واقع اتاق های فکر و شمندان حزب دموکرات به این نتیجه رسیده بودند که، ایران یک قدرت منطقه ای است که تلاش برای تقابل با آن، منافع ملی را تأمین نمی کند. به عنوان مثال در سال 2004 شورای روابط خارجی کت را با مشارکت زبیگنیو برژنسیکی و رابرت گیتس با عنوان "ایران: زمانی برای ارائه رهیافت جدید" منتشر نمود. در این اثر الگوی تهاجمی در رفتار سیاست خارجی به این دلیل مورد انتقاد قرار گرفته است که کارگزاران جدید سیاست خارجی این کشور نسبت به ضرورت های تعامل با ایران رویکرد همکاری جویانه ای را اتخاذ نکرده اند. این امر ناشی از فقدان ابتکار عمل تلقی گردیده و سیاست را با انتقاد موجه ساخت (gates & brezezinski، 2004). الگوهای رفتاری سیاست خارجی دوران اوباما، متضمن اتخاذ رویکرد جدیدی در رفتار با ایران بود. در این دوره مؤلفه های چون مطلوبیت گزینه پاداش و مشوق های اقثصادی، مطلوبیت گزینه دیپلماسی و گفتگو، گزینه ترغیب ایران، گزینه ترغیب درباره فناوری و انرژی هسته ای، گزینه ترغیب درباره تضمین های امنیتی و گزینه ترغیب درباره محرک های در جهت همکاری با ایران در دستور کار قرار گرفت (متقی، 1388: 61-86).یکنظریهغالب در روابط بین الملل ایناستکهاگررا ارنظامی کنارگذاردهشودبایدبیندیپلماسیو مهاریکیانتخابشود (زهرانی، 1389: 68) و به نظر می رسد اوباما به دلیل اقتدار ، راهی جز انتخاب دیپلماسی نداشت.بی تردید سیاست های اعلانی اوباما مبنی بر تعامل با تهران نتیجه ایستادگی ملی بر سر موضوع هسته ای و دست برتر ایران در منطقه خاورمیانه بود آنهم در شرایطی که؛ عدم موفقیت در عراق، منجر به تقویت قدرت منطقه ای ایران و شکل گیری یک ت شیعی هوادار ایران در بغداد گردید بود و تهدیدات امنیتی رژیم صهیونیستی با توجه به پیروزی حزب ا... لبنان در جنگ سی و سه روزه سال 2006 و نیز پیروزی مقاومت در غزه در سال 2008، به اوج خود رسیده بود. به واقع تعامل با ایران و تثبیت منافع از راه مذاکره با ایران تنها راه مقابل اوباما در نخستین سال ریاست جمهوری اش بود.
اما آنچه به یکباره واقعیت فوق را دگرگون ساخت، قرار گرفتن در آستانه انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری بود. چنانچه پیشتر اشاره گردید محافل صهوینیستی و شکده های یی با گرایش نومحافظه کاری از مدتها پیش استفاده از تجربه انقلاب های رنگی در ایران را پیشنهاد نموده بودند. این نگرش و روش جدید مبتنی بر به کارگیری قدرت نرم، اول بار در جوامع پسا کمونیستی در اروپای شرقی رخ داد. اثبات توانمندی این روش در تغییر نظام های مخالف سیاست های ، و مزایایی درونی این حرکت باعث گردید؛ ایجاد انقلاب رنگی در ایران از طریق نافرمانی مدنی، بخشی از پازل راهبردی برای تغییر ساختار ایران از درون قرار گیرد. انقل که از فرصت انتخابات و دموکراسی استفاده نموده و با عقبه عظیم رسانه ای و تبلیغاتی و با ی نخبگان سابقاً خودی، موسوم به پرندگان گردن چرخان، برای ب قدرت قوه مجریه گام بر می دارد و نهایتاً با طرح انگاره تقلب گسترده در انتخاباتف مردم را به نافرمانی مدنی و نظام را به قبول خواسته های غیرقانونی خود مجبور می کنند. انقلاب های مخملی یا رنگی از شیوه های براندازی نرم به شمار می رفتند که نوعی سرنگون حاکمیت و جابه جایی قدرت است و که با تکیه بر سرمایه اجتماعی، از ابزار نافرمانی مدنی با قرار دادن سمبل ها و یا رنگ هایی خاصی به عنوان نماد مخالفان، بهره می گیرد. بر این اساس غرب درصدد است انقلاب های رنگی را به عنوان مدلی برای گذار به دموکراسی معرفی نماید (baker، 1995: 608) به عنوان مثال کمیته خطر جاری با حضور گروهی از سناتورهای یی، مسولان ارشد وزارت خارجه، اساتید برجسته علوم ، گروهی از مدیران باسابقه سیا و پنتاگون به انتشار گزارشی با عنوان؛ ایران و ، رهیافتی جدید دست زدند. کمیته خطر جاری در گزارش خود با توجه به استحکام نظام و ش ت دهها استراتژی در مقابل ملت ایران در طول سال های گذشته، جنگ سخت را بی فایده دانسته و خواستار توجه بیشتر ت ایالات متحده به پروژه نرم افزاری "براندازی از درون" می شود. آن ها تاکید می کنند: واشنگتن اکنون به رویکرد جدیدی نیاز دارد. باید همه نیروها برای این استراتژی بسیج شوند. باید درس های گذشته مورد بازبینی قرار گیرد، درس هایی که از فروپاشی بلوک شرق به یادگار مانده است ... متحدان حول استراتژی تهاجمی علیه ( ) ی ایران منسجم گردند.... توصیه این کمیته، اتخاذ استراتژی جنگ نرم برای مشارکت طلبیدن مردم ایران در براندازی حکومت است (مرادی، 1390: 172).
مرکز" سابان" که در قالب مؤسسه بروکینگز فعالیت می کند، در ژوئن سال میلادی 2009 و گرماگرم رقابت های انتخاباتی در ایران، طی گزارشی 160 صفحه ای تحت عنوان "کدامین راه به سوی ایران؟" ده سناریو و گزینه را برای برخورد واشنگتن با تهران بررسی و نهایتاً به عنوان یکی از مهمترین گزینه راهبردی پیش روی رئیس جمهور اوباما را، تغییر رژیم و سرنگونی ایران از طریق کودتای مخملی و حمایت از قیام عمومی را معرفی می کند: ساختار واقتصادی ایران، به میزانی دچار فرسایش گردیده که منجر به افزایش اعتراض های مردمی و شکاف های فرهنگی، قومی و شده است. بسیاری از ایرانیان نسبت به وضعیت فعلی بدبین هستند. در این شرایط، نیازمند آن است که دموکراتیک جدید را طراحی کند. این امر گزینه های مختلفی را برای تغییر رژیم از طریق « ی امنیتی» ایجاد می کند (کدامین راه به سوی ایران، 1388)در این میان متاسفانه وجود گروههای برانداز داخلی با سابقه انقل عامل اصلی داخلی برای کلید خوردن پروژه انقلاب رنگی در ایران به شمار می آید. اصلاح طلبان افراطی که علناً می گفتند: " انقلاب ی متأثر از الگوی حکومت شوروی سابق است و سرانجام آنها نیز ی ان است." به نقطه امیدی برای غرب بدل گشته بودند. در واقع این چرخش یکی از اساسی ترین ویژگی های انقلابهای رنگی محسوب می گردد. مطالعه موارد انقلابات رنگی نیز این مقوله را آشکار می کند که ان این انقلابات عمدتاً از مسئولین سابق همان نظام ها بودند و در ایران نیز آقایان میرحسین و مهدی نامزدهای انتخابات 1388، که بعدها با اصطلاح ی اعتراضات را بر عهده گرفتند، سال ها در چارچوب نظام در پست های نخست ی، ریاست مجلس و ... فعالیت کرده بودند و اینک با اعمال تغییر در مواضع خود نقش اصلی پرنده گردن چرخان را به اجرا گذاشتند تا بتواند زمینه به ظاهر مناسب اعتراضات را ی کند. در واقع این امر از اولین و روشن ترین ویژگی های انقلابهای رنگی است امری که ی با شناخت روند برنامه ریزی های نظام سلطه، بیان داشتند؛ تنها امید دشمنان این است که انقلاب به دست انی به ش ت برسد که خود در انقلاب نقش داشتند (بیانات در علم و صنعت، 24/9/1387).
این حرکات عناصر افراطی جریان اصلاحات شرایط را به گونه ای رقم زد که سرویس های اطلاعاتی بیگانه با بهره گیری از آنان یا به شکل خواسته و یا ناخواسته براساس یک سناریوی از قبل طراحی شده، درصدد برآمدند تا از فرصت انتخابات دهم ریاست جمهوری برای رسیدن به اه خود استفاده نمایند. بر اساس اشتراک منافع شکل گرفته میان جریانات فتنه گر داخلی و نیز حمایت رسانه ای، دیپلماتیک، و ... نظام سلطه، انتخابات شکوهمند سال 1388 به صحنه نافرمانی مدنی و اردوکشی خیابانی بدل گردید و یکی از تلخ ترین وقایع پس از انقلاب ی را به وجود آورد. همچنان که در مصاحبه با تایمز لندن می گوید: زمانی که آیت الله هم تظاهرات خیابانی را ببیند، قطعاً عقب نشینی خواهد کرد (به نقل از: مرادی، 1390: 181). متاسفانه فتنه گران آگاهانه و یا نااگاهانه در مسیر خواست دشمن قرار گرفتند و با بی توجهی به رهنمودهای ی، اقتدار خدشه دار توهمات خود نمودند.3. تحریم ها در دوران پسا فتنهنظام سلطه با توجه به شرایط داخلی کشور متأثر از فتنه، تلاش خود را متمرکز بر ت یب وجه بین المللی ایران نمود. لذا هنگامی که اردوکشی های خیابانی فتنه گران کمرنگ تر شد، فشار جهانی بر ایران رو به افزایش گذاشت تا بلکه بخشی از این فشار برای مردم ایران در داخل ترجمه شده و تغیرات درونی شدت یابد. در گذشته فشارهای دیپلماتیک در حوزه سیاستگذاری خارجی متمرکز بود تا به تغییر رفتار تمردان یک کشور بیانجامد ولی اینک خود منابع دیپلماتیک به مانند رسانه ها، هم در پی تغییر در افکار عمومی داخلی هستند و هم در پی فشار برای نخبگان . بر همین اساس گزینه تحریم آنگونه که برای جامعه داخلی ایران ملموس و مؤثر باشد، مجدداً در چارچوب سیاست مهار احیا گردید. به بیان دیگر تصویرسازی منفی از در اذهان جهانی، شرایط را برای همراهی کشورهای مطرح جهان و بهانه جویی علیه مساعد نمود. به گونه ای که سیاست چماق و هویج، که در ابتدای دوره اوباما بیشتر در قالب تعامل (هویج) خود را نشان می داد، ایک به واسطه وضعیت پریشان داخلی ناشی از فتنه 88، چماق خد را پررنگ تر ساخته بود. لذا در حالی که عناصر سیاست مهار ایران نظیر؛ آمادگینظامی، برقراریچترامنیتیمنطقه ایبرای کشورهایعربی منطقه و نهایتاً افزایشقدرتبازدارندگی در حال اجرا بود، سیاست جدید مهار واجد ابعادی برای مهار از درون بود. مهم ترین بعد این مهار، را مسئله تحریم ها تشکیل می داد. هر چند غرب در موضوع تحریم، به مسئله هسته ای ایران استناد می کرد، اما شواهد نشان می داد تحریم ها اساساً نتیجه فتنه داخلی کشور و ابزاری برای تداوم فتنه یا همان سیاست مهار جدید بوده است. از طرفی بین تحریم و جنگ رابطه ای مع برقرار است، بدان معنا که هر اندازه بر شدت تحریم افزوده شود، به همان میزان از امکان جنگ جلوگیری می شود. لذا با اجرای تحریم ها، از موضوع جنگ که به شدت از آن احتراز می کرد نیز خلاصی می یافت. ولیکن آنچه بیش از همه اهمیت داشت: استفاده از حربه تحریمهای اقتصادی با هدف ایجاد بی ثباتی کشور بود تا ایران را وادار به کنار گذاشتن سیاست های ناخوشایند در برابر نماید. چرا که تحلیل ایالات متحده این بود که؛ حکومت ایران برای ایجاد و برقراری ثبات در نظام خود و رها شدن از فشار تحریم از تاکتیک هایی مشهور به تاکتیک های بقاء استفاده می کند که در آن قالب به سرکوب مردمی می پردازد که از فشار اقتصادی به تنگ آمده اند. این تاکتیک ها نه تنها خطر بی ثباتی نظام را خنثی نمی نمایند؛ بلکه منجر به افزایش و انسجام مخالف داخلی می شوند در حالی که تهدیدات خارجی نیز نظام را تحت فشار قرار داده اند. لذا بر این اساس نتیجه منطقی تحریم ها، تقویت جریان فتنه در داخل و تغیر رژیم است، هدفی که پیشتر جریان فتنه نتوانسته بود در صحنه انتخابات و اردوکشی های پس از انتخابات آنرا محقق نماید.
بر همین مبنا گری سیک، مشاور عالی سابق شورای عالی امنیت ملی معتقد بود: مهم ترین را ار موءثر برای مهار فعالیت های هسته ای ایران و توقف فرایند غنی سازی، ایجاد ن یتی عمومی در داخل از طریق تصویب تحریم های درازمدت، مرحله ای و پلکانی است. تحریم هایی که می تواند باعث ناکارآمدی ت، کاهش مشروعیت و محبوبیت پایگاه مردمی آن گردد. کنث پولاک هم را ار تحریم را به این جهت مؤثر می دانست که «پاشنه آشیل» و نقطه ضعف ایران را در اقتصاد نهفته می دید، لذا اولین اثر اقتصادی بر توده مردم این است که می تواند به شورش های داخلی منجر شود (به نقل از: دلاور پور اقدم، 1388:26).درحالی که در بیش از 4 سال مذاکرات مداوم و علیرغم پیشرفت های مکرر هسته ای کشورمان، نتوانسته بود اجماعی علیه کشور ایجاد نماید، اما بروز مشکلات داخلی کشور و مسئله فتنه 88، باعث گردید جبهه ضد ایرانی بسرعت تشکیل شود. اولین و اساسی ترین گام تحریمی نیز که در بحبوحه فتنه به آن پرداخته شد، قطعنامه 1929 شورای امنیت بود که در 25 داد 1389 صادر شد. این قطعنامه تحریمی از آن جهت اهمیت دارد که تمامی تحریم های یک جانبه ای که اکنون به عنوان تحریم های مؤثر علیه ایران از آنها یاد می شود (تحریم های انرژی و مالی) در واقع بر اساس زیرساخت حقوقی که در این قطعنامه ایجاد شد، اعمال شده است. قطعنامه 1929 که دقیقاً در سالگرد فتنه 88 تصویب شد، محصول تأمل راهبردی امریکا و بقیه متحدینش درباره نحوه کمک به فتنه 88 در ایران -که رو به افول نهاده بود- و یکی از وجی های بازنگری استراتژیک امریکا در سیاست خود درباره ایران پس از فتنه 88 است (محمدی، 1393: منابع اینترنتی)
تحریم های ایران را از نظر تحریم کنندگان می توان به 4 دستهٔ کلی تقسیم بندی کرد: تحریم های چندجانبه هم چون تحریم های شورای امنیت سازمان ملل، تحریم های اتحادیهٔ اروپا، تحریم های تک جانبه از سوی کشورهای مختلف مانند ایالات متحده و تحریم های کنگره . از جمله تاثیرگذارترین این تحریم ها می توان به تحریم صادرات نفت ایران و بانک مرکزی ایران در سال 2011 اشاره کرد که اقتصاد ایران و نقش بانک مرکزی ایران در وصول درآمد سهل حاصل از فروش نفت ایران به کشورهای جهان را هدف گرفته است. لذا اساساً روند گسترش تحریم های فلج کننده علیه ایران، ضمن اینکه به قطعنامه 1929 شورای امنیت مستند بود، از ی ال پس از فتنه 1388 آغاز گردید. ، بریتانیا، کانادا سه کشور اصلی اند که ت آنها به پیروی از قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل، تحریم های یکجانبه ای را علیه برنامه اتمی ایران به تصویب رسانده اند. از حیث تنوع و گستردگی، تحریم های علیه ایران یکی از وسیع ترین تحریم های تصویب شده یک جانبه علیه یک کشور است. لذا بی جهت نبوده است که؛ مقام های ت تحریم های اعمال شده علیه ایران را سخت ترین وفلج کننده ترین تحریم ها در طول تاریخ دنیا نامیده اند.4. آثار راهبردی فتنه در حوزه سیاست خارجیبراساس آنچه آمد، هدف از تحریم تغییر رفتار ایران است. برای اینکه این تغییر رفتار انجام گیرد، امیدوار است فشارهای اقتصادی را بر ایران افزایش داده و ایران را به سمت انزوای بیشتر در روابط خارجی سوق دهد و در نتیجه فشارهای مضاعف بین المللی و اقتصادی و ن یتی را در داخل افزایش دهد. لذا با توجه به این هدف، آنچه در تحریم ها علیه ایران مضوعیت اصلی را دارد این بود که تحریم ها دقیقاً زندگی و رفاه جامعه ایرانی را هدف بگیرد، نه برنامه هسته ای یا موشکی کشور را. به بیان دیگر تحریم ها به این جهت وضع شد که با افزایش های فشارهای اقتصادی و رشد منفی شاخص های رفاه، جریان فتنه تقویت شود و از درون با بحران فزاینده مشروعیت مواجه گردد. به عنوان مثال تحریم بنزین، دارو، و ... کاملاً در این چارچوب قابل درک است. سیاست مهار در دوران پسا فتنه واجد ابعادی متعددی می باشد:
الف) اخلال در محاسبات و ادراک نظام تصمیم گیری ساماندهی مبارزه راهبردی مبتنی بر جنگ هوشمند علیه از جمله دستور کارهای نظام سلطه بوده است. بر همین اساس ایالات متحده و حامیان آن از تمامی ظرفیت سخت و نرم خود برای تقابل با ایران ی بهره گرفتند. یکی از ابعاد این سیاست هوشمند، بکارگیری همزمان گزینه های نرم و سخت و نیز استفاده بهینه از سیاست چماق و هویج بوده است، به گونه ای که نظام تصمیم گیری را دچار سرگشتگی نمایند. لذا تحریم های اقتصادی درچارچوب راهبرد تغییر محاسبات با استفاده از ترکیب گزینه های فشار معنا دار می شود. در این الگوی مهار گسترش اعتراضات داخلی باعث می گردید نظام خود را در داخل کشور محصور احساس نماید درحالیکه در موضوع هسته ای نیز در گیر است. از طرف دیگر تداوم مذاکرات هسته ای نیز با ایران از جمله سیاست های ت اوباما به شمار می رفت. همه اینها برای وج نظام تصمیم سازی تهران از تعادل طراحی گردیده بود.
ب) همراه سازی قدرت های جهانی و گسترش تحریم های چندجانبهیکی از ابعاد مهم سیاست مهار در دوران پسا فتنه و در واقع یکی از نتایج مهمی که فتنه داخلی کشور در عرصه خارجی به بار آورد؛ همراهی قدرتهای جهانی با در موضوع برخورد با ایران بود. پیش از فتنه و حتی در سالهای اوج جنگ طلبان نومحافظه کار، از ضعف خود در اعمال فشار به ایران و نیز عدم توانایی برای جذب همکاری های بین المللی به ویژه روسیه و چین علیه ایران آگاه بود. هماهنگونه که جفری کمپ شمند امریکایی اشاره می کند: مطلوب ترین ابزار مهار ایران هسته ای را اتخاذ تحریم چند جانبه با حضور چهار بازیگر روسیه، اتحادیه اروپا، و چین بود زیرا به سرشکن شدن هزینه های مادی و معنوی واشنگتن منجر می شود (به نقل از: دلاو ور اقدم، 1388:26). متاسفانه فتنه 88 با کاهش اقتدار نظام و ایجاد چالشی ملی، این فرصت را برای غرب فراهم نمود تا قدرت های جهانی را علیه ایران بسیج نماید. نتیجه عملی این امر همانگونه که بدان اشاره شد قطعنامه 1929 شورای امنیت بود.
ج) تقویت اپوزوسیون فتنه گر برای تغییر در داخلتحریم های اقتصادی، واردات مواد اولیه و کالاهای سرمایه ای را از نظر کمی و کیفی متأثر می سازند که به دنبال خود کاهش کمی، کاهش تولید و بیکاری را به همراه دارد. بررسی های انجام گرفته نشان می دهد تحریم ها سبب بروز تنگناهایی در ید و واردات کالا از خارج برای ایران گردیده است که آشفتگی سیستم توزیع، احتکار و گرانفروشی، پیدایش بازار سیاه برای بسیاری از کالاها، کاهش ارزش ریال، افزایش بیکاری، رشد تورم و ... را سبب شده است. البته در این میان ساختار ناکارامد و رانتی اقتصاد کشور اثر تحریم ها را دو برابر نمود. چنانچه اشاره شد هدف گیری اقتصادی کشور در واقع برای ایجاد ن یتی داخلی طراحی شده بود. به ویژه پس از خیزش مردمی 9 دی اثبات گردید که جریان فتنه سرمایه اجتماعی خود را از دست داده است. داستان نیز دقیقاً از همین نقطه، یعنی جایی آغاز می شود که امریکایی ها به این ارزی می رسند که «پتانسیل های داخلی» فتنه 88 پایان یافته و فتنه نیازمند تنفس از بیرون است. در نتیجه امریکایی ها به این جمع بندی رسیدند که وارد فشار اقتصادی بسیار شدید و بی سابقه تنها روشی است که می تواند مردم را مجدداً به خیابان ها کشانده و سبد خالی شدن سرمایه اجتماعی فتنه را پر کند. تغییر ماهیت رژیم تحریم ها از تحریم های عدم اشاعه به سمت تحریم های اقتصادی، دقیقاً ناشی از این تحلیل بود که جریان فتنه در ایران به رنج کشیدن اقتصادی مردم نیاز دارد (محمدی، 1393: منابع اینترنتی).
د) تضعیف توان مذاکراتی نظام در پرونده هسته ایاز مهمترین نتایج فتنه 88 تضعیف موضع مذاکراتی کشور در پرونده هسته ای بود. چرا که اقتدار کشور دستخوش مشکلات داخلی گردیده و مذاکره کنندگان ایرانی با این امر مواجه بودند که مواضع هسته ای کشور در میان مردم ایران از حمایت لازم برخوردار نمی باشد. از طرف دیگر این ادراک نیز در طرف مقابل به وجود آمد که موازنه برقرار شده در مذاکرات هسته ای که در آن غرب نمی توانست نظرات خود را به ایران تحمیل نماید، بهم خورده است و اینک می توان اعمال تحریم های فلج کننده اقتصادی علیه ایران را در دستور کار خود بگذارد. ارزی امریکا در ابتدای سال 1389 این بود که تحولات سال 88 روابط مردم و نظام را به شدت بحرانی کرده و در نتیجه دیگر حمایت سابق از برنامه هسته ای در میان مردم وجود ندارد. کاهش حمایت مردم از تصمیمات نظام در حوزه های امنیت ملی بویژه موضوع هسته ای از نظر امریکا به این معنا بود که توان مقاومت ایران در مقابل فشارها هم افت کرده و در نتیجه اگر فشارها تشدید شود می توان امتیازهای بسیار بزرگی از ایران گرفت.5. فتنه و تحریم در الگوی نوین مهار مهم ترین دستاورد فتنه 88 برای نظام سلطه، تنوع بخشی به ابزارهای مهار ایران بود. اولاً اینکه؛ تقابل و ایالات متحده تخاصم استراتژیک بدل شده است. با این حال به نظر می رسد چهارچوب اصلی برخورد با ایران همچنان بر مبنای مهار و بازدارندگی استوار باشد. و ثانیاً؛ سیاست مهار نه تنها مجدداً جای خود را در رویکرد سیاست خارجی در قبال ایران باز یافته است، بلکه ابزارهای مهار بیشتری مورد استفاده قرار گرفته است. عناصر استراتژی مهار ایران نیز عبارت است از: تلاش دیپلماتیک برای منزوی ایران و گسترش کشورها در پیوستن به علیه ایران؛ تحریم علیه ایران به منظور جلوگیری از توانمند شدن آن از حیث اقتصادی و نظامی اقدامات پنهانی برای حمایت از گروه های داخل ایران که به صورت و یا نظامی با آن مقابله کرده اند.اما واقعیت آنست که تحریم به عنوان یک ابزار مهار از توانمندی لازم و کافی برخوردار نیست. چرا که اساساً تحریم جایگزین راه حل نظامی و جنگ است و از طرف دیگر ایران هم نسبت به نبود راه حل نظامی آگاه است. ضعف تحریم هم دقیقاً در همین نکته است؛ چون ایران می داند اگر موفق شود تحریم ها را پشت سر گذارد، جامعه بین المللی نمی تواند اقدامی علیه آنان صورت دهد (george perkowich، 2010) لذا واضح است که تحریم به تنهایی نمی تواند در قبال مؤثر باشد. در عرصه عملی نیز تحریم ها، تأثیر چندانی در سیاست عملی و رفتار ایران بر جای نگذاشت.لذا تحریم صرفاً در ح ی مؤثر است که در تعامل با سایر ابزارهای مهار قرار داشته باشد. به ویژه تحریم که مولود فتنه 88 است، صرفاً زمانی می تواند مؤثر باشد که با عامل موجده خود یعنی فتنه در تعامل باشد. لذا همانگونه که فتنه 88 بر گستاخی و توان غرب جهت اعمال تحریم ها افزود، باید انتظار داشت که تحریم ها نیز در راستای مدیریت فضای داخل کشور و حفظ جریان فتنه بکار گرفته شود.در واقع تحریم زمانی موفقیت آمیز به شمار می رود که به تغیری در داخل بیانجامد. افزایش ن یتی عمومی در ایران و تغیر الگوی رأی دهی مردم در انتخابات و حتی فراتر از آن مشارکت در طراح های براندازی می تواند نشان دهنده موفقیت تحریم ها باشد. البته بی تردید خلق حماسه هایی چون 9 دی و مشارکت گسترده مردم در انتخابات یازدهم ریاست جمهوری و رأی دوباره به امانت داری نظام نشان داد تحریم های غرب نتوانسته است ثمردهی لازم را برای نظام سلطه داشته باشد. ولیکن نباید این نکته را نیز از نظر دور داشت که؛ تحریم به می تواند به عنوان ابزاری فشار به مردم بکار رود تا این تلقی نهادینه گردد که؛ امتیاز دادن در موضوع هسته ای، و مسائل منطقه ای تنها راه کاهش تحریم هاست و این به معنای احیای جریان فتنه و سازشکاری در سیاست خارجی است. در واقع هر آینه این امکان وجود دارد که از تحریم به عنوان حربه ای برای فتنه های ?
استفاده غرب از ابزار تحریم علیه ایران، تاریخ نسبتاً طولانی دارد. نمونه های اولین تحریم ها، به دهه ۳۰ بازمی گردد، زمانی که انگلستان در تلافی ملی صنعت نفت، برای یداران نفت ایران تعقیب قضایی در نظر گرفت و درنتیجه ی این سیاست، بسیاری از کشورها تمایلی به ید نفت ایران از خود نشان نمی دادند.[۱] بعد از انقلاب ی نیز به غیراز بازه زمانی پیروزی انقلاب تا ۱۳آبان ۱۳۵۸ این حربه تا به امروز مکرراً علیه ایران مورداستفاده قرارگرفته است. در یک تقسیم بندی کلی و اولیه تحریم هایی که بعد از انقلاب ی علیه ایران اعمال شده اند را می توان به تحریم های یک جانبه و تحریم های چندجانبه تقسیم کرد. تحریم های یک جانبه، تحریم هایی هستند که عموماً از جانب ایالات متحده و به دلیل سیاست خصمانه این کشور علیه ایران اعمال شده اند. تحریم های چندجانبه به تحریم هایی گفته می شود که بعد از سال ۱۳۸۵ و طرح موضوع هسته ای ایران در شورای امنیت، به موجب قطعنامه های این شورا علیه ایران طراحی و اعمال شده اند. درحالی که تحریم های چندجانبه با قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت لغو شدند ولی ایالات متحده مشی خود را در حفظ و افزایش تحریم های یک جانبه حفظ کرده است. مسئله ای که به نظر می رسد با قواعد بین المللی انطباقی نداشته و نامشروع باشد. در این پژوهش ضمن بررسی مشروعیت تحریم های یک جانبه علیه ایران طبق موازین حقوق بین الملل، به اسنادی که با توسل به آن ها می توان علیه این تحریم ها اقامه دعوی کرد، پرداخته خواهد شد.۱-تحریم های یک جانبه علیه ایرانهمان گونه که گفته شد، تحریم های یک جانبه تحریم هایی هستند که از سوی یک کشور به صورت منفرد علیه ایران اعمال شده اند. انگلستان و ایالات متحده سابقه اعمال بیشترین تحریم های یکجانبه را علیه ایران دارند. سایر تحریم ها یا به موجب قطعنامه های شورای امنیت مانند قطعنامه ۱۹۲۹ و یا توسط نهادهایی مانند اتحادیه اروپا اعمال شده اند. به هرروی در این نوشتار، تحریم های یک جانبه به تحریم هایی اطلاق می شود که از سوی یک کشور و به صورت مشخص ایالات متحده علیه ایران اعمال شده اند. در بررسی تحریم های یک جانبه علیه ایران باید به دو مشخصه «علت» و «اثر» تحریم ها توجه نمود. با توجه به این دو مشخصه، تحریم های یک جانبه علیه ایران از ویژگی هایی برخوردار است ازجمله:۱-علت و اثر تحریم های یک جانبه علیه ایران ا اماً از یک جنس نیستند. به عبارتی دیگر ممکن است علت تحریم نظامی اما دارای اثر تجاری و مالی باشد. مانند تحریم هایی که در حوزه تجاری و سرمایه گذاری به علت وارد نام ایران در لیست کشورهای حامی تروریسم به موجب دستور اجرایی رونالد ریگان اعمال شده اند.۲-تحریم های یک جانبه علیه ایران متصلب و تک بعدی نیستند. یک تحریم می تواند به علل گوناگون وضع شده باشد و درعین حال دارای اثرات گوناگون باشد. مانند تحریم هایی که بیل کلینتون در سال ۱۳۷۳ به علت آنچه تلاش ایران برای ساخت سلاح های کشتارجمعی و حمایت از تروریسم اعمال کرد که اثر آن، ممنوعیت مطلق تجارت و سرمایه گذاری یی ها با ایران بود. به عبارتی دیگر علل و اثرات تحریم ها از یک نوع درهم تنیدگی برخوردارند.۳-سومین ویژگی تحریم های یک جانبه علیه ایران این است که نسخ علت تحریم ا اماً موجب نسخ اثر آن نمی شود؛ این به دلیل ویژگی های پیش گفته تحریم ها است. چراکه یک تحریم با یک اثر مشخص می تواند علل گوناگون داشته باشد، در این ح طبیعی است که از بین رفتن یک علت، به دلیل باقی ماندن سایر علل نمی تواند اثر یا اثرات تحریم ها را نیز از بین ببرد.۱-۱-تحریم های یک جانبه تجاری-صنعتیسرآغاز این تحریم ها به دستور جیمی کارتر، رئیس جمهور اسبق ایالات متحده برمی گردد که طی دستور اجرایی ۱۲۱۷۰ در ۲۳آبان۱۳۵۸ اموال و دارایی های ایران در را مصادره کرد. رونالد ریگان و بیل کلینتون نیز هرکدام تحریم هایی را علیه ایران وضع کرده اند که دارای اثرات م ب تجاری و صنعتی است. بر اساس این تحریم ها، فروش هواپیماهای مسافربری و قطعات آن ها برای شرکت ها و نهادهایی که به طرق مستقیم یا غیرمستقیم به ایران ارتباط پیدا می کنند، ممنوع شد.۲-۱-تحریم های -دیپلماتیکفاز اول تحریم های -دیپلماتیک با رویه ی ت در ممنوع صدور روادید برای اتباع و مسئولین ایرانی مربوط می شود. نمونه ی اخیر این تحریم ها، عدم صدور ویزا برای سفیر و دائم تعیین شده ایران نزد سازمان ملل متحد در فروردین ۱۳۹۳ است. تحریم های -دیپلماتیک علیه ایران با حمله حزب الله لبنان به پایگاه یی ها در بیروت و کشته شدن ۲۴۱نفر از نیروهای یی به دستور رونالد ریگان تشدید شد. ریگان ایران را وارد لیست ت های حامی تروریسم ]ازنظر ایالات متحده[ کرد. این اقدام موجد تحریم های دیگری در حوزه های تجاری-صنعتی و -دیپلماتیک ازجمله محدودیت هایی در حوزه سرمایه گذاری، یدوفروش شرکت های یی با ایران شد. علاوه بر این موارد ت در محافل دیپلماتیک بین المللی مانند مجمع عمومی سازمان ملل متحد، شورای ، شورای امنیت و… به اتخاذ سیاست تهاجمی و خصمانه علیه ایران مبادرت می کند.۳-۱-تحریم های نظامی-دفاعیاتهام تلاش ایران برای ساخت سلاح های کشتارجمعی و حمایت از تروریسم، بهانه ای شد تا بیل کلینتون در سال ۱۳۷۳ به صورت مطلق تجارت و سرمایه گذاری یی ها با ایران را در قالب دستورات اجرایی ۱۲۹۵۷ و ۱۲۹۵۹ ممنوع اعلام کند.[۲] در چارچوب تحریم های نظامی-دفاعی، مهم ترین بخش که موردتوجه قرارگرفته است برنامه موشکی دفاعی ایران بوده است.۲-دلایل عدم مشروعیت تحریم های یک جانبه علیه ایراناسناد متعدد بین المللی وجود دارند که می توان با استناد به آن ها عدم مشروعیت تحریم های یک جانبه علیه ایران را نشان داد. این اسناد می توانند در دودسته اسناد چندجانبه و اسناد دوجانبه بین المللی طبق بندی شوند.۱-۲-اسناد چندجانبه بین المللیاسناد چندجانبه ی بین المللی، حاوی تعهداتی هستند که کشورها به صورت جمعی وارد آن ها می شوند. برخی از این اسناد، از چنان ارزش و اعتباری برخوردار هستند که زمره ی قواعد آمره بین المللی قرارگرفته و تعهدات ناشی از آن ها حتی بر کشورهای غیر عضو نیز بار می شود. کنوانسیون های ۱۹۶۱ و ۱۹۶۳ راجع به حقوق دیپلماتیک و کنسولی و منشور ملل متحد، ازجمله این اسناد محسوب می شوند. تحریم های یک جانبه علیه ایران با استناد به برخی از این اسناد ثابت می شوند، ازجمله این اسناد منشور ملل متحد، برنامه جامع اقدام مشترک به همراه قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد است.۱-۱-۲-منشور ملل متحدمنشور ملل متحد مهم ترین سند چندجانبه بین المللی است که عدم مشروعیت تحریم های را نشان می دهد. این منشور در بین اسناد بین المللی از اعتبار بالایی برخوردار است تا جایی که در برخی متون از این تحت عناوینی مانند «قانون اساسی جامعه جهانی» یاد شده است.[۳] گذشته از آن منشور ملل متحد به دلیل فراگیری و جایگاه خاص جهانی در زمره اسناد و قواعد آمره بین المللی قرار می گیرند. به این اعتبار قواعد و مقررات آن حتی بر کشورهای غیر عضو سازمان ملل متحد نیز بار شده و لازم الاجرا است.بند دو ماده یک منشور ملل متحد اعضای این سازمان –و البته کشورهای غیرعضوی- را به توسعه روابط دوستانه بر مبنای احترام به اصل تساوی حقوق و خودمختاری ملل مکلف کرده است. ایالات متحده با اتخاذ سیاستی خصمانه علیه ایران و با اعمال تحریم های متعدد در حوزه های مختلف، احترام به اصل تساوی حقوق به ویژه حقوق مسلم ایران را نادیده گرفته است. همچنین اقدام ت این کشور در اعمال تحریم های یک جانبه، در تغایر صریح با بند هفت از ماده دو منشور قرار دارد که اعضا را از دخ در اموری که ذاتاً در صلاحیت داخلی ت ها هستند منع می کند. مواردی متعددی از دخ مستقیم و غیرمستقیم یی ها در ایران وجود دارد که اتفاقاً توسط منابع غربی نوشته شده است،[۴] علاوه بر این دلیلی که برای بسیاری از تحریم های یک جانبه علیه ایران اعلام کرده است، دخ مستقیم در اموری محسوب می شود که ذاتاً در صلاحیت ت ایران قرار دارد. مانند برنامه ایران برای توسعه صنعت و استفاده از انرژی صلح آمیز هسته ای و گسترش برنامه موشکی دفاعی خود[۵]، ایالات متحده با دخ آشکار در مواردی که به صورت معمول و طبیعی جزو برنامه های هر کشوری محسوب شود، در راستای سیاست خصمانه خود علیه ایران اقدام به وضع و اعمال تحریم کرده است. ضمن اینکه منشور ملل متحد با پیش بینی حق دفاع مشروع در ماده ۵۱ خود، مبتنی بر قاعده «اذن در شیء، اذن در لوازم آن نیز است»، به صورت غیرمستقیم به اعضای خود اجازه می دهد تا لوازم دفاع مشروع که توسعه توان موشکی دفاعی از مصادیق آن است را در برنامه های کلان خود داشته باشند. با توجه به این مسئله که منشور ملل متحد یک سند عام الشمول بین المللی و هر دو ت ایران و ایالات متحده متعهد به آن هستند، تحریم علیه ایران هم ازنظر دلیل تحریم و اجرا، با بندهای صریح منشور در تعارض و تضاد است.۲-۱-۲-اسناد پایه یاسناد پایه ی شامل اعلامیه جهانی و میثاق های بین المللی حقوق مدنی و ، حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی می شوند که می توانند برای اثبات عدم مشروعیت تحریم های یک جانبه علیه ایران مورد استناد قرار گیرند.مهم ترین این اسناد، میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است که حق بر داشتن روابط اقتصادی را جزو حقوق بنیادین بشری دانسته است.[۶] طبق میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، اقدامات یک جانبه در تحریم افراد و شرکت های ایرانی[۷] و ممانعت از داشتن روابط اقتصادی آزاد، مخالف اصول اساسی بوده و ضمن غیر مشروع بودن در محاکم ی بین المللی قابلیت اقامه دعوی دارند.۳-۱-۲-برنامه جامع اقدام مشترک ( )، به همراه قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت دیگر اسناد چندجانبه مهم بین المللی هستند که تحریم های یک جانبه به استناد آن ها محکوم است. در ماده۲۹ مقرر شده است، «اتحادیه اروپایی و ت های عضو و همچنین ایالات متحده، منطبق با قوانین خود، از هرگونه سیاست باهدف خاص تأثیرگذاری خصمانه و مستقیم بر عادی سازی تجارت و روابط اقتصادی با ایران، در تعارض با تعهداتشان مبنی بر عدم اخلال در اجرای موفقیت آمیز خودداری خواهند کرد»، همچنین در مقدمه قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد که ضمیمه آن شده است، تعهد کشورهای ۱+۵ به تغییر اساسی روابط خود با ایران در جهت مثبت اشاره و بر ایجاد یک روابط جدید حسنه تأکید می کند.[۸]تحریم های یک جانبه ایالات متحده علیه ایران که به صورت ویژه محدودسازی هرچه بیشتر ایران را مورد تمرکز قرار داده اند، با و قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد در تعارض بوده و اقدامی خلاف تعهد بین المللی محسوب می شود.۲-۲-اسناد دوجانبه بین المللیغیر از اسناد چندجانبه بین المللی، اسناد دیگری نیز وجود دارند که دربردارنده توافق بین ایران و ایالات متحده هستند که در ادامه مشروعیت تحریم های ایالات متحده ازنظر مهم ترین این اسناد بررسی و مطالعه می شوند.۱-۲-۲-عهدنامه مودت و روابط اقتصادی و حقوق کنسولی بین ایران و عهدنامه مودت و روابط اقتصادی و حقوق کنسولی بین ایران و که مشتمل بر یک مقدمه و بیست وسه ماده است و در تاریخ بیست و سوم مردادماه ۱۳۳۴مطابق با پانزدهم اوت ۱۹۹۵ در تهران به امضاء رسیده است.[۹] در سال ۱۹۸۰ به هنگام طرح دعوای ایران علیه در مورد سکوهای نفتی، دیوان بین المللی دادگستری اعلام کرده است «هرچند در حال حاضر بنا به تصمیم مبنی بر قطع روابط دیپلماتیک، راه اجرای مؤثر عهدنامه (عهدنامه مودت و روابط اقتصادی و حقوق کنسولی بین ایران و ) بسته شده ولی مقررات آن، همچنان بخشی از حقوق حاکم بر روابط ایران و ست».[10]بند دوم ماده هشت عهدنامه مودت و روابط اقتصادی و حقوق کنسولی بین ایران و ، اعمال هرگونه محدودیت و ممانعت بر تجارت کالاهای تولیدی طرفین را ممنوع اعلام کرده است،[۱۱] درنتیجه با توجه به نظر دیوان بین المللی دادگستری در مورد اعتبار این عهدنامه، غیر مشروع بودن اقدامات در اعمال تحریم های تجاری و اقتصادی ثابت می شود.۲-۲-۲-بیانیه الجزایربیانیه الجزایر آ ین نقطه از مذاکرات دوجانبه ایران و ایالات متحده است که بعد از تسخیر سفارت در تهران و انتشار اسناد مربوط به جاسوسی دیپلمات های این کشور صورت گرفت. در آن مقطع زمانی ایران با چهار شرط؛ آزاد شدن و رفع انسداد از دارایی ها و اموال داخلی ایران؛ ختم کلیه دعاوی و قرار توقیف ها علیه ایران؛ برگرداندن اموال شاه و خانواده او؛ عدم دخ در امور ایران، در مذاکراتی که با میانجی گری ت الجزایر برگزار شده بود، شرکت کرد.[۱۲] این مذاکرات نزدیک به دو ماه طول کشید و در تاریخ ۲۹ دی ماه ۱۳۵۹ منجر به صدور بیانیه الجزایر در قالب دو سند اصلی و یک سند تعهدات شد.[۱۳] ت ایالات متحده که بر اساس حقوق بین الملل، موظف و متعهد به اجرای تعهداتش بر اساس بیانیه الجزایر است، در موارد متعددی اقدام به نقض این تعهد بین المللی کرده است که وضع و اعمال تحریم های یک جانبه نمونه ای از این اقدامات محسوب می شود. طبق ماده یک بیانیه الجزایر ت متعهد به عدم دخ در امور داخلی ایران بوده است، این تعهد مشابه تعهدی است که منشور ملل متحد در بند هفت از ماده دوم خود پیش بینی کرده است. لذا ت ایالات متحده با وضع تحریم هایی مانند تحریم موشکی که ذاتاً در صلاحیت داخلی ت ایران قرار دارد، هم ماده دوم منشور و هم ماده اول توافق الجزایر را نقض کرده است.طبق بند ۱۰ توافق الجزایر که اعلام می کند «ایالات متحده در قبال ایران متعهد شده است که کلیه تحریم هایی را که از نوامبر ۱۹۷۹ علیه ایران تحمیل کرده است الغا نماید»، هرچند این کشور اکثر تحریم ها را موقتاً لغو کرد، اما غالب تحریم های اثرگذار از سال ۱۹۸۳ مجدداً علیه ایران اعمال شدند.[۱۴]۳-جمع بندی و نتیجه گیریایالات متحده از سال های آغازین انقلاب ی ایران، اقدام به وضع تحریم های اقتصادی، ، نظامی و… به صورت یک جانبه علیه ایران کرده است تا راهبرد خصمانه خود مبنی بر تضعیف و تسلیم ایران را دنبال کند. این تحریم های یک جانبه به استناد بسیاری از اسناد چندجانبه و دوجانبه ی بین المللی غیرمشروع بوده و قابلیت پیگیری در محاکم بین المللی را دارند. منشور ملل متحد، برنامه جامع اقدام مشترک ( ) به همراه قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد و اسناد پایه ی مهم ترین اسناد چندجانبه بین المللی هستند. همچنین عهدنامه مودت بین ایران و و نیز توافق الجزایر عمده ترین تعهدات دوجانبه محسوب می شوند که می توانند برای اثبات عدم مشروعیت تحریم های یک جانبه مورداستفاده و استناد قرار گیرند. اسناد پیش گفته این زمینه را فراهم می کنند که ایران در محاکم بین المللی علیه ت به دلیل اقدامات خلاف تعهداتش اقامه دعوی کند. به عنوان نمونه با توجه به اینکه هر دو کشور عضو سازمان ملل متحد بوده و صلاحیت دیوان بین المللی دادگستری را پذیرفته اند، این نهاد می توان برای اقامه دعوی علیه ت مورداستفاده قرار گیرد. این یادداشت پژوهشی باهدف نگاهی اجمالی و کلی به مبانی نامشروع بودن تحریم های یک جانبه علیه ایران نگاشته شده است، بدیهی است سازوکار و ملاحظات مربوط به اقدام حقوقی علیه ت در محاکم بین المللی و ملاحظات پیرامون آن بحث دیگری است که می تواند موضوع پژوهش های بعدی قرار گیرد. پی نوشت ها و ارجاعات:[۱] نامدار ون سالار، طرح تحریم های مجدد کنگره علیه پاسداران؛ پیامدهای منطقه ای و بین المللی، ۱۹/۱۱/۱۳۹۵، شکده راهبردی تبیین، قابل بازی در آدرس زیر: http://tabyincenter.ir/17052[2] us treasury department, an overview of o.f.a.c. regulations involving sanctions against iran, available at:https://www.treasury.gov/resource-center/sanctions/programs/documents/iran.txt[3] مریم، منشور ملل متحد به مثابه قانون اساسی، فصلنامه سیاست خارجی، سال بیست و ششم، شماره سه، پائیز ۱۳۹۱[۴] به عنوان نمونه می توان به مطلبی که در لوبلاگ منتشرشده است اشاره کرد، قابل بازی در آدرس زیر:lobelog, new revelations of the us in iran, available at: http://lobelog.com/new-revelations-of-the-us-in-iran[5] هیاهوی یی ها در مورد برنامه های دفاعی موشکی ایران در حالی است که مقامات ایرانی بارها بر دفاعی بودن توان موشکی تأکید کرده و بازتاب گسترده ای در رسانه های غربی داشته است. به عنوان نمونه می توان به مقاله ای اشاره کرد که توسط رویترز منتشرشده است:reuters, iran will not use ballistic missiles to attack any country: foreign minister, available at: https://www.reuters.com/article[6] international covenant on economic, social and cultural rights, available at:https://treaties.un.org/pages/viewdetails.aspx?src=ind&mtdsg_no=iv-3&chapter=4&clang=_en[7] وزارت خزانه داری با تهیه یک لیست، مجموعه ای از افراد و شرکت های ایرانی را در آن قرار می دهد. تجارت و برقراری روابط اقتصادی با افراد و شرکت هایی که در این لیست قرار دارند با تنبیه اقتصادی ت مواجه می شود. این لیست در آدرس زیر قابل بازی است:https://www.treasury.gov/resource-center/sanctions/sdn-list/pages/default.aspx[8] قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد، ۲۰ جولای ۲۰۱۵، قابل بازی در آدرس زیر:http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=s/res/2231(2015)[9] مرکز پژوهش های مجلس شورای ی، قانون مربوط به عهدنامه مودت و روابط اقتصادی و حقوق کنسولی بین ایران و متحده ، قابل بازی در آدرس زیر:http://rc.majlis.ir/fa/law/show/94974[10] international court of justice, reports of judgments advisory opinions and orders: case concerning oil platforms (islamic republic of iran v. united states of america), available at: www.icj-cij.org/files/case…/90/090-19961212-jud-01-00-en.pdf[11] مرکز پژوهش های مجلس شورای ی، پیشین[۱۲] محبی محسن، بیانیه های الجزایر، نشر خیام، تهران ۷۸، ص ۲۵ و ۲۶[۱۳]تسخیر (سایت دانشجویان مسلمان پیرو خط (ره))، مفاد قرارداد الجزایر بین ایران و ، قابل بازی در آدرس زیر:http://revolution.shirazu.ac.ir/?p=12965[14] هوشنگ مقتدر، حقوق بین الملل عمومی، تهران: انتشارات وزارت خارجه، چاپ اول، سال۱۳۷۳، ص ۱۳۶پایگاه تبیینانتهای متن/
خطیبان در شهرستانهای استان مرکزی تصویب تحریم های جدید علیه ایران را از سوی نقض کامل و نشانه اراده خصمانه علیه ایران برشمردند و خواستار اقدام قاطعانه تمردان و دستگاه دیپلماسی به این اقدامات شدند. به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از دیار آفتاب؛ خطیبان در شهرستانهای استان مرکزی تصویب تحریم های جدید علیه ایران را از سوی نقض کامل و نشانه اراده خصمانه علیه ایران برشمردند و خواستار اقدام قاطعانه تمردان و دستگاه دیپلماسی به این اقدامات شدند. همچنین خطیبان شهرستان های استان مرکزی فلسطین را مسئله اول جهان دانستند و از ملت مظلوم فلسطین حمایت د. در ادامه مشروح بیانات خطیبان در شهرستانهای استان مرکزی را می خوانید. موقت اراک: خوش بینی به ، ساده لوحی برخی مسئولان را نشان می دهد/ قرارگاه فرهنگی، مطالبه گری و روشنگری به گزارش دیار آفتاب؛ حجت ال سید علی حسینی پور موقت اراک در خطبه های این هفته اراک با اشاره به جایگاه کرامت در سطح جامعه یادآور شد: انسان در هر مقطعی از عمر باید همواره خود را ارزی کند و در مسیر رسیدن به قله های عزت و کرامت برنامه ریزی داشته باشد. وی افزود: انسانی که پیشگاه و راهنمای او هوای نفس باشد، زندگی با کرامتی نخواهد داشت و این انسان جایگاه مناسبی را در دنیا و آ ت ب نخواهد کرد.حج کنگره بزرگ عالم است موقت اراک با اشاره به در پیش بودن کنگره عظیم و جهانی حج اظهار کرد: کم لطفی برخی از افراد جامعه برای وادار مردم برای نرفتن به حج به هیچ وجه قابل قبول نیست چراکه ما در حج می توانیم اصول اساسی خود را به کل دنیای و عالم بشریت بفهمانیم. وی با یادآوری حدیثی از رضا(ع) پیرامون حج گفت: فواید حج فقط برای حج گزاران نیست. و برای همه انسان هایی که در شرق و غرب زندگی می کنند، حج موثر است. حسینی پور افزود: بنا به روایت و احادیث اگر محل حج خالی بماند، حاکم ی باید عده ای را حاضر کند تا این عمل را به جا بیاورند و این مکان خالی نماند. وی با اشاره به فشارهای کشورهای مستکبر علیه جهان گفت: امروز در سراسر جهان، دشمنان شمشیر را از رو برای مقابله با بسته اند و تمام قدرت خود را برای تضعیف به کار برده اند. موقت شهر اراک با اشاره به محاصره مسجد الاقصی توسط گران رژیم صهیونیستی اظهار کرد: رزمندگان جبهه مقاومت با نثار جان خود در حال نبرد هستند و به خواست خداوند پیروزی های بزرگ برای جهان نزدیک است. قرارگاه فرهنگی، مطالبه گری و روشنگری حسینی پور با اشاره به 5 مرداد، سالگرد اولین کشور گفت: در سراسر کشور بیش از 900 میعادگاه در ای مختلف برقرار است و قرارگاه فرهنگی ایمان و روشنگری محسوب می شود. وی با بیان اینکه محل مبارزه با فتنه و فساد است، اظهار کرد: دشمنان ما نسبت به کینه ورزی می کنند و اگر این دارای اهمیت نبود هیچگاه دشمنان ما 5 نفر از عالمان را در محراب و تریبون به شهادت نمی رساندند.تحریم های جدید علیه ایران بزرگترین و گسترده ترین تحریم ها در طول تاریخ موقت شهر اراک با اشاره به تحریم های جدید علیه ایران گفت:خود یی ها صراحتاً اظهار کرده اند که تحریم های جدیدی که با اکثریت آرا تصویب شد، بزرگترین و گسترده ترین تحریم ها در طول تاریخ به شمار می رود. حسینی پور با ابراز تاسف از ساده لوحی برخی مسئولان داخلی گفت: جای تاسف دارد که هنوز هم برخی از مسئولان در داخل کشور اعتقاد دارند که ما باید به سراغ برویم و مذاکره کنیم. وی در ادامه افزود: چرا با این حجم جنایت و بدعهدی در حق ملت ایرا ، هنوز هم برخی مسئولان به خوشبین هستند؟ در صورتی که هدفی جز براندازی نظام مقدس ایران ندارد. موقت شهر اراک با بیان اینکه از مسئولین می خواهیم با قدرت، شجاعت و بصیرت در مقابل یی ها ایستادگی کنند، گفت: این حجم ظلم در عدم اجرای صورت گرفته و مسئولان باید قاطعانه در برابر از خود مقاومت نشان بدهند. حسینی پور در پایان خاطرنشان کرد: با دلی مطمئن از ایمان و یاد خدا و با بصیرتی کامل در مسیر حرکت خواهیم کرد و پیروزی نهایی به خواست خداوند نزدیک است. شهر جاورسیان:اقتصاد مقاومتی، تنها راه مقابله با تحریم ها/تحریم های اخیر نقض کامل است به گزارش دیار آفتاب؛ به نقل از پایگاه خبری نسیم خنداب، حجت ال احمدی، شهر جاورسیان در خطبه های عبادی این هفته با اشاره به ماه پرفضیلت ذی القعده این ماه را فرصت مناسبی برای عبادت، بندگی و مناجات دانست و گفت: براساس روایات این ماه شریف زمان اجابت دعاها خصوصا دعای مظلوم بر علیه ظالم است. احمدی با اشاره به فضائل روز یکشنبه ماه ذی القعده، بیان کرد: آمرزش گناهان، مرگ راحت، رضایت خُصّماء و طلبکاران در روز قیامت، وسعت و نورانیت قبر، وسعت رزق و روزی از جمله برکات این است، همچنین روزه در سه روز پنجشنبه، و شنبه هر یک از ماه های حرام نیز معادل یک سال عبادت است.برگزاری در 900 نقطه از کشور جاورسیان با اشاره به سالروز اقامه اولین در نظام مقدس ، گفت: اولین مردادماه را به برکت همین روز به نام «روز » نامیده اند و در حال حاضر به پشتوانه نظامِ مبتنی بر بیش از 900 منطقه در گوشه و کنار مملکت، از برکات بهره مند هستند، این آمار تنها مربوط به شیعیان است و اهل سنت نیز در ب ایی این آیین مذهبی نهایت اهتمام و توجه را دارند.تحریم های جدید؛ گسترده ترین تحریم های علیه ایران است/تحریم های اخیر نقض کامل است احمدی در ارتباط با تحریم های جدید علیه ایران، بیان کرد: این تحریم ها که در صورت تصویب و اجرا، گسترده ترین تحریم علیه کشور ایران خواهد بود، شامل تحریم موشک های بالستیک، تحریم به بهانه حمایت از تروریسم، تحریم های تسلیحاتی و تحریم های ی است. وی در ادامه افزود: در داخل افراد و محافلی هستند که وضع تحریم های جدید علیه ایران را ناقض دانسته و با آن مخالفند و نسبت به تصویب آن هشدار می دهند. جاورسیان با اشاره به اه از وضع این تحریم های بی سابقه و ظالمانه گفت: هدف راهبردی از وضع تحریم ها مقابله با ایران و ایجاد مانع در برابر انتفاع ایران از منافع است. احمدی اظهار کرد: این گمان نسبت به اینکه تحریم بهترین شیوه مبارزه با ایران است غلط است چراکه آن ها تصور می کنند ایران توان مقابله با این تحریم ها را نخواهد داشت. وی افزود: پیروزی های اخیر مقاومت در عراق و ، گسترش حوزه نفوذ ایران در منطقه و ناکامی عربستان در یمن نشان از تصمیمات ناب دانه دارد.تضعیف مولفه های قدرت ایران از اه تحریم های اخیر علیه ایران جاورسیان با اشاره به اه میدانی در وضع تحریم های جدید عنوان کرد: تشدید دوقطبی کاذب داخلی، گسترش ن یتی های اجتماعی و تضعیف مولفه های قدرت ایران از جمله ، از اه میدانی این تحریم ها است.ناکامی دشمن با تحقق اقتصادمقاومتی وی درخصوص را ار مقابله با موج تحریم ها گفت: حمایت همه جانبه از خط مقاومت ی در منطقه، تکیه بر استعداد و توان داخلی در راستای اجرای سیاست های اقتصاد مقاومتی می تواند همچون گذشته، دشمن را در رسیدن به اه شوم ناکام بگذارد. احمدی با اشاره به دیدار اخیر جمعی از فرماندهان پاسداران با رئیس جمهور، بیان کرد: این دیدار نقطه عطفی در راستای تقویت وحدت و انسجام حول محور ولایت و محکمات نظام به منظور مقاومت و مبارزه با سیاست های ضد ایرانی کاخ سفید است.حفظ دستاوردهای انقلاب ی دغدغه وی خاطرنشان کرد: آنچه سران را به انجام این دیدار و مذاکرات صریح و رو دررو با رئیس ت واداشت، دغدغه آن ها نسبت به دستاوردهای انقلاب و وم حفظ و صیانت از آنها بود نه مسائلی از قبیل پروژه های و ک نه آینده که اصولا نسبت به چینش ک نه دخ ی ندارد و نگران پروژه های اقتصادی خود نیست؛ زیرا این پروژه ها علاوه بر اینکه به دعوت خود ت بوده، در بخش هایی است که بخش خصوصی توان یا انگیزه ای برای سرمایه گذاری در آنها را ندارد. فرمهین: تمردان و دستگاه دیپلماسی پاسخ دندان شکنی به اقدامات دهند به گزارش دیار آفتاب؛ به نقل از فراهان خبر؛ حجت ال محمدمهدی فیض کرمیان، شهر فرمهین در خطبه های این هفته این شهرستان با اشاره به سالروز اقامه اولین نظام مقدس ایران گفت: از بزرگترین عنایت نظام و قرارگاه ایمان، بصیرت و اخلاق است. پایگاه هدایتگری/ میعادگاه امور فرهنگی هر شهرستان وی افزود: قرارگاه ایمان و تقوا و عامل وحدت بین آحاد مردم است. بایستی در صدای وحدت شنیده شود و آحاد امت با هر سلیقه ای در این پایگاه هدایت حضور به هم رسانند. فیض کرمیان اظهار کرد: قلب فرهنگی و مرکز فرهنگی هر شهری است و مکانی محسوب می شود که در آنجا هدایتگری انجام می گیرد. این هدایتگری تنها نیست بلکه هدایتگری فرهنگی را نیز شامل می شود. حامی رژیم صهیونیستی فرمهین ادامه داد: پس از پایان تاریخ مصرف ، استکبار با پروژه جدید آل سعود به دنبال اه خود در منطقه خاورمیانه است. وی با تاکید بر محکوم بودن ضرب و شتم مسلمانان در بیت المقدس، گفت: ادعای رئیس جمهور برای انتقال سفارت از تل آیو به بیت المقدس نتیجه نشست ل صهیونیستی در است و نشان می دهد که در کنار است. فیض کرمیان گفت: ملت ایران از مردم مظلوم فلسطین حمایت می کند و بر اساس آموزه های دینی همواره یاور مظلومان است. تمردان و دستگاه دیپلماسی پاسخ دندان شکنی به اقدامات دهند فرمهین درباره تصویب تحریم های جدید علیه ایران در کنگره گفت: پیش بینی ها در مورد بدعهدی رنگ واقعیت به خود گرفت، این تحریم های جدید فراتر از است و نوعی اعلان جنگ علیه نظام است. وی گفت: ملت همیشه در صحنه ایران ی در مقابل این اقدامات ایستادگی خود را نشان داده است و امروز می طلبد تمردان و دیپلماسی ایران پاسخ دندان شکنی به اقدامات اخیر بدهند. فیض کرمیان افزود: دیگر دیپلماسی خنده جوابگو نیست، حسن نیت هم اندازه دارد، قرآن هم می فرماید؛ «در مقابل کفر بجنگیم و مقابله به مثل کنیم». فرمهین تصریح کرد: برخی ها گمان می کنند برای اقدام در مقابل اقدامات باید از اجازه بگیرند، همه مسئولان از ت و مجلس باید بنشینند فکر کنند و جواب این اقدامات را بدهند. وی خاطرنشان کرد: باید بداند که زمان قلدری و یکه تازی او به سر آمده است، اکنون نوبت ایران است که پاسخ این رفتار بی شرمانه را بدهد، اقدام عملی انجام داده و مسئولان صرفا به محکوم اکتفا نکنند. شازند:تحریم های جدید، نشانه اراده خصمانه علیه ایران/کشور ما احتیاجی به قراردادهایی همچون توتال ندارد به گزارش دیار آفتاب؛ به نقل از پایگاه خبری شازند ما، حجت ال شازند در خطبه های این هفته این شهر به اهمیت سبک زندگی ی اشاره کرد و گفت: سبک زندگی ی را ار مقابله با تهاجم فرهنگی دشمن است و خانواده ها در عملیاتی این سبک زندگی وظایف سنگینی بر عهده دارند. وی افزود: در سیره و زندگی انبیا و ان تا ظریف ترین مسائل می توان سبک زندگی جامع و کاملی را احصا کرده و با بهره گیری از آن سعادت دنیوی و ا وی را ب کرد. شازند در ادامه به تحریم های علیه ایران اشاره و بیان کرد: ت با وضع تحریم های جدید در عمل را زیر پا گذاشت. ت قصد دارد با فلج اقتصاد ایران، فشارهای اقتصادی را بر ملت ایران تحمیل کند. با بیان اینکه تحریم های جدید نشان می دهد هیچ توجهی به تعهداتش ندارد و کاملا اراده خصمانه اش علیه ایران را هم نشان داده است، تصریح کرد: خود یکی از بزرگترین ناقضان بوده و هیچ گاه آن را رعایت نکرده و حتی بویی از نبرده است.مترادف دانستن با ذکر خدا، نشانه اهمیت این فریضه است وی در ادامه با اشاره به اهمیت و جایگاه و با بیان اینکه در کتاب آسمانی مسلمانان تصریح شده که مومنان هنگام شنیدن صدای اذان باید به سوی ذکر خدا بشتابند، اظهار کرد: مترادف دانستن با ذکر خدا، نشانه اهمیت این فریضه است. اما برخی برای شرکت ن در کار و مسائل روزمره را بهانه می کنند که با توجه به روشنگری و اشاره مستقیم قرآن کریم و روایات به این موضوع، هیچ بهانه ای پذیرفتنی نیست. شازند به مسئله فلسطین و اهمیت آن اشاره و تاکید کرد: تمام تلاش رژیم غاصب این است که با ایجاد توطئه های مختلف ذهن جهانیان را از مساله فلسطین منحرف کند و از سوی دیگر کشورهای عربی به جای دفاع از حقانیت مردم فلسطین اعلام می کنند که پس از 70 سال، به حتم این سرزمین از آن رژیم صهیونیستی است و باید این رژیم را به رسمیت شناخت.مسئولان با همت و تلاش اقتصاد کشور را فعال و پویا سازند همچنین به موضوع قرارداد توتال اشاره و یادآور شد: کشور ما احتیاجی به قراردادهایی همچون توتال ندارد و این خود مسئولان هستند که باید همت کرده و با وحدت و تلاش، اقتصاد کشور را فعال و پویا کنند. شهرستان کمیجان:تحریم های جدید نتیجه سیاست های تسلیم طلبانه ت/هدف رفع تحریم ها بود به گزارش دیار آفتاب؛ به نقل از سلام کمیجان؛ حجت ال مقدسی پور کمیجان در خطبه های این هفته کمیجان با اشاره به فلسفه ساده زیستی در سبک زندگی ی گفت: از نظر ساده زیستی، یک ارزش معنوی است. ساده زیستی در تحمل محرومیت بی منطق نیست، بلکه باید براساس حکم عقل و نقل صورت گیرد. وی بیان کرد: فلسفه ساده زیستی، همدردی و شرکت عملی در غم مستمندان است. اگر افراد جامعه به خصوص مدیران و مسئولین جامعه زندگی ساده ای را برگزینند؛ هم درد و رنج محرومان را لمس کرده هم با آنان همدردی کرده اند. دیدار فرماندهان با رئیس جمهوری حرکتی وحدت آفرین کمیجان با اشاره به دیدار فرماندهان با رئیس جمهور گفت: دیدار رئیس جمهور با فرماندهان عالی رتبه ، نشانگر ضرورت وحدت و همکاری همه جانبه نیروها و نهادها برای پیشبرد اه عالیه کشور است. وی در ادامه افزود: بی شک وحدت و وفاق ملی یکی از ضرورت های مهم و اصلی برای هر کشور به شمار می رود و هر جامعه ای برای رویارویی با تهدیدهای بیرونی و چالش های درونی، ناگزیر از حرکت به سوی انسجام و وحدت است. حجت ال مقدسی پور تصریح کرد: برخلاف ادعای برخی رسانه ها، دو بحث پروژه های اقتصادی و دیگری بحث های مرتبط با شکل گیری ک نه جدید در این دیدار از سوی فرماندهان مطرح نشده است چراکه پاسداران ورود در این حوزه را مسئولیت خویش نمی داند و آن را بخشی از حوزه صلاحیت ها و اختیارات رئیس جمهور میداند.هدف رفع تحریم ها بود کمیجان با اشاره به تحریم های جدید علیه ملت ایران گفت: بالا بردن ریسک سرمایه گذاری خارجی در ایران، اعمال محدودیت های بیشتر علیه اقتصاد ایران، نشانه رفتن بخش دفاعی کشور، و.. از مهم ترین اه تحریم های جدید علیه ایران است. وی در ادامه اظهار کرد: هدف اصلی ایران از ورود به مذاکرات هسته ای و پذیرش توافقی به نام که در برخی موارد برای ایران دلچسب نبوده است، کاهش تحریم هایی بود که مشکلات اقتصادی را برای کشور ایجاد کرده بود. کمیجان بیان کرد: امروز پس از گذشت دوسال پس از امضای قرارداد این قرارداد به هدف اصلی خودش که لغو تحریم های هسته ای بود به هیچ وجه دست پیدا نکرده است. حجت ال مقدسی پور گفت: در حال حاضر سیاست انفعالی حفظ به هر قیمت در مقابل نقض مکرر از سوی طرف مقابل موجب شده است تا فشار علیه ایران و افزایش تحریم ها و تهدید منافع ملی وارد فاز گسترده تری شود. خطیب کمیجان خاطرنشان کرد: با گذشت دوسال از امضای نه تنها یی ها پایبند تعهداتشان نبودند و مکررا هم جسم و روح را به گفته مسئول امور خارجه کشورمان نقض د، بلکه استراتژی تغییر و سرنگونی را کنار نگذاشته اند. پایگاه حمایت از نظام و ی است وی با اشاره به 5 مردادماه اقامه اولین در کشور گفت: در واقع کانون عبودیت الله، بصیرت افزایی عمومی، تجلی گاه اخوت، مهربانی، همدردی و تبادل نظر در بین آحاد مردم است.فلسطین درسی از مقاومت انقل /قدس خط قرمز جهان حجت ال مقدسی پور با اشاره به عملیات استشهادی جوانان فلسطینی در روزهای اخیر گفت: عملیات استشهادی این جوانان نشان داد که رژیم صهیونیستی نفوذ پذیرتر از آن چیزی است که این رژیم تبلیغ می کند. همچنین نشان داد که «قدس» خط قرمز ملت فلسطین و جهان است و گروه های مبارز فلسطینی اجازه تعدی به این مکان و تغییر بافت و جمعیتی آن را نخواهند داد.وزارت ارشاد دغدغه رفع مسائل فرهنگی را ندارد کمیجان از نبود امکانات فرهنگی در شهرستان گلایه کرد و افزود: یکی از گلایه هایی که هنرمندان شهرستان بارها اظهار داشته اند نداشتن سالن نمایش برای هنرمندان شهرستانی است. مجتمع فرهنگی نیمه کاره به ارث رسیده از ت دهم را امید داشتیم که در ت یازدهم تکمیل و به بهره برداری برسد اما متاسفانه همچنان نیمه کار مانده و در این ت هم اقدامی برای تکمیل آن صورت نگرفت. وی در ادامه اظهار کرد: مدیران اداه کل ارشاد استان در طول این چهارسال هیچ عنایتی به این شهرستان نداشته اند حتی یکبار هم به این شهرستان سفر نکرده اند. جای تاسف دارد که وزارت ارشاد دغدغه برگزاری کنسرت های مختلط با وضعیت بسیار زشت و زننده را دارد اما دغدغه مسائل فرهنگی جوانان را نداشته باشد. حجت ال مقدسی پور از فرماندار و مسئولین شهرستان خواست تا هرچه سریعتر موضوع بهسازی و تکمیل پروژه بلوار شهید عبدالنبی وفسی را پیگیری کنند. خمین: مسئولان پاسخ قاطعی به تحریم های اخیر بدهند به گزارش دیار آفتاب؛ به نقل از پایگاه خبری خمین نیوز؛ حجت ال سید علی حسینی شهرستان خمین با اشاره به تحریم های اخیر علیه ایران گفت: همانطور که ی در سال های گذشته در مورد رفتار تذکر داده بودند و امروزه مسئولین به آن پی برده اند پایبند به وعده های خود نیست. وی اظهار کرد: تحریم های نشان بدعهدی آنها است، با توجه به این موضوع همه باید دست به دست هم بدهند و مقابل این تحریم ها بایستند و مسئولین نیز تصمیم قاطع بگیرند و عقب ننشینند.قوانین مالیاتی مهم ترین چالش واحدهای تولیدی حسینی در ادامه با اشاره به قوانین مالیاتی کشور گفت: متاسفانه قوانین اداره دارایی درست نیست و باعث ناراحتی و ن یتی مردم شده است، این قوانین باید اصلاح شوند چراکه تولیدکنندگان به دلیل مالیات زیاد و ورود کالا به کشور و عدم تسهیلات بانکی ضرر دیده اند و برخی از آنها تعطیل شده اند. وم برخورد قاطعانه مسئولان قضایی و نیروی انتظامی با هنجارشکنان وی در خطبه های با اشاره به برخی از هنجارشکنی ها گفت: دیده می شود برخی به صورت علنی با سگ ها به خیابان می آیند یا در درگیری ها از قمه استفاده می کنند یا اینکه به صورت علنی می فروشند که باید دادستان و نیروی انتظامی با این افراد قاطعانه برخورد کنند و مردم نیز باید با چنین مسائلی برخورد کنند. حسینی با اشاره به روز جهانی شیر مادر گفت: متاسفانه برخی از خانواده ها به فرزندآوری توجهی ندارند و این باعث شده تا ایران در کاهش جمعیت و در مقابل در افزایش جمعیت رکوردار شود که باید بیشتر به این مسئله پرداخته و بررسی شود. وی همچنین با اشاره به پیروزی های حزب الله مقابل جبهه النصره گفت: پیروزی های حزب الله باعث شده تا 90 درصد از سرزمین ها را پس بگیرند و آنها را مجبور کنند تا به خواست های حزب‎ الله تن دهند. خطیب خمین در ادامه به اقامه اولین به ت آیت الله طالقانی، روز بزرگداشت شیخ اشراق سهروردی و سالروز شهادت شیخ فضل الله نوری اشاره کرد. دلیجان: بعد از بیشترین تحریم ها را بر علیه ایران تصویب کرد گزارش دیار آفتاب؛ به نقل از پیام دلیجان؛ حجت ال محمدتقی کرامتی دلیجان در خطبه های این هفته دلیجان با اشاره به سالروز ارتحال آیت الله مشکینی در 8 مرداد 1386 گفت: این عالم فقید آئینه اخلاق دینی بود و فقیهی مجاهد در عرصه انقلاب و فرهنگ و اخلاق به شمار می رفت. کرامتی با اشاره به ویژگی های اخلاقی آیت الله مشکینی اظهار کرد: آیت الله مشکینی همچون معلمی اخلاق، چنین جایگاه مهمی را برای مد نظر داشت. وی ادامه داد: این عالم ربانی مسؤلیت های بسیار مهمی چون ریاست مجلس خبرگان ی و قم را بر عهده داشت و نزدیک به ۵۸ اثر علمی از وی به یادگار مانده است. زادگان ظرفیتی در جهت تقویت فرهنگ دینی دلیجان با اشاره به نامگذاری روز ۵ ذی القعده روز بزرگداشت زادگان، گفت: وجود قبور مطهر زادگان در کشور، فرصت مناسبی برای آشناسازی مردم با قرآن و فرهنگ اهل بیت(ع) خواهد بود که باید از این ظرفیت ها به خوبی بهره بگیریم. وی به وجود زادگاه در شهرستان دلیجان هم اشاره ای کرد و گفت: از آنجایی که زادگان دلیجان در کنار جاده ترانزیتی قرار دارند باید با توجه به زیرساخت های این زادگاه جایگاه فرهنگی خوبی را برای مسافران فراهم کنیم. بیشترین تحریم ها را بعد از تصویب کرد کرامتی با اشاره به تحریم های جدید علیه ایران گفت: به هر حال همان طور که انتظار می رفت و ی بارها تذکر داده بودند یی ها بارها را نقض د. وی ادامه داد: همان طور که شاهد بودیم بعد از بیشترین تحریم ها را بر علیه کشور تصویب کرد که این موضوع بیانگر این است که هیچگاه به پیمان های خود پایبند نیست. دلیجان با تاکید بر اینکه مسئولین بدون توجه به تذکرات مطرح شده پیرامون مذاکرات با را امضا د خاطرنشان کرد: تمام ضرر این اقدامات بر دوش مردم است. ساوه تاکید کرد وم مبارزه انقل با فساد برای حفظ نظام ی/تحریم های جدید یعنی ادامه دشمنی در پسا به گزارش دیار آفتاب؛ به نقل از نارخبر، حجت ال سید ابراهیم حسینی ساوه در خطبه این شهر گفت: بهترین کار انقل این است که پارتی بازی و فساد را از ادارات جمع کنیم تا بیش از پیش مردم جذب انقلاب و حکومت ی شوند. وی افزود: تضعیف نظام ی حرام و بدترین منکر است، اما چرا با اعمالی نظیر سرگردانی مردم در ادارات و پرداخت ن حقوق کارگران کم درآمد مردم را به ت و نظام بدبین می کنیم.مشکل با ایران هسته ای نیست بلکه حکومت ی است حسینی بیان کرد: با نقض چندین باره و شلیک به قایق های در خلیج فارس و تحریک کشورهای منطقه بر ضد ایران به دنبال شیطنت است. وی افزود: تصویب طرح جامع تحریم های ایران در مجالس نشان داد که مشکل توان هسته ای ایران نیست و هر روز بهانه جدید مانند موشکی، و غیره را مطرح می کنند. با مذاکرات به دنبال راهی برای نفوذ بود ساوه اظهار کرد: آنها حتی مذاکره با ما را به قصد نفوذ و براندازی می خواستند، شورای روابط خارجی در نشریه خود چاپ کرد: «حتی ترور آیت الله هم نمی تواند به اندازه مذاکره با ایران، تغییر حکومت در ایران را نزدیک کند». وی تصریح کرد: تصویب این تحریم ها در کنگره، 4 سال مذاکره را به باد داد، اما باید این سختی ها را تحمل کنیم تا بعضی مسئولین به حقانیت حرف انقلاب برسند که اعتماد به کدخدا اشتباه است.تحریم های جدید حکایت از اعتماد زیادی به دشمن/ در برابر نقض سکوت نمی کنیم وی ادامه داد: آقایان در زمان انتخابات می گفتند اگر به رقیب ما رأی دهید تحریم ها افزایش می یابد حالا که آقایان رای آوردند پس چرا تحریم های جدید اضافه شد، معلوم می شود دشمن را نشناختند و به هشدارهای ی توجه ن د. حسینی گفت: ترامپ در مصاحبه اخیر خود اشاره کرده است که احتمالا عدم پایبندی ایران و وج از را اعلام کند. ملت ایران بداند ما را نقض نمی کنیم، اما حاضر نیستیم برای همیشه در برابر نقض آنها سکوت کنیم.مسئولان قاطعانه اقدامات ت را پاسخ دهند ساوه توصیه کرد: مسئولین باید از دیپلماسی انفعال خارج شوند و قاطعانه و به رسم احترام متقابل سخن بگویند. وی ادامه داد: تجربه نشان داد ما در هیچ مساله ای به اعتماد نکنیم و از حکیم و فرزانه انقلاب پیروی کنیم و از خطوط قرمز نگذریم. حسینی تصریح کرد: ی تذکر دادند که تعهد و تضمین رسمی بگیرید ولی آنها قول جان کری را تضمین دانستند. و حالا نامردی را شاهدیم. وم حفظ اتحاد حول محور ولایت وی بیان کرد: الان وقت این است که که بیشتر متحد شویم، هفته گذشته فرماندهان ارشد با رییس جمهور دیدار صمیمی داشتندکه مبارک است. وی افزود: به ت کمک کند و هم ت قدر را بداند و آن را مورد هجمه قرار ندهد، الان زمان اتحاد همه حول ولایت و ی معظم انقلاب است. ساوه اظهار کرد: بنده به سهم خودم دست برادری به سوی همه مسئولین و احزاب دراز می کنم، دستگاه محترم قضایی، فرماندار محترم و محترم بیایید همه با هم به مردم خدمت کنیم. با تفرقه کارها پیش نمی رود و خلاف مصلحت است.ضرورت احیای امربه معروف و نهی از منکر در جامعه خطیب ساوه گفت: یکی از شاخصه های تقوی، غیرت دینی و وجدان اجتماعی در امر به معروف و نهی از منکر ظاهر می شود. خداوند متعال دلیل برتری امت ی را امر به معروف و نهی از منکر می داند. حسینی شرح داد: یکی از مراتب امر به معروف و نهی از منکر، گفتن و تذکر دادن زبانی است که وظیفه همگانی است و نباید نسبت به آن بی تفاوت بود. بدون ت خیانت است/هشدار نسبت به حذف سخنرانی ت از مجالس مذهبی ساوه با اشاره به سالگرد شهادت آیت الله شیخ فضل الله نوری گفت: استعمارگران و مزدوران با هدف نابودی و استثمار کشور با ت ستیز می کنند و به شیوه های گوناگون با رسانه های مختلف مکتوب و مجازی قصد منزوی آنها را دارند. و متاسفانه عده ای نمای بی سواد یا دنیاطلب با بی بصیرتی، بهانه به دست آنها می دهند. حسینی تصریح کرد: شیخ فضل الله توسط یک نما به جرم تلاش برای ی مشروطه به محکوم شد، همه هوشیار باشند که ایده منهای ت یعنی نه به . راحل می فرمود:« بدون ت خیانت است». وی ادامه داد: دشمنان می خواهند را از بین ببرند بنابراین برای رسیدن به این هدف خود ابتدا جایگاه ت را تضعیف می کنند، مساجد و تکایای مذهبی مراقب باشند، برنامه ریزی هایی برای حذف سخنرانی ت از مجالس شده است تا مراسم صرف زنی و سخنرانی یک غیر شود.حج فریضه بزرگ الهی است ساوه اظهار کرد: شرکت در حج امسال این فریضه بزرگ الهی با وجود همه کارشکنی های قبلی و احتمالا بعدی آل سعود، تصمیم نظام است ولی مسئولین باید مراقبت کامل از امنیت حجاج کنند تا همه مراسم باشکوه، و ابراهیمی برگزار شود. وی افزود: حجاج به جای ید سوغات از بازار عربستان از بازار داخلی ید کنند و در ایام حج با اول وقت به جماعت با برادران اهل سنت مبلغ مکتب صادق(ع) شوند و نقشه وه ها را خنثی کنند.قدس شریف، مساله اول جهان است حسینی با اشاره به جنایات جدید رژیم صهیونیستی گفت: دنیای باید متحد باشند، رژیم گر صهیونیستی طرح سیطره کامل بر مسجد الاقصی را دارد و عده ای را شهید و زخمی کرد. اما فلسطینیان با مقاومت خود توانستند آنها را از تصمیم ظالمانه وادار به عقب نشینی کنند. ساوه تصریح کرد: هتک حرمت مسجد الاقصی اعلان جنگ علیه جهان است و قدس شریف همچنان مساله اول جهان است. وی خاطرنشان کرد: راه نجات خاورمیانه و کشورهای ی این است که همه با هم متحد شده و اسراییل غاصب را از صحنه روزگار محو کنیم. آشتیان: ت و مجلس و ملت باید جلوی زورگویی بایستند/روابط با مشکلات را حل نمی کند به گزارش دیار آفتاب؛ به نقل از سفیر آشتیان؛ حجت ال غلامرضا نیشابوری آشتیان در خطبه های این هفته ضمن محکوم هتک حرمت مسجد الاقصی و جنایات علیه مردم مسلمان میانمار گفت: این جنایت صهیونیست ها و حرمت شکنی مسجدالاقصی اعلام جنگ علیه جهان است و مسلمانان در برابر این اقدام ت نخواهند نشست.هدف اصلی صهیونیست یهودی سازی قدس شریف است وی با اشاره به اه صهیونیت ها از این اقدام گفت: هدف اصلی صهیونیست ها یهودی سازی قدس شریف است و قلوب مسلمانان جهان نسبت به این جنایات آنان جریحه دار شده است. نیشابوری اظهار کرد: بر تمام مسلمانان و علما و نخبگان جهان واجب است که از خود واکنش نشان دهند و اعلام انزجار کنند. آشتیان اظهار کرد: مسئله قدس مسئله اول جهان بوده و باید باقی بماند، مسلمانان جهان از غصب قدس شریف ناراحت اند. وی بیان کرد: گرفتار شدن منطقه به درد و تکفیر و جنگ های نیابتی نباید باعث فراموشی قدس شود، قدس محل معراج است و خط قرمز مسلمانان جهان است.حج یک واجب و فریضه الهی نیشابوری با اشاره اعزام حجاج به حج گفت: متاسفانه در یک ماه گذشته موج ت یبی زیادی در فضای مجازی نسبت به اعزام حج صورت گرفته است. آشتیان افزود: اعزام زائران به حج، تصمیم مسئولین نظام است که صلاح دیدند و این اعزام با عزت و حرمت باید انجام شود، حج یک واجب و فریضه الهی است. وی بیان کرد: چرا برخی ها ب ان مسایل بیکاری و ازدواج جوانان بیان می کنند که حج در اولویت نیست، چرا این ها این حساسیت را به میلیون ها نفر که در سال برای تفریح به ترکیه تایلند و کانادا می روند، نمی گویند ولی برای 80 هزار نفر که برای انجام وظیفه دینی به خانه خدا می روند حساسیت نشان می دهند. نیشابوری تصریح کرد: وزارت گردشگری ترکیه اعلام کرد در 5 ماهه امسال 774 هزار نفر از ایران به ترکیه سفر کرده اند، براساس آمار سالانه ایرانی ها تا 10 میلیارد دلار صرف سفرهای خارجی می کنند، چرا به این ها نمی گویند به این سفرها نروید و پول آن را ج فقرا و ازدواج جوان ها کنید؟!تحریم های جدید نقض روح و جسم است/ به دنبال تحمیل خواسته های نامشروع خود بر ایران آشتیان درخصوص تحریم های جدید گفت: متاسفانه جز خسارت برای ملت ایران چیزی به همراه نداشت، قرار بود با امضای تحریم ها برداشته شود اما نه تنها تحریم ها برداشته نشد بلکه تحریم های جدید و شدیدتری وضع د که از آنها به مادر تحریم ها تعبیر می کنند. وی تصریح کرد: تحریم های جدید هم نقض روح است و هم جسم آن، پیش بینی ی و دلسوزان نظام در مورد محقق شد. نیشابوری افزود: ت و مجلس و ملت باید جلوی زورگویی بایستند و سکوت نکنند، ت باید اشتباهات گذشته خود را جبران کند. باید بداند توافق دوجانبه نیست بلکه یک توافق بین المللی است. آشتیان ادامه داد: ت به هیچ وجه نباید زیر بار مذاکره مجدد برود، چون ئی ها می خواهند قدم به قدم جلو بیایند و خواسته های نامشروع دیگری را مطرح کنند. وی تصریح کرد: یی ها به تمام خواسته های خود رسیده اند ولی ما به هیچ یک از خواسته های خود نرسیده ایم، تحریم ها ثابت کرد که قابل اعتماد نیست و روابط با آن ها مشکلات ما را حل نخواهد کرد.هیات نظارت بر باید فعال تر عمل کند نیشابوری بیان کرد: هیات نظارت بر باید فعال تر عمل کرده و پاسخ قاطع به بدهد، هیات نظارت بر باید تصمیمات قوی بگیرد زیرا تصمیمات ضعیف را پرروتر می کند. آشتیان گفت: برای حفظ ابرقدرتی خود در عرصه بین المللی عربده کشی می کند، در گذشته و حال ثابت شده است که هرگز تسلیم یی ها نمی شود.خطیب محلات:تحریم های جدید ثمره دلبستن به فرهنگ غرب/مقاومت؛ تنها راه مقابله با صهیونیست ها به گزارش دیار آفتاب؛ به نقل از پایگاه خبری صبح محلات، حجت ال مهدی ربانی محلات، در خطبه های این هفته شهر محلات با اشاره به 5 مرداد سالروز اقامه اولین جمع شور پس از انقلاب ی و ضمن تاکید بر زنده نگه داشتن یاد و خاطره ی محراب گفت: به عنوان مهمترین پایگاه بصیرت افزایی و روشنگری در مقابل اعمال و افکار منافقین در دهه 60 مورد هجمه سنگین منافقین قرار گرفت، و متاسفانه در انتخابات گذشته عده ای تلاش د از اعمال همین منافقان قبح ز کنند.وظیفه خطیب هشدار در خصوص انحرافات است وی ادامه داد: وظیفه و رس خطیب ، هشدار درخصوص انحرافات و کم کاری مسئولین برای اصلاح امور است و به فرموده ی، قرارگاه ایمان، تقوا، بصیرت و اخلاق و قلب فرهنگی هر شهر است.کاروان های سفیران رضوی حرکتی در جهت گسترش فرهنگ رضوی ربانی همچنین در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آغاز دهه کرامت بیان کرد: در دهه کرامت مردم باید توجه خاصی به اهل بیت(ع) داشته باشند چراکه اهل بیت(ع) جلوه های کرامت انسانی هستند. خطیب محلات همچنین ضمن تشکر از حضور کاروان سفیران در شهرستان محلات گفت: راه اندازی کاروان های سفیران رضوی که با حضور خدام حرم رضوی ب ا می شود حرکتی مهم است که در چند سال اخیر ایجاد شده و تاثیر بسزایی در گسترش فرهنگ رضوی در سطح کشور خواهد داشت چراکه اعضای این کاروان پیام آوران معنویت از حرم رضوی هستند.مراکز آموزش فنی و حرفه ای، ایجاد فرصتی برای مهارت آموزی و اشتغال محلات در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به قرارگیری در هفته مهارت و اهمیت آموزش های فنی و حرفه ای اظهار کرد: گاها فارغ حصیلان با وجود سواد نظری مناسب از بُعد فنی دارای هیچ تخصصی نیستند و عموما نیز توقع دارند شغلی اداری و پشت میزنشینی برای آنها فراهم شود که در حال حاضر میسر نیست. وی ادامه داد: مراکز آموزش فنی و حرفه ای فرصتی مناسب برای جونان جویای کار است تا بتوانند با دریافت آموزش های رایگان گامی در راستای اشتغال خود و دیگران بردارند.مقاومت؛ تنها راه مقابله با صهیونیست ها/سکوت کشورهای مرتجع عربی خیانت به مردم فلسطین ربانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اقدامات خبیصانه رژیم صهیونیستی در ممانعت از ورود مردم فلسطین به مسجد القصی گفت: مقاومت مردم فلسطین در مقابل اقدامات نژادپرستانه صهیونیست ها برای جلوگیری از ورود به مسجد القصی موج عظیم اعتراضات مردم جهان را در پی داشت ولی متاسفانه کشورهای مرتجع عربی هیچ واکنشی نشان ندادند. خطیب محلات افزود: مقاومت مردم فلسطین در نهایت باعث کوتاه آمدن صهیونیستی از مواضعشان شد و این موضوع نشان داد تنها راه مقابله با صهیونیست ها مقاومت و مبارزه است.تحریم های جدید علیه ایران با هدف تضعیف جبهه مقاومت تصویب شد وی همچنین با اشاره به اجرای عملیات عرسال بیان کرد: این عملیات نشان داد محور مقاومت در حال مقابله مستقیم با ترورست های تکفیری است. ربانی تاکید کرد: عملیات عرسال نقشه های دشمنان در مقابله با محور مقاومت را نقش برآب کرد و نیز با علم به پشتیبانی ایران از محور مقاومت، برای مقابله با ایران، مجدد تحریم های جدیدی را در مجلس نمایندگان تصویب د و تحریم ها جدید نشان داد در بین احزاب و روسای جمهور در برخورد با ایران هیچ تفاوتی وجود ندارد. محلات همچنین تصریح کرد: به اعتراف خود مقامات چنین تحریم هایی تاکنون سابقه نداشته و به قول خود آنها تحریم های جدید مادر تحریم هاست و طبق آن هر شخصی که وزارت امور خارجه وی را ناقض بداند در لیست سیاه قرار خواهد گرفت. و این یعنی بی توجهی به مجامع جهانی و تصمیم گیری تنها از طرف خود و آزاد بودن برای تحریم های جدید. وی افزود: بر اساس تحریم های جدید هر شخص حقیقی و حقوقی که کوچک ترین ارتباطی با داشته باشد در لیست تحریم ها قرار خواهد گرفت.تحریم های جدید نقض آشکار است/تحریم های جدید ثمره دلبستن به فرهنگ غرب است خطیب محلات بیان کرد: برخی ها را مورد تایید ی و غیرقابل نقد می دانند و این در حالیست که ی بارها در سخنان خود به بی توجهی به شروط تاکید شده در جریان مذاکرات انتقاد کرده اند. ربانی را ار اصلی مقابله با تحریم های جدید را اجماع مسئولین دانست و تاکید کرد: تحریم های جدید ناقض آشکار است و همه مسئولین در سطوح مختلف کشور باید برای مقابله با آن اجماع کنند حال آنکه عده ای می گویند مصوبه جدید مجلس نمایندگان تحریم جدیدی نیست بلکه تنها تجمیع تحریم های غیر هسته ای گذشته است و این با واقعیت منطبق نیست. وی علت اصلی تحریم های علیه ایران را ایستادگی ملت ایران برای رسیدن به عزت و آقایی دانست و گفت: در حالیکه ملت و مسئولین ایران از ابتدای انقلاب تاکنون برای رسیدن به عزت و آقایی خود به هیچ ملتی تعدی و نکرده اند از اولین روزهای انقلاب مورد تحریم بوده اند و هدف نهایی از تحریم ها سیطره بر ایران است. محلات خاطرنشان کرد: تحریم های جدید ثمره دلبستن به فرهنگ غرب است و برخورد ظالمان با مظلومان جزو جدانشدنی فرهنگ غربی است و همه باید در مقابل عده ای که به دنبال ایجاد و پیاده این فرهنگ در کشور هستند، ایستادگی کنیم. انتهای پیام/
دونالد ترامپ در چهارمین ماه ورود به کاخ سفید تعلیق تحریم های ایران را تمدید کرد و به این ترتیب نشان داد عج اً به پایبند است همان توافقی که او آن را «بدترین توافق» و «احمقانه» خوانده است. ترامپ همزمان با تمدید تعلیق تحریم ها تحریم های جدیدی را علیه برنامه موشکی ایران وضع کرد. تهران این تحریم ها را محکوم کرده و در گامی تلافی جویانه شماری از شرکت های امریکایی را تحریم کرده است. به گزارش «جوان» 120 روز بعد از ورود ترامپ به کاخ سفید او گام در همان مسیری گذاشت که باراک اوباما رئیس جمهور قبلی امریکا گذاشته بود البته به شیوه ای متفاوت. باراک اوباما در آ ین روزهای حضور در کاخ سفید بر اساس حکمی را امضا کرد که تحریم های هسته ای امریکا علیه ایران را 120 روز تعلیق می کرد. این تعلیق تا روز معتبر بود و دونالد ترامپ قبل ازشروع اولین سفر خارجی خود که 9 روز طول خواهد کشید با امضای یک حکم جدید مجدداً تحریم های هسته ای ایران را طبق تعلیق کرد. وزارت امور خارجه امریکا اعلام کرد مستثنی سازی ایران از برخی تحریم ها را به عنوان بخشی از توافق هسته ای سال 2015 ادامه می دهد. وزارت امور خارجه امریکا همچنین اعلام کرد مستثنی سازی (waiver) تحریم ها علیه ایران را به کنگره امریکا نیز اطلا...
به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری میزان، مجلس نمایندگان روز چهارشنبه در نهایت پس از کش وقوس های فراوان طرح تحریم های جامع علیه ایران، روسیه و کره شمالی را با اکثریت آراء یعنی ۴۱۹ رأی مثبت و تنها ۳ رأی مخالف به تصویب رساند.بر مبنای این طرح ایران به اتهام «حمایت از تروریسم، نقض ، و برنامه توسعه موشک های بالستیک»، کره شمالی به خاطر آزمایش های موشکی بالستیک قاره پیما و بی توجهی به قطعنامه های سازمان ملل و روسیه نیز به بهانه دخ و دستکاری در روند برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶ تحت تحریم های شدید قرار می گیرند.طرحی که روز چهارشنبه هفته پیش مجلس نمایندگان علیه ایران، روسیه و کره شمالی به تصویب رساندند در واقع نسخه جدید و توسعه یافته طرحی بود که در اواسط دادماه سال جاری ۱۴ نفر از نمایندگان مجلس سنا از جمله «رابرت منندز» و «باب کروکر» تحت عنوان «قانون ۲۰۱۷ مقابله با اقدامات بی ثبات کننده ایران» یا به اختصار «s.۷۲۲» به کمیته روابط خارجی مجلس سنا ارائه دادند تا پس از بررسی به در مجلس سنا به رأی گذاشته شود.طرح تحریم های ایران در چهارم دادماه سال جاری در کمیته روابط خارجی مجلس سنای به تصویب رسید که مورد استقبال ت نیز قرار گرفت.
اما پیش از رأی گیری در مجلس سنا دموکرات های مجلس سنا اعلام د تنها در صورتی به این طرح رأی مثبت می دهند که روسیه نیز به این طرح تحریمی اضافه شود، بنابراین علی رغم میل دونالد ترامپ که به نظر می رسد در پی سیاست تنش ز با روسیه باشد، جمهوریخواهان مجلس سنا موافقت د که روسیه را نیز به این طرح تحریمی اضافه کنند.در ۲۴ دادماه ۹۷ سناتور دموکرات وجمهوریخواه به اضافه شدن روسیه به عنوان یک متمم طرح تحریمی ایران رأی مثبت دادند و تنها ۲ دو سناتور رأی منفی دادند.استدلال نمایندگان دموکرات مجلس سنا برای گنجاندن روسیه به این طرح ادعای دخ ت روسیه در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶ است که به تلافی باید مقامات ارش این کشور و نهاد های آن هدف تحریم های این طرح قرار گیرند؛ این طرح تحریمی رئیس جمهور را موظف می کند برای هرگونه کاهش تحریم های روسیه از مجلس نمایندگان (کنگره) اجازه بگیرد.سرانجام مجلس سنا در روز ۲۵ داد با اکثریت آراء طرح تحریم های علیه ایران با عنوان «مقابله با اقدامات بی ثبات کننده ایران» را با ۹۸ رأی موافق و تنها ۲ رأی مخالف به تصویب رساند.هم اکنون این طرح تحریمی مجلس سنا علیه ایران به همراه متمم آن یعنی طرح تحریمی علیه روسیه برای اینکه به قانون تبدیل شود می بایست در کنگره نیز تصویب شود و پس از آن دونالد ترامپ آن را امضاء کند.اما این طرح به مدت چند هفته در مجلس نمایندگان مسکوت باقی ماند و بحث هایی درباره آن درگرفت، دونالد ترامپ و کاخ سفید تلاش می د تا روسیه را از این طرح خارج کنند، و از سوی دیگر مجلس نمایندگان کره شمالی را نیز به این طرح اضافه د.با اضافه شدن کره شمالی به این طرح تحریمی، عنوان کلی آن از «قانون مقابله با اقدامات بی ثبات کننده ایران» به «قانون مقابله با دشمنان از طربق تحریمها» تغییر یافت و با همین عنوان بامداد روز چهارشنبه (۴ مرداد) در کنگره به رأی گذاشته شد و با ۴۱۹ رأی موافق و تنها ۳ رأی مخالف به تصویب رسید.از آنجایی که در مجلس نمایندگان کره شمالی را نیز به طرح اولیه مجلس سنا اضافه کرده‎ بودند و هم اکنون عنوان کلی آن نیز تغییر کرده بود می بایست دوباره به مجلس سنا برگردد و به رأی گذاشته شود؛ مجلس سنا نیز در پنچ شنبه شب (۵ مرداد) طرح تحریم های جامع علیه ایران، روسیه و کره شمالی را با ۹۸ رأی موافق و ۲ رأی منفی به تصویب رساند.هم اکنون این طرح یک گام دیگر برای تبدیل شدن به قانون فاصله ندارد یعنی امضاء دونالد ترامپ. رئیس جمهور این اختیار را دارد تا طرحی را وتو کند، اما گذشته از اینکه کاخ سفید ساعاتی پس از تصویب این طرح در مجلس نمایندگان و مجلس سنا اعلام کرد که دونالد ترامپ با احتمال خیلی بالا این طرح را امضاء می کند، وتو این طرح از سوی دونالد ترامپ عملی کاملا بیهوده است چرا که رأی قاطع دو مجلس به این طرح عملا وتو او را بی اثر می کند؛ بر طبق قانون کنونی رأی وتو رئیس جمهور با دوسوم آراء دو مجلس سنا و نمایندگان بی اثر می شود.در ادامه بخشی از این طرح که مربوط به نوع تحریم های مربوط به ایران است و قرار است پس از امضاء دونالد ترامپ اجرایی شوند آورده شده است.
متن کامل طرح تحریم های جدید علیه ایران
جلسه اول
آقایان کروکر، منندز، روبیو، کاردین، کاتن، آقای کیسی، کروز، بنت، ریچ، ز، سالیوان، بلومنتال، یانگ و کانلی به منظور اعمال تحریم علیه ایران در رابطه با برنامه موشک های بالستیک ایران، حمایت از اقدامات تروریستی بین المللی، نقض و به دلیل سایر مقاصد ایران، طرحی را به کمیته روابط خارجی مجلس سنا تقدیم کرده اند.
طرح
طرح پیش رو به منظور اعمال تحریم علیه ایران در رابطه با برنامه موشک های بالستیک ایران، حمایت از اقدامات تروریستی بین المللی، نقض و به دلیل سایر مقاصد (ایران) با هدف تصویب در سنا و مجلس نمایندگان ارائه می شود.
بخش ۱. عنوان کوتاه؛ فهرست مطالب
(الف) عنوان کوتاه - این لایحه "قانون ۲۰۱۷ مقابله با اقدامات بی ثبات کننده ایران" خوانده می شود.
(ب) فهرست مطالب – محتوای این قانون به شرح زیر است:
بخش ۱. عنوان کوتاه؛ فهرست مطالب
بخش ۲. تعاریف
بخش ۳. راهبرد منطقه ای مقابله با تهدید های متعارف و نامتقارن ایران در خاورمیانه و شمال آفریقا
بخش ۴. اعمال تحریم های بیشتر در پاسخ به برنامه موشک های بالستیک ایران
بخش ۵. اعمال تحریم های مرتبط با تروریسم در رابطه با پاسداران
بخش ۶. اعمال تحریم های بیشتر در رابطه با اشخاص مسئول در نقض
بخش ۷. اعمال تحریم های تسلیحاتی
بخش ۸. تداوم تاثیر تحریم های مرتبط با حمایت ایران از تروریسم
بخش ۹. گزارش درباره هماهنگی میان و اتحادیه اروپا درخصوص اعمال تحریمها
بخش ۱۰. گزارش درباره شهروندان یی بازداشت شده در ایران
بخش ۱۱. استثنائات درباره امنیت ملی و کمک های انساندوستانه؛ قاعده تفسیر
بخش ۱۲. اختیار رئیس جمهوری در بی اثر تحریم هابخش ۲. تعاریف
در این قانون:
(۱) اقدام تروریستی بین المللی- عبارت «قانون تروریستی بین المللی» همان تعریفی را دارد که در بخش ۱۴ قانون تحریم های ایران ۱۹۹۶ آمده است (public law ۱۰۴–۱۷۲؛ ۵۰ u.s.c. ۷، ۱۷۰۱ note).
(۲) کمیته های مربوطه در کنگره. - عبارت «کمیته های مربوطه در کنگره» همان معنی را دارد که در بخش ۱۴ قانون تحریم های ایران ۱۹۹۶ آمده است (public law ۱۲، ۱۰۴–۱۷۲؛ ۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱ note).
(۳) شخص خارجی- عبارت «شخص خارجی» به ی گفته می شود که اهل نباشد.
(۴) شخص ایرانی- عبارت «شخص ایرانی» به ی گفته می شود که (الف) فردی که شهروند ایران است یا ملیت ایرانی دارد؛ یا (ب) شرکتی که تحت قوانین ایران سازماندهی شده یا در حیطه قوانین ت ایران قرار دارد.
(۵) irgc. - عبارت «irgc» یعنی پاسداران انقلاب ی
(۶) دانسته (آگاهانه) – عبارت «دانسته» همان معنایی را دارد که در بخش ۱۴ قانون تحریم های ایران ۱۹۹۶ آمده است (public law ۱۰۴–۱۷۲؛ ۱۱، ۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱ note).
(۷) شخص- عبارت «شخص» یعنی فرد یا شرکت.
(۸) شخص یی- عبارت «شخص یی» یعنی (الف) یک شهروند یی یا یک بیگانه که برای اقامت دائم در به طور کامل پذیرش شده است؛ یا (ب) شرکتی که تحت قوانین یا در چارچوب هر یک از حوزه های قانونی سازماندهی شده باشد؛ شعبه خارجی چنین شرکت هایی شامل این مورد می شود.
بخش ۳. راهبرد منطقه ای برای مقابله با تهدید های متعارف یا نامتقارن ایران در خاورمیانه و شمال آفریقا
(الف) کلیات- خارجه، دفاع، خزانه داری و مدیر آژانس اطلاعات ملی حداکثر تا ۱۸۰ روز پس از تصویب این قانون و هر دو سال یکبار باید بطور مشترک راهبردی را در جهت مقابله با تهدید ها و فعالیت های متعارف و نامتقارن ایران علیه و متحدان کلیدی واشنگتن در خاورمیانه، شمال آفریقا و ماورای آن تدوین کرده و به کمیته های مربوطه در کنگره تسلیم کنند.
(ب) عناصر- راهبردی که در بند فوق آمده باید دربرگیرنده دستکم موارد زیر باشد:
(۱) خلاصه ای از طرح ها، ابزار ها و اه نزدیک و بلند مدت برای مقابله با فعالیت های بی ثبات کنده ایران، از جمله شناسایی کشور هایی که هدف مشترکی در مقابله با اه بی ثبات کننده ایران دارند.
(۲) خلاصه ای از توانمندی ها و کمک های کشور ها به تلاش های مشترک در مقابله با فعالیت های بی ثبا کننده ایران و خلاصه ای از اقدامات یا کمک های بیشتر که هر کشوری می تواند ارائه دهد.
(۳) ارزی توانمندی های نیرو های متعارف ایران و ارزی طرح های ایران برای ارتقای توانمندی های نیرو های متعارف؛ شامل نحوه دستی ، توسعه و استقرار قابلیت های موشک های کروز و بالستیک، هواپیما های بدون سرنشین و قابلیت های ضد دسترسی یا منطقه ممنوعه و توان تهاجمی دریایی.
(۴) ارزی توانمندی های تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک ایران و ارزی طرح های ایرانی برای ارتقای قابلیت های شیمیایی و بیولوژیک.
(۵) ارزی فعالیت های نامتقارن ایران در منطقه، شامل: (الف) حجم، قابلیت ها و فعالیت های پاسداران انقلاب ی از جمله قدس؛ (ب) حجم، قابلیت ها و فعالیت های عملیاتی سایبری ایران؛ (ج) انواع و میزان حمایت های مالی، کمک های مرگبار و غیرمرگبار و آموزش های ایران که در اختیار حزب الله، حماس، گروه های ویژه در عراق، رژیم بشار اسد در ، مبارزان حوثی در یمن و سایر گروه های خشونت طلب در خاورمیانه قرار گرفته است؛ و (د) حیطه و اه عملیات های اطلاعاتی ایران و استفاده از تبلیغات رسانه ای.
(۶) خلاصه ای از اقدامات که به صورت یکجانبه یا در همکاری با ت های خارجی به منظور مقابله با فعالیت های بی ثبات کننده ایران انجام شده است، از جمله: (الف) ممانعت از ارسال سلاح های مرگبار ایرانی به گروه هایی که طبق بخش ۲۱۹ قانون مهاجرت و ملیت (۸ u.s.c. ۱۱۸۹) سازمان های تروریستی خارجی قلمداد می شوند.
(ب) دخ ایران در خطوط بین المللی کشتیرانی تجاری؛
(ج) تلاش ایران برای تضعیف یا برانداختن ت هایی در خاورمیانه که به طور بین المللی به رسمیت شناخته شده اند؛ و
(د) حمایت ایران از رژیم بشار اسد در ، شامل: (a) کمک مالی، تجهیزات و پرسنل نظامی و سایر حمایت های که در اختیار آن رژیم قرار گرفته؛ و (b) حمایت و هدایت سایر بازیگران مسلحی که سوری و ایرانی نیستند و از جانب آن رژیم عمل می کنند.
(ج) شکل راهبرد - راهبرد درخواست شده در بخش (الف) باید به شکل طبقه بندی نشده باشد، اما می تواند همراه با ضمیمه های طبقه بندی شده ارائه شود. بخش ۴. اعمال تحریم های بیشتر در پاسخ به برنامه موشک های بالستیک ایران
(الف) کلیات. - رئیس جمهوری باید تحریم های مندرج در بند (ب) را در رابطه با شخصی که رئیس جمهوری مشخص می کند در همان تاریخ تصویب این قانون یا بعد از آن اعمال کند.
(۱) شخصی که با هر فعالیتی به فعالیت های ت ایران در رابطه با برنامه موشک های بالستیک آن یا هر برنامه دیگر ایران در جهت توسعه و استقرار یا نگهداری سیستم های شلیک تسلیحات کشتار جمعی ازجمله هر تلاشی برای تولید، دستی ، تملک، توسعه، حمل، انتقال یا استفاده از چنین قابلیت هایی کمک مادی کرده باشد یا خطری مادی ایجاد کرده باشد؛
(۲) شرکتی که جانشین شخصیتی شده که در پاراگراف (۱) به آن ارجاع شده است؛
(۳) مالک یا کنترل کننده، تحت مالکیت یا تحت کنترل، یا تحت کنترل مشترک یا مالکیت مشترک شخصیتی است که در پاراگراف (۱) آمده است؛
(۴) از جانب یا برای شخصیتی عمل می کند که در پاراگراف (۱)، (۲) یا (۳) آمده است؛ یا (۵) به طور دانسته [آگاهانه]حمایت های مالی، مادی، فنی یا سایر حمایت ها یا کالا ها و خدمات در حمایت از شخصیت مورد اشاره در پاراگراف (۱)، (۲)، (۳) یا (۴)، ارائه داده یا برای انجام آن تلاش کرده باشد.
(ب) مشروح تحریم ها- شرح تحریم ها در این بخش به صورت زیر است:
(۱) توقیف (بلوکه ) دارایی ها: رئیس جمهوری باید مطابق با قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین المللی، همه نقل و انتقالات دارایی ها و سود های حاصل از این دارایی ها را که به هر شخص موضوعه در بند (الف) تعلق دارد متوقف کند، البته اگر چنین سود ها یا دارایی هایی در باشد یا به بیاید یا در مالکیت یا کنترل شخصیتی یی قرار داشته باشد یا قرار بگیرد.
(۲) راه ندادن به - وزارت خارجه باید از اعطای روادید به شخصی که در بند (الف) آمده و بیگانه است امتناع کند و وزارت امنیت داخلی نباید وی را به ایالات متحده راه دهد.
(ب) مجازات ها- شخصی که هر نوع مقررات، مجوز یا دستوری را که برای اجرای بند (ج) (۱) آمده است نقض کرده، یا در جهت نقض آن تلاش کند، برای نقض آن توطئه کند یا باعث نقض آن شود باید مشمول مجازات هایی شود که در بخش های (ب) و (ج) بند ۲۰۶ قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین المللی می آید (۵۰۹۱ u.s.c. ۱۷۰۵)؛ درست به اندازه مجازات شخصی که مرتکب یک اقدام غیرقانونی تشریح شده در بخش (الف) همان قسمت، شده است.
(د) گزارش درباره کمک ها به برنامه موشک های بالستیک ایران:
(۱) کلیات: رئیس جمهوری تا ۹۰ روز بعد از تصویب این قانون و بعد از آن هر ۱۸۰ روز یکبار باید به گزارشی درباره اشخاصی که در زیر توصیف می شوند به کمیته های مربوطه کنگره ارائه دهد: (الف) شخصی که در دوره مشخص شده در پاراگراف (۲) فعالیتی انجام داده است که به فعالیت های ت ایران در رابطه با برنامه موشک های بالستیک یا هر برنامه دیگری در ایران برای توسعه، استقرار یا نگهداری سیستم های دارای قابلیت شلیک سلاح های کشتار جمعی از جمله هر تلاشی برای تولید، دستی ، تملک، توسعه، حمل، انتقال یا استفاده از چنین قابلیت هایی، کمک مادی کرده یا با ارائه کمک مادی خطری را ایجاد کرده است. (ب) شخصی که جانشین شخصی شده که در زی اراگراف (الف) به آن ارجاع شده است؛
(ج) مالک یا کنترل کننده، تحت مالکیت یا تحت کنترل، یا مالکیت مشترک یا تحت کنترل مشترک شخصیتی است که در زی اراگراف (الف) آمده است؛
(د) برای یا از جانب شخصی عمل می کند که در زی اراگراف (الف)، (ب) یا (ج) آمده است؛ یا
(ه) بدانیم یا باور داشته باشیم که حمایت های مالی، مادی، فنی یا سایر حمایت ها یا کالا ها و خدمات در حمایت از شخص مورد اشاره در زی اراگراف (الف)، (ب)، (ج) یا (د)، ارائه داده یا برای آن تلاش کرده باشد.
(۲) دوره مشخص شده:دوره مشخص شده در این پاراگراف دوره ای است که (الف) در صورتی که اولین گزارش طبق پاراگراف (۱) ارائه شود این دوره از ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۵ شروع شده و در تاریخ تسلیم گزارش پایان می یابد؛ و (ب) در صورتی که گزارش دیگری وجود داشته باشد و طبق دوره ۱۸۰ روزه به پیش می رود.
(۳) شکل گزارش: هر گزارشی که طبق پاراگراف (الف) ارائه شود باید به شکل طبقه بندی نشده باشد، اما می تواند یک ضمیمه طبقه بندی شده داشته باشد. بخش ۵. اعمال تحریم های مرتبط با تروریسم در رابطه با پاسداران
(الف) یافته ها- کنگره به دنبال یافته های زیر است:
(۱) پاسداران مشمول فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ (۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱ note) در رابطه با توقیف دارایی های اشاعه دهندگان و حامیان سیستم پرتاب تسلیحات کشتار جمعی، لایحه جامع تحریم ها، پاسخگویی و عدم سرمایه گذاری در ایران ۲۰۱۰ (۲۲ u.s.c. ۱۱، ۸۵۰۱ et seq.)، دستور اجرایی ۱۳۵۵۳ (۵۰ u.s.c. ۱۲، ۱۷۰۱ note) در رابطه با توقیف دارایی ها و ممانعت از ورود اشخاص خاصی به ایالات متحده در ارتباط با نقض فاحش توسط ت ایران و از طریق فناوری اطلاعات است.
(۲) نیروی قدس پاسداران انقلاب ی (که در این بخش ‘‘irgc-qf’’ خوانده می شود) بازوی اصلی ت ایران برای اجرای سیاست های آن در حمایت از گروه های تروریستی و شورشی است. نیروی قدس پاسداران انقلاب ی کمک لجستیکی، حمایت مادی، آموزشی و مالی در اختیار شبه نظامیان و عوامل تروریستی در سراسر خاورمیانه و جنوب آسیا قرار می دهد و در اکتبر ۲۰۰۷ به دلیل حمایت از تروریسم و از سوی وزارت خزانه داری و متعاقب فرمان اجرایی ۱۳۲۲۴۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱ note) مرتبط با توقیف اموال و منع نقل و انتقالات میان اشخاصی که مرتکب اعمال تروریستی شده یا تهدید به ارتکاب آن می کنند یا از آن حمایت می کنند) تحریم هایی علیه آن وضع شد.
(۳) کلیت پاسداران (نه فقط قدس) مسئول اجرای برنامه بین المللی ایران برای اجرای فعالیت های بی ثبات کننده، حمایت از اقدامات تروریستی بین المللی و برنامه موشک های بالستیک است.
(ب) کلیات- رئیس جمهوری تا ۹۰ روز پس از تصویب این لایحه، تحریم های مشروح در بخش (ج) را در رابطه با انقلاب ی و اشخاص خارجی را که مقام، عامل یا وابسته هستند، اعمال خواهد کرد.
(ج) مشروح تحریم ها: تحریم های مشروح در این بخش تحریم هایی است که متعاقب فرمان اجرایی ۱۳۲۲۴ (۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱ note مربوط به توقیف دارایی ها و ممنوعیت نقل و انتقالات [مالی]با افرادی که مرتکب اعمال تروریستی شده یا تهدید به ارتکاب آن کرده اند یا از تروریسم حمایت می کنند) در رابطه با شخص خارجی اعمال می شود. بخش ۶. اعمال تحریم های بیشتر در رابطه با اشخاص مسئول در نقض
(الف) کلیات: خارجه باید تا ۹۰ روز پس از تصویب این لایحه و پس از آن به صورت سالانه فهرستی از هر شخصی که طبق شواهد معتبر زیر تعیین می کند به کمیته های مربوطه در کنگره ارائه دهد.
(۱) مرتکب کشتار غیرقانونی، شکنجه یا سایر مواردی که به طور بین المللی نقض آشکار خوانده می شود، شده باشد، علیه افراد داخل که بخواهند: (الف) فعالیت غیرقانونی مقامات تی ایران را فاش کنند؛ یا (ب) به هایی مانند مذهب، بیان، اجتماع و انجمن و حق محاکمه عادلانه و انتخابات دمکراتیک و ی را که به صورت بین المللی به رسمیت شناخته شده است، دست یابند، یا آن ها را اجرا کند، یا از آن ها دفاع کنند یا اشاعه دهند. و (۲) به عنوان عامل یک شخص خارجی یا از جانب آن در فعالیتی که در پاراگراف (۱) شرح آن رفته، فعالیت کرده باشد.
(ب) شرح تحریم ها:
(۱) کلیات: رئیس جمهوری می تواند طبق لایحه اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین المللی (۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱ et seq.) همه نقل و انتقال دارایی ها و سود دارایی های شخص مورد نظر در بند (الف) را اگر در ایالات متحده باشد یا به ایالات متحده بیاید یا تحت مالکیت یا کنترل یک شخص یی باشد یا دربیاید، مسدود کند.
(۲) مجازات ها: هر فردی که پاراگراف (۱) یا هر مقرراتی، مجوزی یا فرمانی را که در جهت اجرای پاراگراف (۱) صادر شده باشد زیر پا بگذارد یا برای نقض آن تلاش کند یا باعث نقض آن شود باید مشمول مجازات هایی شود که در بخش های (ب) و (ج) قسمت ۲۰۶ لایحه اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین المللی (۵۰ u.s.c. ۱۷۰۵) مطرح شده است؛ درست به اندازه شخصی که مرتکب عملی غیرقانونی شده و در بخش (الف) همان قسمت توضیح داده شده است. بخش ۷. اعمال تحریم های تسلیحاتی
(الف) بطور کلی، به استثنای قسمت (د)، رئیس جمهوری باید تحریم های مشروح در بخش (ب) را در رابطه با هر فردی که در زیر می آید اعمال کند:
(۱) فردی که مشارکت دارد در هر فعالیتی که از لحاظ مادی به تامین، فروش یا انتقال مستقیم یا غیرمستقیم هر نوع تانک، خودروی زرهی، سیستم های توپخانه ای با کالیبر بالا، هواپیمای جنگی، هلی کوپتر جنگی، ناو، موشک یا سیستم های موشکی طبق تعریف و اه برنامه ثبت تسلیحات متعارف سازمان ملل به ایران یا از ایران و استفاده یا بهره گرفتن از آن ها در ایران یا توسط ایران نقش داشته باشد؛ یا
(۲) شخصی که هر نوع آموزش فنی، خدمات یا منابع مالی، توصیه یا دیگر خدمات یا کمک های مربوط به تامین، فروش، انتقال، تولید، نگهداری و استفاده از تسلیحات و موارد مربوطه مشروحه در پاراگراف (۱) در اختیار ایران قرار دهد.
(ب) شرح تحریم ها: (۱) توقیف دارایی: رئیس جمهوری باید طبق لایحه اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین المللی (۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱، ۱۴ et seq.) همه نقل و انتقالات دارایی ها و سود دارایی های شخص مورد نظر در بند (الف) را اگر چنین دارایی ها و سود هایی در ایالات متحده باشد یا به ایالات متحده بیاید یا تحت مالکیت یا کنترل یک شخص یی باشد یا دربیاید، مسدود کند.
(۲) راه ندادن به : وزارت خارجه باید از اعطای روادید به شخصی که در بند (الف) آمده و بیگانه است امتناع کند و وزارت امنیت داخلی نباید وی را به ایالات متحده راه دهد.
(ج) مجازات ها: هر فردی که پاراگراف (ب) (۱) یا هر مقرراتی، مجوزی یا فرمانی را که در جهت اجرای پاراگراف (۱) صادر شده باشد زیر پا بگذارد یا برای نقض آن تلاش کند یا باعث نقض آن شود باید مشمول مجازات هایی شود که در بخش های (ب) و (ج) قسمت ۲۰۶ لایحه اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین المللی (۵۰۷ u.s.c. ۱۷۰۵) مطرح شده است؛ درست به همان اندازه ای که یک شخص مرتکب عملی غیرقانونی شده و در بخش (الف) همان قسمت توضیح داده شده است.
(د) استثنا: نیازی نیست که رئیس جمهوری تحریم های بخش (الف) را علیه شخصی که در فعالیتی که شرحش آمده است، اعمال کند، اما به شرطی که رئیس جمهوری به کمیته مربوطه در کنگره مجوز بدهد که: (۱) اجازه این فعالیت به سود منافع ملی است؛ (۲) ایران دیگر تهدیدی مهم علیه امنیت ملی ایالات متحده و متحدان ایالات متحده نیست؛ و (۳) حکومت ایران حمایت مالی و عملیاتی از اقدامات تروریستی را متوقف کرده است و دیگر شرایط لازم برای معرفی به عنوان یک ت حامی تروریسم را ندارد. (ه) تعریف ت حامی تروریسم: در این بخش، عبارت « ت حامی تروریسم» به معنای کشوری است که خارجه ( ) تعیین کرده است تش مکررا بنا به مقاصد زیر از اقدامات تروریستی حمایت کرده است:
(۱) بخش ۶ (j) (۱) (a) لایحه صادرات ت ۱۹۷۹ (۵۰ u.s.c. ۴۶۰۵ (j) (۱) (a ادامه اجرای آن متعاقب لایحه اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری به و به قوت خود باقی است (۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱ et ۹ seq)
(۲) بخش ۶۲۰ (a) لایحه کمک های خارجی ۱۹۶۱ (۲۲ u.s.c. ۲۳۷۱ (a)
(۳) بخش ۴۰ (d) لایحه کنترل صادرات سلاح (۲۲ u.s.c. ۲۷۸d)؛ یا
(۴) یا هر ماده قانونی دیگر. بخش ۸. ادامه تاثیر تحریم های مرتبط با حمایت ایران از تروریسم
(الف) کلیات: تحریم های که در رابطه با یک شخص طبق دستور اجرایی ۱۳۳۸۲ (۵۰، ۱۹ u.s.c. ۱۷۰۱ note در رابطه با توقیف دارایی های توزیع کنندگان سیستم های شلیک تسلیحات کشتار جمعی) یا فرمان اجرایی ۱۳۲۲۴ (۵۰ u.s.c.۲۲، ۱۷۰۱ note; در رابطه با توقیف دارایی ها و ممانعت از مبادلات با اشخاصی که مرتکب تروریسم شده یا از تهدید به ارتکاب آن می کنند یا از آن حمایت می کنند) اعمال شده و تحریم هایی که در نتیجه فعالیت های مشروح در بخش (ب) آمده اند و تا روز قبل از تصویب این لایحه به قوت خود باقی است تا ۹۰ روز بعد از آنکه رئیس جمهوری مجوز مشروح در بخش (ج) در رابطه با آن شخص را به کمیته های مربوطه در کنگره تقدیم می کند به قوت خود باقی خواهد ماند. (ب) مشروح فعالیت ها: فعالیتی که در این بخش شرح داده می شود عبارت است از-
(۱) فعالیتی که به برنامه موشک های بالستیک ت ایران کمک کند؛ یا
(۲) از اقدامات تروریستی حکومت ایران حمایت کند.
(ج) مجوز:
(۱) کلیات: مجوزی که در این بخش شرح داده می شود مجوزی است که شخصی در رابطه با تحریم های اعمالی تحت فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ یا فرمان اجرایی ۱۳۲۲۴، طی سه ماهه منتهی به تاریخ مجوز، ب کرده است و از هر فعالیت مشروح در بخش (ب) حمایت نکرده، اما یا آن را تسهیل کرده یا در آن مشارکت داشته است.
(۲) ارسال به کنگره:
(الف) کلیات: رئیس جمهوری باید مجوز شرح داده شده در پاراگراف (۱) را به صورت مکتوب به کمیته های مربوطه در کنگره تسلیم کند و شامل توجیهات لازم برای صدور مجوز باشد.
(ب) شکل مجوز: مجوزی که در پاراگراف (۱) شرح داده شده است باید به صورت طبقه بندی نشده ارائه شود، اما می تواند شامل یک ضمیمه طبقه بندی شده باشد.
(د) اعمال مجدد: اگر تحریم ها علیه شخصی که مشمول این بخش است، معلق شود اگر رئیس جمهوری مشخص کند که آن شخص فعالیت های مشروح در بخش (ب) را از سر گرفته است چنین تحریم هایی باید دوباره اعمال شود.
بخش ۹. گزارش هماهنگی تحریم ها میان ایالات متحده و اتحادیه اروپا
(الف) کلیات: رئیس جمهوری باید تا ۹۰ روز پس از تصویب این لایحه و هر ۱۸۰ روز پس از آن، گزارشی مشتمل بر موارد زیر به کمیته مربوطه در کنگره ارسال کند:
(۱) تشریح هر یک از موارد مطروحه طی دوره مشخص شده در بخش (ب) که:
(الف) علیه شخصی به دلیل فعالیتی در ارتباط با اشاعه تسلیحات کشتار جمعی یا سیستم های پرتاب چنین تسلیحاتی به ایران یا توسط ایران، حمایت از اقدامات تروریستی ایران یا نقض در ایران تحریمی را اعمال کرده است، اما اتحادیه اروپا تحریم های مربوطه را اعمال نکرده است؛ و
(ب) اتحادیه اروپا علیه شخصی به دلیل فعالیتی در ارتباط با اشاعه تسلیحات کشتار جمعی یا سیستم های پرتاب چنین تسلیحاتی به ایران یا توسط ایران، حمایت از اقدامات تروریستی ایران یا نقض در ایران تحریمی را اعمال کرده است، اما تحریم های مربوطه را اعمال نکرده است.
(۲) توضیح دلیل اینکه چه تفاوتی میان تحریم های اتحادیه اروپا و تحریم های در زی اراگراف های (الف) و (ب) پاراگراف (۱) آمده است، وجود دارد.
(ب) دوره مشخص شده: دوره مشخص شده در این بخش عبارت است از:
(۱) اگر گزارش اول درباره بخش (الف) ارائه شود آغاز آن از ۲۲ سپتامبر ۲۰۰۹ خواهد بود و پایان آن زمانی است که تحویل می شود. (۲) در صورتی که گزارش دیگری وجود داشته باشد دوره ۱۸۰ روزه پیش از تسلیم ملاک است.
(ج) شکل گزارش. - گزارشی که طبق بخش (الف) ارائه می شود باید به صورت غیرطبقه بندی نشده باشد، اما می تواند ضمیمه ای طبقه بندی شده داشته باشد. بخش ۱۰: گزارش درباره شهروندان یی بازداشت شده در ایران
(الف) کلیات: رئیس جمهوری باید تا ۹۰ روز پس از تصویب این لایحه و پس از آن هر ۱۸۰ روز یکبار، گزارشی درباره شهروندان ایالات متحده بازداشت شده و همچنین آنانی که شهروند سایر کشور ها نیز هستند و توسط ایران یا گروه های مورد حمایت ایران بازداشت شده اند به کمیته مربوطه در کنگره ارائه دهد. این گزارش باید شامل موارد زیر باشد:
(۱) اطلاعات درباره هر مسئول تی در ایران که به هر نحوی در این بازداشت ها دخیل است؛ و
(۲) خلاصه ای از تلاش های ت که به منظور سریع این شهروندان انجام شده است.
(ب) شکل گزارش: این گزارش که در بخش (الف) خواسته شده است باید به صورت غیرطبقه بندی نشده ارائه شود، اما می تواند یک ضمیمه طبقه بندی شده داشته باشد. بخش ۱۱. استثنائات درباره امنیت ملی و کمک های انساندوستانه؛ قاعده تفسیر
(الف) کلیات- فعالیت های زیر باید از تحریم های بخش های ۴، ۵، ۶ و ۷ مستثنی باشد:
(۱) هر فعالیتی که مشمول بند پنج (v) لایحه امنیت ملی ۱۹۴۷ (۵۰ u.s.c. ۳۰۹۱ et seq.) یا فعالیت های اطلاعاتی مجوزدار است.
(۲) پذیرش یک بیگانه در اگر مست م تبعیت از تعهدات ایالات متحده در توافقنامه میان سازمان ملل و درباره مقر سازمان ملل (امضا شده در ۲۶ ژوئن ۱۹۴۷ در لِیک سا ِس و اجرا شده در ۲۱ نوامبر ۱۹۴۷) یا تحت کنوانسیون روابط کنسولی وین (۲۴ آوریل ۱۹۶۳ در وین و اجرا شده در ۱۹ مارس ۱۹۶۷) باشد.
(۳) انجام یا تسهیل مبادلات برای فروش کالا های کشاورزی، غذا، دارو یا تجهیزات پزشکی به ایران یا برای کمک های انساندوستانه به مردم ایران، شامل همکاری در مبادلات مالی مرتبط با کمک های انساندوستانه یا با اه انساندوستانه، انتقال کالا یا خدماتی که برای کمک ها و اه انساندوستانه ضروری است یا صرفا برای تماس های تصادفی در مسیر تامین کمک های انساندوستانه یا برای مقاصد انساندوستانه با افرادی که تحت کنترل شخص خارجی مشمول تحریم های این لایحه است.
(ب) تعاریف- در این بخش:
(۱) کالا های کشاورزی: عبارت "کالا های کشاورزی" همان معنایی را دارد که در بخش ۱۰۲ قانون تجارت کشاورزی ۱۹۷۸ (۷ u.s.c. ۵۶۰۲) آمده است.
(۲) تجهیزات پزشکی: عبارت "تجهیزات پزشکی" همان معنایی را دارد که "تجهیزات" در بخش ۲۰۱ قانون فدرال غذا، دارو و لوازم آرایشی (۲۱ u.s.c. ۳۲۱) دارد.
(ج) قاعده تفسیر:هیچ یک از بخش های این لایحه نباید به منظور محدود اختیارات رئیس جمهوری در جهت مشمول اشخاص در تحریم ها برحسب قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین المللی (۲۱ u.s.c. ۲۰، ۳۲۱) تفسیر شود. بخش ۱۲. اختیارات رئیس جمهوری در بلااثر تحریم ها
(الف) مصادیق اختیارات بلااثر (صدور معافیت):
(۱) کلیات: رئیس جمهوری می تواند برای مدتی که نباید بیشتر از ۱۸۰ روز باشد و طبق ا امات بخش های ۴، ۵، ۶، ۷ و ۸، به طور مورد به مورد بخش هایی از تحریم های ادامه یافته علیه یک شخص را بلااثر کند. پس از آنکه رئیس جمهوری گزارش هایی را که برای منافع ملی حیاتی است به کمیته های مربوطه در کنگره ارائه می دهد می تواند برای مدتی که کمتر از ۳۰ روز نیست چنین تحریم هایی را بلااثر کند.
(۲) تمدید بلااثر ها (تجدید معافیت ها): رئیس جمهوری می تواند به صورت مورد به مورد بخش های بلااثر شده تحت پاراگراف (۱) را تا ۱۵ روز پیش از انقضای بلااثرها، و برای مدت اضافی دیگری که نباید بیشتر از ۱۶۰ روز باشد، تمدید کند. رئیس جمهوری گزارش مشروح در پاراگراف (۱) را به کمیته های مربوطه در کنگره ارائه می کند.
(۳) تمدید های متوالی: اگر رئیس جمهوری از روند های مندرج در پاراگراف (۲) برای هر بار تمدید بلااثر ها پیروی کند و گزارش مشروح در پاراگراف (۱) را ارائه دهد، می توان از اختیارات مندرج در پاراگراف (۲) برای دوره های اضافی بلااثر تحریم ها استفاده کرد. اما این دوره ها نباید بیشتر از ۱۸۰ روز باشد. (ب) محتوای گزارش های تحریم های بلااثر شده (گزارش های معافیت): هر گزارشی که طبق بخش (الف) در رابطه با بلااثر تحریم ها و مطابق بخش های ۴، ۵، ۶، ۷ در ارتباط با شخصی یا تمدید بلااثر تحریم ها ارائه می شود باید شامل موارد زیر باشد.
(۱) اعلام یک منطق ویژه و دقیق برای مشخص بلااثر ها که این امری حیاتی برای منافع ملی ایالات متحده است؛
(۲) توضیح اقدامی که باعث شده است شخصی مشمول تحریم ها شود؛
(۳) توضیح تلاش هایی که انجام داده است تا همکاری ت با نهاد قضایی اولیه را برای مجازات یا خاتمه داده به عمل شخص یا اقدام در محلی که فعالیتش در پاراگراف (۲) شرح داده شده است، تضمین کند.
(۴) ارزی اهمیت فعالیت توصیف شده در پاراگراف (۲) در کمک به توانایی ایران برای تهدید منافع یا متحدان ، توسعه سیستم های پرتاب تسلیحات کشتار جمعی، حمایت از اقدامات تروریستی بین المللی یا نقض ی هر شخصی در ایران.
(ج) تاثیر گزارش در بلااثر تحریم ها (معافیت): اگر رئیس جمهوری در رابطه با بلااثر تحریم ها علیه شخصی مطابق بخش های ۴، ۵، ۶، ۷ و یا ۸ یا تمدید بلااثر تحریم ها گزارشی طبق بخش (الف) ارائه دهد نیازی نخواهد بود رئیس جمهوری تحریم های بخش های ۴، ۵، ۶، ۷ و یا ۸ در رابطه با شخص توصیف شده در گزارش دوره ۳۰ روزه مندرج در قسمت (الف) حفظ کرده یا اعمال کند. انتهای پیام/
در این گزارش جزئیات کامل تحریمهای جدید که قرار است به زودی اجرایی شود آمده است.به گزارش گروه رسانه های دیگر آنا از میزان، مجلس نمایندگان روز چهارشنبه در نهایت پس از کش وقوس های فراوان طرح تحریم های جامع علیه ایران، روسیه و کره شمالی را با اکثریت آراء یعنی ۴۱۹ رأی مثبت و تنها ۳ رأی مخالف به تصویب رساند.بر مبنای این طرح ایران به اتهام «حمایت از تروریسم، نقض ، و برنامه توسعه موشک های بالستیک»، کره شمالی به خاطر آزمایش های موشکی بالستیک قاره پیما و بی توجهی به قطعنامه های سازمان ملل و روسیه نیز به بهانه دخ و دستکاری در روند برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶ تحت تحریم های شدید قرار می گیرند.طرحی که روز چهارشنبه هفته پیش مجلس نمایندگان علیه ایران، روسیه و کره شمالی به تصویب رساند در واقع نسخه جدید و توسعه یافته طرحی بود که در اواسط دادماه سال جاری ۱۴ نفر از نمایندگان مجلس سنا از جمله «رابرت منندز» و «باب کروکر» تحت عنوان «قانون ۲۰۱۷ مقابله با اقدامات بی ثبات کننده ایران» یا به اختصار «s.۷۲۲» به کمیته روابط خارجی مجلس سنا ارائه دادند تا پس از بررسی به در مجلس سنا به رأی گذاشته شود.طرح تحریم های ایران در چهارم دادماه سال جاری در کمیته روابط خارجی مجلس سنای به تصویب رسید که مورد استقبال ت نیز قرار گرفت.
اما پیش از رأی گیری در مجلس سنا دموکرات های مجلس سنا اعلام د تنها در صورتی به این طرح رأی مثبت می دهند که روسیه نیز به این طرح تحریمی اضافه شود، بنابراین علی رغم میل دونالد ترامپ که به نظر می رسد در پی سیاست تنش ز با روسیه باشد، جمهوریخواهان مجلس سنا موافقت د که روسیه را نیز به این طرح تحریمی اضافه کنند.در ۲۴ دادماه ۹۷ سناتور دموکرات وجمهوریخواه به اضافه شدن روسیه به عنوان یک متمم طرح تحریمی ایران رأی مثبت دادند و تنها ۲ دو سناتور رأی منفی دادند.استدلال نمایندگان دموکرات مجلس سنا برای گنجاندن روسیه به این طرح ادعای دخ ت روسیه در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶ است که به تلافی باید مقامات ارش این کشور و نهاد های آن هدف تحریم های این طرح قرار گیرند؛ این طرح تحریمی رئیس جمهور را موظف می کند برای هرگونه کاهش تحریم های روسیه از مجلس نمایندگان (کنگره) اجازه بگیرد.سرانجام مجلس سنا در روز ۲۵ داد با اکثریت آراء طرح تحریم های علیه ایران با عنوان «مقابله با اقدامات بی ثبات کننده ایران» را با ۹۸ رأی موافق و تنها ۲ رأی مخالف به تصویب رساند.هم اکنون این طرح تحریمی مجلس سنا علیه ایران به همراه متمم آن یعنی طرح تحریمی علیه روسیه برای اینکه به قانون تبدیل شود می بایست در کنگره نیز تصویب شود و پس از آن دونالد ترامپ آن را امضاء کند.اما این طرح به مدت چند هفته در مجلس نمایندگان مسکوت باقی ماند و بحث هایی درباره آن درگرفت، دونالد ترامپ و کاخ سفید تلاش می د تا روسیه را از این طرح خارج کنند، و از سوی دیگر مجلس نمایندگان کره شمالی را نیز به این طرح اضافه د.با اضافه شدن کره شمالی به این طرح تحریمی، عنوان کلی آن از «قانون مقابله با اقدامات بی ثبات کننده ایران» به «قانون مقابله با دشمنان از طربق تحریمها» تغییر یافت و با همین عنوان بامداد روز چهارشنبه (۴ مرداد) در کنگره به رأی گذاشته شد و با ۴۱۹ رأی موافق و تنها ۳ رأی مخالف به تصویب رسید.از آنجایی که در مجلس نمایندگان کره شمالی را نیز به طرح اولیه مجلس سنا اضافه کرده‎ بودند و هم اکنون عنوان کلی آن نیز تغییر کرده بود می بایست دوباره به مجلس سنا برگردد و به رأی گذاشته شود؛ مجلس سنا نیز در پنچ شنبه شب (۵ مرداد) طرح تحریم های جامع علیه ایران، روسیه و کره شمالی را با ۹۸ رأی موافق و ۲ رأی منفی به تصویب رساند.هم اکنون این طرح یک گام دیگر برای تبدیل شدن به قانون فاصله دارد، یعنی امضاء دونالد ترامپ. رئیس جمهور این اختیار را دارد تا طرحی را وتو کند، اما گذشته از اینکه کاخ سفید ساعاتی پس از تصویب این طرح در مجلس نمایندگان و مجلس سنا اعلام کرد که دونالد ترامپ با احتمال خیلی بالا این طرح را امضاء می کند، وتو این طرح از سوی دونالد ترامپ عملی کاملا بیهوده است چرا که رأی قاطع دو مجلس به این طرح عملا وتو او را بی اثر می کند؛ بر طبق قانون کنونی رأی وتو رئیس جمهور با دوسوم آراء دو مجلس سنا و نمایندگان بی اثر می شود.در ادامه بخشی از این طرح که مربوط به نوع تحریم های مربوط به ایران است و قرار است پس از امضاء دونالد ترامپ اجرایی شوند آورده شده است.
متن کامل طرح تحریم های جدید علیه ایران
جلسه اول
آقایان کروکر، منندز، روبیو، کاردین، کاتن، آقای کیسی، کروز، بنت، ریچ، ز، سالیوان، بلومنتال، یانگ و کانلی به منظور اعمال تحریم علیه ایران در رابطه با برنامه موشک های بالستیک ایران، حمایت از اقدامات تروریستی بین المللی، نقض و به دلیل سایر مقاصد ایران، طرحی را به کمیته روابط خارجی مجلس سنا تقدیم کرده اند.
طرح
طرح پیش رو به منظور اعمال تحریم علیه ایران در رابطه با برنامه موشک های بالستیک ایران، حمایت از اقدامات تروریستی بین المللی، نقض و به دلیل سایر مقاصد (ایران) با هدف تصویب در سنا و مجلس نمایندگان ارائه می شود.
بخش ۱. عنوان کوتاه؛ فهرست مطالب
(الف) عنوان کوتاه - این لایحه "قانون ۲۰۱۷ مقابله با اقدامات بی ثبات کننده ایران" خوانده می شود.
(ب) فهرست مطالب – محتوای این قانون به شرح زیر است:
بخش ۱. عنوان کوتاه؛ فهرست مطالب
بخش ۲. تعاریف
بخش ۳. راهبرد منطقه ای مقابله با تهدید های متعارف و نامتقارن ایران در خاورمیانه و شمال آفریقا
بخش ۴. اعمال تحریم های بیشتر در پاسخ به برنامه موشک های بالستیک ایران
بخش ۵. اعمال تحریم های مرتبط با تروریسم در رابطه با پاسداران
بخش ۶. اعمال تحریم های بیشتر در رابطه با اشخاص مسئول در نقض
بخش ۷. اعمال تحریم های تسلیحاتی
بخش ۸. تداوم تاثیر تحریم های مرتبط با حمایت ایران از تروریسم
بخش ۹. گزارش درباره هماهنگی میان و اتحادیه اروپا درخصوص اعمال تحریمها
بخش ۱۰. گزارش درباره شهروندان یی بازداشت شده در ایران
بخش ۱۱. استثنائات درباره امنیت ملی و کمک های انساندوستانه؛ قاعده تفسیر
بخش ۱۲. اختیار رئیس جمهوری در بی اثر تحریم هابخش ۲. تعاریف
در این قانون:
(۱) اقدام تروریستی بین المللی- عبارت «قانون تروریستی بین المللی» همان تعریفی را دارد که در بخش ۱۴ قانون تحریم های ایران ۱۹۹۶ آمده است (public law ۱۰۴–۱۷۲؛ ۵۰ u.s.c. ۷، ۱۷۰۱ note).
(۲) کمیته های مربوطه در کنگره. - عبارت «کمیته های مربوطه در کنگره» همان معنی را دارد که در بخش ۱۴ قانون تحریم های ایران ۱۹۹۶ آمده است (public law ۱۲، ۱۰۴–۱۷۲؛ ۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱ note).
(۳) شخص خارجی- عبارت «شخص خارجی» به ی گفته می شود که اهل نباشد.
(۴) شخص ایرانی- عبارت «شخص ایرانی» به ی گفته می شود که (الف) فردی که شهروند ایران است یا ملیت ایرانی دارد؛ یا (ب) شرکتی که تحت قوانین ایران سازماندهی شده یا در حیطه قوانین ت ایران قرار دارد.
(۵) irgc. - عبارت «irgc» یعنی پاسداران انقلاب ی
(۶) دانسته (آگاهانه) – عبارت «دانسته» همان معنایی را دارد که در بخش ۱۴ قانون تحریم های ایران ۱۹۹۶ آمده است (public law ۱۰۴–۱۷۲؛ ۱۱، ۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱ note).
(۷) شخص- عبارت «شخص» یعنی فرد یا شرکت.
(۸) شخص یی- عبارت «شخص یی» یعنی (الف) یک شهروند یی یا یک بیگانه که برای اقامت دائم در به طور کامل پذیرش شده است؛ یا (ب) شرکتی که تحت قوانین یا در چارچوب هر یک از حوزه های قانونی سازماندهی شده باشد؛ شعبه خارجی چنین شرکت هایی شامل این مورد می شود.
بخش ۳. راهبرد منطقه ای برای مقابله با تهدید های متعارف یا نامتقارن ایران در خاورمیانه و شمال آفریق
(الف) کلیات- خارجه، دفاع، خزانه داری و مدیر آژانس اطلاعات ملی حداکثر تا ۱۸۰ روز پس از تصویب این قانون و هر دو سال یکبار باید بطور مشترک راهبردی را در جهت مقابله با تهدید ها و فعالیت های متعارف و نامتقارن ایران علیه و متحدان کلیدی واشنگتن در خاورمیانه، شمال آفریقا و ماورای آن تدوین کرده و به کمیته های مربوطه در کنگره تسلیم کنند.
(ب) عناصر- راهبردی که در بند فوق آمده باید دربرگیرنده دستکم موارد زیر باشد:
(۱) خلاصه ای از طرح ها، ابزار ها و اه نزدیک و بلند مدت برای مقابله با فعالیت های بی ثبات کنده ایران، از جمله شناسایی کشور هایی که هدف مشترکی در مقابله با اه بی ثبات کننده ایران دارند.
(۲) خلاصه ای از توانمندی ها و کمک های کشور ها به تلاش های مشترک در مقابله با فعالیت های بی ثبا کننده ایران و خلاصه ای از اقدامات یا کمک های بیشتر که هر کشوری می تواند ارائه دهد.
(۳) ارزی توانمندی های نیرو های متعارف ایران و ارزی طرح های ایران برای ارتقای توانمندی های نیرو های متعارف؛ شامل نحوه دستی ، توسعه و استقرار قابلیت های موشک های کروز و بالستیک، هواپیما های بدون سرنشین و قابلیت های ضد دسترسی یا منطقه ممنوعه و توان تهاجمی دریایی.
(۴) ارزی توانمندی های تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک ایران و ارزی طرح های ایرانی برای ارتقای قابلیت های شیمیایی و بیولوژیک.
(۵) ارزی فعالیت های نامتقارن ایران در منطقه، شامل: (الف) حجم، قابلیت ها و فعالیت های پاسداران انقلاب ی از جمله قدس؛ (ب) حجم، قابلیت ها و فعالیت های عملیاتی سایبری ایران؛ (ج) انواع و میزان حمایت های مالی، کمک های مرگبار و غیرمرگبار و آموزش های ایران که در اختیار حزب الله، حماس، گروه های ویژه در عراق، رژیم بشار اسد در ، مبارزان حوثی در یمن و سایر گروه های خشونت طلب در خاورمیانه قرار گرفته است؛ و (د) حیطه و اه عملیات های اطلاعاتی ایران و استفاده از تبلیغات رسانه ای.
(۶) خلاصه ای از اقدامات که به صورت یکجانبه یا در همکاری با ت های خارجی به منظور مقابله با فعالیت های بی ثبات کننده ایران انجام شده است، از جمله: (الف) ممانعت از ارسال سلاح های مرگبار ایرانی به گروه هایی که طبق بخش ۲۱۹ قانون مهاجرت و ملیت (۸ u.s.c. ۱۱۸۹) سازمان های تروریستی خارجی قلمداد می شوند.
(ب) دخ ایران در خطوط بین المللی کشتیرانی تجاری؛
(ج) تلاش ایران برای تضعیف یا برانداختن ت هایی در خاورمیانه که به طور بین المللی به رسمیت شناخته شده اند؛ و
(د) حمایت ایران از رژیم بشار اسد در ، شامل: (a) کمک مالی، تجهیزات و پرسنل نظامی و سایر حمایت های که در اختیار آن رژیم قرار گرفته؛ و (b) حمایت و هدایت سایر بازیگران مسلحی که سوری و ایرانی نیستند و از جانب آن رژیم عمل می کنند.
(ج) شکل راهبرد - راهبرد درخواست شده در بخش (الف) باید به شکل طبقه بندی نشده باشد، اما می تواند همراه با ضمیمه های طبقه بندی شده ارائه شود.بخش ۴. اعمال تحریم های بیشتر در پاسخ به برنامه موشک های بالستیک ایران
(الف) کلیات. - رئیس جمهوری باید تحریم های مندرج در بند (ب) را در رابطه با شخصی که رئیس جمهوری مشخص می کند در همان تاریخ تصویب این قانون یا بعد از آن اعمال کند.
(۱) شخصی که با هر فعالیتی به فعالیت های ت ایران در رابطه با برنامه موشک های بالستیک آن یا هر برنامه دیگر ایران در جهت توسعه و استقرار یا نگهداری سیستم های شلیک تسلیحات کشتار جمعی ازجمله هر تلاشی برای تولید، دستی ، تملک، توسعه، حمل، انتقال یا استفاده از چنین قابلیت هایی کمک مادی کرده باشد یا خطری مادی ایجاد کرده باشد؛
(۲) شرکتی که جانشین شخصیتی شده که در پاراگراف (۱) به آن ارجاع شده است؛
(۳) مالک یا کنترل کننده، تحت مالکیت یا تحت کنترل، یا تحت کنترل مشترک یا مالکیت مشترک شخصیتی است که در پاراگراف (۱) آمده است؛
(۴) از جانب یا برای شخصیتی عمل می کند که در پاراگراف (۱)، (۲) یا (۳) آمده است؛ یا (۵) به طور دانسته [آگاهانه]حمایت های مالی، مادی، فنی یا سایر حمایت ها یا کالا ها و خدمات در حمایت از شخصیت مورد اشاره در پاراگراف (۱)، (۲)، (۳) یا (۴)، ارائه داده یا برای انجام آن تلاش کرده باشد.
(ب) مشروح تحریم ها- شرح تحریم ها در این بخش به صورت زیر است:
(۱) توقیف (بلوکه ) دارایی ها: رئیس جمهوری باید مطابق با قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین المللی، همه نقل و انتقالات دارایی ها و سود های حاصل از این دارایی ها را که به هر شخص موضوعه در بند (الف) تعلق دارد متوقف کند، البته اگر چنین سود ها یا دارایی هایی در باشد یا به بیاید یا در مالکیت یا کنترل شخصیتی یی قرار داشته باشد یا قرار بگیرد.
(۲) راه ندادن به - وزارت خارجه باید از اعطای روادید به شخصی که در بند (الف) آمده و بیگانه است امتناع کند و وزارت امنیت داخلی نباید وی را به ایالات متحده راه دهد.
(ب) مجازات ها- شخصی که هر نوع مقررات، مجوز یا دستوری را که برای اجرای بند (ج) (۱) آمده است نقض کرده، یا در جهت نقض آن تلاش کند، برای نقض آن توطئه کند یا باعث نقض آن شود باید مشمول مجازات هایی شود که در بخش های (ب) و (ج) بند ۲۰۶ قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین المللی می آید (۵۰۹۱ u.s.c. ۱۷۰۵)؛ درست به اندازه مجازات شخصی که مرتکب یک اقدام غیرقانونی تشریح شده در بخش (الف) همان قسمت، شده است.
(د) گزارش درباره کمک ها به برنامه موشک های بالستیک ایران:
(۱) کلیات: رئیس جمهوری تا ۹۰ روز بعد از تصویب این قانون و بعد از آن هر ۱۸۰ روز یکبار باید به گزارشی درباره اشخاصی که در زیر توصیف می شوند به کمیته های مربوطه کنگره ارائه دهد: (الف) شخصی که در دوره مشخص شده در پاراگراف (۲) فعالیتی انجام داده است که به فعالیت های ت ایران در رابطه با برنامه موشک های بالستیک یا هر برنامه دیگری در ایران برای توسعه، استقرار یا نگهداری سیستم های دارای قابلیت شلیک سلاح های کشتار جمعی از جمله هر تلاشی برای تولید، دستی ، تملک، توسعه، حمل، انتقال یا استفاده از چنین قابلیت هایی، کمک مادی کرده یا با ارائه کمک مادی خطری را ایجاد کرده است. (ب) شخصی که جانشین شخصی شده که در زی اراگراف (الف) به آن ارجاع شده است؛
(ج) مالک یا کنترل کننده، تحت مالکیت یا تحت کنترل، یا مالکیت مشترک یا تحت کنترل مشترک شخصیتی است که در زی اراگراف (الف) آمده است؛
(د) برای یا از جانب شخصی عمل می کند که در زی اراگراف (الف)، (ب) یا (ج) آمده است؛ یا
(ه) بدانیم یا باور داشته باشیم که حمایت های مالی، مادی، فنی یا سایر حمایت ها یا کالا ها و خدمات در حمایت از شخص مورد اشاره در زی اراگراف (الف)، (ب)، (ج) یا (د)، ارائه داده یا برای آن تلاش کرده باشد.
(۲) دوره مشخص شده:دوره مشخص شده در این پاراگراف دوره ای است که (الف) در صورتی که اولین گزارش طبق پاراگراف (۱) ارائه شود این دوره از ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۵ شروع شده و در تاریخ تسلیم گزارش پایان می یابد؛ و (ب) در صورتی که گزارش دیگری وجود داشته باشد و طبق دوره ۱۸۰ روزه به پیش می رود.
(۳) شکل گزارش: هر گزارشی که طبق پاراگراف (الف) ارائه شود باید به شکل طبقه بندی نشده باشد، اما می تواند یک ضمیمه طبقه بندی شده داشته باشد.بخش ۵. اعمال تحریم های مرتبط با تروریسم در رابطه با پاسداران
(الف) یافته ها- کنگره به دنبال یافته های زیر است:
(۱) پاسداران مشمول فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ (۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱ note) در رابطه با توقیف دارایی های اشاعه دهندگان و حامیان سیستم پرتاب تسلیحات کشتار جمعی، لایحه جامع تحریم ها، پاسخگویی و عدم سرمایه گذاری در ایران ۲۰۱۰ (۲۲ u.s.c. ۱۱، ۸۵۰۱ et seq.)، دستور اجرایی ۱۳۵۵۳ (۵۰ u.s.c. ۱۲، ۱۷۰۱ note) در رابطه با توقیف دارایی ها و ممانعت از ورود اشخاص خاصی به ایالات متحده در ارتباط با نقض فاحش توسط ت ایران و از طریق فناوری اطلاعات است.
(۲) نیروی قدس پاسداران انقلاب ی (که در این بخش ‘‘irgc-qf’’ خوانده می شود) بازوی اصلی ت ایران برای اجرای سیاست های آن در حمایت از گروه های تروریستی و شورشی است. نیروی قدس پاسداران انقلاب ی کمک لجستیکی، حمایت مادی، آموزشی و مالی در اختیار شبه نظامیان و عوامل تروریستی در سراسر خاورمیانه و جنوب آسیا قرار می دهد و در اکتبر ۲۰۰۷ به دلیل حمایت از تروریسم و از سوی وزارت خزانه داری و متعاقب فرمان اجرایی ۱۳۲۲۴۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱ note) مرتبط با توقیف اموال و منع نقل و انتقالات میان اشخاصی که مرتکب اعمال تروریستی شده یا تهدید به ارتکاب آن می کنند یا از آن حمایت می کنند) تحریم هایی علیه آن وضع شد.
(۳) کلیت پاسداران (نه فقط قدس) مسئول اجرای برنامه بین المللی ایران برای اجرای فعالیت های بی ثبات کننده، حمایت از اقدامات تروریستی بین المللی و برنامه موشک های بالستیک است.
(ب) کلیات- رئیس جمهوری تا ۹۰ روز پس از تصویب این لایحه، تحریم های مشروح در بخش (ج) را در رابطه با انقلاب ی و اشخاص خارجی را که مقام، عامل یا وابسته هستند، اعمال خواهد کرد.
(ج) مشروح تحریم ها: تحریم های مشروح در این بخش تحریم هایی است که متعاقب فرمان اجرایی ۱۳۲۲۴ (۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱ note مربوط به توقیف دارایی ها و ممنوعیت نقل و انتقالات [مالی]با افرادی که مرتکب اعمال تروریستی شده یا تهدید به ارتکاب آن کرده اند یا از تروریسم حمایت می کنند) در رابطه با شخص خارجی اعمال می شود.بخش ۶. اعمال تحریم های بیشتر در رابطه با اشخاص مسئول در نقض
(الف) کلیات: خارجه باید تا ۹۰ روز پس از تصویب این لایحه و پس از آن به صورت سالانه فهرستی از هر شخصی که طبق شواهد معتبر زیر تعیین می کند به کمیته های مربوطه در کنگره ارائه دهد.
(۱) مرتکب کشتار غیرقانونی، شکنجه یا سایر مواردی که به طور بین المللی نقض آشکار خوانده می شود، شده باشد، علیه افراد داخل که بخواهند: (الف) فعالیت غیرقانونی مقامات تی ایران را فاش کنند؛ یا (ب) به هایی مانند مذهب، بیان، اجتماع و انجمن و حق محاکمه عادلانه و انتخابات دمکراتیک و ی را که به صورت بین المللی به رسمیت شناخته شده است، دست یابند، یا آن ها را اجرا کند، یا از آن ها دفاع کنند یا اشاعه دهند. و (۲) به عنوان عامل یک شخص خارجی یا از جانب آن در فعالیتی که در پاراگراف (۱) شرح آن رفته، فعالیت کرده باشد.
(ب) شرح تحریم ها:
(۱) کلیات: رئیس جمهوری می تواند طبق لایحه اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین المللی (۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱ et seq.) همه نقل و انتقال دارایی ها و سود دارایی های شخص مورد نظر در بند (الف) را اگر در ایالات متحده باشد یا به ایالات متحده بیاید یا تحت مالکیت یا کنترل یک شخص یی باشد یا دربیاید، مسدود کند.
(۲) مجازات ها: هر فردی که پاراگراف (۱) یا هر مقرراتی، مجوزی یا فرمانی را که در جهت اجرای پاراگراف (۱) صادر شده باشد زیر پا بگذارد یا برای نقض آن تلاش کند یا باعث نقض آن شود باید مشمول مجازات هایی شود که در بخش های (ب) و (ج) قسمت ۲۰۶ لایحه اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین المللی (۵۰ u.s.c. ۱۷۰۵) مطرح شده است؛ درست به اندازه شخصی که مرتکب عملی غیرقانونی شده و در بخش (الف) همان قسمت توضیح داده شده است.بخش ۷. اعمال تحریم های تسلیحاتی
(الف) بطور کلی، به استثنای قسمت (د)، رئیس جمهوری باید تحریم های مشروح در بخش (ب) را در رابطه با هر فردی که در زیر می آید اعمال کند:
(۱) فردی که مشارکت دارد در هر فعالیتی که از لحاظ مادی به تامین، فروش یا انتقال مستقیم یا غیرمستقیم هر نوع تانک، خودروی زرهی، سیستم های توپخانه ای با کالیبر بالا، هواپیمای جنگی، هلی کوپتر جنگی، ناو، موشک یا سیستم های موشکی طبق تعریف و اه برنامه ثبت تسلیحات متعارف سازمان ملل به ایران یا از ایران و استفاده یا بهره گرفتن از آن ها در ایران یا توسط ایران نقش داشته باشد؛ یا
(۲) شخصی که هر نوع آموزش فنی، خدمات یا منابع مالی، توصیه یا دیگر خدمات یا کمک های مربوط به تامین، فروش، انتقال، تولید، نگهداری و استفاده از تسلیحات و موارد مربوطه مشروحه در پاراگراف (۱) در اختیار ایران قرار دهد.
(ب) شرح تحریم ها: (۱) توقیف دارایی: رئیس جمهوری باید طبق لایحه اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین المللی (۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱، ۱۴ et seq.) همه نقل و انتقالات دارایی ها و سود دارایی های شخص مورد نظر در بند (الف) را اگر چنین دارایی ها و سود هایی در ایالات متحده باشد یا به ایالات متحده بیاید یا تحت مالکیت یا کنترل یک شخص یی باشد یا دربیاید، مسدود کند.
(۲) راه ندادن به : وزارت خارجه باید از اعطای روادید به شخصی که در بند (الف) آمده و بیگانه است امتناع کند و وزارت امنیت داخلی نباید وی را به ایالات متحده راه دهد.
(ج) مجازات ها: هر فردی که پاراگراف (ب) (۱) یا هر مقرراتی، مجوزی یا فرمانی را که در جهت اجرای پاراگراف (۱) صادر شده باشد زیر پا بگذارد یا برای نقض آن تلاش کند یا باعث نقض آن شود باید مشمول مجازات هایی شود که در بخش های (ب) و (ج) قسمت ۲۰۶ لایحه اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین المللی (۵۰۷ u.s.c. ۱۷۰۵) مطرح شده است؛ درست به همان اندازه ای که یک شخص مرتکب عملی غیرقانونی شده و در بخش (الف) همان قسمت توضیح داده شده است.
(د) استثنا: نیازی نیست که رئیس جمهوری تحریم های بخش (الف) را علیه شخصی که در فعالیتی که شرحش آمده است، اعمال کند، اما به شرطی که رئیس جمهوری به کمیته مربوطه در کنگره مجوز بدهد که: (۱) اجازه این فعالیت به سود منافع ملی است؛ (۲) ایران دیگر تهدیدی مهم علیه امنیت ملی ایالات متحده و متحدان ایالات متحده نیست؛ و (۳) حکومت ایران حمایت مالی و عملیاتی از اقدامات تروریستی را متوقف کرده است و دیگر شرایط لازم برای معرفی به عنوان یک ت حامی تروریسم را ندارد. (ه) تعریف ت حامی تروریسم: در این بخش، عبارت « ت حامی تروریسم» به معنای کشوری است که خارجه ( ) تعیین کرده است تش مکررا بنا به مقاصد زیر از اقدامات تروریستی حمایت کرده است:
(۱) بخش ۶ (j) (۱) (a) لایحه صادرات ت ۱۹۷۹ (۵۰ u.s.c. ۴۶۰۵ (j) (۱) (a ادامه اجرای آن متعاقب لایحه اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری به و به قوت خود باقی است (۵۰ u.s.c. ۱۷۰۱ et ۹ seq)
(۲) بخش ۶۲۰ (a) لایحه کمک های خارجی ۱۹۶۱ (۲۲ u.s.c. ۲۳۷۱ (a)
(۳) بخش ۴۰ (d) لایحه کنترل صادرات سلاح (۲۲ u.s.c. ۲۷۸d)؛ یا
(۴) یا هر ماده قانونی دیگر.بخش ۸. ادامه تاثیر تحریم های مرتبط با حمایت ایران از تروریسم
(الف) کلیات: تحریم های که در رابطه با یک شخص طبق دستور اجرایی ۱۳۳۸۲ (۵۰، ۱۹ u.s.c. ۱۷۰۱ note در رابطه با توقیف دارایی های توزیع کنندگان سیستم های شلیک تسلیحات کشتار جمعی) یا فرمان اجرایی ۱۳۲۲۴ (۵۰ u.s.c.۲۲، ۱۷۰۱ note; در رابطه با توقیف دارایی ها و ممانعت از مبادلات با اشخاصی که مرتکب تروریسم شده یا از تهدید به ارتکاب آن می کنند یا از آن حمایت می کنند) اعمال شده و تحریم هایی که در نتیجه فعالیت های مشروح در بخش (ب) آمده اند و تا روز قبل از تصویب این لایحه به قوت خود باقی است تا ۹۰ روز بعد از آنکه رئیس جمهوری مجوز مشروح در بخش (ج) در رابطه با آن شخص را به کمیته های مربوطه در کنگره تقدیم می کند به قوت خود باقی خواهد ماند. (ب) مشروح فعالیت ها: فعالیتی که در این بخش شرح داده می شود عبارت است از-
(۱) فعالیتی که به برنامه موشک های بالستیک ت ایران کمک کند؛ یا
(۲) از اقدامات تروریستی حکومت ایران حمایت کند.
(ج) مجوز:
(۱) کلیات: مجوزی که در این بخش شرح داده می شود مجوزی است که شخصی در رابطه با تحریم های اعمالی تحت فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ یا فرمان اجرایی ۱۳۲۲۴، طی سه ماهه منتهی به تاریخ مجوز، ب کرده است و از هر فعالیت مشروح در بخش (ب) حمایت نکرده، اما یا آن را تسهیل کرده یا در آن مشارکت داشته است.
(۲) ارسال به کنگره:
(الف) کلیات: رئیس جمهوری باید مجوز شرح داده شده در پاراگراف (۱) را به صورت مکتوب به کمیته های مربوطه در کنگره تسلیم کند و شامل توجیهات لازم برای صدور مجوز باشد.
(ب) شکل مجوز: مجوزی که در پاراگراف (۱) شرح داده شده است باید به صورت طبقه بندی نشده ارائه شود، اما می تواند شامل یک ضمیمه طبقه بندی شده باشد.
(د) اعمال مجدد: اگر تحریم ها علیه شخصی که مشمول این بخش است، معلق شود اگر رئیس جمهوری مشخص کند که آن شخص فعالیت های مشروح در بخش (ب) را از سر گرفته است چنین تحریم هایی باید دوباره اعمال شود.
بخش ۹. گزارش هماهنگی تحریم ها میان ایالات متحده و اتحادیه اروپا
(الف) کلیات: رئیس جمهوری باید تا ۹۰ روز پس از تصویب این لایحه و هر ۱۸۰ روز پس از آن، گزارشی مشتمل بر موارد زیر به کمیته مربوطه در کنگره ارسال کند:
(۱) تشریح هر یک از موارد مطروحه طی دوره مشخص شده در بخش (ب) که:
(الف) علیه شخصی به دلیل فعالیتی در ارتباط با اشاعه تسلیحات کشتار جمعی یا سیستم های پرتاب چنین تسلیحاتی به ایران یا توسط ایران، حمایت از اقدامات تروریستی ایران یا نقض در ایران تحریمی را اعمال کرده است، اما اتحادیه اروپا تحریم های مربوطه را اعمال نکرده است؛
(ب) اتحادیه اروپا علیه شخصی به دلیل فعالیتی در ارتباط با اشاعه تسلیحات کشتار جمعی یا سیستم های پرتاب چنین تسلیحاتی به ایران یا توسط ایران، حمایت از اقدامات تروریستی ایران یا نقض در ایران تحریمی را اعمال کرده است، اما تحریم های مربوطه را اعمال نکرده است.
(۲) توضیح دلیل اینکه چه تفاوتی میان تحریم های اتحادیه اروپا و تحریم های در زی اراگراف های (الف) و (ب) پاراگراف (۱) آمده است، وجود دارد.
(ب) دوره مشخص شده: دوره مشخص شده در این بخش عبارت است از:
(۱) اگر گزارش اول درباره بخش (الف) ارائه شود آغاز آن از ۲۲ سپتامبر ۲۰۰۹ خواهد بود و پایان آن زمانی است که تحویل می شود. (۲) در صورتی که گزارش دیگری وجود داشته باشد دوره ۱۸۰ روزه پیش از تسلیم ملاک است.(ج) شکل گزارش. - گزارشی که طبق بخش (الف) ارائه می شود باید به صورت غیرطبقه بندی نشده باشد، اما می تواند ضمیمه ای طبقه بندی شده داشته باشد.بخش ۱۰: گزارش درباره شهروندان یی بازداشت شده در ایران(الف) کلیات: رئیس جمهوری باید تا ۹۰ روز پس از تصویب این لایحه و پس از آن هر ۱۸۰ روز یکبار، گزارشی درباره شهروندان ایالات متحده بازداشت شده و همچنین آنانی که شهروند سایر کشور ها نیز هستند و توسط ایران یا گروه های مورد حمایت ایران بازداشت شده اند به کمیته مربوطه در کنگره ارائه دهد. این گزارش باید شامل موارد زیر باشد:(۱) اطلاعات درباره هر مسئول تی در ایران که به هر نحوی در این بازداشت ها دخیل است؛ و(۲) خلاصه ای از تلاش های ت که به منظور سریع این شهروندان انجام شده است.(ب) شکل گزارش: این گزارش که در بخش (الف) خواسته شده است باید به صورت غیرطبقه بندی نشده ارائه شود، اما می تواند یک ضمیمه طبقه بندی شده داشته باشد.بخش ۱۱. استثنائات درباره امنیت ملی و کمک های انساندوستانه؛ قاعده تفسیر
(الف) کلیات- فعالیت های زیر باید از تحریم های بخش های ۴، ۵، ۶ و ۷ مستثنی باشد:(۱) هر فعالیتی که مشمول بند پنج (v) لایحه امنیت ملی ۱۹۴۷ (۵۰ u.s.c. ۳۰۹۱ et seq.) یا فعالیت های اطلاعاتی مجوزدار است.(۲) پذیرش یک بیگانه در اگر مست م تبعیت از تعهدات ایالات متحده در توافقنامه میان سازمان ملل و درباره مقر سازمان ملل (امضا شده در ۲۶ ژوئن ۱۹۴۷ در لِیک سا ِس و اجرا شده در ۲۱ نوامبر ۱۹۴۷) یا تحت کنوانسیون روابط کنسولی وین (۲۴ آوریل ۱۹۶۳ در وین و اجرا شده در ۱۹ مارس ۱۹۶۷) باشد.(۳) انجام یا تسهیل مبادلات برای فروش کالا های کشاورزی، غذا، دارو یا تجهیزات پزشکی به ایران یا برای کمک های انساندوستانه به مردم ایران، شامل همکاری در مبادلات مالی مرتبط با کمک های انساندوستانه یا با اه انساندوستانه، انتقال کالا یا خدماتی که برای کمک ها و اه انساندوستانه ضروری است یا صرفا برای تماس های تصادفی در مسیر تامین کمک های انساندوستانه یا برای مقاصد انساندوستانه با افرادی که تحت کنترل شخص خارجی مشمول تحریم های این لایحه است.(ب) تعاریف- در این بخش:(۱) کالا های کشاورزی: عبارت "کالا های کشاورزی" همان معنایی را دارد که در بخش ۱۰۲ قانون تجارت کشاورزی ۱۹۷۸ (۷ u.s.c. ۵۶۰۲) آمده است.(۲) تجهیزات پزشکی: عبارت "تجهیزات پزشکی" همان معنایی را دارد که "تجهیزات" در بخش ۲۰۱ قانون فدرال غذا، دارو و لوازم آرایشی (۲۱ u.s.c. ۳۲۱) دارد.(ج) قاعده تفسیر:هیچ یک از بخش های این لایحه نباید به منظور محدود اختیارات رئیس جمهوری در جهت مشمول اشخاص در تحریم ها برحسب قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین المللی (۲۱ u.s.c. ۲۰، ۳۲۱) تفسیر شود.بخش ۱۲. اختیارات رئیس جمهوری در بلااثر تحریم ها(الف) مصادیق اختیارات بلااثر (صدور معافیت):(۱) کلیات: رئیس جمهوری می تواند برای مدتی که نباید بیشتر از ۱۸۰ روز باشد و طبق ا امات بخش های ۴، ۵، ۶، ۷ و ۸، به طور مورد به مورد بخش هایی از تحریم های ادامه یافته علیه یک شخص را بلااثر کند. پس از آنکه رئیس جمهوری گزارش هایی را که برای منافع ملی حیاتی است به کمیته های مربوطه در کنگره ارائه می دهد می تواند برای مدتی که کمتر از ۳۰ روز نیست چنین تحریم هایی را بلااثر کند.(۲) تمدید بلااثر ها (تجدید معافیت ها): رئیس جمهوری می تواند به صورت مورد به مورد بخش های بلااثر شده تحت پاراگراف (۱) را تا ۱۵ روز پیش از انقضای بلااثرها، و برای مدت اضافی دیگری که نباید بیشتر از ۱۶۰ روز باشد، تمدید کند. رئیس جمهوری گزارش مشروح در پاراگراف (۱) را به کمیته های مربوطه در کنگره ارائه می کند.(۳) تمدید های متوالی: اگر رئیس جمهوری از روند های مندرج در پاراگراف (۲) برای هر بار تمدید بلااثر ها پیروی کند و گزارش مشروح در پاراگراف (۱) را ارائه دهد، می توان از اختیارات مندرج در پاراگراف (۲) برای دوره های اضافی بلااثر تحریم ها استفاده کرد. اما این دوره ها نباید بیشتر از ۱۸۰ روز باشد. (ب) محتوای گزارش های تحریم های بلااثر شده (گزارش های معافیت): هر گزارشی که طبق بخش (الف) در رابطه با بلااثر تحریم ها و مطابق بخش های ۴، ۵، ۶، ۷ در ارتباط با شخصی یا تمدید بلااثر تحریم ها ارائه می شود باید شامل موارد زیر باشد.(۱) اعلام یک منطق ویژه و دقیق برای مشخص بلااثر ها که این امری حیاتی برای منافع ملی ایالات متحده است؛
(۲) توضیح اقدامی که باعث شده است شخصی مشمول تحریم ها شود؛(۳) توضیح تلاش هایی که انجام داده است تا همکاری ت با نهاد قضایی اولیه را برای مجازات یا خاتمه داده به عمل شخص یا اقدام در محلی که فعالیتش در پاراگراف (۲) شرح داده شده است، تضمین کند.(۴) ارزی اهمیت فعالیت توصیف شده در پاراگراف (۲) در کمک به توانایی ایران برای تهدید منافع یا متحدان ، توسعه سیستم های پرتاب تسلیحات کشتار جمعی، حمایت از اقدامات تروریستی بین المللی یا نقض ی هر شخصی در ایران.(ج) تاثیر گزارش در بلااثر تحریم ها (معافیت): اگر رئیس جمهوری در رابطه با بلااثر تحریم ها علیه شخصی مطابق بخش های ۴، ۵، ۶، ۷ و یا ۸ یا تمدید بلااثر تحریم ها گزارشی طبق بخش (الف) ارائه دهد نیازی نخواهد بود رئیس جمهوری تحریم های بخش های ۴، ۵، ۶، ۷ و یا ۸ در رابطه با شخص توصیف شده در گزارش دوره ۳۰ روزه مندرج در قسمت (الف) حفظ کرده یا اعمال کند.
گرچه موضع رئیس جمهوری درباره تایید پایبندی ایران به هنوز مشخص نشده است، اما اخبار غیررسمی حکایت از آن دارد که رئیس جمهوری قصد دارد به بهانه نقض روح ، پایبندی ایران به توافق هسته ای را تایید نکند و تصمیم گیری در مورد وج از و بازگشت تحریم های هسته ای را به کنگره واگذار کند.به گزارش شفاف، در این صورت دو سناریو برای آینده محتمل خواهد بود؛ بازگشت تحریم های هسته ای با وج از و تصمیم کنگره مبنی بر حفظ توافق هسته ای. اگرچه تحلیلگران در میان دو سناریوی احتمالی موجود، تصمیم کنگره مبنی بر عدم وج از را محتمل تر می دانند، اما در صورت تحقق سناریوی وج از ، پیامدهای این تصمیم در دو دسته پیامدهای و پیامدهای اقتصادی قابل تحلیل خواهد بود.در این بین عده ای به سبب اطلاعات نامتقارن تصور می کنند بازگشت احتمالی تحریم ها به معنای بازگشت دوران تنگنای تحریمی طی سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ است. این در حالی است که عده ای از کارشناسان عقیده دارند برخی از دلایل وضعیت ناگوار اقتصادی کشور طی سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ به عوامل داخلی از جمله واکنش مبتنی بر احساس و سیاست های نادرست اقتصادی در دوره یادشده مربوط می شده است. بنابراین حتی در صورت تحقق سناریوی بازگشت تحریم ها نیز احتمالات ممکن با تصویر در ذهن مانده از این دوره متفاوت خواهد بود.افزون بر این سیاست گذاران ایرانی در صورت اتخاذ سیاست های صحیح چه در سطح بین المللی و چه در سطح داخلی می توانند اثرات سوء بازگشت تحریم های بین المللی را به حداقل برسانند. از سوی دیگر در صورت تصمیم کنگره به تداوم حضور در ، نیز مختصات وضعیت فعلی تغییر چندانی نخواهد کرد. «دنیای اقتصاد» در این گزارش با نگاه به تجربه داخلی و جهانی مقابله با تحریم، پیامدهای اقتصادی وج از را در سه حوزه بررسی کرده است.پاتک به تحریمدر صورت تصمیم ترامپ مبنی بر عدم تایید پایبندی ایران به توافق هسته ای، آینده در دو سناریوی احتمالی رقم خواهد خورد. در صورت تصمیم کنگره مبنی بر عدم وج از این توافق چندجانبه و استمرار حضور ایران در ، می توان انتظار داشت روند حاکم در مراودات و مبادلات بین المللی حفظ شود. با وجود انتظار تحلیلگران از وج تصمیمی به جز بازگشت تحریم های هسته ای علیه ایران در کنگره، نمی توان احتمال بازگشت تحریم ها را صفر در نظر گرفت.با وجود فراخوانی تصویری نامطلوب به ذهن با شنیدن لغت تحریم، تحریم اقتصادی و یکی از پرکاربردترین ابزارها برای دستی به مقاصد کشورهای مختلف بوده است. این تحریم ها اگرچه در بسیاری از موارد «ناموفق» بوده اند، اما شیوه تعامل کشورهای مقصد با تحریم، نقش زیادی در اثرگذاری تحریم بر کشورهای مختلف داشته است. سابقه تحریم تجاری به حدود ۵۰۰ سال پیش از میلاد و تصمیم سیاستمداران آتن مبنی بر قطع همکاری با مناطق همجوار باز می گردد.بررسی تاریخچه تحریم ها در قرن اخیر نیز نشان می دهد که در یک قرن گذشته تنها بیش از ۱۵۰ تحریم مختلف علیه کشورهای مختلفی چون ایران، لیبی، عراق، ژاپن، ایتالیا، مکزیک، کاستاریکا و کوبا اعمال کرده است. تحریم هایی که با توجه به پاسخ اقتصادی و دیپلماتیک کشورهای مختلف به تحریم، عمر متفاوت و شدت اثرگذاری متفاوتی بر فضای اقتصادی و روابط بین الملل کشورهای تحت تحریم داشته است. در این بین برخی از کشورها با اتخاذ سیاست های اقتصادی و دیپلماسی ضد تحریم، اثر و دوره تحریم را کوتاه کرده اند، این در حالی است که برخی دیگر از کشورها با استمرار سیاست های نادرست بازی باخت-باخت تحریم را در قالبی تشدیدیافته استمرار داده اند.پس از تحریم ۵ میلیارد دلاری صنایع خودرو ژاپن از سوی ، سیاست گذاران ژاپنی تصمیم گرفتند بخشی از سهم در تجارت با این کشور را به چین واگذار کنند؛ سیاستی که به واسطه واهمه از قدرت هرچه بیشتر اقتصاد چین باعث لغو این تحریم ها از سوی شد. برخی از کشورها نیز مانند مکزیک از نهادهای بین المللی چون سازمان تجارت جهانی به عنوان ابزاری برای حل مساله تحریم استفاده کرده اند. اثرگذاری شیوه برخورد سیاست گذاران در تحریم را می توان در مقایسه وضعیت اقتصاد هندوستان و چین در دوره تحریم هسته ای در سال ۱۹۹۸ احساس کرد.روابط بین المللی سیاست گذاران هندی باعث شد تا پس از تحریم هسته ای هندوستان در سال ۱۹۹۸، به رغم تهدید مبنی بر کاهش کمک مالی به صندوق بین المللی پول به میزان وام های تخصیص یافته به هندوستان، این کشور کماکان از کمک های این نهاد بین المللی در دوره تحریم که با سال های اصلاح اقتصادی در این کشور نیز همزمان شده بود، استفاده کند. فضای بهبود یافته اقتصاد این کشور نیز باعث شد تا اقتصاد هندوستان در شرایط تحریم نیز رشد اقتصادی ۶ درصدی در سال ۱۹۹۸ را به ثبت برساند. این در حالی است که همسایه غربی هندوستان که همزمان با هندوستان به بهانه آزمایش هسته ای تحریم شده بود، در سال ۱۹۹۸ رشد اقتصادی منفی ۵/ ۱ درصد را تجربه کرد.تاریخچه تحریم ایرانروابط ایران و طی چهل سال گذشته بسیار پر نوسان بوده است. در این بین اولین تحریم اقتصادی پس از انقلاب به سال ۱۹۸۰ در واکنش به گروگان گیری سفارت در ایران انجام گرفت. این تحریم ها ضمن لغو قراردادهای تجاری پیشین با ایران، روابط اقتصادی و با ایران را به طور کامل قطع کرد. تحریم هایی که با پیوستن کشورهای اروپایی و ژاپن به دامنه دار شد، اما پس از آزادسازی گروگان های یی این کشورها روابط اقتصادی خود با ایران را مجددا برقرار د.دومین مرحله از تحریم های گسترده علیه ایران نیز به سال ۱۹۸۳ بازمی گردد، یعنی جایی که کنگره با ادعای دخ ایران در انفجار پایگاه نظامی در بیروت هرگونه مبادله تجاری با ایران را برای شرکت های یی ممنوع کرد. در سال های پس از جنگ نیز شماری از شدیدترین تحریم ها علیه ایران را در آغاز سال ۱۳۷۴ علیه ایران اعمال کرد. تحریمی که باعث شد روابط تجاری در حال رشد ایران و پس از جنگ تحمیلی به یکباره به صفر کاهش یابد.در همین سال کنگره با وضع تحریمی جدید، از محدود شدن روابط تجاری با کشورهایی که در ایران سرمایه گذاری بیش از ۲۰ میلیون دلاری انجام دهند، خبر داد. تحریم هایی که در دوره اصلاحات لغو آن از سوی کنگره به گوش می رسید، اما در نهایت جورج دبلیو بوش تمدید این تحریم ها را امضا کرد. با وج ایران از توافق چهارجانبه تعلیق غنی سازی اورانیوم و گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی مبنی بر عدم پایبندی ایران به این توافق، دور جدیدی از تحریم ها علیه ایران آغاز شد. تحریم هایی که چه به واسطه احساس اثر و چه به واسطه اجماع جهانی صورت گرفت روی تحریم ایران شدید و بی سابقه بود. به این ترتیب در سال ۲۰۰۶ دوره جدیدی از تحریم علیه ایران آغاز شد تا اینکه توافقات صورت گرفته در قالب موجب توقف روند تحریم های مجدد و برداشته شدن تحریم های هسته ای علیه ایران شد.تشدید اثر تحریم با دیاپازون داخلیاگرچه تحریم های اعمال شده بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ از لحاظ اجماع جهانی و شدت اثر بی سابقه بود، اما به نظر می رسد نحوه تعامل با مساله تحریم ها طی این بازه زمانی یکی از مهم ترین عوامل تشدید فشارهای و اقتصادی واردشده بر کشور بوده است چراکه با وجود مزمن بودن تحریم های علیه ایران، شدت اثر این تحریم ها پس از سال ۲۰۱۰ به طرز معناداری افزایش یافت. می توان گفت طی این دوره از تحریم ها، سیاست خارجی تهاجمی و مبتنی بر احساس اتخاذ شده از سوی سیاست مداران وقت، نقش غیرقابل انکاری در اجماع قدرت های جهانی بر تحریم ایران داشت. از سوی دیگر سیاست های اقتصادی کشور در محدوده بازه زمانی تحریم ها، به گونه ای بوده است که عملا شکنندگی اقتصاد ایران را در مقابل تحریم های بین المللی افزایش داده بود. سیاست های سرکوب گرایانه ارزی طی سال های تحریم و پیش از آن از یک سو در عمل ایران را به کشوری متکی بر واردات تبدیل کرده و از سوی دیگر احتمال بحران ارزی در اثر تکانه های را افزایش داده بود.سیاست های انبساطی اتخاذ شده طی این دوره اقتصاد کشور را شدیدا مستعد حضور نرخ بالای تورم کرده بود. تعدد طرح های متکی بر منابع بانک مرکزی طی این دوره بانک مرکزی را عملا به چاپخانه اسکناس ت تبدیل کرده بود. مجموعه ای از سیاست های نامناسب اقتصادی ضمن اثر نامطلوب بر وضعیت اقتصادی کشور، آثار نیروی خارجی تحریم ها بر اقتصاد ایران را نیز به میزان زیادی افزایش داد. بررسی های کارشناسان نشان می دهد اگرچه نزول شدید اقتصاد ایران در سال ۱۳۹۱ محصول تشدید تحریم های بین المللی بود، اما در خلا تحریم های بین المللی نیز اقتصاد ایران تحت تاثیر سیاست های نامناسب اقتصادی ت وقت احتمالا در سال های ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ رشد منفی را تجربه می کرد.کیفیت واکنش سیاست گذاران به تحریم ها همانطور که می تواند موجب تشدید اثرات تحریم های بین المللی شود، می تواند ترسیم کننده سپر ت عی در مقابل تحریم های بین المللی باشد. در شرایط فعلی و در حضور احتمال وج یک جانبه ترامپ از توافق چندجانبه ، اتخاذ سیاست خارجی درست در قالب ادامه همکاری با کشورهای شرق آسیا و کشورهای اروپایی که تقریبا همگی بر وم استمرار تاکید دارند، می تواند ضمن اثبات حسن نیت ایران، چهره غیرقابل اعتماد را عیان کند. از سوی دیگر با اتخاذ سیاست های داخلی درست نیز می توان احتمال بروز تکانه ها و نوسانات اقتصادی شدید را به حداقل رساند. به این ترتیب و بانگاه به آغاز بسیاری از تجربیات اصلاح اقتصادی در شرایط تنگنا، تصمیم تاجر ن کاخ سفید می تواند به منزله فرصتی برای رفع تهدیدهای این چنینی تلقی شود.اثر تصمیم ترامپ در سه حوزهاثر وج احتمالی از را می توان در سه حوزه بررسی کرد؛ اداری و ، تجاری و بانکی.از آنجا که دستورات صادر شده از سوی رئیس جمهوری نیازمند طی مکانیزم خاصی برای اجرا در و خارج از ست، اتخاذ سیاست خارجی به دور از احساس و منطقی در چنین شرایطی می تواند مشروعیت دستور احتمالی ترامپ را تا حدود زیادی کاهش دهد. بررسی ها نشان می دهد که طی ادوار گذشته نیز برخی از تحریم ها و محدودیت های اعمال شده از طرف نظام بوروکراسی و نظام اداری سایر کشورها در موارد تحریم ثانویه، به اجرا گذاشته نشده است. نمونه ای از این گلوگاه اداری علیه ترامپ را می توان در دستور مهاجرتی چهل و پنجمین رئیس جمهوری ، مبنی بر ممنوعیت مهاجرت شهروندان برخی از کشورهای مسلمان مشاهده کرد. در حوزه تجارت نیز باید توجه داشت که در دوران پسا نیز بسیاری از کشورها برای همکاری تجاری با ایران نیم نگاهی به نظر در این زمینه داشتند.با وج از ، اگرچه پایه های توافق هسته ای تا حدودی سست خواهد شد، اما دغدغه جلب نظر برای همکاری تجاری با ایران برای بسیاری از کشورها رفع خواهد شد. در نتیجه جذاب سازی تصویر فضای اقتصادی ایران در چنین شرایطی می تواند موجب جلب نظر برخی از شرکت های بزرگ برای همکاری تجاری با ایران شود. این احتمال با توجه به حمایت کشورهای اروپایی و آسیای شرقی از تداوم ، در رابطه با همکاری تجاری شرکت های فعال در این کشورها با ایران با ضریب اطمینان بیشتری به واقعیت نزدیک خواهد شد. چراکه این شرکت ها برخلاف دوران تحریمی اخیر، در همکاری تجاری با ایران از حمایت های ت های خود برخوردار خواهند بود. نمونه ای از این نوع همکاری را می توان در دوره نخست همکاری تجاری شرکت توتال با ایران جست وجو کرد. این شرکت تحت حمایت ت وقت فرانسه، در سال ۱۹۹۷ و در بحبوحه تحریم های اقتصادی مبنی بر ممنوعیت سرمایه گذاری بیش از ۲۰ میلیون دلاری در ایران، به عنوان «صف شکن» تحریم عمل کرده بود و با سهم ۴۰ درصدی وارد پروسه توسعه فازهای ۲ و ۳ پارس جنوبی شده بود.اثر بانکیدر حوزه بانکی نیز اگرچه ممکن است وج احتمالی از ، موجب کاهش انگیزه و تمایل بانک های بزرگ به همکاری با ایران شود، اما کماکان امکان همکاری با بانک ‎های کوچک و متوسط برای ایران فراهم خواهد بود. اگرچه دریافت خدمات از برندهای بزرگ بانکی اهمیت خواهد داشت، اما مساله اصلی در حوزه ارتباط بانکی هزینه و اعتبار خواهد بود. می توان انتظار داشت بانک های کوچک ومتوسط برای ایران به عنوان مشتری شرایط ویژه و کم هزینه ای در نظر داشته باشند. افزون بر این در شرایط فعلی و در دوران پسا نیز به دلیل وجود برخی ضعف های فنی، بانک های بزرگ با ایران وارد همکاری نشده اند و مراودات بانکی ایران به بانک های کوچک و متوسط خارجی محدود شده است، بنابراین در صورت عدم تمایل بانک های بزرگ به همکاری اقتصادی با ایران نیز امکان حفظ و گسترش سطح همکاری با بانک های بزرگ نیز کماکان فراهم خواهد بود.باید توجه داشت که در تحریم های پیشین، با توجه به اجماع جهانی شکل گرفته علیه ایران، بانک ها و شرکت های بزرگ هیچ گونه حمایت از سوی ت های خود در زمینه همکاری با ایران احساس نمی د. آن هم در شرایطی که این پشتوانه به میزان قابل توجهی بر ریسک همکاری با ایران اثرگذار بود. در موارد تحریم های بانکی صورت گرفته در سال های گذشته نیز جریمه همکاری بانکی با ایران عموما بر بانک هایی اعمال شد که ت های شان در اعمال تحریم علیه ایران با هم سو بودند. این در حالی است که برخی از بانک های روسی و بانک « لون» چین نیز به رغم نقض تحریم های بانکی در سال های گذشته، به علت حمایت ت و عدم در دسترس بودن، با جریمه نقدی روبه رو نشدند. افزون بر این به نظر می رسد درنگ بسیاری از بانک های بزرگ برای همکاری تجاری ایران به محدودیت ناشی از به روز نبودن مقررات و استانداردهای بانکی در ایران باز می گردد. محدودیتی که در صورت رفع می تواند جذ ت تصویر ایران در همکاری بانکی را به شدت افزایش دهد. بنابراین می توان گفت شدت اثرگذاری وج از در سه حوزه یادشده، تا حدود زیادی به همراهی سایر کشورها مربوط خواهد شد و در شرایط تک ص برای اعمال تحریم علیه ایران، تحریم های اعمال شده چندان نافذ و اثرگذار نخواهد بود. در صورت وج از و بازگشت تحریم های هسته ای، دو راه پیش روی سیاست گذاران خواهد بود. راه حل نخست همان راه حل مساله زایی است که اتخاذ آن در سال های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۵، اثرات جبران ناپذیری بر اقتصاد داشت. راه حل دوم نیز استفاده از دیپلماسی و سیاست های اقتصادی است که می تواند تحریم ها را به فرصتی برای وا ینه شدن اقتصاد بدل کند.
محرم اولین ماه سال قمری است، این ماه را از آن جهت محرم نامیدند که در آن جنگ و غارت حرام است.روز شمار محرم الحرام/همه اتفاقاتی که در کرب و بلا افتاد باشگاه خبرنگاران، ماه مُحَرّم یا محرم الحرام نخستین ماه تقویم ی (هجری قمری) و به اعتقاد مسلمانان از جملهٔ ماه های حرام است. نام این ماه پیش از در دوران جاهلیت مؤتمر (در عربی: مُؤْتَمِر یا المُؤْتَمِر) بوده است و در زمان جاهلیت محرم (در عربی :المُحَرَّم) نامی بوده که به ماه رجب گفته می شد. محرم نخستین ماه از ماه های دوازده گانه قمری و یکی از ماه های حرام است که در دوران جاهلیت و نیز در ، جنگ در آن تحریم شده بود. شب و روز اول محرم به عنوان اول سال قمری دارای و آداب خاصی است که در کتاب مفاتیح الجنان بیان شده است. محرم، ماه حزن و اندوه و عزاداری شیعیان در قتل حسین بن علی است.
روز اول ماه محرم الحرام ۱- آغاز ایام حسینی اولین روز از ماه حزن و اندوه آل محمدعلیهم السلام است،که همه انبیاء وملائکه و شیعیان و دوستان اهل بیت علیهم السلام محزون اند.باید گفت:ماه حزن واندوه تمام عالم است،چرا که همه ساله از اول محرم تا روز عاشورا پیراهن سیدال ء علیه السلام را از عرش خدا رو به زمین می آویزند و حزن واندوه عالم را فرا می گیرد. همچنین آغاز مجالس عزاداری حضرت اباعبدالله علیه السلام است،که مردم را به امور اعتقادی خویش آشنا می کند، و دستورات دین خود را از حسینیه ها و تکایا و مساجد به خانه های فکر ودل خود به ارمغان می برند. شرکت در مراسم عزاداری حسین علیه السلام واشک بر آن حضرت،از وظایف ما در زمان غیبت زمان علیه السلام است. ۲-ماجرای شعب طالب علیه السلام در پی بالا گرفتن قدرت پس از بعثت صلی الله علیه وآله وسلم قریش پیمان نامه ای نوشتند وطی آن قرار گذاشتند با بنی هاشم تکلم نکنند و با آنان هم سفره وه ن نشوند و معامله ننمایند؛و آنان را به گونه ای در فشار قراردهند که صلی الله علیه وآله وسلم را به قریش تحویل دهند تا آن حضرت را به قتل رسانند . حضرت ابوطالب علیه السلام بنی هاشم را به دره ای که منتسب به آن حضرت بود برد،و اطراف آن را محکم کرده وبرای حفظ جان صلی الله علی وآله وسلم شبانه روز کمر همت بست. آن حضرت شبها با شمشیر پروانه وار گرد شمع وجود صلی الله علیه وآله وسلم می گردید ومی فرمود :«تا زنده ام دست از یاری او برنمی دارم.»او در هرشب چند بار محل خواب صلی الله علیه وآله وسلم را تغییر می داد وعزیزترین فرزند خود یعنی المؤمنین علیه السلام را به جای آن حضرت می خوابانید،و روز فرزندان خود و فرزندان برادرانش را به حفاظت از آن حضرت می گماشت. در مدتی که در شعب بودند بر آن حضرت ومسلمانان بسیار سخت گذشت ،تا آنجا که شبها صدای گریه اطفال گرسنه بنی هاشم را نین اطراف شعب می شنیدند. پس از دو سال و چند ماه خداوند موریانه را مأمور کرد،وپیمان نامه آنان را از بین برد به جزء اسماء الهی که در آن بود. حضرت ابوطالب علیه السلام این خبر را به کفار داد،و آنان با دیدن چنین معجزه ای دست از تصمیم خود برداشتند وبنی هاشم به خانه های خود بازگشتند. ۳-جنگ ذات الرقاع در سال چهارم هجرت به تحریک قریش بین مسلمانان و قبایلی که اطراف مدینه زندگی می د و قصد محاصره مدینه را داشتند جنگی در گرفت . صلی الله علیه وآله وسلم با ۴۰۰یا۷۹۰ نفر از مدینه بیرون رفتند.در این غزوه حضرت خوف خواندند و جنگ تا سه روز طول کشید تا شر آنان دفع شد.این واقعه به قولی در ۱۵جمادی الاولی بوده است. ۴- اولین جمع آوری زکات در روز اول محرم صلی الله علیه وآله وسلم برای اولین بار مأمورانی را برای جمع آوری زکات و صدقات به اطراف مدینه فرستادند. ۵- حسین علیه السلام در راه کربلا روز اول محرم، حسین علیه السلام در قصر بنی مقاتل نزول اجلال فرمودند، و از عبیدالله بن حر جعفی دعوت به یاری نمودند، ولی او اجابت نکرد و بعداً پشیمان شد.
۶- قیام مردم مدینه برعلیه یزید در این روز در سال۶۳ ه مردم مدینه برای قیام علیه یزید حرکت د.قضیه از آنجا آغاز شد که جمعی از اهالی مدینه به ی عبدالله بن حنظله به شام رفتند و دستگاه یزید و خواری و بازی و سگ بازی او را دیدند،وبه مدینه بازگشته ومردم را از وضع فساد دربار اموی آگاه ساختند.با شنیدن این اخبار همگان بر خلع یزید اتفاق نمودند،و به س رستی عبدالله علیه یزید قیام نمودندو افراد اموی ن مدینه ر رون د.لشکر شام پس از اطلاع از این قیام به طرف مدینه حرکت کرد و واقعه حرّه پیش آمد. ۷- کلام عاشورایی رضا علیه السلام در روز اول محرم ریّان بن شبیب خدمت رضا علیه السلام رسید.حضرت به او فرمودند:ای پسر شبیب ،مردم عرب در زمان جاهلیت جنگ را در ایام محرم حرام می دانستند؛ولی این امت احترام این ماه را از بین بردند و حرمت صلی الله علیه وآله وسلم را رعایت ن د.در این ماه خون ما را حلال دانستند ،و هتک حرمت ما را د وفرزندان و ن ما را اسیر نمودند، و سراپردۀ ما را آتش زدند و اموال ما را غارت د و رعایت احترام رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم را دربارۀ ما ننمودند. همانا روز شهادت حسین علیه السلام پلک چشمان ما را مجروح کرد واشکهای ما را روان ساخت ودل ما را سو زاند؛وعزیز ما را در زمین کربلا ذلیل کرد ونزد ما محنت و بلا را تا روز جزا به ارث گذارد. پس گریه کنندگان باید بر حسین علیه السلام بگریند،زیرا که گریه بر او گناهان بزرگ را از بین می برد. ای پسر شبیب ، اگر خواستی بر چیزی گریه کنی برحسین بن علی علیه السلام گریه کن،چه اینکه آن حضرت را کشتند چنانکه را می کشند،و با آن حضرت ۱۸ نفر از اهل بیت او کشته شدند که روی زمین شبیه ونظیری نداشتند. آسمان های هفتگانه و زمین ها در شهادت آن حضرت گریستند.چهار هزار ملک روز عاشورا برای نصرت آن حضرت آمده بودند و دیدند حضرت شهید شده اند.لذا پریشان وغبار آلود به مجاورت آن قبر مطهر مأمور شدند،تا حضرت قائم علیه السلام ظهور کنند و از یاران او باشند و شعارشان "یالثارت الحسین"است. ای پسر شبیب، اگر دوست داری که با ما در درجات عالی بهشت باشی محزون باش برای حزن ما وشاد باش در شادی ما؛وبر تو باد ولایت ما که اگر ی سنگی را دوست داشته باشدخداوند متعال او را با همان سنگ محشور می کند….
روز دوم ماه محرم الحرام ۱-ورود حسین علیه السلام به کربلا بنابر مشهور در این روز در سال ۶۱ه آقا ومولایمان حضرت اباعبدالله الحسین سید ال ء علیه السلام با اهل بیت و اصحابشان وارد کربلای معلی شدند. در آنجا اسب حضرت حرکت نکرد. پرسیدند:نام این زمین چیست؟گفتند:”غاضریه"نام دیگرش را پرسیدند گفتند:”شاطئ الفرات"اسم دیگری هم دارد؟گفتند:”کربلا"هم می گویند. در این هنگام حضرت آهی کشیدند و گریه شدیدی نمودند و فرمودند:”اللهم انی أعوذ بک من الکرب و البلاء."به خدا قسم زمین کربلا همین است.به خدا قسم اینجا مردان ما را می کشند! بخدا قسم اینجا ن و ک ن مارا به اسیری می برند!بخدا قسم اینجا حرمت ما دریده می شود.ای جوان مردان ، فرود آیید که محل قبرهای ما اینجاست….» روز سوم ماه محرم الحرام ۱-نامه حسین علیه السلام برای اهل کوفه در این روز حسین علیه السلام برای بزرگان کوفه نامه ای نوشتند و آن را به قیس بن مسهّر صیداوی دادند که به کوفه برساند.مأمورین بین راه قیس را گرفتند،و پس از آنکه او بر ضد یزید وابن زیاد سخن گفت، او را به شهادت رساندند ۲- ورود عمر بن سعد به کربلا در این روز عمر بن سعد با با شش یا نه هزار سوار برای قتل پسر صلی الله علیه وآله وسلم وارد کربلا شد و در مقابل آن حضرت لشکر گاه ساخت و خیمه برافروخت.ورود ابن سعد به کربلا در روز چهارم هم نقل شده است. روز چهارم ماه محرم الحرام ۱-فتوای شریح قاضی به قتل حسین علیه السلام در این روز از سال ۶۱ ه ابن زیاد با استناد به فتوایی که از شریح قاضی گرفته بود، در مسجد کوفه خطبه خواند و مردم را به کشتن حسین علیه السلام تحریص کرد. ششم ماه محرم الحرام ۱-یاری طلبیدن حبیب بن مظاهر از بنی سعد در شب ششم جناب حبیب بن مظاهر اسدی با اذن حسین علیه السلام برای آوردن یاور وکمک ، به قبیله بنی اسد رفت. اسدیان پذیرفتند وحرکت د، ولی جاسوسان به عمر سعد خبر دادند و او عده ای را فرستاد تا مانع آنها شوند.لذا درگیری رخ داد که در این میان جمعی از بنی اسد شهید و زخمی وبقیه ناگزیر به فرار شدند و حبیب به خدمت حضرت آمد و جریان را عرض کرد. ۲- اولین محاصره فرات در کربلا به نقلی عمر سعد ،شبث بن ربعی خبیث را همراه سه هزار مرد سفاک با کوبیدن طبل و دهل کنار فرات فرستاد که اطراف آن را به محاصره در آوردند. ۳- تراکم لشکر یزید در کربلا در این روز لشکرزیادی برای جنگ با حضرت اباعبدالله علیه السلام جمع شدند.
روز هفتم ماه محرم الحرام ۱-ملاقات حسین علیه السلام با ابن سعد در شب هفتم حسین علیه السلام ملاقات وگفتگو د. خولی بن یزید اصبحی چون عداوت شدیدی با حسین علیه السلام داشت ماجرا را به عمر سعد گزارش داد و آن ملعون نامه ای برای عمر سعد نوشت و او را از این ملاقات ها بر حذر داشت و دستور منع آب را صادر کرد. ۲ -منع آب از حسین علیه السلام در این روز آب را بر اهل بیت سید ال ء علیه السلام بستند، چه اینکه نامه ابن زیاد بدین مضمون رسید که نگذارید حتی یک قطره آب هم به آنها برسد. عمرو بن حجاج زبیدی با جهار هزار تیرانداز مآمور منع آب فرات شدند،که به هیچ وجه آبی به خیمه گاه پسر صلی الله علیه وآله وسلم برده نشود.
روز هشتم ماه محرم الحرام ۱- قحط آب در خیمه های حسینی در این روز آب در خیمه های سید ال ء علیه السلام نایاب شد. روز نهم ماه محرم الحرام (تاسوعا) ۱-محاصره خیمه ها در کربلا صادق علیه السلام فرمودند: تاسوعا روزی بود که حسین علیه السلام و اصحابش را در کربلا محاصره د و شام بر قتل آن حضرت اجتماع نمودند،و پسر مرجانه و عمر سعد به خاطر کثرت ولشکری که برای آنها جمع شده بود خوشحال شدند،وآن حضرت و اصحابش را ضعیف شمردند ویقین د که یاوری از برای او نخواهد آمد واهل عراق حضرتش را مدد نخواهند نمود. ۲- آمدن امان نامه برای فرزندان ام البنین علیها السلام در این روز شمر ملعون برای حضرت عباس علیه السلام و برادرانش امان نامه آورد . ۲آن لعین خود را نزدیک خیام با جل حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام رسانید وبانگ برآورد:”أین بنو اختنا": "پسران خواهر ما کجایند"؟ولی آن بزرگواران جواب ندادند. حسین علیه السلام فرمودند:جواب او را بدهید اگر چه فاسق است. حضرت عباس علیه السلام در جواب فرمودند:چه می گویی؟شمر گفت:من از جانب برای شما امان نامه آورده ام. شما خود را به خاطر حسین علیه السلام به کشتن ندهید. حضرت عباس علیه السلام با صدای بلند فرمود:”لعنت خدا بر تو و تو (و برامان تو ) باد . ما را امان میدهید در حالیکه پسر رسول خدا را امان نباشد"؟! ۳-در خواست تأخیر جنگ از سوی حسین علیه السلام در عصر تاسوعا علیه السلام برای به تعویق انداختن جنگ یک شب دیگر مهلت گرفتتند.۴چون عمر سعد لشکر را آمادۀ جنگ با علیه السلام نمود ومعلوم شد که قصد جنگ دارد،حضرت به برادرش عباس علیه السلام فرمود تا یک شب دیگر مهلت بگیرد.آنها ابتدا قبول ن د،ولی بعد قبول نمودند که شبی را صبر کنند. ۴- آمدن لشکر تازه نفس به کربلا دراین روز لشکر مجهزی به دستور ابن زیاد از کوفه وارد کربلا شد،وشمر نامه ابن زیاد را آورد. ۵-خطابه حسین علیه السلام برای اصحابش در عصر این روز حسین علیه السلام در جمع یاران خطبه ای قرائت فرمودند، و اصحاب اعلام وفاداری نمودند.
شب دهم (عاشورای) ماه محرم الحرام ۱-سخنان علیه السلام با اهل بیت و اصحابش در این شب حسین علیه السلام اصحاب و اهل بیت خود را جمع نمودند و کلماتی را به آنان فرمودند.خلاصه کلمات حضرت این بود که من بیعت خود را از شما بر داشتم و شما را به اختیار خود گذاشتم تا به هر جا که می خواهید کوچ کنید. پس از فرمایشات حضرت، اهل بیت علیهم السلام و اصحاب کلماتی در وفاداری و جان نثاری خود نسبت به آن حضرت ابراز داشتند. ۲- سخنان زینب کبری سلام الله علیها با حسین علیه السلام در این شب بود که زینب کبری سلام الله علیها اشعار "یا دهر اف لک من خلیل ..”را از زبان برادرش شنید، و هنگامی که متوجه شد فردا روز شهادت حضرت است فرمود:”ای کاش مرگ مرا نابود ساخته بود واین روز را ندیده بودم". سپس سیلی به صورت زد وبیهوش شد. علیه السلام خواهر عزیز ومکرمه خود را به هوش آوردند و مطالبی فرمودند.
روز دهم ماه محرم الحرام ، روز عاشورا ۱-شهادت حسین علیه السلام در این روز در سال ۶۱ه که روز شنبه یا دوشنبه بوده،آقا ومولایمان حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام در سن ۵۸ سالگی (ویا ۵۶ویا ۵۷ سالگی)بعد از ظهر،مظلومانه وبا ح تشنگی وگرسنگی در زمین کربلا به شهادت رسیدند.۱این روز،روز با خون از آسمان است، و روزی که شهادت اهل بیت واصحاب حسین علیه السلام در آن به وقوع پیوسته است. چهار هزار ملک در این روز به زمین کربلا برای نصرت آن حضرت آمدند، وچون اجازه نیافتند تا ظهور حضرت مهدی علیه السلام گریه کنان نزد قبر آن حضرت ماندگارند.در این روز ترک خوردن و آشامیدن به خصوص از غذاهای لذیذ مناسب است. ۲-شهادت حبیب بن مظاهر اسدی کوفی ۳-شهادت مسلم بن عوسجه ۴-شهادت حربن یزید ریاحی ۵-شهادت جون مولی ذرال ۶-شهادت همسر وهب،به دست رستم غلام شمر ۷-شهادت شبیه ترین مردم به رسول خداصلی الله علیه وآله و سلم، علی اکبر علیه السلام فرزند بزرگ سیدال ءعلیه السلام عموی والا مقام حضرت صاحب الامر علیه السلام ۸-شهادت قاسم بن الحسن علیه السلام ۹-شهادت عبدالله بن الحسن علیه السلام ۱۰-شهادت قمر منیر بنی هاشم حضرت عباس بن علی بن طالب علیه السلام ۱۱-شهادت مولانا الرضیع باب الحوائج علی اصغر علیه السلام ۱۲- آمدن ذوالجناح با یال و کاکل خونین به سوی خیمه فاطمیات برای آوردن خبر شهادت آن حضرت ۱۳-ماتم وناله پردگیان حرم برسید ال ء علیه السلام و اولاد و وابستگان آن حضرت ۱۴-غارت اموال از خیام حسین علیه السلام ۱۵-فرار فاطمیات وعلویات در بیابان ها بعد از شهادت آقا و سرورشان اباعبدالله علیه السلام ۱۶-غارت لباس وزره و ..از بدن مطهر ی کربلا ۱۷- جدا شدن سر های مطهر حسین علیه السلام واهل بیت واصحاب آن حضرت ۱۸-به آتش کشیدن خیمه های آل الله،فرزندان رسول خدا و علی مرتضی و فاطمه زهرا علیهم السلام ۱۹-شهادت دختران کوچک در کنار خیمه ها ۲۰-گریه وماتم بر سید ال ء علیه السلام و عزای زمین و عرش و آسمان جن و انس و ملک و وحوش بر آن حضرت در این روز ملکی ندا کرد:ای امت ظالمی که عترت خود را کشتید، خداوند شما را موفق به درک عید فطر وقربان نفرماید. ۲۱- رأس مطهر حسین علیه السلام در کوفه: عصر عاشورا رأس مطهر ونورانی حسین علیه السلام را توسط خولی بن یزید اصبحی ملعون وحمید بن مسلم ازدی به کوفه فرستادند ۲۲-خونین شدن ریشه هر گیاهی که از زمین می کشیدند،از مصیبت عظمای آن روز ۲۳-قتل ابن زیاد:ابن زیاد در روز عاشورای سال ۶۷ه به فرمان مختار به جزای ظاهری اع رسید و کشته شد۷٫حصیر بن نمیر وجمعی از قتله حسین علیه السلام نیز همراه ابن زیاد به قتل رسیدند ابن زیاد ملعون به دست ابراهیم پسر مالک اشتر نخعی کشته شد، و سر نحسش را برای مختار فرستادند.مختار هم سر او را برای زین العابدین علیه السلام فرستاد. هنگام وارد سر ابن زیاد حضرت مشغول غذا خوردن بودند.لذا سجده شکر به جا آورده فرمودند:”روزی که ما را بر ابن زیاد وارد د غذا می خورد. من از خدا خواستم که از دنیا نروم تا سر او را در مجلس غذای خود مشاهده کنم ،همچنان که سر پدر بزرگوارم مقابل او بود و غذا می خورد. خداوند به مختار جزای خیر دهد که خونخواهی مارا نمود".سپس حضرت به اصحاب خود فرمودند:همه شکر کنید. ۲۴- قیام حضرت مهدی علیه السلام:به روایتی حضرت بقیهالله اعظم حجه بن الحسن العسکری ارواحنا فداه در این روز قیام خواهند کرد ۲۵-وفات ام سلمه:در این روز در سال ۶۲-۶۳ ه ام سلمه همسر صلی الله علیه وآله وسلم از دنیا رحلت فرمود.۱۰نام او هند پدرش امیه، مادرش عاتکه دختر عبدالمطلب بود. شوهر اول او پسر اش ابو سلمه بن عبدالاسد بن مغیره بود. چون به شرف مشرف شد با همسرش ام سلمه به حبشه هجرت دو پس از بازگشت از حبشه بر اثر زخمی که در جنگ احد بر او وارد شده بود،بعد از مدتی شهید شد سلمه، عمر ، زینب و دره، فرزندان او بودند؛ و عمر در جمیع جنگ های المؤمنین علیه السلام شرکت کرد و مدتی از طرف آن حضرت والی بحرین بود. بعد از اینکه عدّه ام سلمه در وفات شوهرش سر آمد، ابوبکر و عمر جداگانه به خواستگاری او رفتند، ولی ام سلمه اجابت نکرد. در سال چهارم هجری صلی الله علیه وآله وسلم از او خواستگاری کرد و ام سلمه قبول کرد ، و به فرزند خود عمر بن سلمه گفت :عقد را جاری کن . عایشه وقتی دید صلی الله علیه وآله وسلم ام سلمه را به عقد خویش در آورد بسیار ناراحت شد، چه اینکه ام سلمه در جمال کم نظیر بود. عایشه به حفضه گفت:ام سلمه چقدر زیباست! او باور نکرد تا اینکه ام سلمه را دید.از همین جهت حسادت این دو با ام سلمه بسیار بود. ام سلمه فضایلی دارد که او را از دیگر همسران صلی الله علیه وآله وسلم–به جز خدیجه کبری علیها السلام – ممتاز کرده است: * بارها ام سلمه عایشه را نصیحت می کرد در پیروی از علی بن طالب علیه السلام ، ولی او نمی پذیرفت. فضایل ومناقب آن حضرت را برای عایشه می گفت ولی او قبول نمی کرد، تا اینکه پسرش عمر بن سلمه را با نامه ای خدمت المؤمنین علیه السلام فرستاد ودر آن خبر داد که عایشه به سوی بصره حرکت کرده است… * ام سلمه شهادت داد که عایشه دشمن المؤمنین علیه السلام است. * ام سلمه شنید که یکی از آزاد شده هایش المؤمنین علیه السلام را ناسزا گفته است. آن شخص را فرا خواند و آنقدر از فضایل و مناقب علی علیه السلام که از شنیده بود برای آن شخص باز گو کرد ، تا او توبه نمود. * ام سلمه حدیث "نحن معاشر النبیاء لانورث ..”را –که ابوبکر آنرا به دروغ به رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم نسبت داد–تکذیب کرد. * هنگامی که المؤمنین علیه السلام برای جنگ جمل حرکت د، پسرش عمر بن سلمه را برای یاری آن حضرت فرستاد،و به آن حضرت پیغام داد:”اگر صلی الله علیه وآله وسلم همسرانش را به ملازمت خانه ها امر نفرموده بود می آمدم ودر نصرت ویاری شما کوتاهی نمی . * بعد از رحلت خدیجه کبری سلام الله علیها مراقبت حضرت زهرا سلام الله علیها با فاطمه بنت اسد علیها السلام بود.بعد از رحلت فاطمه بنت اسد این مهم از طرف صلی الله علیه وآله وسلم به ام سلمه س شد، و عایشه از این ماجرا بسیار خشمناک بود . ام سلمه می گفت:”مردم گمان می کنند من آموزگار فاطمه سلام الله علیها هستم ! بخدا سوگند آن حضرت آموزگار من است .” * روزی صلی الله علیه وآله وسلم پوست ی را طلبیدند و مطالبی را فرمودند و المؤمنین علیه السلام نوشتند. بعد آن پوست را به ام سلمه دادند و فرمودند:”هر بعد از من فلان وفلان نشانه را به تو داد ، این پوست را به او تقدیم کن ". آن سه نفر آن نشانه را نداشتند ،و ام سلمه آن پوست را در خلافت ظاهری المؤمنین علیه السلام به آن حضرت – که همه نشانه ها را دارا بود – تسلیم نمود. * هنگام حرکت حسین علیه السلام از مدینه به مکه ام سلمه آمد و خبر شهادت آن حضرت را که از صلی الله علیه وآله وسلم شنیده بود با اندوهی فراوان بازگو کرد. حسین علیه السلام محل شهادت و موضع دفن خود واصحابشان و… را به معجزه نشان دادند. سپس مقداری از آن خاک بقعه طیبه را به ام سلمه دادند و در نزد آن حضرت بود تا روز عاشورا که ام سلمه صلی الله علیه وآله وسلم را با ح ی گرد آلود و ژولیده مو در خواب دید، وعرض کرد:”یا رسول الله ، این چه ح است که در شما می نگرم؟"فرمودند:”ای ام سلمه ، حسین مرا کشتند و ب برای او و اصحاب او قبر می کندم". وقتی از خواب بیدار شد دید خاکی که صلی الله علیه وآله وسلم و حسین علیه السلام به او داده بودند به خون تازه تبدیل شده است.
وقایع شب یازدهم ماه محرم ۱- شام غریبان کربلا نخستین شب عزا و سوگ خاندان صلی الله علیه وآله و سلم پس از شهادت سید ال ء علیه السلام است. شبی تیره تر از سیاهی! شبی جانسوز که در آن تلخ ترین لحظات بر خاندان حسین علیه السلام گذشت. آیا می شود رنج و سوز و مصیبت باز ماندگان حضرت را در آن شب بیان کرد ویا حتی تصور نمود؟ آیا ی درک می کند که دیدگان خونفشان زمان علیه السلام و اهل بیت چقدر و چگونه برآن حضرت گریستند؟ آیا می تواند تصویر کند که آه و ناله سو ک آن عزیزان چگونه بوده است؟ با چه زبانی و با چه لفظی می توان دل های ش ته، قلبهای جریحه دار ،ناله و نوای بلبلان بال و پر سوخته گلستان نبوی و علوی،و سوز دل یتیمان و بانوان حسینی را بیان کرد؟ شام غریبان است! ک ن یتیم که ب پدر داشتند، و بانوان بی س رست که ب س رست و کاشانه داشتند؛امشب با آشیانه سوخته و دلهای داغدار،بدون سرورشان حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام چه می کنند؟ تفاوت بین این دو شب چقدر است:شب عاشورا و شب یازدهم؟ ب چه سالاری داشتند؟ ب چه ی از خیمه ها محافظت می کرد؟ ب چه انی در خیمه ها بودند؟امروز اما بدن مبارکشان بدون سر روی زمین است!آن شب چه ی س رستی علویات و فاطمیات را بر عهده داشت؟زینب کبری سلام الله علیها آن شب چه حالی داشت؟از یک سو مراقبت از حجت خدا زین العابدین علیه السلام و همسران و و یتیمان برادر ،واز سوی دیگر به دنبال دختران گمشده!! همه اینها در سرزمینی که بدن برادرش و عزیزانش با آن وضع روی زمین افتاده باشند! آه چه شبی بود آن شب و چه حالی داشت دختر المؤمنین علیه السلام . "سلام علی قلب زینب الصبور و لسانها الشکور.» ۲- سر حسین علیه السلام در تنور خولی شب یازدهم شبی است که سر مطهر حسین علیه السلام در تنور منزل خولی بود در حالیث که نورانیت آن سر فضا را روشن نموده بود.
روز یازدهم ماه محرم الحرام ۱-حرکت کاروان اسراء از کربلا عمر سعد ملعون روز یازدهم تا وقت ظهر در کربلا ماند،و بر گشتگان خود گذاردو آنان را به خاک سپرد. وقتی روز از نیمه گذشت فرمان داد تا دختران صلی الله علیه وآله وسلم رابر شتران بی جهاز سوار د وسید سجاد علیه السلام را نیز با غل جامعه بر شتر سوار د.هنگامی که آنان را از قتلگاه عبور دادند و نظر بانوان بر جسم مبارک حسین علیه السلام افتاد ، لطمه ها بر صورت زدند و صدا به صیحه وندبه برداشتند. ۲- تشکیل مجلس ابن زیاد روز یازدهم عمر سعد به کوفه آمد .ابن زیاد اذن عمومی داد تا مردم در مجلس حاضر شوند. سپس رأس مطهر حسین علیه السلام را نزد او گذاشتند و او نگاه می کرد و تبسم می نمود و با چوبی که در دست داشت جسارت می نمود. ۳. حرکت اهل بیت حسین علیه السلام به سوی کوفه عصر روز یازدهم اهل بیت علیهم السلام را با ح اسارت به طرف کوفه بردند. نزدیک غروب حرکت د و شبانه به کوفه رسیدند . لذا آن بزرگواران داغدیده را تا صبح پشت دروازه های کوفه نگه داشتند. هنگام صبح عمر سعد ملعون از کوفه خارج شد ،و بسان فرمانده ای که از فتوحات خویش خوشحال است همراه اسراء وارد کوفه شد. روز دوازدهم ماه محرم الحرام ۱- دفن ی کربلا روز دفن بدن های مطهر سیذ ال ءعلیه السلام و اهل بیت و اصحاب آن حضرت ،توسط سجاد علیه السلام به یاری جمعی از بنی اسد است. ۲-ورود اهل بیت علیه السلام به کوفه روز دوازدهم روز ورود اهل بیت علیهم السلام با ح اسارت به کوفه است. ۲در این روز ابن زیاد فرمان داد که احدی حق ندارد با اسلحه از خانه بیرون آید،و ده هزار سوار و پیاده بر تمام کوچه ها و بازار ها موکل گردانید، که احدی از شیعیان المؤمنین علیه السلام حرکتی نگند.سپس فرمان داد سرهایی را که در کوفه بود برگردانند ودر پیش چشم اهل بیت علیهم السلامحرکت دهند ،و با هم وارد شهر کرده در کوی بازار بگردانند. مردم با دیدن ح زار ذریه صلی الله علیه وآله وسلم و سر های بر نیزه و بانوان ومخدرات در هودج های بدون پوشش، صدا به گریه بلند نمودند.زینب کبری ، ام کلثوم،فاطمه بنت الحسین و زین العابدین علیهم السلام به ترتیب با جگرهای سوزان وقلوب دردناک ایراد خطبه نمودند،که عده ای از لشکربا دیدن این اوضاع از کرده خود پشیمان شدند،اما هنگامی که خیلی دیر شده بود!!!
روز سیزدهم ماه محرم الحرام ۱- اسرای اهل بیت علیهم السلام در مجلس ابن زیاد پس از آنکه اسرا و سرهای مقدس را در کوفه گردانیدند،ابن زیاد در کاخ خود نشست ودستور داد سر مطهر حسین علیه السلام را در برابرش گذاشتند.آنگاه ن وک ن آن حضرت را به همراه سجاد علیه السلام در حالی که به طناب بسته بودند_وارد مجلس نموده ،در برابر تخت آن ملعون ایستاده نگاه داشتند. در این حال درباریان آن ملعون به تماشا ایستاده بودند. ۲– اسرای اهل بیت علیهم السلام در زندان کوفه پس از مجلس شوم ابن زیاد،اهل بیتعلیهم السلام را با غل و زنجیر وارد زندان کوفه نمودند. ۳- خبر شهادت حسین علیه السلام در مدینه وشام ابن زیاد به مدینه وشام نامه نوشت و خبر شهادت حسین علیه السلام را منتشر ساخت. ۴-شهادت عبدالله بن عفیف عبدالله بن عفیف ازدی بزرگواری از اصحاب المؤمنین علیه السلام بودو در جنگ های جمل و صفین دو چشم خود را از دست داده بود .لذا مشغول عبادت بود. او هنگامی که شنید پسر زیاد ملعون به المؤمنین و حسین علیهما السلام نسبت کذب می دهد ،از میان جمعیت بر خاست وگفت: ت باش ای پسر مرجانه ،دروغگو تویی وپدر توکه به تو این مقام را داد. ای دشمن خدا! فرزندان صلی الله علیه وآله وسلم را می کشی و در منابر مؤمنین این چنین سخن می گویی ؟ مأموران خواستند معترض او شوند که با کمک قبیله اش به خانه رفت،ولی بعد آمدند و خانه او را محاصره د .پس از رشادت های او و دخترش دستگیر شد و همان طور که از خدا خواسته بود به دست بدترین خلق یعنی ابن زیاد به شهادت رسید.
روز پانزدهم ماه محرم الحرام ۱-فرستادن سرهای مطهر به سوی شام بنا بر بعضی اقوال ،در این روز سرهای مطهر اهل بیت عصمت وطهارت علیهم السلام را به سوی شام حرکت دادند.۱البته بعدا اهل بیت علیهم السلام سرهای مطهر را به بدنها ملحق د.
روز نوزدهم ماه محرم الحرام ۱-حرکت کاروان کربلا به سوی شام در این روز اهل بیت سید ال علیه السلام را از کوفه به سوی شام حرکت دادند.۱زنهای غیر هاشمیه از انصار حسین علیه السلام که در کربلا اسیر شدند با شفاعت اقوام وقبایلشان نزد ابن زیاد از قید اسیری خلاص شدند، وفقط زنهای هاشمیات برای اسارت به شام برده شدند.
روز بیستم ماه محرم الحرام ۱- دفن بدن جون در کربلا بعد از 10 روز از واقعه عاشورا جمعی از بنی اسد بدن شریف جون غلام ذر را پیدا د در حالی که صورتش نورانی و بدنش معطر بود وسپس او را دفن د. جون ی بود که المؤمنین علیه السلام او را به ۱۵۰دینار ید و به ابوذر بخشید. هنگامی که ابوذر را به ربذه تبعید د این غلام برای کمک به او به ربذه رفت و بعد از رحلت جناب ابوذر به مدینه مراجعت کرد و در خدمت المؤمنین علیه السلام بود تا بعد از شهادت آن حضرت به خدمت مجتبی علیه السلام و سپس به خدمت حسین علیه السلام رسید و همراه آن حضرت از مدینه به مکه و از مکه به کربلا آمد. هنگامی که جنگ در روز عاشورا شدت گرفت او خدمت حسین علیه السلام آمد وبرای میدان رفتن و دفاع از حریم ولایت و ت اجازه خواست .حضرت فرمودند:در این سفر به امید عافیت و سلامتی همراه ما بودی ! اکنون خویشتن را به خاطر ما مبتلا مساز. جون خود را به قدم های مبارک حسین علیه السلام انداخت و بوسید گفت: ای پسر رسول خدا ، هنگامی که شما در راحتی وآسایش بودید من کاسه لیس شما بودم ،حالا که به بلا گرفتار هستید شما را رها کنم؟ جون با خود فکر کرد :من کجا و این خاندان کجا؟! لذا عرضه داشت:آقای من ،بوی من بد است وشرافت خانوادگی هم ندارم و نیز رنگ من سیاه است.یا ابا عبدالله ،لطف فرموده مرا بهشتی نمایید تا بویم خوش گردد و شرافت خانوادگی به دست آورم و رو سفید شوم.نه آقای من ،از شما جدا نمی شوم تا خون سیاه من با خون شما خانواده مخلوط گردد.جون می گفت وگریه می کرد به حدی که حسین علیه السلام گریستند و اجازه دادند. با آنکه جون پیرمردی۹۰ ساله بود،ولی بچه ها در حرم با او انس فراوانی داشتند. او به کنار خیمه ها برای خداحافظی وطلب حلالیت آمد،که صدای گریه اطفال بلند شد و اطراف او را گرفتند. هریک را به زبانی ت و به خیمه ها فرستاد ومانند شیری غضبناک روی به آن قوم ناپاک کرد.او جنگ نمایانی کرد،تا آنکه اطراف او را گرفتند و زخم های فراوانی به او وارد د. هنگامی که روی زمین افتاد ، حسین علیه السلام سر او را به دامن گرفت و بلند بلند گریست، و دست مبارک بر سر و صورت جون کشیدو فرمود:”الهم بیض وجهه و طیب ریحه و ا ه مع محمد و آل محمد علیهم السلام. بارالها رویش را سپید و بویش را خوش فرما و با خاندان عصمت علیهم السلام. محشورش نما. از برکت دعای حضرت روی غلام مانند ماه تمام درخشیدن گرفت و بوی عطر از وی به مشام رسید.چنانکه وقتی بدن او را بعد از ده روز پیدا د صورتش منور و بویش معطر بود.
روز بیست وپنجم ماه ماه محرم الحرام: ۱-شهادت سجاد علیه السلام در سال ۹۴بنابر قول مشهور ۱یا ۹۵ ه ق ۲ ، زین العابدین علیه السلام در سن ۵۷ سالگی با زهری که ولید بن عبد الملک یا هشام لعنهما الله به آن حضرت دادند به شهادت رسیدند. این در حالی بود که ۳۴ یا ۳۵سال بعد از واقعه کربلا در مصائب جانگداز شهادت پدر و برادر ان و عمو وبستگان و اسارت ها و خواهرانش ،گریان بودند. باقر علیه السلام آن حضرت را تجهیز نمودند و در بقیع کنار قبر عموی مظلومش حضرت مجتبی علیه السلام به خاک سپردند. سال شهادت آن حضرت را به خاطر کثرت فوت فقهاء و علماء"سنه الفقهاء"گفتند. در شهادت آن حضرت اقوال دیگری نیز وجود دارد :۱۲ محرم ،۱۸ محرم،۱۹ محرم،۲ صفر.
روز بیست وششم ماه محرم الحرام ۱-شهادت علی بن الحسن المثلث در سال ۱۴۶ ه علی بن حسن بن حسن بن حسن بن علی علیه السلام در سن ۴۵ سالگی در زندان منصور _که شب و روز در آن تشخیص داده نمی شد _در حال سجده و در حالی که غل وزنجیر بر دست و پایش بود ، به شهادت رسید.
روز بیست و هشتم ماه محرم الحرام ۱- وفات حذیقه بن یمان حذیقه از بزرگان اصحاب صلی الله علیه وآله وسلم و از خواص اصحاب المؤمنین علیه السلام بود.پدر حذیقه در جنگ احد اشتباها به وسیله مسلمانان کشته شد. حذیقه یکی از هفت نفری بود که که بر صدیقه طاهره سلام الله علیها خواندند. اوصحابه منافق را می شناخت.منافقینی که پس از غدیر خم توطئه قتل صلی الله علیه وآله وسلم را چیدند ومی خواستند در بازگشت از غدیر خم در راهی که از کوه می گذشت شتر حضرت را بترسانند تا برمد و حضرت به دره سقوط کندو به قتل برسد. اما جبرئیل این نقشه را به سمع مبارک نبوی رساند. صلی الله علیه وآله وسلم چون به محل مرد نظر رسیدند، منافقین با چهره های بسته هر کدام ظرفی که داخل آن سنگریزه بود از بالا رها نموده و شروع به داد وفریاد ونعره زدن د. اما عمار مهار ناقه را گرفته بود و حذیقه هم در کنار آن حضرت بود وسر انجام نقشه آن کوردلان نقش بر آب شد. صلی الله علیه وآله وسلم آن منافقین را به حذیقه معرفی فرمودند که عبارت بودند از اولی و دومی سومی و ابو عبیده و معاذ بن جبل و سالم و معاویه و عمروعاص و طلحه و سعدبن وقاص و عبد الرحمن بن عوف و ابوموسی اشعری و مغیرهبن شعبه و ابوهریره،و حذیقه همه را به خاطر سپرد. به همین دلیل بود که غاصبین خلافت بعد از آن واقعه از حذیقه می ترسیدند که مبادا آنان را به مردم معرفی کند. لذا حذیقه بر جنازه هر حاضر نمی شد دیگران می فهمیدند که میت از منافقین بوده است. نکته جالب آنجا بود که دومی برای س وش گذاشتن برنفاق خویش و تبرئه خود از حذیقه می پرسید:”اگر این شخص از منافقین است بگو تا من بر او نخوانم.» این بزرگوار چهل روز پس از خلافت المؤمنین در مدائن از دنیا رحلت فرمود.۲او قبل از رحلت به دو فرزندش صفوان و سعید وصیت کرد که همیشه ملازم المؤمنین علیه السلام باشند وایشان هم به وصیت پدر عمل نمودند تا در جنگ صفین به شهادت رسیدند. ۲-تبعید جواد علیه السلام به بغداد در سال ۲۲۰ه جوادعلیه السلام به دستور معتصم از مدینه به بغداد تبعید شدند. ۳- ورود اسرای اهل بیت علیهم السلام به بعلبک بنابر نقلی ورود اسرای اهل بیت علیهم السلام به شهر بعلبک و استقبال مردم آن شهر از نیزه داران با شکر و سویق و آذوقه و علف در این روز بوده است،که حضرت ام کلثوم علیها السلام با دیدن این منظره در حق آنان نفرین د.
روز بیست و نهم ماه محرم الحرام ۱- رسیدن کاروان اسرا ی اهل بیت علیهم السلام به شام در این روز اسرای اهل بیت علیهم السلام به حوالی شام رسیدند .ابراهیم بن طلحهبن عبدالله جلو آمد و به زین العابدین علیه السلام نزدیک شد ،و کینه هایی که از جنگ جمل در ذخیره کرده بود ظاهر ساخت و به حضرت گفت:دیدی غلبه با کیست؟حضرت فرمودند :اگر می خواهی بدانی غالب کیست صبر کن تا هنگام اذان واقامه بگو ،آن وقت میدانی آوازه چه ی تا قیامت باقی است.
تتمۀ ماه محرم الحرام ۱-نوشتن صحیفه ملعونه در این ماه در سال ۱۱هجری قمری، صحیفه ملعونه دوم نوشته شد و به امضاء منافقین رسید. محتوای آن چنین بود که نگذارند خلافت و ت مسلمین بعد از صلی الله علیه وآله و سلم به علی بن طالب علیه السلام برسد، و بر اساس آن مقدمات و زمینه های غصب خلافت و گرفتن بیعت از آن حضرت به هر صورت ممکن را فراهم نمودند.با نوشتن آن صحیفه اساس ظلم وستم به اهل بیت علیهم السلام را بنا نهادند،که به فرموده صادق علیه السلام "اذا کتب الکتاب قتل الحسین علیه السلام:”هنگامی که صحیفه ملعونه نوشته شد حسین علیه السلام به شهادت رسید.» ۲- وفات ماری قبطیه در ماه محرم سال ۱۵ هجری قمری (یا ۱۶هجری قمری)ماریه قبطیه رحلت فرمود ماریه دختر شمعون قبطی بود که همراه با خواهرش شیرین ویک خواجه که برادر ماریه به نام ماپور بود و هزار مثقال طلا و بیست جامه حریر و دراز گوشی به نام یعفور و قاطری به نام دلدل ، در سال هفتم از سوی پادشاه اسکندریه به رسم هدیه خدمت رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم فرستاده شد صلی الله علیه وآله وسلم ماریه را به همسری خود برگزید ، و در محله "عالیه-”که آن را مشربه ام ابراهیم " می گویند – منزل برای آن حضرت تهیه کرد و خداوند جناب ابراهیم علیه السلام را از این بانو به آن حضرت عنایت فرمود. حضرت المؤمنین علیه السلام به خاطر ولادت ابراهیم علیه السلام بسیار اظهار سرور می فرمود و به آنان خدمت می نمود،و به دین جهت عایشه از حضرت المؤمنینعلیه السلام بسیارناراحت و ملول بود .۴از عایشه نقل شده که گفت"من به ماریه حسد می بردم ، چون زنی بسیار زیبا بود.”سرانجام این حسادت باعث شد که تهمتی به جناب ماریه زد و آِیه ای در تقبیح این کار عایشه نازل شد، که در تفاسیر شیعه و سنی به تفضیل توضیح داده شده است. جناب ماری بعد از صلی الله علیه وآله وسلم در مدینه طیبه رحلت فرمود.